೩. ಮತ್ತಾಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಮತ್ತಂ ನಾಮ ಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಅಞ್ಞತರೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಸದ್ಧೋ ಪಸನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಭರಿಯಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಕೋಧನಾ ವಞ್ಝಾ ಚ ಅಹೋಸಿ ನಾಮೇನ ಮತ್ತಾ ನಾಮ. ಅಥ ಸೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಕುಲವಂಸೂಪಚ್ಛೇದನಭಯೇನ ಸದಿಸಕುಲತೋ ತಿಸ್ಸಂ ನಾಮ ಅಞ್ಞಂ ಕಞ್ಞಂ ಆನೇಸಿ. ಸಾ ಅಹೋಸಿ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ ಸಾಮಿನೋ ಚ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ, ಸಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಗಬ್ಭಿನೀ ಹುತ್ವಾ ದಸಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ, ‘‘ಭೂತೋ’’ತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಗೇಹಸ್ಸಾಮಿನೀ ಹುತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಿ, ವಞ್ಝಾ ಪನ ತಂ ಉಸೂಯತಿ.

ತಾ ಉಭೋಪಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಸೀಸಂ ನ್ಹತ್ವಾ ಅಲ್ಲಕೇಸಾ ಅಟ್ಠಂಸು, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಗುಣವಸೇನ ತಿಸ್ಸಾಯ ಆಬದ್ಧಸಿನೇಹೋ ಮನುಞ್ಞೇನ ಹದಯೇನ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹುಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ಅಸಹಮಾನಾ ಮತ್ತಾ ಇಸ್ಸಾಪಕತಾ ಗೇಹೇ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ಸಙ್ಕಾರಂ ತಿಸ್ಸಾಯ ಮತ್ಥಕೇ ಓಕಿರಿ. ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಪೇತಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಬಲೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವತಿ. ತಂ ಪನ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಳಿತೋ ಏವ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸಾ ಪೇತೀ ಸಞ್ಝಾಯ ವೀತಿವತ್ತಾಯ ಗೇಹಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇ ನ್ಹಾಯನ್ತಿಯಾ ತಿಸ್ಸಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಿಸ್ಸಾ –

೧೩೪. ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸಿ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ;

ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕೇ ಕಿಸಿಕೇ, ಕಾ ನು ತ್ವಂ ಇಧ ತಿಟ್ಠಸೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ಇತರಾ –

೧೩೫. ‘‘ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾ, ಸಪತ್ತೀ ತೇ ಪುರೇ ಅಹುಂ;

ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪಟಿವಚನಂ ಅದಾಸಿ. ತತ್ಥ ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾತಿ ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ನಾಮ, ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾ ನಾಮ. ಪುರೇತಿ ಪುರಿಮತ್ತಭಾವೇ. ತೇತಿ ತುಯ್ಹಂ ಸಪತ್ತೀ ಅಹುಂ, ಅಹೋಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುನ ತಿಸ್ಸಾ –

೧೩೬. ‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ;

ಕಿಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಪುನ ಇತರಾ –

೧೩೭. ‘‘ಚಣ್ಡೀ ಚ ಫರುಸಾ ಚಾಸಿಂ, ಇಸ್ಸುಕೀ ಮಚ್ಛರೀ ಸಠಾ;

ತಾಹಂ ದುರುತ್ತಂ ವತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತತ್ಥ ಚಣ್ಡೀತಿ ಕೋಧನಾ. ಫರುಸಾತಿ ಫರುಸವಚನಾ. ಆಸಿನ್ತಿ ಅಹೋಸಿಂ. ತಾಹನ್ತಿ ತಂ ಅಹಂ. ದುರುತ್ತನ್ತಿ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ನಿರತ್ಥಕವಚನಂ. ಇತೋ ಪರಮ್ಪಿ ತಾಸಂ ವಚನಪಟಿವಚನವಸೇನೇವ ಗಾಥಾ ಪವತ್ತಾ –

೧೩೮. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಯಥಾ ತ್ವಂ ಚಣ್ಡಿಕಾ ಅಹು;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ಪಂಸುಕುನ್ಥಿತಾ.

೧೩೯. ‘‘ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾ ತುವಂ ಆಸಿ, ಸುಚಿವತ್ಥಾ ಅಲಙ್ಕತಾ;

ಅಹಞ್ಚ ಖೋ ಅಧಿಮತ್ತಂ, ಸಮಲಙ್ಕತತರಾ ತಯಾ.

೧೪೦. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಪೇಕ್ಖಮಾನಾಯ, ಸಾಮಿಕೇನ ಸಮನ್ತಯಿ;

ತತೋ ಮೇ ಇಸ್ಸಾ ವಿಪುಲಾ, ಕೋಧೋ ಮೇ ಸಮಜಾಯಥ.

೧೪೧. ‘‘ತತೋ ಪಂಸುಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಪಂಸುನಾ ತಞ್ಹಿ ಓಕಿರಿಂ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನಮ್ಹಿ ಪಂಸುಕುನ್ಥಿತಾ.

೧೪೨. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಪಂಸುನಾ ಮಂ ತ್ವಮೋಕಿರಿ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನ ಖಜ್ಜಸಿ ಕಚ್ಛುಯಾ.

೧೪೩. ‘‘ಭೇಸಜ್ಜಹಾರೀ ಉಭಯೋ, ವನನ್ತಂ ಅಗಮಿಮ್ಹಸೇ;

ತ್ವಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಮಾಹರಿ, ಅಹಞ್ಚ ಕಪಿಕಚ್ಛುನೋ.

೧೪೪. ‘‘ತಸ್ಸಾ ತ್ಯಾಜಾನಮಾನಾಯ, ಸೇಯ್ಯಂ ತ್ಯಾಹಂ ಸಮೋಕಿರಿಂ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನ ಖಜ್ಜಾಮಿ ಕಚ್ಛುಯಾ.

೧೪೫. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಂ ಮೇ ತ್ವಂ ಸಮೋಕಿರಿ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ನಗ್ಗಿಯಾ ತುವಂ.

೧೪೬. ‘‘ಸಹಾಯಾನಂ ಸಮಯೋ ಆಸಿ, ಞಾತೀನಂ ಸಮಿತೀ ಅಹು;

ತ್ವಞ್ಚ ಆಮನ್ತಿತಾ ಆಸಿ, ಸಸಾಮಿನೀ ನೋ ಚ ಖೋಹಂ.

೧೪೭. ‘‘ತಸ್ಸಾ ತ್ಯಾಜಾನಮಾನಾಯ, ದುಸ್ಸಂ ತ್ಯಾಹಂ ಅಪಾನುದಿಂ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನಮ್ಹಿ ನಗ್ಗಿಯಾ ಅಹಂ.

೧೪೮. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ದುಸ್ಸಂ ಮೇ ತ್ವಂ ಅಪಾನುದಿ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ಗೂಥಗನ್ಧಿನೀ.

೧೪೯. ‘‘ತವ ಗನ್ಧಞ್ಚ ಮಾಲಞ್ಚ, ಪಚ್ಚಗ್ಘಞ್ಚ ವಿಲೇಪನಂ;

ಗೂಥಕೂಪೇ ಅತಾರೇಸಿಂ, ತಂ ಪಾಪಂ ಪಕತಂ ಮಯಾ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನಮ್ಹಿ ಗೂಥಗನ್ಧಿನೀ.

೧೫೦. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ತಂ ಪಾಪಂ ಪಕತಂ ತಯಾ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ದುಗ್ಗತಾ ತುವಂ.

೧೫೧. ‘‘ಉಭಿನ್ನಂ ಸಮಕಂ ಆಸಿ, ಯಂ ಗೇಹೇ ವಿಜ್ಜತೇ ಧನಂ;

ಸನ್ತೇಸು ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇಸು, ದೀಪಂ ನಾಕಾಸಿಮತ್ತನೋ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನಮ್ಹಿ ದುಗ್ಗತಾ ಅಹಂ.

೧೫೨. ‘‘ತದೇವ ಮಂ ತ್ವಂ ಅವಚ, ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ನಿಸೇವಸಿ;

ನ ಹಿ ಪಾಪೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ, ಸುಲಭಾ ಹೋತಿ ಸುಗ್ಗತಿ.

೧೫೩. ‘‘ವಾಮತೋ ಮಂ ತ್ವಂ ಪಚ್ಚೇಸಿ, ಅಥೋಪಿ ಮಂ ಉಸೂಯಸಿ;

ಪಸ್ಸ ಪಾಪಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಯಾದಿಸೋ.

೧೫೪. ‘‘ತೇ ಘರಾ ತಾ ಚ ದಾಸಿಯೋ, ತಾನೇವಾಭರಣಾನಿಮೇ;

ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತಿ, ನ ಭೋಗಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಸ್ಸತಾ.

೧೫೫. ‘‘ಇದಾನಿ ಭೂತಸ್ಸ ಪಿತಾ, ಆಪಣಾ ಗೇಹಮೇಹಿತಿ;

ಅಪ್ಪೇವ ತೇ ದದೇ ಕಿಞ್ಚಿ, ಮಾ ಸು ತಾವ ಇತೋ ಅಗಾ.

೧೫೬. ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಮ್ಹಿ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ;

ಕೋಪೀನಮೇತಂ ಇತ್ಥೀನಂ, ಮಾ ಮಂ ಭೂತಪಿತಾದ್ದಸ.

೧೫೭. ‘‘ಹನ್ದ ಕಿಂ ವಾ ತ್ಯಾಹಂ ದಮ್ಮಿ, ಕಿಂ ವಾ ತೇಚ ಕರೋಮಹಂ;

ಯೇನ ತ್ವಂ ಸುಖಿತಾ ಅಸ್ಸ, ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಿನೀ.

೧೫೮. ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘತೋ, ಚತ್ತಾರೋ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೇ;

ಅಟ್ಠ ಭಿಕ್ಖೂ ಭೋಜಯಿತ್ವಾ, ಮಮ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸ;

ತದಾಹಂ ಸುಖಿತಾ ಹೇಸ್ಸಂ, ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಿನೀ.

೧೫೯. ‘‘ಸಾಧೂತಿ ಸಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ, ಭೋಜಯಿತ್ವಾಟ್ಠ ಭಿಕ್ಖವೋ;

ವತ್ಥೇಹಚ್ಛಾದಯಿತ್ವಾನ, ತಸ್ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸೀ.

೧೬೦. ‘‘ಸಮನನ್ತರಾನುದ್ದಿಟ್ಠೇ, ವಿಪಾಕೋ ಉದಪಜ್ಜಥ;

ಭೋಜನಚ್ಛಾದನಪಾನೀಯಂ, ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಇದಂ ಫಲಂ.

೧೬೧. ‘‘ತತೋ ಸುದ್ಧಾ ಸುಚಿವಸನಾ, ಕಾಸಿಕುತ್ತಮಧಾರಿನೀ;

ವಿಚಿತ್ತವತ್ಥಾಭರಣಾ, ಸಪತ್ತಿಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ.

೧೬೨. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಯಾ ತ್ವಂ ತಿಟ್ಠಸಿ ದೇವತೇ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೧೬೩. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೬೪. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸೀ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀತಿ.

೧೬೫. ‘‘ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾ, ಸಪತ್ತೀ ತೇ ಪುರೇ ಅಹುಂ;

ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ.

೧೬೬. ‘‘ತವ ದಿನ್ನೇನ ದಾನೇನ, ಮೋದಾಮಿ ಅಕುತೋಭಯಾ;

ಚಿರಂ ಜೀವಾಹಿ ಭಗಿನಿ, ಸಹ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಞಾತಿಭಿ;

ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಠಾನಂ, ಆವಾಸಂ ವಸವತ್ತಿನಂ.

೧೬೭. ‘‘ಇಧ ಧಮ್ಮಂ ಚರಿತ್ವಾನ, ದಾನಂ ದತ್ವಾನ ಸೋಭನೇ;

ವಿನೇಯ್ಯ ಮಚ್ಛೇರಮಲಂ ಸಮೂಲಂ, ಅನಿನ್ದಿತಾ ಸಗ್ಗಮುಪೇಹಿ ಠಾನ’’ನ್ತಿ.

೧೩೮. ತತ್ಥ ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಯಥಾ ತ್ವಂ ಚಣ್ಡಿಕಾ ಅಹೂತಿ ‘‘ಚಣ್ಡೀ ಚ ಫರುಸಾ ಚಾಸಿ’’ನ್ತಿ ಯಂ ತಯಾ ವುತ್ತಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಯಥಾ ತ್ವಂ ಚಣ್ಡಿಕಾ ಕೋಧನಾ ಫರುಸವಚನಾ ಇಸ್ಸುಕೀ ಮಚ್ಛರೀ ಸಠಾ ಚ ಅಹೋಸಿ. ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಅಞ್ಞಂ ಪುನ ತಂ ಇದಾನಿ ಪುಚ್ಛಾಮಿ. ಕೇನಾಸಿ ಪಂಸುಕುನ್ಥಿತಾತಿ ಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಸಙ್ಕಾರಪಂಸೂತಿ ಓಗುಣ್ಠಿತಾ ಸಬ್ಬಸೋ ಓಕಿಣ್ಣಸರೀರಾ ಅಹೂತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೩೯-೪೦. ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾತಿ ಸಸೀಸಂ ನ್ಹಾತಾ. ಅಧಿಮತ್ತನ್ತಿ ಅಧಿಕತರಂ. ಸಮಲಙ್ಕತತರಾತಿ ಸಮ್ಮಾ ಅತಿಸಯೇನ ಅಲಙ್ಕತಾ. ‘‘ಅಧಿಮತ್ತಾ’’ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಅತಿವಿಯ ಮತ್ತಾ ಮಾನಮದಮತ್ತಾ, ಮಾನನಿಸ್ಸಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಯಾತಿ ಭೋತಿಯಾ. ಸಾಮಿಕೇನ ಸಮನ್ತಯೀತಿ ಸಾಮಿಕೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಅಲ್ಲೋಪಸಲ್ಲಾಪವಸೇನ ಕಥೇಸಿ.

೧೪೨-೧೪೪. ಖಜ್ಜಸಿ ಕಚ್ಛುಯಾತಿ ಕಚ್ಛುರೋಗೇನ ಖಾದೀಯಸಿ, ಬಾಧೀಯಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭೇಸಜ್ಜಹಾರೀತಿ ಭೇಸಜ್ಜಹಾರಿನಿಯೋ ಓಸಧಹಾರಿಕಾಯೋ. ಉಭಯೋತಿ ದುವೇ, ತ್ವಞ್ಚ ಅಹಞ್ಚಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವನನ್ತನ್ತಿ ವನಂ. ತ್ವಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಮಾಹರೀತಿ ತ್ವಂ ವೇಜ್ಜೇಹಿ ವುತ್ತಂ ಅತ್ತನೋ ಉಪಕಾರಾವಹಂ ಭೇಸಜ್ಜಂ ಆಹರಿ. ಅಹಞ್ಚ ಕಪಿಕಚ್ಛುನೋತಿ ಅಹಂ ಪನ ಕಪಿಕಚ್ಛುಫಲಾನಿ ದುಫಸ್ಸಫಲಾನಿ ಆಹರಿಂ. ಕಪಿಕಚ್ಛೂತಿ ವಾ ಸಯಂಭೂತಾ ವುಚ್ಚತಿ, ತಸ್ಮಾ ಸಯಂಭೂತಾಯ ಪತ್ತಫಲಾನಿ ಆಹರಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಯ್ಯಂ ತ್ಯಾಹಂ ಸಮೋಕಿರಿನ್ತಿ ತವ ಸೇಯ್ಯಂ ಅಹಂ ಕಪಿಕಚ್ಛುಫಲಪತ್ತೇಹಿ ಸಮನ್ತತೋ ಅವಕಿರಿಂ.

೧೪೬-೧೪೭. ಸಹಾಯಾನನ್ತಿ ಮಿತ್ತಾನಂ. ಸಮಯೋತಿ ಸಮಾಗಮೋ. ಞಾತೀನನ್ತಿ ಬನ್ಧೂನಂ. ಸಮಿತೀತಿ ಸನ್ನಿಪಾತೋ. ಆಮನ್ತಿತಾತಿ ಮಙ್ಗಲಕಿರಿಯಾವಸೇನ ನಿಮನ್ತಿತಾ. ಸಸಾಮಿನೀತಿ ಸಭತ್ತಿಕಾ, ಸಹ ಭತ್ತುನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ನೋ ಚ ಖೋಹನ್ತಿ ನೋ ಚ ಖೋ ಅಹಂ ಆಮನ್ತಿತಾ ಆಸಿನ್ತಿ ಯೋಜನಾ. ದುಸ್ಸಂ ತ್ಯಾಹನ್ತಿ ದುಸ್ಸಂ ತೇ ಅಹಂ. ಅಪಾನುದಿನ್ತಿ ಚೋರಿಕಾಯ ಅವಹರಿಂ ಅಗ್ಗಹೋಸಿಂ.

೧೪೯. ಪಚ್ಚಗ್ಘನ್ತಿ ಅಭಿನವಂ, ಮಹಗ್ಘಂ ವಾ. ಅತಾರೇಸಿನ್ತಿ ಖಿಪಿಂ. ಗೂಥಗನ್ಧಿನೀತಿ ಗೂಥಗನ್ಧಗನ್ಧಿನೀ ಕರೀಸವಾಯಿನೀ.

೧೫೧. ಯಂ ಗೇಹೇ ವಿಜ್ಜತೇ ಧನನ್ತಿ ಯಂ ಗೇಹೇ ಧನಂ ಉಪಲಬ್ಭತಿ, ತಂ ತುಯ್ಹಂ ಮಯ್ಹಞ್ಚಾತಿ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಉಭಿನ್ನ ಸಮಕಂ ತುಲ್ಯಮೇವ ಆಸಿ. ಸನ್ತೇಸೂತಿ ವಿಜ್ಜಮಾನೇಸು. ದೀಪನ್ತಿ ಪತಿಟ್ಠಂ, ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ.

೧೫೨. ಏವಂ ಸಾ ಪೇತೀ ತಿಸ್ಸಾಯ ಪುಚ್ಛಿತಮತ್ಥಂ ಕತ್ಥೇತ್ವಾ ಪುನ ಪುಬ್ಬೇ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಅಕತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಕತಂ ಅಪರಾಧಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೀ ‘‘ತದೇವ ಮಂ ತ್ವ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ತದೇವಾತಿ ತದಾ ಏವ, ಮಯ್ಹಂ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೇ ಠಿತಕಾಲೇಯೇವ. ತಥೇವಾತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ಯಥಾ ಏತರಹಿ ಜಾತಂ, ತಂ ತಥಾ ಏವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮನ್ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ನಿದ್ದಿಸತಿ, ತ್ವನ್ತಿ ತಿಸ್ಸಂ. ಅವಚಾತಿ ಅಭಣಿ. ಯಥಾ ಪನ ಅವಚ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ‘‘ಪಾಪಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿಆದಿ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಪಾಪಕಮ್ಮಾನೀ’’ತಿ ಪಾಳಿ. ‘‘ತ್ವಂ ಪಾಪಕಮ್ಮಾನಿಯೇವ ಕರೋಸಿ, ಪಾಪೇಹಿ ಪನ ಕಮ್ಮೇಹಿ ಸುಗತಿ ಸುಲಭಾ ನ ಹೋತಿ, ಅಥ ಖೋ ದುಗ್ಗತಿ ಏವ ಸುಲಭಾ’’ತಿ ಯಥಾ ಮಂ ತ್ವಂ ಪುಬ್ಬೇ ಅವಚ ಓವದಿ, ತಂ ತಥೇವಾತಿ ವದತಿ.

೧೫೩. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತಿಸ್ಸಾ ‘‘ವಾಮತೋ ಮಂ ತ್ವಂ ಪಚ್ಚೇಸೀ’’ತಿಆದಿನಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಆಹ. ತತ್ಥ ವಾಮತೋ ಮಂ ತ್ವಂ ಪಚ್ಚೇಸೀತಿ ವಿಲೋಮತೋ ಮಂ ತ್ವಂ ಅಧಿಗಚ್ಛಸಿ, ತುಯ್ಹಂ ಹಿತೇಸಿಮ್ಪಿ ವಿಪಚ್ಚನೀಕಕಾರಿನಿಂ ಕತ್ವಾ ಮಂ ಗಣ್ಹಾಸಿ. ಮಂ ಉಸೂಯಸೀತಿ ಮಯ್ಹಂ ಉಸೂಯಸಿ, ಮಯಿ ಇಸ್ಸಂ ಕರೋಸಿ. ಪಸ್ಸ ಪಾಪಾನಂ ಕಮ್ಮಾನಂ, ವಿಪಾಕೋ ಹೋತಿ ಯಾದಿಸೋತಿ ಪಾಪಕಾನಂ ನಾಮ ಕಮ್ಮಾನಂ ವಿಪಾಕೋ ಯಾದಿಸೋ ಯಥಾ ಘೋರತರೋ, ತಂ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಪಸ್ಸಾತಿ ವದತಿ.

೧೫೪. ತೇ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತೀತಿ ತೇ ಘರೇ ದಾಸಿಯೋ ಆಭರಣಾನಿ ಚ ಇಮಾನಿ ತಯಾ ಪುಬ್ಬೇ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಾನಿ ಇದಾನಿ ಅಞ್ಞೇ ಪರಿಚಾರೇನ್ತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಿ. ‘‘ಇಮೇ’’ತಿ ಹಿ ಲಿಙ್ಗವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ವುತ್ತಂ. ನ ಭೋಗಾ ಹೋನ್ತಿ ಸಸ್ಸತಾತಿ ಭೋಗಾ ನಾಮೇತೇ ನ ಸಸ್ಸತಾ ಅನವಟ್ಠಿತಾ ತಾವಕಾಲಿಕಾ ಮಹಾಯಗಮನೀಯಾ, ತಸ್ಮಾ ತದತ್ಥಂ ಇಸ್ಸಾಮಚ್ಛರಿಯಾದೀನಿ ನ ಕತ್ತಬ್ಬಾನೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೋ.

೧೫೫. ಇದಾನಿ ಭೂತಸ್ಸ ಪಿತಾತಿ ಇದಾನೇವ ಭೂತಸ್ಸ ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಿತಾ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ. ಆಪಣಾತಿ ಆಪಣತೋ ಇಮಂ ಗೇಹಂ ಏಹಿತಿ ಆಗಮಿಸ್ಸತಿ. ಅಪ್ಪೇವ ತೇ ದದೇ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಗೇಹಂ ಆಗತೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತುಯ್ಹಂ ದಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಕಿಞ್ಚಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಅಪಿ ನಾಮ ದದೇಯ್ಯ. ಮಾ ಸು ತಾವ ಇತೋ ಅಗಾತಿ ಇತೋ ಗೇಹಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾ ವತ್ಥುತೋ ಮಾ ತಾವ ಅಗಮಾಸೀತಿ ತಂ ಅನುಕಮ್ಪಮಾನಾ ಆಹ.

೧೫೬. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೀ ಅತ್ತನೋ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೀ ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಮ್ಹೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಕೋಪೀನಮೇತಂ ಇತ್ಥೀನನ್ತಿ ಏತಂ ನಗ್ಗದುಬ್ಬಣ್ಣತಾದಿಕಂ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇತಬ್ಬತಾಯ ಇತ್ಥೀನಂ ಕೋಪೀನಂ ರುನ್ಧನೀಯಂ. ಮಾ ಮಂ ಭೂತಪಿತಾದ್ದಸಾತಿ ತಸ್ಮಾ ಭೂತಸ್ಸ ಪಿತಾ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಮಂ ಮಾ ಅದ್ದಕ್ಖೀತಿ ಲಜ್ಜಮಾನಾ ವದತಿ.

೧೫೭. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತಿಸ್ಸಾ ಸಞ್ಜಾತನುದ್ದಯಾ ‘‘ಹನ್ದ ಕಿಂ ವಾ ತ್ಯಾಹಂ ದಮ್ಮೀ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಹನ್ದಾತಿ ಚೋದನತ್ಥೇ ನಿಪಾತೋ. ಕಿಂ ವಾ ತ್ಯಾಹಂ ದಮ್ಮೀತಿ ಕಿಂ ತೇ ಅಹಂ ದಮ್ಮಿ, ಕಿಂ ವತ್ಥಂ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಉದಾಹು ಭತ್ತನ್ತಿ. ಕಿಂ ವಾ ತೇಧ ಕರೋಮಹನ್ತಿ ಕಿಂ ವಾ ಅಞ್ಞಂ ತೇ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕಾಲೇ ಉಪಕಾರಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ.

೧೫೮. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೀ ‘‘ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘತೋ’’ತಿ ಗಾಥಮಾಹ. ತತ್ಥ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಙ್ಘತೋ, ಚತ್ತಾರೋ ಪನ ಪುಗ್ಗಲೇತಿ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘತೋ ಸಙ್ಘವಸೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ, ಪುಗ್ಗಲವಸೇನ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂತಿ ಏವಂ ಅಟ್ಠ ಭಿಕ್ಖೂ ಯಥಾರುಚಿಂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಮಮ ಆದಿಸ, ಮಯ್ಹಂ ಪತ್ತಿದಾನಂ ದೇಹಿ. ತದಾಹಂ ಸುಖಿತಾ ಹೇಸ್ಸನ್ತಿ ಯದಾ ತ್ವಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಮಮ ಉದ್ದಿಸಿಸ್ಸಸಿ, ತದಾ ಅಹಂ ಸುಖಿತಾ ಸುಖಪ್ಪತ್ತಾ ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಿನೀ ಭವಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೫೯-೧೬೧. ತಂ ಸುತ್ವಾ ತಿಸ್ಸಾ ತಮತ್ಥಂ ಅತ್ತನೋ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಅಟ್ಠ ಭಿಕ್ಖೂ ಭೋಜೇತ್ವಾ ತಸ್ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸಿ, ಸಾ ತಾವದೇವ ಪಟಿಲದ್ಧದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಕಾ ಪುನ ತಿಸ್ಸಾಯ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿ. ತಮತ್ಥಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ‘‘ಸಾಧೂತಿ ಸಾ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ’’ತಿಆದಿಕಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಠಪಿತಾ.

೧೬೨-೧೬೭. ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಠಿತಂ ಪನ ನಂ ತಿಸ್ಸಾ ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ತೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ಇತರಾ ‘‘ಅಹಂ ಮತ್ತಾ’’ತಿ ಗಾಥಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಚಿರಂ ಜೀವಾಹೀ’’ತಿ ಗಾಥಾಯ ತಸ್ಸಾ ಅನುಮೋದನಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಇಧ ಧಮ್ಮಂ ಚರಿತ್ವಾನಾ’’ತಿ ಗಾಥಾಯ ಓವಾದಂ ಅದಾಸಿ. ತತ್ಥ ತವ ದಿನ್ನೇನಾತಿ ತಯಾ ದಿನ್ನೇನ. ಅಸೋಕಂ ವಿರಜಂ ಠಾನನ್ತಿ ಸೋಕಾಭಾವೇನ ಅಸೋಕಂ, ಸೇದಜಲ್ಲಿಕಾನಂ ಪನ ಅಭಾವೇನ ವಿರಜಂ ದಿಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ, ಸಬ್ಬಮೇತಂ ದೇವಲೋಕಂ ಸನ್ಧಾಯ ವದತಿ. ಆವಾಸನ್ತಿ ಠಾನಂ. ವಸವತ್ತಿನನ್ತಿ ದಿಬ್ಬೇನ ಆಧಿಪತೇಯ್ಯೇನ ಅತ್ತನೋ ವಸಂ ವತ್ತೇನ್ತಾನಂ. ಸಮೂಲನ್ತಿ ಸಲೋಭದೋಸಂ. ಲೋಭದೋಸಾ ಹಿ ಮಚ್ಛರಿಯಸ್ಸ ಮೂಲಂ ನಾಮ. ಅನಿನ್ದಿತಾತಿ ಅಗರಹಿತಾ ಪಾಸಂಸಾ, ಸಗ್ಗಮುಪೇಹಿ ಠಾನನ್ತಿ ರೂಪಾದೀಹಿ ವಿಸಯೇಹಿ ಸುಟ್ಠು ಅಗ್ಗತ್ತಾ ‘‘ಸಗ್ಗ’’ನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ದಿಬ್ಬಟ್ಠಾನಂ ಉಪೇಹಿ, ಸುಗತಿಪರಾಯಣಾ ಹೋಹೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ಉತ್ತಾನಮೇವ.

ಅಥ ತಿಸ್ಸಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸಿ, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆರೋಚೇಸಿ, ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ತಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಜನೋ ಪಟಿಲದ್ಧಸಂವೇಗೋ ವಿನೇಯ್ಯ ಮಚ್ಛೇರಾದಿಮಲಂ ದಾನಸೀಲಾದಿರತೋ ಸುಗತಿಪರಾಯಣೋ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಮತ್ತಾಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.