೧೦. ಸಿರಿಮತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ

ಪರೇ ಚ ನಂ ಪಸಂಸನ್ತೀತಿ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಿರಿಮತ್ಥೇರಸ್ಸ ಗಾಥಾ. ಕಾ ಉಪ್ಪತ್ತಿ? ಅಯಮ್ಪಿ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರೋ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಭವೇ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಉಪಚಿನನ್ತೋ ಪದುಮುತ್ತರಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಪಾರಮಿಯೋ ಪೂರೇತ್ವಾ ತುಸಿತಭವನೇ ಠಿತಕಾಲೇ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಿಞ್ಞುತಂ ಪತ್ತೋ ತಿಣ್ಣಂ ವೇದಾನಂ ಪಾರಗೂ ಸನಿಘಣ್ಡುಕೇಟುಭಾನಂ ಸಕ್ಖರಪ್ಪಭೇದಾನಂ ಇತಿಹಾಸಪಞ್ಚಮಾನಂ ಪದಕೋ ವೇಯ್ಯಾಕರಣೋ ಲೋಕಾಯತಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣೇಸು ಅನವಯೋ ನೇಕ್ಖಮ್ಮಜ್ಝಾಸಯತಾಯ ಕಾಮೇ ಪಹಾಯ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಚತುರಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಪರಿಮಾಣೇನ ತಾಪಸಗಣೇನ ಪರಿವುತೋ ಹಿಮವನ್ತಪ್ಪದೇಸೇ ದೇವತಾಭಿನಿಮ್ಮಿತೇ ಅಸ್ಸಮೇ ಝಾನಾಭಿಞ್ಞಾಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ವಸನ್ತೋ ಪುರಿಮಬುದ್ಧೇಸು ಕತಾಧಿಕಾರತಾಯ ಲಕ್ಖಣಮನ್ತೇಸು ಆಗತನಿಯಾಮೇನ ಚ ಬುದ್ಧಗುಣೇ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಅತೀತೇ ಬುದ್ಧೇ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ನದೀನಿವತ್ತನೇ ಪುಲಿನಚೇತಿಯಂ ಕತ್ವಾ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರಾಭಿರತೋ ಅಹೋಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಾಪಸಾ, ‘‘ಕಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅಯಂ ಪೂಜಾಸಕ್ಕಾರೋ ಕರೀಯತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ತೇಸಂ ಲಕ್ಖಣಮನ್ತೇ ಆಹರಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಆಗತಾನಿ ಮಹಾಪುರಿಸಲಕ್ಖಣಾನಿ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ತದನುಸಾರೇನ ಅತ್ತನೋ ಬಲೇ ಠತ್ವಾ ಬುದ್ಧಗುಣೇ ಕಿತ್ತೇಸಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತೇಪಿ ತಾಪಸಾ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ತತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಥೂಪಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಿಹರನ್ತಿ.

ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಪದುಮುತ್ತರಬೋಧಿಸತ್ತೋ ತುಸಿತಕಾಯಾ ಚವಿತ್ವಾ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋ ಹೋತಿ. ಚರಿಮಭವೇ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ಪುಬ್ಬನಿಮಿತ್ತಾನಿ ಪಾತುರಹೇಸುಂ, ಸಬ್ಬೇ ಚ ಅಚ್ಛರಿಯಬ್ಭೂತಧಮ್ಮಾ. ತಾಪಸೋ ತಾನಿ ಅನ್ತೇವಾಸಿಕಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಭಿಯ್ಯೋಸೋಮತ್ತಾಯ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇಸು ತೇಸಂ ಪಸಾದಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಸ್ಸ ಪೂಜಾಯ ಕರೀಯಮಾನಾಯ ದಿಸ್ಸಮಾನರೂಪೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಅಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯೋ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ತುಮ್ಹೇ ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಪುಲಿನಚೇತಿಯಪೂಜಮನುಯುಞ್ಜಥ, ಭಾವನಾಯ ಚ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹೋಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಮೇವ ಗತೋ.

ಏವಂ ಸೋ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರನ್ತೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಗಹಪತಿಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ಜಾತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಸಿರಿಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ವಡ್ಢಮಾನತ್ತಾ ಸಿರಿಮಾತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ತಸ್ಸ ಪದಸಾ ಗಮನಕಾಲೇ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ತಸ್ಸ ‘‘ಅಯಂ ಸಿರಿಂ ವಡ್ಢೇನ್ತೋ ಜಾತೋ’’ತಿ ಸಿರಿವಡ್ಢೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು. ತೇ ಉಭೋಪಿ ಜೇತವನಪ್ಪಟಿಗ್ಗಹಣೇ ಬುದ್ಧಾನುಭಾವಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಟಿಲದ್ಧಸದ್ಧಾ ಪಬ್ಬಜಿಂಸು. ತೇಸು ಸಿರಿವಡ್ಢೋ ನ ತಾವ ಉತ್ತರಿಮನುಸ್ಸಧಮ್ಮಸ್ಸ ಲಾಭೀ ಅಹೋಸಿ, ಚತುನ್ನಂ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಲಾಭೀ, ಗಹಟ್ಠಪಬ್ಬಜಿತಾನಂ ಸಕ್ಕತೋ ಗರುಕತೋ, ಸಿರಿಮತ್ಥೇರೋ ಪನ ಪಬ್ಬಜಿತಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಾದಿಸೇನ ಕಮ್ಮಚ್ಛಿದ್ದೇನ ಅಪ್ಪಲಾಭೀ ಅಹೋಸಿ ಬಹುಜನಾಸಮ್ಭಾವಿತೋ, ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಸು ಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಛಳಭಿಞ್ಞೋ ಅಹೋಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ಅಪದಾನೇ (ಅಪ. ಥೇರ ೨.೪೯.೧೧೧-೧೪೭) –

‘‘ಪಬ್ಬತೇ ಹಿಮವನ್ತಮ್ಹಿ, ದೇವಲೋ ನಾಮ ತಾಪಸೋ;

ತತ್ಥ ಮೇ ಚಙ್ಕಮೋ ಆಸಿ, ಅಮನುಸ್ಸೇಹಿ ಮಾಪಿತೋ.

‘‘ಜಟಾಭಾರೇನ ಭರಿತೋ, ಕಮಣ್ಡಲುಧರೋ ಸದಾ;

ಉತ್ತಮತ್ಥಂ ಗವೇಸನ್ತೋ, ವಿಪಿನಾ ನಿಕ್ಖಮಿಂ ತದಾ.

‘‘ಚುಲ್ಲಾಸೀತಿಸಹಸ್ಸಾನಿ, ಸಿಸ್ಸಾ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಟ್ಠಹುಂ;

ಸಕಕಮ್ಮಾಭಿಪಸುತಾ, ವಸನ್ತಿ ವಿಪಿನೇ ತದಾ.

‘‘ಅಸ್ಸಮಾ ಅಭಿನಿಕ್ಖಮ್ಮ, ಅಕಂ ಪುಲಿನಚೇತಿಯಂ;

ನಾನಾಪುಪ್ಫಂ ಸಮಾನೇತ್ವಾ, ತಂ ಚೇತಿಯಮಪೂಜಯಿಂ.

‘‘ತತ್ಥ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತ್ವಾ, ಅಸ್ಸಮಂ ಪವಿಸಾಮಹಂ;

ಸಬ್ಬೇ ಸಿಸ್ಸಾ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಏತಮತ್ಥಂ ಪುಚ್ಛಿಂಸು ಮಂ.

‘‘ಪುಲಿನೇನ ಕತೋ ಥೂಪೋ, ಯಂ ತ್ವಂ ದೇವ ನಮಸ್ಸಸಿ;

ಮಯಮ್ಪಿ ಞಾತುಮಿಚ್ಛಾಮ, ಪುಟ್ಠೋ ಆಚಿಕ್ಖ ನೋ ತುವಂ.

‘‘ನಿದ್ದಿಟ್ಠಾ ನು ಮನ್ತಪದೇ, ಚಕ್ಖುಮನ್ತೋ ಮಹಾಯಸಾ;

ತೇ ಖೋ ಅಹಂ ನಮಸ್ಸಾಮಿ, ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠೇ ಮಹಾಯಸೇ.

‘‘ಕೀದಿಸಾ ತೇ ಮಹಾವೀರಾ, ಸಬ್ಬಞ್ಞೂ ಲೋಕನಾಯಕಾ;

ಕಥಂವಣ್ಣಾ ಕಥಂಸೀಲಾ, ಕೀದಿಸಾ ತೇ ಮಹಾಯಸಾ.

‘‘ಬಾತ್ತಿಂಸಲಕ್ಖಣಾ ಬುದ್ಧಾ, ಚತ್ತಾಲೀಸದಿಜಾಪಿ ಚ;

ನೇತ್ತಾ ಗೋಪಖುಮಾ ತೇಸಂ, ಜಿಞ್ಜುಕಾ ಫಲಸನ್ನಿಭಾ.

‘‘ಗಚ್ಛಮಾನಾ ಚ ತೇ ಬುದ್ಧಾ, ಯುಗಮತ್ತಞ್ಚ ಪೇಕ್ಖರೇ;

ನ ತೇಸಂ ಜಾಣು ನದತಿ, ಸನ್ಧಿಸದ್ದೋ ನ ಸುಯ್ಯತಿ.

‘‘ಗಚ್ಛಮಾನಾ ಚ ಸುಗತಾ, ಉದ್ಧರನ್ತಾವ ಗಚ್ಛರೇ;

ಪಠಮಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಪಾದಂ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಏಸ ಧಮ್ಮತಾ.

‘‘ಅಸಮ್ಭೀತಾ ಚ ತೇ ಬುದ್ಧಾ, ಮಿಗರಾಜಾವ ಕೇಸರೀ;

ನೇವುಕ್ಕಂಸೇನ್ತಿ ಅತ್ತಾನಂ, ನೋ ಚ ವಮ್ಭೇನ್ತಿ ಪಾಣಿನಂ.

‘‘ಮಾನಾವಮಾನತೋ ಮುತ್ತಾ, ಸಮಾ ಸಬ್ಬೇಸು ಪಾಣಿಸು;

ಅನತ್ತುಕ್ಕಂಸಕಾ ಬುದ್ಧಾ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಏಸ ಧಮ್ಮತಾ.

‘‘ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಾ ಚ ಸಮ್ಬುದ್ಧಾ, ಆಲೋಕಂ ದಸ್ಸಯನ್ತಿ ತೇ;

ಛಪ್ಪಕಾರಂ ಪಕಮ್ಪೇನ್ತಿ, ಕೇವಲಂ ವಸುಧಂ ಇಮಂ.

‘‘ಪಸ್ಸನ್ತಿ ನಿರಯಞ್ಚೇತೇ, ನಿಬ್ಬಾತಿ ನಿರಯೋ ತದಾ;

ಪವಸ್ಸತಿ ಮಹಾಮೇಘೋ, ಬುದ್ಧಾನಂ ಏಸ ಧಮ್ಮತಾ.

‘‘ಈದಿಸಾ ತೇ ಮಹಾನಾಗಾ, ಅತುಲಾ ಚ ಮಹಾಯಸಾ;

ವಣ್ಣತೋ ಅನತಿಕ್ಕನ್ತಾ, ಅಪ್ಪಮೇಯ್ಯಾ ತಥಾಗತಾ.

‘‘ಅನುಮೋದಿಂಸು ಮೇ ವಾಕ್ಯಂ, ಸಬ್ಬೇ ಸಿಸ್ಸಾ ಸಗಾರವಾ;

ತಥಾ ಚ ಪಟಿಪಜ್ಜಿಂಸು, ಯಥಾಸತ್ತಿ ಯಥಾಬಲಂ.

‘‘ಪಟಿಪೂಜೇನ್ತಿ ಪುಲಿನಂ, ಸಕಕಮ್ಮಾಭಿಲಾಸಿನೋ;

ಸದ್ದಹನ್ತಾ ಮಮ ವಾಕ್ಯಂ, ಬುದ್ಧಸಕ್ಕತಮಾನಸಾ.

‘‘ತದಾ ಚವಿತ್ವಾ ತುಸಿತಾ, ದೇವಪುತ್ತೋ ಮಹಾಯಸೋ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಮ್ಹಿ, ದಸಸಹಸ್ಸಿ ಕಮ್ಪಥ.

‘‘ಅಸ್ಸಮಸ್ಸಾವಿದೂರಮ್ಹಿ, ಚಙ್ಕಮಮ್ಹಿ ಠಿತೋ ಅಹಂ;

ಸಬ್ಬೇ ಸಿಸ್ಸಾ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಆಗಚ್ಛುಂ ಮಮ ಸನ್ತಿಕೇ.

‘‘ಉಸಭೋವ ಮಹೀ ನದತಿ, ಮಿಗರಾಜಾವ ಕೂಜತಿ;

ಸುಸುಮಾರೋವ ಸಳತಿ, ಕಿಂ ವಿಪಾಕೋ ಭವಿಸ್ಸತಿ.

‘‘ಯಂ ಪಕಿತ್ತೇಮಿ ಸಮ್ಬುದ್ಧಂ, ಸಿಕತಾಥೂಪಸನ್ತಿಕೇ;

ಸೋ ದಾನಿ ಭಗವಾ ಸತ್ಥಾ, ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಮುಪಾಗಮಿ.

‘‘ತೇಸಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ವತ್ವಾ, ಕಿತ್ತಯಿತ್ವಾ ಮಹಾಮುನಿಂ;

ಉಯ್ಯೋಜೇತ್ವಾ ಸಕೇ ಸಿಸ್ಸೇ, ಪಲ್ಲಙ್ಕಮಾಭುಜಿಂ ಅಹಂ.

‘‘ಬಲಞ್ಚ ವತ ಮೇ ಖೀಣಂ, ಬ್ಯಾಧಿನಾ ಪರಮೇನ ತಂ;

ಬುದ್ಧಸೇಟ್ಠಂ ಸರಿತ್ವಾನ, ತತ್ಥ ಕಾಲಙ್ಕತೋ ಅಹಂ.

‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸಿಸ್ಸಾ ಸಮಾಗನ್ತ್ವಾ, ಅಕಂಸು ಚಿತಕಂ ತದಾ;

ಕಳೇವರಞ್ಚ ಮೇ ಗಯ್ಹ, ಚಿತಕಂ ಅಭಿರೋಪಯುಂ.

‘‘ಚಿತಕಂ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ, ಸೀಸೇ ಕತ್ವಾನ ಅಞ್ಜಲಿಂ;

ಸೋಕಸಲ್ಲಪರೇತಾ ತೇ, ವಿಕ್ಕನ್ದಿಂಸು ಸಮಾಗತಾ.

‘‘ತೇಸಂ ಲಾಲಪ್ಪಮಾನಾನಂ, ಅಗಮಂ ಚಿತಕಂ ತದಾ;

ಅಹಂ ಆಚರಿಯೋ ತುಮ್ಹಂ, ಮಾ ಸೋಚಿತ್ಥ ಸುಮೇಧಸಾ.

‘‘ಸದತ್ಥೇ ವಾಯಮೇಯ್ಯಾಥ, ರತ್ತಿನ್ದಿವಮತನ್ದಿತಾ;

ಮಾ ವೋ ಪಮತ್ತಾ ಅಹುತ್ಥ, ಖಣೋ ವೋ ಪಟಿಪಾದಿತೋ.

‘‘ಸಕೇ ಸಿಸ್ಸೇನುಸಾಸಿತ್ವಾ, ದೇವಲೋಕಂ ಪುನಾಗಮಿಂ;

ಅಟ್ಠಾರಸ ಚ ಕಪ್ಪಾನಿ, ದೇವಲೋಕೇ ರಮಾಮಹಂ.

‘‘ಸತಾನಂ ಪಞ್ಚಕ್ಖತ್ತುಞ್ಚ, ಚಕ್ಕವತ್ತೀ ಅಹೋಸಹಂ;

ಅನೇಕಸತಕ್ಖತ್ತುಞ್ಚ, ದೇವರಜ್ಜಮಕಾರಯಿಂ.

‘‘ಅವಸೇಸೇಸು ಕಪ್ಪೇಸು, ವೋಕಿಣ್ಣೋ ಸಂಸರಿಂ ಅಹಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಉಪ್ಪಾದಸ್ಸ ಇದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಯಥಾ ಕೋಮುದಿಕೇ ಮಾಸೇ, ಬಹೂ ಪುಪ್ಫನ್ತಿ ಪಾದಪಾ;

ತಥೇವಾಹಮ್ಪಿ ಸಮಯೇ, ಪುಪ್ಫಿತೋಮ್ಹಿ ಮಹೇಸಿನಾ.

‘‘ವೀರಿಯಂ ಮೇ ಧುರಧೋರಯ್ಹಂ, ಯೋಗಕ್ಖೇಮಾಧಿವಾಹನಂ;

ನಾಗೋವ ಬನ್ಧನಂ ಛೇತ್ವಾ, ವಿಹರಾಮಿ ಅನಾಸವೋ.

‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಿತೋ ಕಪ್ಪೇ, ಯಂ ಬುದ್ಧಮಭಿಕಿತ್ತಯಿಂ;

ದುಗ್ಗತಿಂ ನಾಭಿಜಾನಾಮಿ, ಕಿತ್ತನಾಯ ಇದಂ ಫಲಂ.

‘‘ಕಿಲೇಸಾ ಝಾಪಿತಾ ಮಯ್ಹಂ…ಪೇ… ಕತಂ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸಾಸನ’’ನ್ತಿ.

ಛಳಭಿಞ್ಞಞ್ಹಿ ಸಮಾನಂ ಆಯಸ್ಮನ್ತಂ ಸಿರಿಮತ್ಥೇರಂ ‘‘ಅರಿಯೋ’’ತಿ ಅಜಾನನ್ತಾ ಪುಥುಜ್ಜನಾ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಾಮಣೇರಾ ಚ ಅಪ್ಪಲಾಭಿತಾಯ ಲೋಕಸ್ಸ ಅನಭಿಗತಭಾವೇನ ಅಸಮ್ಭಾವೇನ್ತಾ ಯಂಕಿಞ್ಚಿ ಕಥೇತ್ವಾ ಗರಹನ್ತಿ. ಸಿರಿವಡ್ಢತ್ಥೇರಂ ಪನ ಪಚ್ಚಯಾನಂ ಲಾಭಿಭಾವೇನ ಲೋಕಸ್ಸ ಸಕ್ಕತಗರುಕತಭಾವತೋ ಸಮ್ಭಾವೇನ್ತಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಅವಣ್ಣಾರಹಸ್ಸ ನಾಮ ವಣ್ಣಭಣನಂ, ವಣ್ಣಾರಹಸ್ಸ ಚ ಅವಣ್ಣಭಣನಂ ಅಸ್ಸ ಪುಥುಜ್ಜನಭಾವಸ್ಸ ದೋಸೋ’’ತಿ ಪುಥುಜ್ಜನಭಾವಞ್ಚ ಗರಹನ್ತೋ –

೧೫೯. ‘‘ಪರೇ ಚ ನಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಅತ್ತಾ ಚೇ ಅಸಮಾಹಿತೋ;

ಮೋಘಂ ಪರೇ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅಸಮಾಹಿತೋ.

೧೬೦. ‘‘ಪರೇ ಚ ನಂ ಗರಹನ್ತಿ, ಅತ್ತಾ ಚೇ ಸುಸಮಾಹಿತೋ;

ಮೋಘಂ ಪರೇ ಗರಹನ್ತಿ, ಅತ್ತಾ ಹಿ ಸುಸಮಾಹಿತೋ’’ತಿ.

– ಗಾಥಾದ್ವಯಮಭಾಸಿ.

ತತ್ಥ ಪರೇತಿ ಅತ್ತತೋ ಅಞ್ಞೇ ಪರೇ ನಾಮ, ಇಧ ಪನ ಪಣ್ಡಿತೇಹಿ ಅಞ್ಞೇ ಬಾಲಾ ಪರೇತಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ. ತೇಸಞ್ಹಿ ಅಜಾನಿತ್ವಾ ಅಪರಿಯೋಗಾಹೇತ್ವಾ ಭಾಸನತೋ ಗರಹಾ ವಿಯ ಪಸಂಸಾಪಿ ಅಪ್ಪಮಾಣಭೂತಾ. ನನ್ತಿ ನಂ ಪುಗ್ಗಲಂ. ಪಸಂಸನ್ತೀತಿ ಅವಿದ್ದಸುಭಾವೇನ ತಣ್ಹಾವಿಪನ್ನತಾಯ ವಾ, ಅಥ ವಾ ಅಭೂತಂಯೇವ ಪುಗ್ಗಲಂ ‘‘ಅಸುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಝಾನಲಾಭೀ, ಅರಿಯೋ’’ತಿ ವಾ ಅಭೂತಗುಣರೋಪನೇನ ಕಿತ್ತೇನ್ತಿ ಅಭಿತ್ಥವನ್ತಿ. ಯೋ ಪನೇತ್ಥ ಚ-ಸದ್ದೋ, ಸೋ ಅತ್ತೂಪನಯತ್ಥೋ. ತೇನ ಪರೇ ನಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ ಚ, ತಞ್ಚ ಖೋ ತೇಸಂ ಪಸಂಸನಮತ್ತಂ, ನ ಪನ ತಸ್ಮಿಂ ಪಸಂಸಾಯ ವತ್ಥು ಅತ್ಥೀತಿ ಇಮಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅತ್ತಾ ಚೇ ಅಸಮಾಹಿತೋತಿ ಯಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪರೇ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಸೋ ಚೇ ಸಯಂ ಅಸಮಾಹಿತೋ ಮಗ್ಗಸಮಾಧಿನಾ ಫಲಸಮಾಧಿನಾ ಉಪಚಾರಪ್ಪನಾಸಮಾಧಿಮತ್ತೇನೇವ ವಾ ನ ಸಮಾಹಿತೋ, ಸಮಾಧಾನಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತಾನಂ ಕಿಲೇಸಾನಂ ಅಪ್ಪಹೀನತ್ತಾ ವಿಕ್ಖಿತ್ತೋ ವಿಬ್ಭನ್ತಚಿತ್ತೋ ಹೋತಿ ಚೇತಿ ಅತ್ಥೋ. ‘‘ಅಸಮಾಹಿತೋ’’ತಿ ಚ ಏತೇನ ಸಮಾಧಿನಿಮಿತ್ತಾನಂ ಗುಣಾನಂ ಅಭಾವಂ ದಸ್ಸೇತಿ. ಮೋಘನ್ತಿ ಭಾವನಪುಂಸಕನಿದ್ದೇಸೋ ‘‘ವಿಸಮಂ ಚನ್ದಿಮಸೂರಿಯಾ ಪರಿವತ್ತನ್ತೀ’’ತಿಆದೀಸು ವಿಯ. ಪರೇ ಪಸಂಸನ್ತೀತಿ ಯೇ ತಂ ಅಸಮಾಹಿತಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ತೇ ಮೋಘಂ ಮುಧಾ ಅಮೂಲಕಂ ಪಸಂಸನ್ತಿ. ಕಸ್ಮಾ? ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅಸಮಾಹಿತೋ ಯಸ್ಮಾ ತಸ್ಸ ಪುಗ್ಗಲಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ಅಸಮಾಹಿತಂ, ತಸ್ಮಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದುತಿಯಗಾಥಾಯಂ ಗರಹನ್ತೀತಿ ಅತ್ತನೋ ಅವಿದ್ದಸುಭಾವೇನ ದೋಸನ್ತರಾಯ ವಾ ಅರಿಯಂ ಝಾನಲಾಭಿಞ್ಚ ಸಮಾನಂ ‘‘ಅಸುಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಜಾಗರಿಯಂ ನಾನುಯುಞ್ಜತಿ ಅನ್ತಮಸೋ ಗೋದುಹನಮತ್ತಮ್ಪಿ ಕಾಲಂ ಕೇವಲಂ ಕಾಯದಳ್ಹಿಬಹುಲೋ ನಿದ್ದಾರಾಮೋ ಭಸ್ಸಾರಾಮೋ ಸಙ್ಗಣಿಕಾರಾಮೋ ವಿಹರತೀ’’ತಿಆದಿನಾ ಅಪ್ಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನತಾವಿಭಾವನೇನ ವಾ ಗುಣಪರಿಧಂಸನೇನ ವಾ ಗರಹನ್ತಿ ನಿನ್ದನ್ತಿ, ಉಪಕ್ಕೋಸನ್ತಿ ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಪಠಮಗಾಥಾಯ ವುತ್ತಪರಿಯಾಯೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಏವಂ ಥೇರೇನ ಇಮಾಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅತ್ತನೋ ನಿಕ್ಕಿಲೇಸಭಾವೇ ಸಿರಿವಡ್ಢಸ್ಸ ಚ ಸಕಿಲೇಸಭಾವೇ ಪಕಾಸಿತೇ ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸಿರಿವಡ್ಢೋ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ವಿಪಸ್ಸನಂ ಪಟ್ಠಪೇತ್ವಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಸದತ್ಥಂ ಪರಿಪೂರೇಸಿ, ಗರಹಕಪುಗ್ಗಲಾ ಚ ಥೇರಂ ಖಮಾಪೇಸುಂ.

ಸಿರಿಮತ್ಥೇರಗಾಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ದುತಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.