೯. ಅಭಯಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಅಭಯೇ ಭಿದುರೋ ಕಾಯೋತಿಆದಿಕಾ ಅಭಯತ್ಥೇರಿಯಾ ಗಾಥಾ. ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರಾ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ವಿವಟ್ಟೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ಪುಞ್ಞಂ ಉಪಚಿನನ್ತೀ ಸಿಖಿಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಕಾಲೇ ಖತ್ತಿಯಮಹಾಸಾಲಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಅರುಣರಞ್ಞೋ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ ತಸ್ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ಗನ್ಧಸಮ್ಪನ್ನಾನಿ ಸತ್ತ ಉಪ್ಪಲಾನಿ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ತಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮೇಹಿ ಪಿಳನ್ಧನ್ತೇಹಿ. ಯಂನೂನಾಹಂ ಇಮೇಹಿ ಭಗವನ್ತಂ ಪೂಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಿ. ಭಗವಾ ಚ ಭಿಕ್ಖಾಚಾರವೇಲಾಯಂ ರಾಜನಿವೇಸನಂ ಪಾವಿಸಿ. ಸಾ ಭಗವನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ತೇಹಿ ಪುಪ್ಫೇಹಿ ಪೂಜೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿ. ಸಾ ತೇನ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೀ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಉಜ್ಜೇನಿಯಂ ಕುಲಗೇಹೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ವಾ ಅಭಯಮಾತುಸಹಾಯಿಕಾ ಹುತ್ವಾ ತಾಯ ಪಬ್ಬಜಿತಾಯ ತಸ್ಸಾ ಸಿನೇಹೇನ ಸಯಮ್ಪಿ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಜಗಹೇ ವಸಮಾನಾ ಏಕದಿವಸಂ ಅಸುಭದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಸೀತವನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋವ ತಸ್ಸಾ ಅನುಭೂತಪುಬ್ಬಂ ಆರಮ್ಮಣಂ ಪುರತೋ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ಉದ್ಧುಮಾತಕಾದಿಭಾವಂ ಪಕಾಸೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಂವೇಗಮಾನಸಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಓಭಾಸಂ ಫರಿತ್ವಾ ಪುರತೋ ನಿಸಿನ್ನಂ ವಿಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ –

೩೫. ‘‘ಅಭಯೇ ಭಿದುರೋ ಕಾಯೋ, ಯತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಪುಥುಜ್ಜನಾ;

ನಿಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿಮಂ ದೇಹಂ, ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಸತೀಮತೀ.

೩೬. ‘‘ಬಹೂಹಿ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮೇಹಿ, ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯ ಮೇ;

ತಣ್ಹಕ್ಖಯೋ ಅನುಪ್ಪತ್ತೋ, ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ. ಸಾ ಗಾಥಾಪರಿಯೋಸಾನೇ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೧.೭೧-೯೦) –

‘‘ನಗರೇ ಅರುಣವತಿಯಾ, ಅರುಣೋ ನಾಮ ಖತ್ತಿಯೋ;

ತಸ್ಸ ರಞ್ಞೋ ಅಹುಂ ಭರಿಯಾ, ವಾರಿತಂ ವಾರಯಾಮಹಂ.

‘‘ಸತ್ತಮಾಲಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಉಪ್ಪಲಾ ದೇವಗನ್ಧಿಕಾ;

ನಿಸಜ್ಜ ಪಾಸಾದವರೇ, ಏವಂ ಚಿನ್ತೇಸಿ ತಾವದೇ.

‘‘ಕಿಂ ಮೇ ಇಮಾಹಿ ಮಾಲಾಹಿ, ಸಿರಸಾರೋಪಿತಾಹಿ ಮೇ;

ವರಂ ಮೇ ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಸ್ಸ, ಞಾಣಮ್ಹಿ ಅಭಿರೋಪಿತಂ.

‘‘ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಪಟಿಮಾನೇನ್ತೀ, ದ್ವಾರಾಸನ್ನೇ ನಿಸೀದಹಂ;

ಯದಾ ಏಹಿತಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧೋ, ಪೂಜಯಿಸ್ಸಂ ಮಹಾಮುನಿಂ.

‘‘ಕಕುಧೋ ವಿಲಸನ್ತೋವ, ಮಿಗರಾಜಾವ ಕೇಸರೀ;

ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೇನ ಸಹಿತೋ, ಆಗಚ್ಛಿ ವೀಥಿಯಾ ಜಿನೋ.

‘‘ಬುದ್ಧಸ್ಸ ರಂಸಿಂ ದಿಸ್ವಾನ, ಹಟ್ಠಾ ಸಂವಿಗ್ಗಮಾನಸಾ;

ದ್ವಾರಂ ಅವಾಪುರಿತ್ವಾನ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಮಪೂಜಯಿಂ.

‘‘ಸತ್ತ ಉಪ್ಪಲಪುಪ್ಫಾನಿ, ಪರಿಕಿಣ್ಣಾನಿ ಅಮ್ಬರೇ;

ಛದಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ಬುದ್ಧಸ್ಸ, ಮತ್ಥಕೇ ಧಾರಯನ್ತಿ ತೇ.

‘‘ಉದಗ್ಗಚಿತ್ತಾ ಸುಮನಾ, ವೇದಜಾತಾ ಕತಞ್ಜಲೀ;

ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ, ತಾವತಿಂಸಮಗಚ್ಛಹಂ.

‘‘ಮಹಾನೇಲಸ್ಸ ಛಾದನಂ, ಧಾರೇನ್ತಿ ಮಮ ಮುದ್ಧನಿ;

ದಿಬ್ಬಗನ್ಧಂ ಪವಾಯಾಮಿ, ಸತ್ತುಪ್ಪಲಸ್ಸಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕದಾಚಿ ನೀಯಮಾನಾಯ, ಞಾತಿಸಙ್ಘೇನ ಮೇ ತದಾ;

ಯಾವತಾ ಪರಿಸಾ ಮಯ್ಹಂ, ಮಹಾನೇಲಂ ಧರೀಯತಿ.

‘‘ಸತ್ತತಿ ದೇವರಾಜೂನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ;

ಸಬ್ಬತ್ಥ ಇಸ್ಸರಾ ಹುತ್ವಾ, ಸಂಸರಾಮಿ ಭವಾಭವೇ.

‘‘ತೇಸಟ್ಠಿ ಚಕ್ಕವತ್ತೀನಂ, ಮಹೇಸಿತ್ತಮಕಾರಯಿಂ;

ಸಬ್ಬೇ ಮಮನುವತ್ತನ್ತಿ, ಆದೇಯ್ಯವಚನಾ ಅಹುಂ.

‘‘ಉಪ್ಪಲಸ್ಸೇವ ಮೇ ವಣ್ಣೋ, ಗನ್ಧೋ ಚೇವ ಪವಾಯತಿ;

ದುಬ್ಬಣ್ಣಿಯಂ ನ ಜಾನಾಮಿ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಇದ್ಧಿಪಾದೇಸು ಕುಸಲಾ, ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಭಾವನಾರತಾ;

ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾರಮಿಪ್ಪತ್ತಾ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಸತಿಪಟ್ಠಾನಕುಸಲಾ, ಸಮಾಧಿಝಾನಗೋಚರಾ;

ಸಮ್ಮಪ್ಪಧಾನಮನುಯುತ್ತಾ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ವೀರಿಯಂ ಮೇ ಧುರಧೋರಯ್ಹಂ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾಧಿವಾಹನಂ;

ಸಬ್ಬಾಸವಪರಿಕ್ಖೀಣಾ, ನತ್ಥಿ ದಾನಿ ಪುನಬ್ಭವೋ.

‘‘ಏಕತಿಂಸೇ ಇತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಪುಪ್ಫಮಭಿಪೂಜಯಿಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಬುದ್ಧಪೂಜಾಯಿದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. (ಅಪ. ಥೇರೀ ೨.೧.೭೧-೯೦);

ಅರಹತ್ತಂ ಪನ ಪತ್ವಾ ಉದಾನೇನ್ತೀ ತಾ ಏವ ಗಾಥಾ ಪರಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಅಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಅಭಯೇತಿ ಅತ್ತಾನಮೇವ ಆಲಪತಿ. ಭಿದುರೋತಿ ಭಿಜ್ಜನಸಭಾವೋ, ಅನಿಚ್ಚೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯತ್ಥ ಸತ್ತಾ ಪುಥುಜ್ಜನಾತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಖಣೇನ ಭಿಜ್ಜನಸೀಲೇ ಅಸುಚಿದುಗ್ಗನ್ಧಜೇಗುಚ್ಛಪಟಿಕ್ಕೂಲಸಭಾವೇ ಕಾಯೇ ಇಮೇ ಅನ್ಧಪುಥುಜ್ಜನಾ ಸತ್ತಾ ಲಗ್ಗಾ ಲಗ್ಗಿತಾ. ನಿಕ್ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿಮಂ ದೇಹನ್ತಿ ಅಹಂ ಪನ ಇಮಂ ದೇಹಂ ಪೂತಿಕಾಯಂ ಪುನ ಅನಾದಾನೇನ ನಿರಪೇಕ್ಖಾ ಖಿಪಿಸ್ಸಾಮಿ ಛಡ್ಡೇಸ್ಸಾಮಿ. ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ ‘‘ಸಮ್ಪಜಾನಾ ಸತೀಮತೀ’’ತಿ.

ಬಹೂಹಿ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮೇಹೀತಿ ಜಾತಿಜರಾದೀಹಿ ಅನೇಕೇಹಿ ದುಕ್ಖಧಮ್ಮೇಹಿ ಫುಟ್ಠಾಯಾತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ. ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯಾತಿ ತಾಯ ಏವ ದುಕ್ಖೋತಿಣ್ಣತಾಯ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗತ್ತಾ ಸತಿಅವಿಪ್ಪವಾಸಸಙ್ಖಾತೇ ಅಪ್ಪಮಾದೇ ರತಾಯ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ. ಏತ್ಥ ಚ ಸತ್ಥಾರಾ ದೇಸಿತನಿಯಾಮೇನ –

‘‘ನಿಕ್ಖಿಪಾಹಿ ಇಮಂ ದೇಹಂ, ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯ ತೇ;

ತಣ್ಹಕ್ಖಯಂ ಪಾಪುಣಾಹಿ, ಕರೋಹಿ ಬುದ್ಧಸಾಸನ’’ನ್ತಿ. –

ಪಾಠೋ, ಥೇರಿಯಾ ವುತ್ತನಿಯಾಮೇನೇವ ಪನ ಸಂಗೀತಿಂ ಆರೋಪಿತತ್ತಾ. ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯ ತೇತಿ ಅಪ್ಪಮಾದರತಾಯ ತಯಾ ಭವಿತಬ್ಬನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಅಭಯಾಥೇರೀಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.