೨. ಉಬ್ಬರಿವಗ್ಗೋ

೧. ಸಂಸಾರಮೋಚಕಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಇಟ್ಠಕವತೀನಾಮಕೇ ಗಾಮೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಮಗಧರಟ್ಠೇ ಕಿರ ಇಟ್ಠಕವತೀ ಚ ದೀಘರಾಜಿ ಚಾತಿ ದ್ವೇ ಗಾಮಕಾ ಅಹೇಸುಂ, ತತ್ಥ ಬಹೂ ಸಂಸಾರಮೋಚಕಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಾ ಪಟಿವಸನ್ತಿ. ಅತೀತೇ ಚ ಕಾಲೇ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ವಸ್ಸಸತಾನಂ ಮತ್ಥಕೇ ಅಞ್ಞತರಾ ಇತ್ಥೀ ತತ್ಥೇವ ಇಟ್ಠಕವತಿಯಂ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಸಂಸಾರಮೋಚಕಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿವಸೇನ ಬಹೂ ಕೀಟಪಟಙ್ಗೇ ಜೀವಿತಾ ವೋರೋಪೇತ್ವಾ ಪೇತೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ಸಾ ಪಞ್ಚ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾದಿದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಗವತಿ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಪವತ್ತಿತವರಧಮ್ಮಚಕ್ಕೇ ಅನುಕ್ಕಮೇನ ರಾಜಗಹಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಪುನಪಿ ಇಟ್ಠಕವತಿಯಂಯೇವ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಸಂಸಾರಮೋಚಕಕುಲೇಯೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಯದಾ ಸತ್ತಟ್ಠವಸ್ಸುದ್ದೇಸಿಕಕಾಲೇ ಅಞ್ಞಾಹಿ ದಾರಿಕಾಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಥಿಕಾಯ ಕೀಳನಸಮತ್ಥಾ ಅಹೋಸಿ, ತದಾ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ ತಮೇವ ಗಾಮಂ ಉಪನಿಸ್ಸಾಯ ಅರುಣವತೀವಿಹಾರೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕದಿವಸಂ ದ್ವಾದಸಹಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ತಸ್ಸ ಗಾಮಸ್ಸ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇನ ಮಗ್ಗೇನ ಅತಿಕ್ಕಮತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಖಣೇ ಬಹೂ ಗಾಮದಾರಿಕಾ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಕೀಳನ್ತಿಯೋ ಪಸನ್ನಮಾನಸಾ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಪಟಿಪತ್ತಿದಸ್ಸನೇನ ವೇಗೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ಥೇರಂ ಅಞ್ಞೇ ಚ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿಂಸು. ಸಾ ಪನೇಸಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಕುಲಸ್ಸ ಧೀತಾ ಚಿರಕಾಲಂ ಅಪರಿಚಿತಕುಸಲತಾಯ ಸಾಧುಜನಾಚಾರವಿರಹಿತಾ ಅನಾದರಾ ಅಲಕ್ಖಿಕಾ ವಿಯ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಥೇರೋ ತಸ್ಸಾ ಪುಬ್ಬಚರಿತಂ ಇದಾನಿ ಚ ಸಂಸಾರಮೋಚಕಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನಂ ಆಯತಿಞ್ಚ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತನಾರಹತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಚಾಯಂ ಮಂ ವನ್ದಿಸ್ಸತಿ, ನಿರಯೇ ನ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿಸ್ಸತಿ, ಪೇತೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾಪಿ ಮಮಂಯೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಟಿಲಭಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಕರುಣಾಸಞ್ಚೋದಿತಮಾನಸೋ ತಾ ದಾರಿಕಾಯೋ ಆಹ – ‘‘ತುಮ್ಹೇ ಭಿಕ್ಖೂ ವನ್ದಥ, ಅಯಂ ಪನ ದಾರಿಕಾ ಅಲಕ್ಖಿಕಾ ವಿಯ ಠಿತಾ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ತಾ ದಾರಿಕಾ ಹತ್ಥೇಸು ಪರಿಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಆಕಡ್ಢಿತ್ವಾ ಬಲಕ್ಕಾರೇನ ಥೇರಸ್ಸ ಪಾದೇ ವನ್ದಾಪೇಸುಂ.

ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ವಯಪ್ಪತ್ತಾ ದೀಘರಾಜಿಯಂ ಸಂಸಾರಮೋಚಕಕುಲೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಸ ಕುಮಾರಸ್ಸ ದಿನ್ನಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಗಬ್ಭಾ ಹುತ್ವಾ ಕಾಲಕತಾ ಪೇತೇಸು ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾಭಿಭೂತಾ ಅತಿವಿಯ ಬೀಭಚ್ಛದಸ್ಸನಾ ವಿಚರನ್ತೀ ರತ್ತಿಯಂ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಥೇರೋ –

೯೫. ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸಿ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ;

ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕೇ ಕಿಸಿಕೇ, ಕಾ ನು ತ್ವಂ ಇಧ ತಿಟ್ಠಸೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪುಚ್ಛಿ. ತತ್ಥ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾತಿ ನಿಮ್ಮಂಸಲೋಹಿತತಾಯ ಸಿರಾಜಾಲೇಹಿ ಪತ್ಥತಗತ್ತಾ. ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕೇತಿ ಉಗ್ಗತಫಾಸುಲಿಕೇ. ಕಿಸಿಕೇತಿ ಕಿಸಸರೀರೇ. ಪುಬ್ಬೇಪಿ ‘‘ಕಿಸಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ‘‘ಕಿಸಿಕೇ’’ತಿ ವಚನಂ ಅಟ್ಠಿಚಮ್ಮನ್ಹಾರುಮತ್ತಸರೀರತಾಯ ಅತಿವಿಯ ಕಿಸಭಾವದಸ್ಸನತ್ಥಂ ವುತ್ತಂ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಪೇತೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪವೇದೇನ್ತೀ –

೯೬. ‘‘ಅಹಂ ಭದನ್ತೇ ಪೇತೀಮ್ಹಿ, ದುಗ್ಗತಾ ಯಮಲೋಕಿಕಾ;

ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. – ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ ಪುನ ಥೇರೇನ –

೯೭. ‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ;

ಕಿಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಟ್ಠಾ ‘‘ಅದಾನಸೀಲಾ ಮಚ್ಛರಿನೀ ಹುತ್ವಾ ಪೇತಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏವಂ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವಾಮೀ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೯೮. ‘‘ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಮಯ್ಹಂ ನಾಹೇಸುಂ ಭನ್ತೇ, ಪಿತಾ ಚ ಮಾತಾ ಅಥವಾಪಿ ಞಾತಕಾ;

ಯೇ ಮಂ ನಿಯೋಜೇಯ್ಯುಂ ದದಾಹಿ ದಾನಂ, ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ.

೯೯. ‘‘ಇತೋ ಅಹಂ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ, ಯಂ ಏವರೂಪಾ ವಿಚರಾಮಿ ನಗ್ಗಾ;

ಖುದಾಯ ತಣ್ಹಾಯ ಚ ಖಜ್ಜಮಾನಾ, ಪಾಪಸ್ಸ ಕಮ್ಮಸ್ಸ ಫಲಂ ಮಮೇದಂ.

೧೦೦. ‘‘ವನ್ದಾಮಿ ತಂ ಅಯ್ಯ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ, ಅನುಕಮ್ಪ ಮಂ ವೀರ ಮಹಾನುಭಾವ;

ದತ್ವಾ ಚ ಮೇ ಆದಿಸ ಯಞ್ಹಿ ಕಿಞ್ಚಿ, ಮೋಚೇಹಿ ಮಂ ದುಗ್ಗತಿಯಾ ಭದನ್ತೇ’’ತಿ.

೯೮. ತತ್ಥ ಅನುಕಮ್ಪಕಾತಿ ಸಮ್ಪರಾಯಿಕೇನ ಅತ್ಥೇನ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹಕಾ. ಭನ್ತೇತಿ ಥೇರಂ ಆಲಪತಿ. ಯೇ ಮಂ ನಿಯೋಜೇಯ್ಯುನ್ತಿ ಮಾತಾ ವಾ ಪಿತಾ ವಾ ಅಥ ವಾ ಞಾತಕಾ ಏದಿಸಾ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ದದಾಹಿ ದಾನ’’ನ್ತಿ ಯೇ ಮಂ ನಿಯೋಜೇಯ್ಯುಂ, ತಾದಿಸಾ ಅನುಕಮ್ಪಕಾ ಮಯ್ಹಂ ನಾಹೇಸುನ್ತಿ ಯೋಜನಾ.

೯೯. ಇತೋ ಅಹಂ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ, ಯಂ ಏವರೂಪಾ ವಿಚರಾಮಿ ನಗ್ಗಾತಿ ಇದಂ ಸಾ ಪೇತೀ ಇತೋ ತತಿಯಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಅತ್ತನೋ ಪೇತತ್ತಭಾವಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಇದಾನಿಪಿ ತಥಾ ಪಞ್ಚವಸ್ಸಸತಾನಿ ವಿಚರಾಮೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನಾಹ. ತತ್ಥ ಯನ್ತಿ ಯಸ್ಮಾ, ದಾನಾದೀನಂ ಪುಞ್ಞಾನಂ ಅಕತತ್ತಾ ಏವರೂಪಾ ನಗ್ಗಾ ಪೇತೀ ಹುತ್ವಾ ಇತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸಸತಾನಿ ಪಞ್ಚ ವಿಚರಾಮೀತಿ ಯೋಜನಾ. ತಣ್ಹಾಯಾತಿ ಪಿಪಾಸಾಯ. ಖಜ್ಜಮಾನಾತಿ ಖಾದಿಯಮಾನಾ, ಬಾಧಿಯಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೦೦. ವನ್ದಾಮಿ ತಂ ಅಯ್ಯ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾತಿ ಅಯ್ಯ, ತಮಹಂ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ವನ್ದಾಮಿ, ಏತ್ತಕಮೇವ ಪುಞ್ಞಂ ಇದಾನಿ ಮಯಾ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕಾತಿ ದಸ್ಸೇತಿ. ಅನುಕಮ್ಪ ಮನ್ತಿ ಅನುಗ್ಗಣ್ಹ ಮಮಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ಅನುದ್ದಯಂ ಕರೋಹಿ. ದತ್ವಾ ಚ ಮೇ ಆದಿಸ ಯಞ್ಹಿ ಕಿಞ್ಚೀತಿ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಾನಂ ದತ್ವಾ ತಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಮಯ್ಹಂ ಆದಿಸ, ತೇನ ಮೇ ಇತೋ ಪೇತಯೋನಿತೋ ಮೋಕ್ಖೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ ಅಧಿಪ್ಪಾಯೇನ ವದತಿ. ತೇನೇವಾಹ ‘‘ಮೋಚೇಹಿ ಮಂ ದುಗ್ಗತಿಯಾ ಭದನ್ತೇ’’ತಿ.

ಏವಂ ಪೇತಿಯಾ ವುತ್ತೇ ಯಥಾ ಸೋ ಥೇರೋ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ, ತಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಙ್ಗೀತಿಕಾರೇಹಿ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ವುತ್ತಾ –

೧೦೧. ‘‘ಸಾಧೂತಿ ಸೋ ಪಟಿಸ್ಸುತ್ವಾ, ಸಾರಿಪುತ್ತೋನುಕಮ್ಪಕೋ;

ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಲೋಪಂ ದತ್ವಾ, ಪಾಣಿಮತ್ತಞ್ಚ ಚೋಳಕಂ;

ಥಾಲಕಸ್ಸ ಚ ಪಾನೀಯಂ, ತಸ್ಸಾ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸಿ.

೧೦೨. ‘‘ಸಮನನ್ತರಾನುದ್ದಿಟ್ಠೇ, ವಿಪಾಕೋ ಉದಪಜ್ಜಥ;

ಭೋಜನಚ್ಛಾದನಪಾನೀಯಂ, ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಇದಂ ಫಲಂ.

೧೦೩. ‘‘ತತೋ ಸುದ್ಧಾ ಸುಚಿವಸನಾ, ಕಾಸಿಕುತ್ತಮಧಾರಿನೀ;

ವಿಚಿತ್ತವತ್ಥಾಭರಣಾ, ಸಾರಿಪುತ್ತಂ ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’’ತಿ.

೧೦೧-೧೦೩. ತತ್ಥ ಭಿಕ್ಖೂನನ್ತಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ, ವಚನವಿಪಲ್ಲಾಸೇನ ಹೇತಂ ವುತ್ತಂ. ‘‘ಆಲೋಪಂ ಭಿಕ್ಖುನೋ ದತ್ವಾ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಪಠನ್ತಿ. ಆಲೋಪನ್ತಿ ಕಬಳಂ, ಏಕಾಲೋಪಮತ್ತಂ ಭೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಾಣಿಮತ್ತಞ್ಚ ಚೋಳಕನ್ತಿ ಏಕಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ ಚೋಳಖಣ್ಡನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಥಾಲಕಸ್ಸ ಚ ಪಾನೀಯನ್ತಿ ಏಕಥಾಲಕಪೂರಣಮತ್ತಂ ಉದಕಂ. ಸೇಸಂ ಖಲ್ಲಾಟಿಯಪೇತವತ್ಥುಸ್ಮಿಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ತಂ ಪೇತಿಂ ಪೀಣಿನ್ದ್ರಿಯಂ ಪರಿಸುದ್ಧಛವಿವಣ್ಣಂ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಾಭರಣಾಲಙ್ಕಾರಂ ಸಮನ್ತತೋ ಅತ್ತನೋ ಪಭಾಯ ಓಭಾಸೇನ್ತಿಂ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ಠಿತಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖತೋ ಕಮ್ಮಫಲಂ ತಾಯ ವಿಭಾವೇತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ತಿಸ್ಸೋ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೦೪. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಯಾ ತ್ವಂ ತಿಟ್ಠಸಿ ದೇವತೇ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೧೦೫. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೦೬. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ, ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ.

೧೦೪. ತತ್ಥ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನಾತಿ ಅತಿಮನಾಪೇನ, ಅಭಿರೂಪೇನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಣ್ಣೇನಾತಿ ಛವಿವಣ್ಣೇನ. ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾತಿ ಸಬ್ಬಾಪಿ ದಸ ದಿಸಾ ಜೋತೇನ್ತೀ ಏಕಾಲೋಕಂ ಕರೋನ್ತೀ. ಯಥಾ ಕಿನ್ತಿ ಆಹ ‘‘ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ’’ತಿ. ಉಸ್ಸನ್ನಾ ಪಭಾ ಏತಾಯ ಧೀಯತಿ, ಓಸಧಾನಂ ವಾ ಅನುಬಲಪ್ಪದಾಯಿಕಾತಿ ಕತ್ವಾ ‘‘ಓಸಧೀ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ತಾರಕಾ ಯಥಾ ಸಮನ್ತತೋ ಆಲೋಕಂ ಕುರುಮಾನಾ ತಿಟ್ಠತಿ, ಏವಮೇವ ತ್ವಂ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಓಭಾಸೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೦೫. ಕೇನಾತಿ ಕಿಂ-ಸದ್ದೋ ಪುಚ್ಛಾಯಂ. ಹೇತುಅತ್ಥೇ ಚೇತಂ ಕರಣವಚನಂ, ಕೇನ ಹೇತುನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತೇತಿ ತವ. ಏತಾದಿಸೋತಿ ಏದಿಸೋ, ಏತರಹಿ ಯಥಾದಿಸ್ಸಮಾನೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಕೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತೀತಿ ಕೇನ ಪುಞ್ಞವಿಸೇಸೇನ ಇಧ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಇದಾನಿ ತಯಾ ಲಬ್ಭಮಾನಂ ಸುಚರಿತಫಲಂ ಇಜ್ಝತಿ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತಿ. ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀತಿ ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ. ಭೋಗಾತಿ ಪರಿಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಟ್ಠೇನ ‘‘ಭೋಗಾ’’ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಾ ವತ್ಥಾಭರಣಾದಿವಿತ್ತೂಪಕರಣವಿಸೇಸಾ. ಯೇ ಕೇಚೀತಿ ಭೋಗೇ ಅನವಸೇಸತೋ ಬ್ಯಾಪೇತ್ವಾ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ಅನವಸೇಸಬ್ಯಾಪಕೋ ಹಿ ಅಯಂ ನಿದ್ದೇಸೋ ಯಥಾ ‘‘ಯೇ ಕೇಚಿ ಸಙ್ಖಾರಾ’’ತಿ. ಮನಸೋ ಪಿಯಾತಿ ಮನಸಾ ಪಿಯಾಯಿತಬ್ಬಾ, ಮನಾಪಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೦೬. ಪುಚ್ಛಾಮೀತಿ ಪುಚ್ಛಂ ಕರೋಮಿ, ಞಾತುಂ ಇಚ್ಛಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ತನ್ತಿ ತ್ವಂ. ದೇವೀತಿ ದಿಬ್ಬಾನಭಾವಸಮಙ್ಗಿತಾಯ, ದೇವಿ. ತೇನಾಹ ‘‘ಮಹಾನುಭಾವೇ’’ತಿ. ಮನುಸ್ಸಭೂತಾತಿ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಜಾತಾ ಮನುಸ್ಸಭಾವಂ ಪತ್ತಾ. ಇದಂ ಯೇಭುಯ್ಯೇನ ಸತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸತ್ತಭಾವೇ ಠಿತಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋನ್ತೀತಿ ಕತ್ವಾ ವುತ್ತಂ. ಅಯಮೇತಾಯಂ ಗಾಥಾನಂ ಸಙ್ಖೇಪತೋ ಅತ್ಥೋ, ವಿತ್ಥಾರತೋ ಪನ ಪರಮತ್ಥದೀಪನಿಯಂ ವಿಮಾನವತ್ಥುಅಟ್ಠಕಥಾಯಂ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.

ಏವಂ ಪುನ ಥೇರೇನ ಪುಟ್ಠಾ ಪೇತೀ ತಸ್ಸಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಲದ್ಧಕಾರಣಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೀ ಸೇಸಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೦೭. ‘‘ಉಪ್ಪಣ್ಡುಕಿಂ ಕಿಸಂ ಛಾತಂ, ನಗ್ಗಂ ಸಮ್ಪತಿತಚ್ಛವಿಂ;

ಮುನಿ ಕಾರುಣಿಕೋ ಲೋಕೇ, ತಂ ಮಂ ಅದ್ದಕ್ಖಿ ದುಗ್ಗತಂ.

೧೦೮. ‘‘ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಲೋಪಂ ದತ್ವಾ, ಪಾಣಿಮತ್ತಞ್ಚ ಚೋಳಕಂ;

ಥಾಲಕಸ್ಸ ಚ ಪಾನೀಯಂ, ಮಮ ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸಿ.

೧೦೯. ‘‘ಆಲೋಪಸ್ಸ ಫಲಂ ಪಸ್ಸ, ಭತ್ತಂ ವಸ್ಸಸತಂ ದಸ;

ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಕಾಮಕಾಮಿನೀ, ಅನೇಕರಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ.

೧೧೦. ‘‘ಪಾಣಿಮತ್ತಸ್ಸ ಚೋಳಸ್ಸ, ವಿಪಾಕಂ ಪಸ್ಸ ಯಾದಿಸಂ;

ಯಾವತಾ ನನ್ದರಾಜಸ್ಸ, ವಿಜಿತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಚ್ಛದಾ.

೧೧೧. ‘‘ತತೋ ಬಹುತರಾ ಭನ್ತೇ, ವತ್ಥಾನಚ್ಛಾದನಾನಿ ಮೇ;

ಕೋಸೇಯ್ಯಕಮ್ಬಲೀಯಾನಿ, ಖೋಮಕಪ್ಪಾಸಿಕಾನಿ ಚ.

೧೧೨. ‘‘ವಿಪುಲಾ ಚ ಮಹಗ್ಘಾ ಚ, ತೇಪಾಕಾಸೇವಲಮ್ಬರೇ;

ಸಾಹಂ ತಂ ಪರಿದಹಾಮಿ, ಯಂ ಯಞ್ಹಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಂ.

೧೧೩. ‘‘ಥಾಲಕಸ್ಸ ಚ ಪಾನೀಯಂ, ವಿಪಾಕಂ ಪಸ್ಸ ಯಾದಿಸಂ;

ಗಮ್ಭೀರಾ ಚತುರಸ್ಸಾ ಚ, ಪೋಕ್ಖರಞ್ಞೋ ಸುನಿಮ್ಮಿತಾ.

೧೧೪. ‘‘ಸೇತೋದಕಾ ಸುಪ್ಪತಿತ್ಥಾ, ಸೀತಾ ಅಪ್ಪಟಿಗನ್ಧಿಯಾ;

ಪದುಮುಪ್ಪಲಸಞ್ಛನ್ನಾ, ವಾರಿಕಿಞ್ಜಕ್ಖಪೂರಿತಾ.

೧೧೫. ‘‘ಸಾಹಂ ರಮಾಮಿ ಕೀಳಾಮಿ, ಮೋದಾಮಿ ಅಕುತೋಭಯಾ;

ಮುನಿಂ ಕಾರುಣಿಕಂ ಲೋಕೇ, ಭನ್ತೇ ವನ್ದಿತುಮಾಗತಾ’’ತಿ.

೧೦೭. ತತ್ಥ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಕಿನ್ತಿ ಉಪ್ಪಣ್ಡುಕಜಾತಂ. ಛಾತನ್ತಿ ಬುಭುಕ್ಖಿತಂ ಖುದಾಯ ಅಭಿಭೂತಂ. ಸಮ್ಪತಿತಚ್ಛವಿನ್ತಿ ಛಿನ್ನಭಿನ್ನಸರೀರಚ್ಛವಿಂ. ಲೋಕೇತಿ ಇದಂ ‘‘ಕಾರುಣಿಕೋ’’ತಿ ಏತ್ಥ ವುತ್ತಕರುಣಾಯ ವಿಸಯದಸ್ಸನಂ. ತಂ ಮನ್ತಿ ತಾದಿಸಂ ಮಮಂ, ವುತ್ತನಯೇನ ಏಕನ್ತತೋ ಕರುಣಟ್ಠಾನಿಯಂ ಮಂ. ದುಗ್ಗತನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿಂ ಗತಂ.

೧೦೮-೧೦೯. ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಲೋಪಂ ದತ್ವಾತಿಆದಿ ಥೇರೇನ ಅತ್ತನೋ ಕರುಣಾಯ ಕತಾಕಾರದಸ್ಸನಂ. ತತ್ಥ ಭತ್ತನ್ತಿ ಓದನಂ, ದಿಬ್ಬಭೋಜನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ವಸ್ಸಸತಂ ದಸಾತಿ ದಸ ವಸ್ಸಸತಾನಿ, ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸನ್ತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಅಚ್ಚನ್ತಸಂಯೋಗೇ ಚೇತಂ ಉಪಯೋಗವಚನಂ. ಭುಞ್ಜಾಮಿ ಕಾಮಕಾಮಿನೀ, ಅನೇಕರಸಬ್ಯಞ್ಜನನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಹಿಪಿ ಕಾಮೇತಬ್ಬಕಾಮೇಹಿ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಅನೇಕರಸಬ್ಯಞ್ಜನಂ ಭತ್ತಂ ಭುಞ್ಜಾಮೀತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೧೦. ಚೋಳಸ್ಸಾತಿ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಸೀಸೇನ ತಬ್ಬಿಸಯಂ ದಾನಮಯಂ ಪುಞ್ಞಮೇವ ದಸ್ಸೇತಿ. ವಿಪಾಕಂ ಪಸ್ಸ ಯಾದಿಸನ್ತಿ ತಸ್ಸ ಚೋಳದಾನಸ್ಸ ವಿಪಾಕಸಙ್ಖಾತಂ ಫಲಂ ಪಸ್ಸ, ಭನ್ತೇ. ತಂ ಪನ ಯಾದಿಸಂ ಯಥಾರೂಪಂ, ಕಿನ್ತಿ ಚೇತಿ ಆಹ ‘‘ಯಾವತಾ ನನ್ದರಾಜಸ್ಸಾ’’ತಿಆದಿ.

ತತ್ಥ ಕೋಯಂ ನನ್ದರಾಜಾ ನಾಮ? ಅತೀತೇ ಕಿರ ದಸವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾಯುಕೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಬಾರಾಣಸಿವಾಸೀ ಏಕೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಅರಞ್ಞೇ ಜಙ್ಘಾವಿಹಾರಂ ವಿಚರನ್ತೋ ಅರಞ್ಞಟ್ಠಾನೇ ಅಞ್ಞತರಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ಅದ್ದಸ. ಸೋ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ತತ್ಥ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅನುವಾತೇ ಅಪ್ಪಹೋನ್ತೇ ಸಂಹರಿತ್ವಾವ ಠಪೇತುಂ ಆರದ್ಧೋ. ಸೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕಿಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಅಪ್ಪಿಚ್ಛತಾಯ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ಚೀವರದುಸ್ಸಂ ನಪ್ಪಹೋತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಉತ್ತರಾಸಙ್ಗಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅನುವಾತಂ ಆರೋಪೇನ್ತೋ ಚೀವರಂ ಕತ್ವಾ ಪಾರುಪಿ. ಸೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಾ ಜೀವಿತಪರಿಯೋಸಾನೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಾವತಿಂಸಭವನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ಯಾವತಾಯುಕಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ತತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿತೋ ಯೋಜನಮತ್ತೇ ಠಾನೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ಅಮಚ್ಚಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ತಸ್ಸ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ತಸ್ಮಿಂ ಗಾಮೇ ನಕ್ಖತ್ತಂ ಸಙ್ಘುಟ್ಠಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಮಾತರಂ ಆಹ – ‘‘ಅಮ್ಮ, ಸಾಟಕಂ ಮೇ ದೇಹಿ, ನಕ್ಖತ್ತಂ ಕೀಳಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ. ಸಾ ಸುಧೋತವತ್ಥಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ‘‘ಅಮ್ಮ, ಥೂಲಂ ಇದ’’ನ್ತಿ. ಅಞ್ಞಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಅದಾಸಿ, ತಮ್ಪಿ ಪಟಿಕ್ಖಿಪಿ. ಅಥ ನಂ ಮಾತಾ ಆಹ – ‘‘ತಾತ, ಯಾದಿಸೇ ಗೇಹೇ ಮಯಂ ಜಾತಾ, ನತ್ಥಿ ನೋ ಇತೋ ಸುಖುಮತರಸ್ಸ ವತ್ಥಸ್ಸ ಪಟಿಲಾಭಾಯ ಪುಞ್ಞ’’ನ್ತಿ. ‘‘ಲಭನಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಅಮ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ, ಪುತ್ತ, ಅಹಂ ಅಜ್ಜೇವ ತುಯ್ಹಂ ಬಾರಾಣಸಿನಗರೇ ರಜ್ಜಪಟಿಲಾಭಂ ಇಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧು, ಅಮ್ಮಾ’’ತಿ ಮಾತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಅಮ್ಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಗಚ್ಛ, ತಾತಾ’’ತಿ. ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸಾ ಚಿತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಕಹಂ ಗಮಿಸ್ಸತಿ, ಇಧ ವಾ ಏತ್ಥ ವಾ ಗೇಹೇ ನಿಸೀದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಪನ ಪುಞ್ಞನಿಯಾಮೇನ ಚೋದಿಯಮಾನೋ ಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಬಾರಾಣಸಿಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಮಙ್ಗಲಸಿಲಾಪಟ್ಟೇ ಸಸೀಸಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿ. ಸೋ ಚ ಬಾರಾಣಸಿರಞ್ಞೋ ಕಾಲಕತಸ್ಸ ಸತ್ತಮೋ ದಿವಸೋ ಹೋತಿ.

ಅಮಚ್ಚಾ ಚ ಪುರೋಹಿತೋ ಚ ರಞ್ಞೋ ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ರಾಜಙ್ಗಣೇ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಮನ್ತಯಿಂಸು – ‘‘ರಞ್ಞೋ ಏಕಾ ಧೀತಾ ಅತ್ಥಿ, ಪುತ್ತೋ ನತ್ಥಿ, ಅರಾಜಕಂ ರಜ್ಜಂ ನ ತಿಟ್ಠತಿ, ಫುಸ್ಸರಥಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಮಾ’’ತಿ. ತೇ ಕುಮುದವಣ್ಣೇ ಚತ್ತಾರೋ ಸಿನ್ಧವೇ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಸೇತಚ್ಛತ್ತಪ್ಪಮುಖಂ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ರಾಜಕಕುಧಭಣ್ಡಂ ರಥಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಪೇತ್ವಾ ರಥಂ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ತೂರಿಯಾನಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಸುಂ. ರಥೋ ಪಾಚೀನದ್ವಾರೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನಾಭಿಮುಕ್ಖೋ ಅಹೋಸಿ. ‘‘ಪರಿಚಯೇನ ಉಯ್ಯಾನಾಭಿಮುಖೋ ಗಚ್ಛತಿ, ನಿವತ್ತೇಮಾ’’ತಿ ಕೇಚಿ ಆಹಂಸು. ಪುರೋಹಿತೋ ‘‘ಮಾ ನಿವತ್ತಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ರಥೋ ಕುಮಾರಂ ಪದಕ್ಖಿಣಂ ಕತ್ವಾ ಆರೋಹನಸಜ್ಜೋ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ, ಪುರೋಹಿತೋ ಪಾರುಪನಕಣ್ಣಂ ಅಪನೇತ್ವಾ ಪಾದತಲಾನಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ತಿಟ್ಠತು ಅಯಂ ದೀಪೋ, ದ್ವಿಸಹಸ್ಸದೀಪಪರಿವಾರೇಸು ಚತೂಸು ಮಹಾದೀಪೇಸು ಏಕರಜ್ಜಂ ಕಾರೇತುಂ ಯುತ್ತೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ತೂರಿಯಾನಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಥ, ಪುನಪಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ತೂರಿಯಾನಿ ಪಗ್ಗಣ್ಹಾಪೇಸಿ.

ಅಥ ಕುಮಾರೋ ಮುಖಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಕೇನ ಕಮ್ಮೇನ ಆಗತತ್ಥ, ತಾತಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ದೇವ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಜ್ಜಂ ಪಾಪುಣಾತೀ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ಕಹ’’ನ್ತಿ? ‘‘ದಿವಙ್ಗತೋ, ಸಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕತಿ ದಿವಸಾ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ’’ತಿ? ‘‘ಅಜ್ಜ ಸತ್ತಮೋ ದಿವಸೋ’’ತಿ. ‘‘ಪುತ್ತೋ ವಾ ಧೀತಾ ವಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ? ‘‘ಧೀತಾ ಅತ್ಥಿ, ದೇವ, ಪುತ್ತೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ ರಜ್ಜ’’ನ್ತಿ. ತೇ ತಾವದೇವ ಅಭಿಸೇಕಮಣ್ಡಪಂ ಕತ್ವಾ ರಾಜಧೀತರಂ ಸಬ್ಬಾಲಙ್ಕಾರೇಹಿ ಅಲಙ್ಕರಿತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನಂ ಆನೇತ್ವಾ ಕುಮಾರಸ್ಸ ಅಭಿಸೇಕಂ ಅಕಂಸು.

ಅಥಸ್ಸ ಕತಾಭಿಸೇಕಸ್ಸ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಂ ವತ್ಥಂ ಉಪನೇಸುಂ. ಸೋ ‘‘ಕಿಮಿದಂ, ತಾತಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ನಿವಾಸನವತ್ಥಂ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ನನು, ತಾತಾ, ಥೂಲ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪರಿಭೋಗವತ್ಥೇಸು ಇತೋ ಸುಖುಮತರಂ ನತ್ಥಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ ಏವರೂಪಂ ನಿವಾಸೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ನ ಮಞ್ಞೇ ಪುಞ್ಞವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ರಾಜಾ (ಅ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧.೧೯೧) ಸುವಣ್ಣಭಿಙ್ಕಾರಂ ಆಹರಥ, ಲಭಿಸ್ಸಾಮಿ ವತ್ಥ’’ನ್ತಿ. ಸುವಣ್ಣಭಿಙ್ಕಾರಂ ಆಹರಿಂಸು. ಸೋ ಉಟ್ಠಾಯ ಹತ್ಥೇ ಧೋವಿತ್ವಾ ಮುಖಂ ವಿಕ್ಖಾಲೇತ್ವಾ ಹತ್ಥೇನ ಉದಕಂ ಆದಾಯ ಪುರತ್ಥಿಮದಿಸಾಯಂ ಅಬ್ಭುಕ್ಕಿರಿ. ತದಾ ಘನಪಥವಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಪುನ ಉದಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಪಚ್ಛಿಮಾಯ ಉತ್ತರಾಯಾತಿ ಏವಂ ಚತೂಸು ದಿಸಾಸು ಅಬ್ಭುಕ್ಕಿರಿ. ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ಅಟ್ಠ ಅಟ್ಠ ಕತ್ವಾ ದ್ವತ್ತಿಂಸ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಏಕೇಕಾಯ ದಿಸಾಯ ಸೋಳಸ ಸೋಳಸ ಕತ್ವಾ ಚತುಸಟ್ಠಿ ಕಮ್ಮರುಕ್ಖಾತಿ ಕೇಚಿ ವದನ್ತಿ. ಸೋ ಏಕಂ ದಿಬ್ಬದುಸ್ಸಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ ‘‘ನನ್ದರಞ್ಞೋ ವಿಜಿತೇ ಸುತ್ತಕನ್ತಿಕಾ ಇತ್ಥಿಯೋ ಮಾ ಸುತ್ತಂ ಕನ್ತಿಂಸೂತಿ ಭೇರಿಂ ಚರಾಪೇಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಛತ್ತಂ ಉಸ್ಸಾಪೇತ್ವಾ ಅಲಙ್ಕತಪಟಿಯತ್ತೋ ಹತ್ಥಿಕ್ಖನ್ಧವರಗತೋ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಪಾಸಾದಂ ಆರುಯ್ಹ ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿ.

ಏವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಕಾಲೇ ಏಕದಿವಸಂ ದೇವೀ ರಞ್ಞೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ತಪಸ್ಸೀ’’ತಿ ಕಾರುಞ್ಞಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ‘‘ಕಿಮಿದಂ, ದೇವೀ’’ತಿ ಚ ಪುಟ್ಠಾ ‘‘ಅತಿಮಹತೀ ತೇ, ದೇವ, ಸಮ್ಪತ್ತಿ. ಅತೀತೇ ಅದ್ಧನಿ ಕಲ್ಯಾಣಂ ಅಕತ್ಥ, ಇದಾನಿ ಅನಾಗತಸ್ಸ ಅತ್ಥಾಯ ಕುಸಲಂ ನ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಸ್ಸ ದೇಮ? ಸೀಲವನ್ತೋ ನತ್ಥೀ’’ತಿ. ‘‘ಅಸುಞ್ಞೋ, ದೇವ, ಜಮ್ಬುದೀಪೋ ಅರಹನ್ತೇಹಿ, ತುಮ್ಹೇ ದಾನಮೇವ ಸಜ್ಜೇಥ, ಅಹಂ ಅರಹನ್ತೇ ಲಚ್ಛಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಪುನದಿವಸೇ ರಾಜಾ ಮಹಾರಹಂ ದಾನಂ ಸಜ್ಜಾಪೇಸಿ. ದೇವೀ ‘‘ಸಚೇ ಇಮಿಸ್ಸಾಯ ದಿಸಾಯ ಅರಹನ್ತೋ ಅತ್ಥಿ, ಇಧಾಗನ್ತ್ವಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಭಿಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಉತ್ತರದಿಸಾಭಿಮುಖಾ ಉರೇನ ನಿಪಜ್ಜಿ. ನಿಪನ್ನಮತ್ತಾಯ ಏವ ದೇವಿಯಾ ಹಿಮವನ್ತೇ ವಸನ್ತಾನಂ ಪದುಮವತಿಯಾ ಪುತ್ತಾನಂ ಪಞ್ಚಸತಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಜೇಟ್ಠಕೋ ಮಹಾಪದುಮಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಭಾತಿಕೇ ಆಮನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಮಾರಿಸಾ ನನ್ದರಾಜಾ ತುಮ್ಹೇ ನಿಮನ್ತೇತಿ, ಅಧಿವಾಸೇಥ ತಸ್ಸಾ’’ತಿ. ತೇ ಅಧಿವಾಸೇತ್ವಾ ತಾವದೇವ ಆಕಾಸೇನಾಗನ್ತ್ವಾ ಉತ್ತರದ್ವಾರೇ ಓತರಿಂಸು. ಮನುಸ್ಸಾ ‘‘ಪಞ್ಚಸತಾ, ದೇವ, ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾ ಆಗತಾ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ರಾಜಾ ಸದ್ಧಿಂ ದೇವಿಯಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಪಾಸಾದಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ತೇಸಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ರಾಜಾ ಸಙ್ಘತ್ಥೇರಸ್ಸ, ದೇವೀ ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ಅಯ್ಯಾ, ಪಚ್ಚಯೇಹಿ ನ ಕಿಲಮಿಸ್ಸನ್ತಿ, ಮಯಂ ಪುಞ್ಞೇನ ನ ಹಾಯಿಸ್ಸಾಮ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಧ ನಿವಾಸಾಯ ಪಟಿಞ್ಞಂ ದೇಥಾ’’ತಿ ಪಟಿಞ್ಞಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಉಯ್ಯಾನೇ ನಿವಾಸಟ್ಠಾನಾನಿ ಕಾರೇತ್ವಾ ಯಾವಜೀವಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇ ಉಪಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ತೇಸು ಪರಿನಿಬ್ಬುತೇಸು ಸಾಧುಕೀಳಿತಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಗನ್ಧದಾರುಆದೀಹಿ ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಧಾತುಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಚೇತಿಯಂ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಏವರೂಪಾನಮ್ಪಿ ನಾಮ ಮಹಾನುಭಾವಾನಂ ಮಹೇಸೀನಂ ಮರಣಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಕಿಮಙ್ಗಂ ಪನ ಮಾದಿಸಾನ’’ನ್ತಿ ಸಂವೇಗಜಾತೋ ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತಂ ರಜ್ಜೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಸಯಂ ತಾಪಸಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಪಬ್ಬಜಿ. ದೇವೀಪಿ ‘‘ರಞ್ಞೇ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಅಹಂ ಕಿಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪಬ್ಬಜಿ. ದ್ವೇಪಿ ಉಯ್ಯಾನೇ ವಸನ್ತಾ ಝಾನಾನಿ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತ್ವಾ ಝಾನಸುಖೇನ ವೀತಿನಾಮೇತ್ವಾ ಆಯುಪರಿಯೋಸಾನೇ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ಸೋ ಕಿರ ನನ್ದರಾಜಾ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸತ್ಥು ಮಹಾಸಾವಕೋ ಮಹಾಕಸ್ಸಪತ್ಥೇರೋ ಅಹೋಸೀ, ತಸ್ಸ ಅಗ್ಗಮಹೇಸೀ ಭದ್ದಾ ಕಾಪಿಲಾನೀ ನಾಮ.

ಅಯಂ ಪನ ನನ್ದರಾಜಾ ದಸ ವಸ್ಸಸಹಸ್ಸಾನಿ ಸಯಂ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಾನಿ ಪರಿದಹನ್ತೋ ಸಬ್ಬಮೇವ ಅತ್ತನೋ ವಿಜಿತಂ ಉತ್ತರಕುರುಸದಿಸಂ ಕರೋನ್ತೋ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ದಿಬ್ಬದುಸ್ಸಾನಿ ಅದಾಸಿ. ತಯಿದಂ ದಿಬ್ಬವತ್ಥಸಮಿದ್ಧಿಂ ಸನ್ಧಾಯ ಸಾ ಪೇತೀ ಆಹ ‘‘ಯಾವತಾ ನನ್ದರಾಜಸ್ಸ, ವಿಜಿತಸ್ಮಿಂ ಪಟಿಚ್ಛದಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ವಿಜಿತಸ್ಮಿನ್ತಿ ರಟ್ಠೇ. ಪಟಿಚ್ಛದಾತಿ ವತ್ಥಾನಿ. ತಾನಿ ಹಿ ಪಟಿಚ್ಛಾದೇನ್ತಿ ಏತೇಹೀತಿ ‘‘ಪಟಿಚ್ಛದಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ.

೧೧೧. ಇದಾನಿ ಸಾ ಪೇತೀ ‘‘ನನ್ದರಾಜಸಮಿದ್ಧಿತೋಪಿ ಏತರಹಿ ಮಯ್ಹಂ ಸಮಿದ್ಧಿ ವಿಪುಲತರಾ’’ತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ‘‘ತತೋ ಬಹುತರಾ, ಭನ್ತೇ, ವತ್ಥಾನಚ್ಛಾದನಾನಿ ಮೇ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ತತೋತಿ ನನ್ದರಾಜಸ್ಸ ಪರಿಗ್ಗಹಭೂತವತ್ಥತೋಪಿ ಬಹುತರಾನಿ ಮಯ್ಹಂ ವತ್ಥಚ್ಛಾದನಾನೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ವತ್ಥಾನಚ್ಛಾದನಾನೀತಿ ನಿವಾಸನವತ್ಥಾನಿ ಚೇವ ಪಾರುಪನವತ್ಥಾನಿ ಚ. ಕೋಸೇಯ್ಯಕಮ್ಬಲೀಯಾನೀತಿ ಕೋಸೇಯ್ಯಾನಿ ಚೇವ ಕಮ್ಬಲಾನಿ ಚ. ಖೋಮಕಪ್ಪಾಸಿಕಾನೀತಿ ಖೋಮವತ್ಥಾನಿ ಚೇವ ಕಪ್ಪಾಸಮಯವತ್ಥಾನಿ ಚ.

೧೧೨. ವಿಪುಲಾತಿ ಆಯಾಮತೋ ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಚ ವಿಪುಲಾ. ಮಹಗ್ಘಾತಿ ಮಹಗ್ಘವಸೇನ ಮಹನ್ತಾ ಮಹಾರಹಾ. ಆಕಾಸೇವಲಮ್ಬರೇತಿ ಆಕಾಸೇಯೇವ ಓಲಮ್ಬಮಾನಾ ತಿಟ್ಠನ್ತಿ. ಯಂ ಯಞ್ಹಿ ಮನಸೋ ಪಿಯನ್ತಿ ಯಂ ಯಂ ಮಯ್ಹಂ ಮನಸೋ ಪಿಯಂ, ತಂ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪರಿದಹಾಮಿ ಪಾರುಪಾಮಿ ಚಾತಿ ಯೋಜನಾ.

೧೧೩. ಥಾಲಕಸ್ಸ ಚ ಪಾನೀಯಂ, ವಿಪಾಕಂ ಪಸ್ಸ ಯಾದಿಸನ್ತಿ ಥಾಲಕಪೂರಣಮತ್ತಂ ಪಾನೀಯಂ ದಿನ್ನಂ ಅನುಮೋದಿತಂ, ತಸ್ಸ ಪನ ವಿಪಾಕಂ ಯಾದಿಸಂ ಯಾವ ಮಹನ್ತಂ ಪಸ್ಸಾತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೀ ‘‘ಗಮ್ಭೀರಾ ಚತುರಸ್ಸಾ ಚಾ’’ತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಗಮ್ಭೀರಾತಿ ಅಗಾಧಾ. ಚತುರಸ್ಸಾತಿ ಚತುರಸ್ಸಸಣ್ಠಾನಾ. ಪೋಕ್ಖರಞ್ಞೋತಿ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ. ಸುನಿಮ್ಮಿತಾತಿ ಕಮ್ಮಾನುಭಾವೇನೇವ ಸುಟ್ಠು ನಿಮ್ಮಿತಾ.

೧೧೪. ಸೇತೋದಕಾತಿ ಸೇತಉದಕಾ ಸೇತವಾಲುಕಸಮ್ಪರಿಕಿಣ್ಣಾ. ಸುಪ್ಪತಿತ್ಥಾತಿ ಸುನ್ದರತಿತ್ಥಾ. ಸೀತಾತಿ ಸೀತಲೋದಕಾ. ಅಪ್ಪಟಿಗನ್ಧಿಯಾತಿ ಪಟಿಕೂಲಗನ್ಧರಹಿತಾ ಸುರಭಿಗನ್ಧಾ. ವಾರಿಕಿಞ್ಜಕ್ಖಪೂರಿತಾತಿ ಕಮಲಕುವಲಯಾದೀನಂ ಕೇಸರಸಞ್ಛನ್ನೇನ ವಾರಿನಾ ಪರಿಪುಣ್ಣಾ.

೧೧೫. ಸಾಹನ್ತಿ ಸಾ ಅಹಂ. ರಮಾಮೀತಿ ರತಿಂ ವಿನ್ದಾಮಿ. ಕೀಳಾಮೀತಿ ಇನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಪರಿಚಾರೇಮಿ. ಮೋದಾಮೀತಿ ಭೋಗಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಮುದಿತಾ ಹೋಮಿ. ಅಕುತೋಭಯಾತಿ ಕುತೋಚಿಪಿ ಅಸಞ್ಜಾತಭಯಾ, ಸೇರೀ ಸುಖವಿಹಾರಿನೀ ಹೋಮಿ. ಭನ್ತೇ, ವನ್ದಿತುಮಾಗತಾತಿ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಿಸ್ಸಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪಟಿಲಾಭಸ್ಸ ಕಾರಣಭೂತಂ ತ್ವಂ ವನ್ದಿತುಂ ಆಗತಾ ಉಪಗತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯಂ ಪನೇತ್ಥ ಅತ್ಥತೋ ಅವಿಭತ್ತಂ, ತಂ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ವುತ್ತಮೇವ.

ಏವಂ ತಾಯ ಪೇತಿಯಾ ವುತ್ತೇ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಇಟ್ಠಕವತಿಯಂ ದೀಘರಾಜಿಯನ್ತಿ ಗಾಮದ್ವಯವಾಸಿಕೇಸು ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗತೇಸು ಮನುಸ್ಸೇಸು ಇಮಮತ್ಥಂ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಕಥೇನ್ತೋ ಸಂವೇಜೇತ್ವಾ ಸಂಸಾರಮೋಚನಪಾಪಕಮ್ಮತೋ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಉಪಾಸಕಭಾವೇ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇಸಿ. ಸಾ ಪವತ್ತಿ ಭಿಕ್ಖೂಸು ಪಾಕಟಾ ಜಾತಾ. ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸಂಸಾರಮೋಚಕಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೨. ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಮಾತುಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಇತೋ ಪಞ್ಚಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಮಾತುಭೂತಂ ಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಏಕದಿವಸಂ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಸಾರಿಪುತ್ತೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಅನುರುದ್ಧೋ ಆಯಸ್ಮಾ ಚ ಕಪ್ಪಿನೋ ರಾಜಗಹಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಅರಞ್ಞಾಯತನೇ ವಿಹರನ್ತಿ. ತೇನ ಚ ಸಮಯೇನ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಅಞ್ಞತರೋ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಅಡ್ಢೋ ಮಹದ್ಧನೋ ಮಹಾಭೋಗೋ ಸಮಣಬ್ರಾಹ್ಮಣಕಪಣದ್ಧಿಕವನಿಬ್ಬಕಯಾಚಕಾನಂ ಓಪಾನಭೂತೋ ಅನ್ನಪಾನವತ್ಥಸಯನಾದೀನಿ ದೇತಿ. ದೇನ್ತೋ ಚ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಯಥಾಕಾಲಂ ಯಥಾರಹಞ್ಚ ಪಾದೋದಕಪಾದಬ್ಭಞ್ಜನಾದಿದಾನಾನುಪುಬ್ಬಕಂ ಸಬ್ಬಾಭಿದೇಯ್ಯಂ ಪಟಿಪನ್ನೋ ಹೋತಿ, ಪುರೇಭತ್ತಂ ಭಿಕ್ಖೂ ಅನ್ನಪಾನಾದಿನಾ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಪರಿವಿಸತಿ. ಸೋ ದೇಸನ್ತರಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಭರಿಯಂ ಆಹ – ‘‘ಭೋತಿ, ಯಥಾಪಞ್ಞತ್ತಂ ಇಮಂ ದಾನವಿಧಿಂ ಅಪರಿಹಾಪೇನ್ತೀ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಅನುಪತಿಟ್ಠಾಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಪಕ್ಕನ್ತೇ ಏವ ತಾವ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಞ್ಞತ್ತಂ ದಾನವಿಧಿಂ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿ, ಅದ್ಧಿಕಾನಂ ಪನ ನಿವಾಸತ್ಥಾಯ ಉಪಗತಾನಂ ಗೇಹಪಿಟ್ಠಿತೋ ಛಡ್ಡಿತಂ ಜರಸಾಲಂ ದಸ್ಸೇಸಿ ‘‘ಏತ್ಥ ವಸಥಾ’’ತಿ. ಅನ್ನಪಾನಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ತತ್ಥ ಅದ್ಧಿಕೇಸು ಆಗತೇಸು ‘‘ಗೂಥಂ ಖಾದಥ, ಮುತ್ತಂ ಪಿವಥ, ಲೋಹಿತಂ ಪಿವಥ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಮಾತು ಮತ್ಥಲುಙ್ಗಂ ಖಾದಥಾ’’ತಿ ಯಂ ಯಂ ಅಸುಚಿ ಜೇಗುಚ್ಛಂ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ನಾಮಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಟ್ಠುರಂ ವದತಿ.

ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಕಮ್ಮಾನುಭಾವುಕ್ಖಿತ್ತಾ ಪೇತಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ವಚೀದುಚ್ಚರಿತಾನುರೂಪಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವನ್ತೀ ಪುರಿಮಜಾತಿಸಮ್ಬನ್ಧಂ ಅನುಸ್ಸರಿತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತುಕಾಮಾ ತಸ್ಸ ವಿಹಾರದ್ವಾರಂ ಸಮ್ಪಾಪುಣಿ, ತಸ್ಸ ವಿಹಾರದ್ವಾರದೇವತಾಯೋ ವಿಹಾರಪ್ಪವೇಸನಂ ನಿವಾರೇಸುಂ. ಸಾ ಕಿರ ಇತೋ ಪಞ್ಚಮಾಯ ಜಾತಿಯಾ ಥೇರಸ್ಸ ಮಾತುಭೂತಪುಬ್ಬಾ, ತಸ್ಮಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಅಹಂ ಅಯ್ಯಸ್ಸ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ಇತೋ ಪಞ್ಚಮಾಯ ಜಾತೀಯಾ ಮಾತಾ, ದೇಥ ಮೇ ದ್ವಾರಪ್ಪವೇಸನಂ ಥೇರಂ ದಟ್ಠು’’ನ್ತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ದೇವತಾ ತಸ್ಸಾ ಪವೇಸನಂ ಅನುಜಾನಿಂಸು. ಸಾ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಚಙ್ಕಮನಕೋಟಿಯಂ ಠತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಥೇರೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಕರುಣಾಯ ಸಞ್ಚೋದಿತಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ –

೧೧೬. ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸಿ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ;

ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕೇ ಕಿಸಿಕೇ, ಕಾ ನು ತ್ವಂ ಇಧ ತಿಟ್ಠಸೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪುಚ್ಛಿ. ಸಾ ಥೇರೇನ ಪುಟ್ಠಾ ಪಟಿವಚನಂ ದೇನ್ತೀ –

೧೧೭. ‘‘ಅಹಂ ತೇ ಸಕಿಯಾ ಮಾತಾ, ಪುಬ್ಬೇ ಅಞ್ಞಾಸು ಜಾತೀಸು;

ಉಪಪನ್ನಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯಂ, ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಸಮಪ್ಪಿತಾ.

೧೧೮. ‘‘ಛಡ್ಡಿತಂ ಖಿಪಿತಂ ಖೇಳಂ, ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕಂ ಸಿಲೇಸುಮಂ;

ವಸಞ್ಚ ಡಯ್ಹಮಾನಾನಂ, ವಿಜಾತಾನಞ್ಚ ಲೋಹಿತಂ.

೧೧೯. ‘‘ವಣಿಕಾನಞ್ಚ ಯಂ ಘಾನ-ಸೀಸಚ್ಛಿನ್ನಾನ ಲೋಹಿತಂ;

ಖುದಾಪರೇತಾ ಭುಞ್ಜಾಮಿ, ಇಚ್ಛಿಪುರಿಸನಿಸ್ಸಿತಂ.

೧೨೦. ‘‘ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಂ ಭಕ್ಖಾಮಿ, ಪಸೂನಂ ಮಾನುಸಾನ ಚ;

ಅಲೇಣಾ ಅನಗಾರಾ ಚ, ನೀಲಮಞ್ಚಪರಾಯಣಾ.

೧೨೧. ‘‘ದೇಹಿ ಪುತ್ತಕ ಮೇ ದಾನಂ, ದತ್ವಾ ಅನ್ವಾದಿಸಾಹಿ ಮೇ;

ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಂ, ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಭೋಜನಾ’’ತಿ. – ಪಞ್ಚಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ;

೧೧೭. ತತ್ಥ ಅಹಂ ತೇ ಸಕಿಯಾ ಮಾತಾತಿ ಅಹಂ ತುಯ್ಹಂ ಜನನಿಭಾವತೋ ಸಕಿಯಾ ಮಾತಾ. ಪುಬ್ಬೇ ಅಞ್ಞಾಸು ಜಾತೀಸೂತಿ ಮಾತಾ ಹೋನ್ತೀಪಿ ನ ಇಮಿಸ್ಸಂ ಜಾತಿಯಂ, ಅಥ ಖೋ ಪುಬ್ಬೇ ಅಞ್ಞಾಸು ಜಾತೀಸು, ಇತೋ ಪಞ್ಚಮಿಯನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಉಪಪನ್ನಾ ಪೇತ್ತಿವಿಸಯನ್ತಿ ಪಟಿಸನ್ಧಿವಸೇನ ಪೇತಲೋಕಂ ಉಪಗತಾ. ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಸಮಪ್ಪಿತಾತಿ ಖುದಾಯ ಚ ಪಿಪಾಸಾಯ ಚ ಅಭಿಭೂತಾ, ನಿರನ್ತರಂ ಜಿಘಚ್ಛಾಪಿಪಾಸಾಹಿ ಅಭಿಭುಯ್ಯಮಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

೧೧೮-೧೧೯. ಛಡ್ಡಿತನ್ತಿ ಉಚ್ಛಿಟ್ಠಕಂ, ವನ್ತನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಖಿಪಿತನ್ತಿ ಖಿಪಿತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಮುಖತೋ ನಿಕ್ಖನ್ತಮಲಂ. ಖೇಳನ್ತಿ ನಿಟ್ಠುಭಂ. ಸಿಙ್ಘಾಣಿಕನ್ತಿ ಮತ್ಥಲುಙ್ಗತೋ ವಿಸ್ಸನ್ದಿತ್ವಾ ನಾಸಿಕಾಯ ನಿಕ್ಖನ್ತಮಲಂ. ಸಿಲೇಸುಮನ್ತಿ ಸೇಮ್ಹಂ. ವಸಞ್ಚ ಡಯ್ಹಮಾನಾನನ್ತಿ ಚಿತಕಸ್ಮಿಂ ಡಯ್ಹಮಾನಾನಂ ಕಳೇವರಾನಂ ವಸಾತೇಲಞ್ಚ. ವಿಜಾತಾನಞ್ಚ ಲೋಹಿತನ್ತಿ ಪಸೂತಾನಂ ಇತ್ಥೀನಂ ಲೋಹಿತಂ, ಗಬ್ಭಮಲಂ ಚ-ಸದ್ದೇನ ಸಙ್ಗಣ್ಹಾತಿ. ವಣಿಕಾನನ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತವಣಾನಂ. ಯನ್ತಿ ಯಂ ಲೋಹಿತನ್ತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಘಾನಸೀಸಚ್ಛಿನ್ನಾನನ್ತಿ ಘಾನಚ್ಛಿನ್ನಾನಂ ಸೀಸಚ್ಛಿನ್ನಾನಞ್ಚ ಯಂ ಲೋಹಿತಂ, ತಂ ಭುಞ್ಜಾಮೀತಿ ಯೋಜನಾ. ದೇಸನಾಸೀಸಮೇತಂ ‘‘ಘಾನಸೀಸಚ್ಛಿನ್ನಾನ’’ನ್ತಿ, ಯಸ್ಮಾ ಹತ್ಥಪಾದಾದಿಚ್ಛಿನ್ನಾನಮ್ಪಿ ಲೋಹಿತಂ ಭುಞ್ಜಾಮಿಯೇವ. ತಥಾ ‘‘ವಣಿಕಾನ’’ನ್ತಿ ಇಮಿನಾ ತೇಸಮ್ಪಿ ಲೋಹಿತಂ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಂ. ಖುದಾಪರೇತಾತಿ ಜಿಘಚ್ಛಾಭಿಭೂತಾ ಹುತ್ವಾ. ಇತ್ಥಿಪುರಿಸನಿಸ್ಸಿತನ್ತಿ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಸರೀರನಿಸ್ಸಿತಂ ಯಥಾವುತ್ತಂ ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಚಮ್ಮಮಂಸನ್ಹಾರುಪುಬ್ಬಾದಿಕಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಾಮೀತಿ ದಸ್ಸೇತಿ.

೧೨೦-೧೨೧. ಪಸೂನನ್ತಿ ಅಜಗೋಮಹಿಂಸಾದೀನಂ. ಅಲೇಣಾತಿ ಅಸರಣಾ. ಅನಗಾರಾತಿ ಅನಾವಾಸಾ. ನೀಲಮಞ್ಚಪರಾಯಣಾತಿ ಸುಸಾನೇ ಛಡ್ಡಿತಮಲಮಞ್ಚಸಯನಾ. ಅಥ ವಾ ನೀಲಾತಿ ಛಾರಿಕಙ್ಗಾರಬಹುಲಾ ಸುಸಾನಭೂಮಿ ಅಧಿಪ್ಪೇತಾ, ತಂಯೇವ ಮಞ್ಚಂ ವಿಯ ಅಧಿಸಯನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅನ್ವಾದಿಸಾಹಿ ಮೇತಿ ಯಥಾ ದಿನ್ನಂ ದಕ್ಖಿಣಂ ಮಯ್ಹಂ ಉಪಕಪ್ಪತಿ, ತಥಾ ಉದ್ದಿಸ ಪತ್ತಿದಾನಂ ದೇಹಿ. ಅಪ್ಪೇವ ನಾಮ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಂ, ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಭೋಜನಾತಿ ತವ ಉದ್ದಿಸನೇನ ಏತಸ್ಮಾ ಪುಬ್ಬಲೋಹಿತಭೋಜನಾ ಪೇತಜೀವಿಕಾ ಅಪಿ ನಾಮ ಮುಚ್ಚೇಯ್ಯಂ.

ತಂ ಸುತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮಾ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರೋ ದುತಿಯದಿವಸೇ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಾದಿಕೇ ತಯೋ ಥೇರೇ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ರಾಜಗಹೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ರಞ್ಞೋ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರಸ್ಸ ನಿವೇಸನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಾ ಥೇರೇ ದಿಸ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ಭನ್ತೇ, ಆಗತತ್ಥಾ’’ತಿ ಆಗಮನಕಾರಣಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಆಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಅಞ್ಞಾತಂ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಥೇರೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕಮ್ಮಿಕಂ ಅಮಚ್ಚಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಆಣಾಪೇಸಿ ‘‘ನಗರಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ವಿವಿತ್ತೇ ಛಾಯೂದಕಸಮ್ಪನ್ನೇ ಠಾನೇ ಚತಸ್ಸೋ ಕುಟಿಯೋ ಕಾರೇಹೀ’’ತಿ. ಅನ್ತೇಪುರೇ ಚ ಪಹೋನಕವಿಸೇಸವಸೇನ ತಿಧಾ ವಿಭಜಿತ್ವಾ ಚತಸ್ಸೋ ಕುಟಿಯೋ ಪಟಿಚ್ಛಾಪೇಸಿ, ಸಯಞ್ಚ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಕಾತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಅಕಾಸಿ. ನಿಟ್ಠಿತಾಸು ಕುಟಿಕಾಸು ಸಬ್ಬಂ ಬಲಿಕರಣಂ ಸಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ಅನ್ನಪಾನವತ್ಥಾದೀನಿ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅನುಚ್ಛವಿಕೇ ಸಬ್ಬಪರಿಕ್ಖಾರೇ ಚ ಉಪಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಆಯಸ್ಮತೋ ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಸ್ಸ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ನಿಯ್ಯಾದೇಸಿ. ಅಥ ಥೇರೋ ತಂ ಪೇತಿಂ ಉದ್ದಿಸ್ಸ ತಂ ಸಬ್ಬಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅದಾಸಿ. ಸಾ ಪೇತೀ ತಂ ಅನುಮೋದಿತ್ವಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಸಬ್ಬಕಾಮಸಮಿದ್ಧಾ ಚ ಹುತ್ವಾ ಅಪರದಿವಸೇ ಆಯಸ್ಮತೋ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ಥೇರೋ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ, ಸಾ ಅತ್ತನೋ ಪೇತೂಪಪತ್ತಿಂ ಪುನ ದೇವೂಪಪತ್ತಿಞ್ಚ ವಿತ್ಥಾರತೋ ಕಥೇಸಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ –

೧೨೨. ‘‘ಮಾತುಯಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ, ಉಪತಿಸ್ಸೋನುಕಮ್ಪಕೋ;

ಆಮನ್ತಯಿ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ, ಅನುರುದ್ಧಞ್ಚ ಕಪ್ಪಿನಂ.

೧೨೩. ‘‘ಚತಸ್ಸೋ ಕುಟಿಯೋ ಕತ್ವಾ, ಸಙ್ಘೇ ಚಾತುದ್ದಿಸೇ ಅದಾ;

ಕುಟಿಯೋ ಅನ್ನಪಾನಞ್ಚ, ಮಾತು ದಕ್ಖಿಣಮಾದಿಸೀ.

೧೨೪. ‘‘ಸಮನನ್ತರಾನುದ್ದಿಟ್ಠೇ, ವಿಪಾಕೋ ಉದಪಜ್ಜಥ;

ಭೋಜನಂ ಪಾನೀಯಂ ವತ್ಥಂ, ದಕ್ಖಿಣಾಯ ಇದಂ ಫಲಂ.

೧೨೫. ‘‘ತತೋ ಸುದ್ಧಾ ಸುಚಿವಸನಾ, ಕಾಸಿಕುತ್ತಮಧಾರಿನೀ;

ವಿಚಿತ್ತವತ್ಥಾಭರಣಾ, ಕೋಲಿಕಂ ಉಪಸಙ್ಕಮೀ’’ತಿ.

೧೨೩. ತತ್ಥ ಸಙ್ಘೇ ಚಾತುದ್ದಿಸೇ ಅದಾತಿ ಚಾತುದ್ದಿಸಸ್ಸ ಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅದಾಸಿ, ನಿಯ್ಯಾದೇಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪೇತಿಂ –

೧೨೬. ‘‘ಅಭಿಕ್ಕನ್ತೇನ ವಣ್ಣೇನ, ಯಾ ತ್ವಂ ತಿಟ್ಠಸಿ ದೇವತೇ;

ಓಭಾಸೇನ್ತೀ ದಿಸಾ ಸಬ್ಬಾ, ಓಸಧೀ ವಿಯ ತಾರಕಾ.

೧೨೭. ‘‘ಕೇನ ತೇತಾದಿಸೋ ವಣ್ಣೋ, ತೇನ ತೇ ಇಧ ಮಿಜ್ಝತಿ;

ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತಿ ಚ ತೇ ಭೋಗಾ, ಯೇ ಕೇಚಿ ಮನಸೋ ಪಿಯಾ.

೧೨೮. ‘‘ಪುಚ್ಛಾಮಿ ತಂ ದೇವಿ ಮಹಾನುಭಾವೇ, ಮನುಸ್ಸಭೂತಾ ಕಿಮಕಾಸಿ ಪುಞ್ಞಂ;

ಕೇನಾಸಿ ಏವಂ ಜಲಿತಾನುಭಾವಾ,

ವಣ್ಣೋ ಚ ತೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾ ಪಭಾಸತೀ’’ತಿ. – ಪುಚ್ಛಿ;

೧೨೯-೧೩೩. ಅಥ ಸಾ ‘‘ಸಾರಿಪುತ್ತಸ್ಸಾಹಂ ಮಾತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಸಿ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ. ಅಥಾಯಸ್ಮಾ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನೋ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಭಗವತೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ಭಗವಾ ತಮತ್ಥಂ ಅಟ್ಠುಪ್ಪತ್ತಿಂ ಕತ್ವಾ ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ, ಸಾ ದೇಸನಾ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸಾರಿಪುತ್ತತ್ಥೇರಮಾತುಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೩. ಮತ್ತಾಪೇತಿವತ್ಥುವಣ್ಣನಾ

ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸೀತಿ ಇದಂ ಸತ್ಥರಿ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೇ ಮತ್ತಂ ನಾಮ ಪೇತಿಂ ಆರಬ್ಭ ವುತ್ತಂ. ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಕಿರ ಅಞ್ಞತರೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಸದ್ಧೋ ಪಸನ್ನೋ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಭರಿಯಾ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅಪ್ಪಸನ್ನಾ ಕೋಧನಾ ವಞ್ಝಾ ಚ ಅಹೋಸಿ ನಾಮೇನ ಮತ್ತಾ ನಾಮ. ಅಥ ಸೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಕುಲವಂಸೂಪಚ್ಛೇದನಭಯೇನ ಸದಿಸಕುಲತೋ ತಿಸ್ಸಂ ನಾಮ ಅಞ್ಞಂ ಕಞ್ಞಂ ಆನೇಸಿ. ಸಾ ಅಹೋಸಿ ಸದ್ಧಾ ಪಸನ್ನಾ ಸಾಮಿನೋ ಚ ಪಿಯಾ ಮನಾಪಾ, ಸಾ ನಚಿರಸ್ಸೇವ ಗಬ್ಭಿನೀ ಹುತ್ವಾ ದಸಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿ, ‘‘ಭೂತೋ’’ತಿಸ್ಸ ನಾಮಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಗೇಹಸ್ಸಾಮಿನೀ ಹುತ್ವಾ ಚತ್ತಾರೋ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಕ್ಕಚ್ಚಂ ಉಪಟ್ಠಹಿ, ವಞ್ಝಾ ಪನ ತಂ ಉಸೂಯತಿ.

ತಾ ಉಭೋಪಿ ಏಕಸ್ಮಿಂ ದಿವಸೇ ಸೀಸಂ ನ್ಹತ್ವಾ ಅಲ್ಲಕೇಸಾ ಅಟ್ಠಂಸು, ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಗುಣವಸೇನ ತಿಸ್ಸಾಯ ಆಬದ್ಧಸಿನೇಹೋ ಮನುಞ್ಞೇನ ಹದಯೇನ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಬಹುಂ ಸಲ್ಲಪನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಂ ಅಸಹಮಾನಾ ಮತ್ತಾ ಇಸ್ಸಾಪಕತಾ ಗೇಹೇ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಠಪಿತಂ ಸಙ್ಕಾರಂ ತಿಸ್ಸಾಯ ಮತ್ಥಕೇ ಓಕಿರಿ. ಸಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ಪೇತಯೋನಿಯಂ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಕಮ್ಮಬಲೇನ ಪಞ್ಚವಿಧಂ ದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವತಿ. ತಂ ಪನ ದುಕ್ಖಂ ಪಾಳಿತೋ ಏವ ವಿಞ್ಞಾಯತಿ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಸಾ ಪೇತೀ ಸಞ್ಝಾಯ ವೀತಿವತ್ತಾಯ ಗೇಹಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಸ್ಸೇ ನ್ಹಾಯನ್ತಿಯಾ ತಿಸ್ಸಾಯ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ತಿಸ್ಸಾ –

೧೩೪. ‘‘ನಗ್ಗಾ ದುಬ್ಬಣ್ಣರೂಪಾಸಿ, ಕಿಸಾ ಧಮನಿಸನ್ಥತಾ;

ಉಪ್ಫಾಸುಲಿಕೇ ಕಿಸಿಕೇ, ಕಾ ನು ತ್ವಂ ಇಧ ತಿಟ್ಠಸೀ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪಟಿಪುಚ್ಛಿ. ಇತರಾ –

೧೩೫. ‘‘ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾ, ಸಪತ್ತೀ ತೇ ಪುರೇ ಅಹುಂ;

ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಪಟಿವಚನಂ ಅದಾಸಿ. ತತ್ಥ ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾತಿ ಅಹಂ ಮತ್ತಾ ನಾಮ, ತುವಂ ತಿಸ್ಸಾ ನಾಮ. ಪುರೇತಿ ಪುರಿಮತ್ತಭಾವೇ. ತೇತಿ ತುಯ್ಹಂ ಸಪತ್ತೀ ಅಹುಂ, ಅಹೋಸಿನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುನ ತಿಸ್ಸಾ –

೧೩೬. ‘‘ಕಿಂ ನು ಕಾಯೇನ ವಾಚಾಯ, ಮನಸಾ ದುಕ್ಕಟಂ ಕತಂ;

ಕಿಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಕತಕಮ್ಮಂ ಪುಚ್ಛಿ. ಪುನ ಇತರಾ –

೧೩೭. ‘‘ಚಣ್ಡೀ ಚ ಫರುಸಾ ಚಾಸಿಂ, ಇಸ್ಸುಕೀ ಮಚ್ಛರೀ ಸಠಾ;

ತಾಹಂ ದುರುತ್ತಂ ವತ್ವಾನ, ಪೇತಲೋಕಂ ಇತೋ ಗತಾ’’ತಿ. –

ಗಾಥಾಯ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಿ. ತತ್ಥ ಚಣ್ಡೀತಿ ಕೋಧನಾ. ಫರುಸಾತಿ ಫರುಸವಚನಾ. ಆಸಿನ್ತಿ ಅಹೋಸಿಂ. ತಾಹನ್ತಿ ತಂ ಅಹಂ. ದುರುತ್ತನ್ತಿ ದುಬ್ಭಾಸಿತಂ ನಿರತ್ಥಕವಚನಂ. ಇತೋ ಪರಮ್ಪಿ ತಾಸಂ ವಚನಪಟಿವಚನವಸೇನೇವ ಗಾಥಾ ಪವತ್ತಾ –

೧೩೮. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಯಥಾ ತ್ವಂ ಚಣ್ಡಿಕಾ ಅಹು;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ಪಂಸುಕುನ್ಥಿತಾ.

೧೩೯. ‘‘ಸೀಸಂನ್ಹಾತಾ ತುವಂ ಆಸಿ, ಸುಚಿವತ್ಥಾ ಅಲಙ್ಕತಾ;

ಅಹಞ್ಚ ಖೋ ಅಧಿಮತ್ತಂ, ಸಮಲಙ್ಕತತರಾ ತಯಾ.

೧೪೦. ‘‘ತಸ್ಸಾ ಮೇ ಪೇಕ್ಖಮಾನಾಯ, ಸಾಮಿಕೇನ ಸಮನ್ತಯಿ;

ತತೋ ಮೇ ಇಸ್ಸಾ ವಿಪುಲಾ, ಕೋಧೋ ಮೇ ಸಮಜಾಯಥ.

೧೪೧. ‘‘ತತೋ ಪಂಸುಂ ಗಹೇತ್ವಾನ, ಪಂಸುನಾ ತಞ್ಹಿ ಓಕಿರಿಂ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನಮ್ಹಿ ಪಂಸುಕುನ್ಥಿತಾ.

೧೪೨. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಪಂಸುನಾ ಮಂ ತ್ವಮೋಕಿರಿ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನ ಖಜ್ಜಸಿ ಕಚ್ಛುಯಾ.

೧೪೩. ‘‘ಭೇಸಜ್ಜಹಾರೀ ಉಭಯೋ, ವನನ್ತಂ ಅಗಮಿಮ್ಹಸೇ;

ತ್ವಞ್ಚ ಭೇಸಜ್ಜಮಾಹರಿ, ಅಹಞ್ಚ ಕಪಿಕಚ್ಛುನೋ.

೧೪೪. ‘‘ತಸ್ಸಾ ತ್ಯಾಜಾನಮಾನಾಯ, ಸೇಯ್ಯಂ ತ್ಯಾಹಂ ಸಮೋಕಿರಿಂ;

ತಸ್ಸಕಮ್ಮವಿಪಾಕೇನ, ತೇನ ಖಜ್ಜಾಮಿ ಕಚ್ಛುಯಾ.

೧೪೫. ‘‘ಸಬ್ಬಂ ಅಹಮ್ಪಿ ಜಾನಾಮಿ, ಸೇಯ್ಯಂ ಮೇ ತ್ವಂ ಸಮೋಕಿರಿ;

ಅಞ್ಞಞ್ಚ ಖೋ ತಂ ಪುಚ್ಛಾಮಿ, ಕೇನಾಸಿ ನಗ್ಗಿಯಾ ತುವಂ.

೧೪೬. ‘‘ಸಹಾಯಾನಂ ಸಮಯೋ ಆಸಿ, ಞಾತೀನಂ ಸಮಿತೀ ಅಹು;

ತ್ವಞ್ಚ ಆಮನ್ತಿತಾ ಆಸಿ, ಸಸಾಮಿನೀ ನೋ ಚ ಖೋಹಂ.

೧೪೭. ‘‘ತಸ್ಸಾ ತ್ಯಾಜಾನಮಾನಾಯ, ದುಸ್ಸಂ ತ್ಯಾಹಂ ಅಪಾನುದಿಂ;