೩. ಅಪರಾ ಉತ್ತಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಯೇ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾತಿಆದಿಕಾ ಅಪರಾಯ ಉತ್ತಮಾಯ ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಕುಸಲಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ವಿಪಸ್ಸಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಬನ್ಧುಮತೀನಗರೇ ಕುಲದಾಸೀ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ಸತ್ಥು ಸಾವಕಂ ಏಕಂ ಖೀಣಾಸವತ್ಥೇರಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ತೀಣಿ ಮೋದಕಾನಿ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಕೋಸಲಜನಪದೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತಾ ಜನಪದಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಸ್ಸ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೨.೩೦-೩೬) –

‘‘ನಗರೇ ಬನ್ಧುಮತಿಯಾ, ಕುಮ್ಭದಾಸೀ ಅಹೋಸಹಂ;

ಮಮ ಭಾಗಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಗಚ್ಛಂ ಉದಕಹಾರಿಕಾ.

‘‘ಪನ್ಥಮ್ಹಿ ಸಮಣಂ ದಿಸ್ವಾ, ಸನ್ತಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಹಿತಂ;

ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಸುಮನಾ, ಮೋದಕೇ ತೀಣಿದಾಸಹಂ.

‘‘ತೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸುಕತೇನ, ಚೇತನಾಪಣಿಧೀಹಿ ಚ;

ಏಕನವುತಿಕಪ್ಪಾನಿ, ವಿನಿಪಾತಂ ನ ಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಸಮ್ಪತ್ತಿ ತಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಸಬ್ಬಂ ಅನುಭವಿಂ ಅಹಂ;

ಮೋದಕೇ ತೀಣಿ ದತ್ವಾನ, ಪತ್ತಾಹಂ ಅಚಲಂ ಪದಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಪಟಿಪತ್ತಿಂ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಉದಾನವಸೇನ –

೪೫. ‘‘ಯೇ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಾ, ಮಗ್ಗಾ ನಿಬ್ಬಾನಪತ್ತಿಯಾ;

ಭಾವಿತಾ ತೇ ಮಯಾ ಸಬ್ಬೇ, ಯಥಾ ಬುದ್ಧೇನ ದೇಸಿತಾ.

೪೬. ‘‘ಸುಞ್ಞತಸ್ಸಾನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ, ಲಾಭಿನೀಹಂ ಯದಿಚ್ಛಕಂ;

ಓರಸಾ ಧೀತಾ ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ನಿಬ್ಬಾನಾಭಿರತಾ ಸದಾ.

೪೭. ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಕಾಮಾ ಸಮುಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಯೇ ದಿಬ್ಬಾ ಯೇ ಚ ಮಾನುಸಾ;

ವಿಕ್ಖೀಣೋ ಜಾತಿಸಂಸಾರೋ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ’’ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಸುಞ್ಞತಸ್ಸಾನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ, ಲಾಭಿನೀಹಂ ಯದಿಚ್ಛಕನ್ತಿ ಸುಞ್ಞತಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಅನಿಮಿತ್ತಸಮಾಪತ್ತಿಯಾ ಚ ಅಹಂ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಲಾಭಿನೀ, ತತ್ಥ ಯಂ ಯಂ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ ಇಚ್ಛಾಮಿ ಯತ್ಥ ಯತ್ಥ ಯದಾ ಯದಾ, ತಂ ತಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ತದಾ ತದಾ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ವಿಹರಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯದಿಪಿ ಹಿ ಸುಞ್ಞತಾಪ್ಪಣಿಹಿತಾದಿನಾಮಕಸ್ಸ ಯಸ್ಸ ಕಸ್ಸಚಿಪಿ ಮಗ್ಗಸ್ಸ ಸುಞ್ಞತಾದಿಭೇದಂ ತಿವಿಧಮ್ಪಿ ಫಲಂ ಸಮ್ಭವತಿ. ಅಯಂ ಪನ ಥೇರೀ ಸುಞ್ಞತಾನಿಮಿತ್ತಸಮಾಪತ್ತಿಯೋವ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸುಞ್ಞತಸ್ಸಾನಿಮಿತ್ತಸ್ಸ, ಲಾಭಿನೀಹಂ ಯದಿಚ್ಛಕ’’ನ್ತಿ. ಯೇಭುಯ್ಯವಸೇನ ವಾ ಏತಂ ವುತ್ತಂ. ನಿದಸ್ಸನಮತ್ತಮೇತನ್ತಿ ಅಪರೇ.

ಯೇ ದಿಬ್ಬಾ ಯೇ ಚ ಮಾನುಸಾತಿ ಯೇ ದೇವಲೋಕಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಯೇ ಚ ಮನುಸ್ಸಲೋಕಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ವತ್ಥುಕಾಮಾ, ತೇ ಸಬ್ಬೇಪಿ ತಪ್ಪಟಿಬದ್ಧಛನ್ದರಾಗಪ್ಪಹಾನೇನ ಮಯಾ ಸಮ್ಮದೇವ ಉಚ್ಛಿನ್ನಾ, ಅಪರಿಭೋಗಾರಹಾ ಕತಾ. ವುತ್ತಞ್ಹಿ – ‘‘ಅಭಬ್ಬೋ, ಆವುಸೋ, ಖೀಣಾಸವೋ ಭಿಕ್ಖು ಕಾಮೇ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತುಂ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ ಪುಬ್ಬೇ ಅಗಾರಿಯಭೂತೋ’’ತಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಅಪರಾ ಉತ್ತಮಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.