೪. ಮೇತ್ತಾಕಥಾ

ಮೇತ್ತಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ

೨೨. ಇದಾನಿ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಕಥಾನನ್ತರಂ ಕಥಿತಾಯ ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಕಥಾಗತಿಯಾ ಸುತ್ತನ್ತಪುಬ್ಬಙ್ಗಮಾಯ ಮೇತ್ತಾಕಥಾಯ ಅಪುಬ್ಬತ್ಥಾನುವಣ್ಣನಾ. ತತ್ಥ ಸುತ್ತನ್ತೇ ತಾವ ಆಸೇವಿತಾಯಾತಿ ಆದರೇನ ಸೇವಿತಾಯ. ಭಾವಿತಾಯಾತಿ ವಡ್ಢಿತಾಯ. ಬಹುಲೀಕತಾಯಾತಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಕತಾಯ. ಯಾನೀಕತಾಯಾತಿ ಯುತ್ತಯಾನಸದಿಸಾಯ ಕತಾಯ. ವತ್ಥುಕತಾಯಾತಿ ಪತಿಟ್ಠಾನಟ್ಠೇನ ವತ್ಥು ವಿಯ ಕತಾಯ. ಅನುಟ್ಠಿತಾಯಾತಿ ಪಚ್ಚುಪಟ್ಠಿತಾಯ. ಪರಿಚಿತಾಯಾತಿ ಸಮನ್ತತೋ ಚಿತಾಯ ಉಪಚಿತಾಯ. ಸುಸಮಾರದ್ಧಾಯಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಸಮಾರದ್ಧಾಯ ಸುಕತಾಯ. ಆನಿಸಂಸಾತಿ ಗುಣಾ. ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾತಿ ಪಟಿಕಙ್ಖಿತಬ್ಬಾ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬಾ. ಸುಖಂ ಸುಪತೀತಿ ಯಥಾ ಸೇಸಜನಾ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತಮಾನಾ ಕಾಕಚ್ಛಮಾನಾ ದುಕ್ಖಂ ಸುಪನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಸುಪಿತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸುಪತಿ. ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕನ್ತೋಪಿ ಸಮಾಪತ್ತಿಂ ಸಮಾಪನ್ನೋ ವಿಯ ಹೋತಿ. ಸುಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತೀತಿ ಯಥಾ ಅಞ್ಞೇ ನಿತ್ಥುನನ್ತಾ ವಿಜಮ್ಭನ್ತಾ ಸಮ್ಪರಿವತ್ತನ್ತಾ ದುಕ್ಖಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝನ್ತಿ, ಏವಂ ಅಪಟಿಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ವಿಕಸಮಾನಮಿವ ಪದುಮಂ ಸುಖಂ ನಿಬ್ಬಿಕಾರಂ ಪಟಿಬುಜ್ಝತಿ. ನ ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತೀತಿ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸನ್ತೋಪಿ ಭದ್ದಕಮೇವ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ. ಚೇತಿಯಂ ವನ್ದನ್ತೋ ವಿಯ ಪೂಜಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಿಯ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ವಿಯ ಚ ಹೋತಿ. ಯಥಾ ಪನಞ್ಞೇ ಅತ್ತಾನಂ ಚೋರೇಹಿ ಪರಿವಾರಿತಂ ವಿಯ ವಾಳೇಹಿ ಉಪದ್ದುತಂ ವಿಯ ಪಪಾತೇ ಪತನ್ತಂ ವಿಯ ಚ ಪಸ್ಸನ್ತಿ, ನ ಏವಂ ಪಾಪಕಂ ಸುಪಿನಂ ಪಸ್ಸತಿ. ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತೀತಿ ಉರೇ ಆಮುತ್ತಮುತ್ತಾಹಾರೋ ವಿಯ ಸೀಸೇ ಪಿಳನ್ಧಮಾಲಾ ವಿಯ ಚ ಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ ಮನಾಪೋ. ಅಮನುಸ್ಸಾನಂ ಪಿಯೋ ಹೋತೀತಿ ಯಥೇವ ಚ ಮನುಸ್ಸಾನಂ, ಏವಂ ಅಮನುಸ್ಸಾನಮ್ಪಿ ಪಿಯೋ ಹೋತಿ. ದೇವತಾ ರಕ್ಖನ್ತೀತಿ ಪುತ್ತಮಿವ ಮಾತಾಪಿತರೋ ದೇವತಾ ರಕ್ಖನ್ತಿ. ನಾಸ್ಸ ಅಗ್ಗಿ ವಾ ವಿಸಂ ವಾ ಸತ್ಥಂ ವಾ ಕಮತೀತಿ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿಸ್ಸ ಕಾಯೇ ಅಗ್ಗಿ ವಾ ವಿಸಂ ವಾ ಸತ್ಥಂ ವಾ ನ ಕಮತಿ ನ ಪವಿಸತಿ, ನಾಸ್ಸ ಕಾಯಂ ವಿಕೋಪೇತೀತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತುವಟಂ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತೀತಿ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿನೋ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ಚಿತ್ತಂ ಸಮಾಧಿಯತಿ, ನತ್ಥಿ ತಸ್ಸ ದನ್ಧಾಯಿತತ್ತಂ. ಮುಖವಣ್ಣೋ ವಿಪ್ಪಸೀದತೀತಿ ಬನ್ಧನಾ ಪಮುತ್ತತಾಲಪಕ್ಕಂ ವಿಯ ಚಸ್ಸ ವಿಪ್ಪಸನ್ನವಣ್ಣಂ ಮುಖಂ ಹೋತಿ. ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ಕಾಲಂ ಕರೋತೀತಿ ಮೇತ್ತಾವಿಹಾರಿನೋ ಸಮ್ಮೋಹಮರಣಂ ನಾಮ ನತ್ಥಿ, ಅಸಮ್ಮೂಳ್ಹೋ ನಿದ್ದಂ ಓಕ್ಕಮನ್ತೋ ವಿಯ ಕಾಲಂ ಕರೋತಿ. ಉತ್ತರಿ ಅಪ್ಪಟಿವಿಜ್ಝನ್ತೋತಿ ಮೇತ್ತಾಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಅರಹತ್ತಂ ಅಧಿಗನ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಇತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಸುತ್ತಪ್ಪಬುದ್ಧೋ ವಿಯ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕೂಪಗೋ ಹೋತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಲೋಕಂ ಉಪಪಜ್ಜತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ಮೇತ್ತಾನಿದ್ದೇಸೇ ಅನೋಧಿಸೋ ಫರಣಾತಿ ಓಧಿ ಮರಿಯಾದಾ, ನ ಓಧಿ ಅನೋಧಿ. ತತೋ ಅನೋಧಿಸೋ, ಅನೋಧಿತೋತಿ ಅತ್ಥೋ, ನಿಪ್ಪದೇಸತೋ ಫುಸನಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಓಧಿಸೋತಿ ಪದೇಸವಸೇನ. ದಿಸಾಫರಣಾತಿ ದಿಸಾಸು ಫರಣಾ. ಸಬ್ಬೇತಿ ಅನವಸೇಸಪರಿಯಾದಾನಂ. ಸತ್ತಾತಿಪದಸ್ಸ ಅತ್ಥೋ ಞಾಣಕಥಾಮಾತಿಕಾವಣ್ಣನಾಯಂ ವುತ್ತೋ, ರುಳ್ಹೀಸದ್ದೇನ ಪನ ವೀತರಾಗೇಸುಪಿ ಅಯಂ ವೋಹಾರೋ ವತ್ತತಿ ವಿಲೀವಮಯೇಪಿ ಬೀಜನಿವಿಸೇಸೇ ತಾಲವಣ್ಟವೋಹಾರೋ ವಿಯ. ಅವೇರಾತಿ ವೇರರಹಿತಾ. ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾತಿ ಬ್ಯಾಪಾದರಹಿತಾ. ಅನೀಘಾತಿ ನಿದ್ದುಕ್ಖಾ. ಅನಿಗ್ಘಾತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂಪರಿಹರನ್ತೂತಿ ಸುಖಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಅತ್ತಭಾವಂ ವತ್ತಯನ್ತು. ‘‘ಅವೇರಾ’’ತಿ ಚ ಸಕಸನ್ತಾನೇ ಚ ಪರೇ ಪಟಿಚ್ಚ, ಪರಸನ್ತಾನೇ ಚ ಇತರೇ ಪಟಿಚ್ಚ ವೇರಾಭಾವೋ ದಸ್ಸಿತೋ, ‘‘ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ’’ತಿಆದೀಸು ವೇರಾಭಾವಾ ತಮ್ಮೂಲಕಬ್ಯಾಪಾದಾಭಾವೋ, ‘‘ಅನೀಘಾ’’ತಿ ಬ್ಯಾಪಾದಾಭಾವಾ ತಮ್ಮೂಲಕದುಕ್ಖಾಭಾವೋ, ‘‘ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರನ್ತೂ’’ತಿ ದುಕ್ಖಾಭಾವಾಸುಖೇನ ಅತ್ತಭಾವಪರಿಹರಣಂ ದಸ್ಸಿತನ್ತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ವಚನಸಮ್ಬನ್ಧೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋತಿ. ಇಮೇಸು ಚ ‘‘ಅವೇರಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿಆದೀಸು ಚತೂಸುಪಿ ವಚನೇಸು ಯಂ ಯಂ ಪಾಕಟಂ ಹೋತಿ, ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ವಸೇನ ಮೇತ್ತಾಯ ಫರತಿ.

ಪಾಣಾತಿಆದೀಸು ಪಾಣನತಾಯ ಪಾಣಾ, ಅಸ್ಸಾಸಪಸ್ಸಾಸಾಯತ್ತವುತ್ತಿತಾಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಭೂತತ್ತಾ ಭೂತಾ, ಅಭಿನಿಬ್ಬತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪುಂ ವುಚ್ಚತಿ ನಿರಯೋ, ತಂ ಪುಂ ಗಲನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಪುಗ್ಗಲಾ. ಅತ್ತಭಾವೋ ವುಚ್ಚತಿ ಸರೀರಂ, ಖನ್ಧಪಞ್ಚಕಮೇವ ವಾ, ತಂ ಉಪಾದಾಯ ಪಞ್ಞತ್ತಿಮತ್ತಸಬ್ಭಾವತೋ, ತಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಪರಿಯಾಪನ್ನಾ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ ಅನ್ತೋಗಧಾತಿ ಅತ್ತಭಾವಪರಿಯಾಪನ್ನಾ. ಯಥಾ ಚ ಸತ್ತಾತಿ ವಚನಂ, ಏವಂ ಸೇಸಾನಿಪಿ ರುಳ್ಹೀವಸೇನ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ಸಬ್ಬಾನೇತಾನಿ ಸಬ್ಬಸತ್ತವೇವಚನಾನೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಕಾಮಞ್ಚ ಅಞ್ಞಾನಿಪಿ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಜನ್ತೂ ಸಬ್ಬೇ ಜೀವಾ’’ತಿಆದೀನಿ ಸಬ್ಬಸತ್ತವೇವಚನಾನಿ ಅತ್ಥಿ, ಪಾಕಟವಸೇನ ಪನ ಇಮಾನೇವ ಪಞ್ಚ ಗಹೇತ್ವಾ ‘‘ಪಞ್ಚಹಾಕಾರೇಹಿ ಅನೋಧಿಸೋ ಫರಣಾ ಮೇತ್ತಾಚೇತೋವಿಮುತ್ತೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಯೇ ಪನ ‘‘ಸತ್ತಾ ಪಾಣಾ’’ತಿಆದೀನಂ ನ ಕೇವಲಂ ವಚನಮತ್ತತೋವ, ಅಥ ಖೋ ಅತ್ಥತೋಪಿ ನಾನತ್ತಮೇವ ಇಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ, ತೇಸಂ ಅನೋಧಿಸೋ ಫರಣಾ ವಿರುಜ್ಝತಿ. ತಸ್ಮಾ ತಥಾ ಅತ್ಥಂ ಅಗ್ಗಹೇತ್ವಾ ಇಮೇಸು ಪಞ್ಚಸು ಆಕಾರೇಸು ಅಞ್ಞತರವಸೇನ ಅನೋಧಿಸೋ ಮೇತ್ತಾಯ ಫರತಿ.

ಓಧಿಸೋ ಫರಣೇ ಪನ ಇತ್ಥಿಯೋ ಪುರಿಸಾತಿ ಲಿಙ್ಗವಸೇನ ವುತ್ತಂ, ಅರಿಯಾ ಅನರಿಯಾತಿ ಅರಿಯಪುಥುಜ್ಜನವಸೇನ, ದೇವಾಮನುಸ್ಸಾ ವಿನಿಪಾತಿಕಾತಿ ಉಪಪತ್ತಿವಸೇನ. ದಿಸಾಫರಣೇಪಿ ದಿಸಾವಿಭಾಗಂ ಅಕತ್ವಾ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಫರಣತೋ ಅನೋಧಿಸೋ ಫರಣಾ ಹೋತಿ, ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಇತ್ಥಿಯೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಫರಣತೋ ಓಧಿಸೋ ಫರಣಾ.

ಯಸ್ಮಾ ಪನ ಅಯಂ ತಿವಿಧಾಪಿ ಮೇತ್ತಾಫರಣಾ ಅಪ್ಪನಾಪತ್ತಚಿತ್ತಸ್ಸ ವಸೇನ ವುತ್ತಾ, ತಸ್ಮಾ ತೀಸು ವಾರೇಸು ಅಪ್ಪನಾ ಗಹೇತಬ್ಬಾ. ಅನೋಧಿಸೋ ಫರಣೇ ತಾವ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತಾ ಅವೇರಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ಏಕಾ, ‘‘ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ಏಕಾ ‘‘ಅನೀಘಾ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿ ಏಕಾ, ‘‘ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರನ್ತೂ’’ತಿ ಏಕಾ. ತಾನಿಪಿ ಹಿ ಚತ್ತಾರಿ ಹಿತೋಪಸಂಹಾರವಸೇನೇವ ವುತ್ತಾನಿ. ಹಿತೋಪಸಂಹಾರಲಕ್ಖಣಾ ಹಿ ಮೇತ್ತಾ. ಇತಿ ‘‘ಸತ್ತಾ’’ತಿಆದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ಆಕಾರೇಸು ಚತಸ್ಸನ್ನಂ ಚತಸ್ಸನ್ನಂ ಅಪ್ಪನಾನಂ ವಸೇನ ವೀಸತಿ ಅಪ್ಪನಾ ಹೋನ್ತಿ, ಓಧಿಸೋ ಫರಣೇ ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಇತ್ಥಿಯೋ’’ತಿಆದೀಸು ಸತ್ತಸು ಆಕಾರೇಸು ಚತಸ್ಸನ್ನಂ ಚತಸ್ಸನ್ನಂ ವಸೇನ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಅಪ್ಪನಾ. ದಿಸಾಫರಣೇ ಪನ ‘‘ಸಬ್ಬೇ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಸತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಏಕಮೇಕಿಸ್ಸಾ ದಿಸಾಯ ವೀಸತಿ ವೀಸತಿ ಕತ್ವಾ ದ್ವೇ ಸತಾನಿ, ‘‘ಸಬ್ಬಾ ಪುರತ್ಥಿಮಾಯ ದಿಸಾಯ ಇತ್ಥಿಯೋ’’ತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ಏಕಮೇಕಿಸ್ಸಾ ದಿಸಾಯ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಕತ್ವಾ ಅಸೀತಿ ದ್ವೇ ಸತಾನೀತಿ ಚತ್ತಾರಿ ಸತಾನಿ ಅಸೀತಿ ಚ ಅಪ್ಪನಾ. ಇತಿ ಸಬ್ಬಾನಿಪಿ ಇಧ ವುತ್ತಾನಿ ಅಟ್ಠವೀಸಾಧಿಕಾನಿ ಪಞ್ಚ ಅಪ್ಪನಾಸತಾನಿ ಹೋನ್ತಿ. ಯಥಾ ಚ ಮೇತ್ತಾಯ ತಿವಿಧೇನ ಫರಣಾ ವುತ್ತಾ, ತಥಾ ಕರುಣಾಮುದಿತಾಉಪೇಕ್ಖಾನಮ್ಪಿ ವುತ್ತಾವ ಹೋತೀತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

೧. ಇನ್ದ್ರಿಯವಾರವಣ್ಣನಾ

೨೩. ಅಥ ಮೇತ್ತೂಪಸಂಹಾರಾಕಾರಂ ಇನ್ದ್ರಿಯಾದಿಪರಿಭಾವನಞ್ಚ ದಸ್ಸೇತುಂ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಪೀಳನಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾತಿಆದಿಮಾಹ. ತತ್ಥ ಪೀಳನನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರತೋ ಸರೀರಪೀಳನಂ. ಉಪಘಾತನ್ತಿ ಬಾಹಿರತೋ ಸರೀರೋಪಘಾತಂ. ಸನ್ತಾಪನ್ತಿ ಯಥಾ ತಥಾ ವಾ ಚಿತ್ತಸನ್ತಾಪನಂ. ಪರಿಯಾದಾನನ್ತಿ ಪಕತಿಯಾ ಜೀವಿತಾದಿಪರಿಕ್ಖಯಂ. ವಿಹೇಸನ್ತಿ ಪರತೋ ಜೀವಿತವಿಹೇಠನಂ. ವಜ್ಜೇತ್ವಾತಿ ಪೀಳನಾದೀಸು ಏಕೇಕಂ ಅತ್ತನೋ ಚಿತ್ತೇನೇವ ಅಪನೇತ್ವಾ. ಇಮಾನಿ ಪೀಳನಾದೀನಿ ಪಞ್ಚ ಪದಾನಿ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖವಿವಜ್ಜನವಸೇನ ವುತ್ತಾನಿ, ಅಪೀಳನಾಯಾತಿಆದೀನಿ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರವಸೇನ. ಅಪೀಳನಾಯಾತಿ ಅಪೀಳನಾಕಾರೇನ, ಸಬ್ಬೇ ಸತ್ತೇ ಮೇತ್ತಾಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಏವಂ ಸೇಸೇಸುಪಿ. ಮಾ ವೇರಿನೋ ಮಾ ದುಕ್ಖಿನೋ ಮಾ ದುಕ್ಖಿತತ್ತಾತಿ ಇಮಾನಿಪಿ ತೀಣಿ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರಸ್ಸ ಪಟಿಪಕ್ಖಪಟಿಕ್ಖೇಪವಚನಾನಿ. ಮಾ-ವಚನಸ್ಸ ಮಾ ಹೋನ್ತೂತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅವೇರಿನೋ ಸುಖಿನೋ ಸುಖಿತತ್ತಾತಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರವಚನಾನಿ. ‘‘ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾ ಅನೀಘಾ’’ತಿ ಇದಂ ದ್ವಯಂ ‘‘ಸುಖಿನೋ’’ತಿ ವಚನೇನ ಸಙ್ಗಹಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ. ಸುಖಿತತ್ತಾತಿ ತಸ್ಸೇವ ಸುಖಸ್ಸ ನಿಚ್ಚಪ್ಪವತ್ತಿದಸ್ಸನಂ. ‘‘ಸುಖಿತತ್ತಾ’’ತಿ ಚ ‘‘ಸುಖೀ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿಹರನ್ತೂ’’ತಿ ಚ ಅತ್ಥತೋ ಏಕಂ. ‘‘ಅಪೀಳನಾಯಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ವಾ ಅಬ್ಯಾಪಜ್ಜಾನೀಘವಚನಾನಿ ಸಙ್ಗಹಿತಾನಿ. ಅಟ್ಠಹಾಕಾರೇಹೀತಿ ‘‘ಅಪೀಳನಾಯಾ’’ತಿಆದಯೋ ಪಞ್ಚ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರಾಕಾರಾ ‘‘ಅವೇರಿನೋ ಹೋನ್ತೂ’’ತಿಆದಯೋ ತಯೋ ಮೇತ್ತೋಪಸಂಹಾರಾಕಾರಾತಿ ಇಮೇಹಿ ಅಟ್ಠಹಾಕಾರೇಹಿ. ಮೇತ್ತಾಯತೀತಿ ಸಿನಿಯ್ಹತಿ. ತಂ ಧಮ್ಮಂ ಚೇತಯತೀತಿ ತಂ ಹಿತೋಪಸಂಹಾರಂ ಚೇತಯತಿ ಅಭಿಸನ್ದಹತಿ, ಪವತ್ತೇತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಬ್ಬಬ್ಯಾಪಾದಪರಿಯುಟ್ಠಾನೇಹಿ ವಿಮುಚ್ಚತೀತಿ ಮೇತ್ತಾಯ ಪಟಿಪಕ್ಖಭೂತೇಹಿ ಸಬ್ಬೇಹಿ ಬ್ಯಾಪಾದಸಮುದಾಚಾರೇಹಿ ವಿಕ್ಖಮ್ಭನತೋ ವಿಮುಚ್ಚತಿ. ಮೇತ್ತಾ ಚ ಚೇತೋ ಚ ವಿಮುತ್ತಿ ಚಾತಿ ಏಕಾಯೇವ ಮೇತ್ತಾ ತಿಧಾ ವಣ್ಣಿತಾ.

ಅವೇರಿನೋ ಖೇಮಿನೋ ಸುಖಿನೋತಿ ಇಮಾನಿ ತೀಣಿ ಪದಾನಿ ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತೇ ಆಕಾರೇ ಸಙ್ಖೇಪೇನ ಸಙ್ಗಹೇತ್ವಾ ವುತ್ತಾನಿ. ಸದ್ಧಾಯ ಅಧಿಮುಚ್ಚತೀತಿಆದಿನಾ ನಯೇನ ವುತ್ತಾನಿ ಪಞ್ಚಿನ್ದ್ರಿಯಾನಿ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಮ್ಪಯುತ್ತಾನಿಯೇವ. ಆಸೇವನಾತಿಆದೀಸು ಛಸು ವಾರೇಸು ಆಸೇವೀಯತಿ ಏತೇಹಿ ಮೇತ್ತಾತಿ ಆಸೇವನಾ. ತಥಾ ಭಾವನಾ ಬಹುಲೀಕಮ್ಮಂ. ಅಲಙ್ಕಾರಾತಿ ವಿಭೂಸನಾ. ಸ್ವಾಲಙ್ಕತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಅಲಙ್ಕತಾ ಭೂಸಿತಾ. ಪರಿಕ್ಖಾರಾತಿ ಸಮ್ಭಾರಾ. ಸುಪರಿಕ್ಖತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಸಮ್ಭತಾ. ಪರಿವಾರಾತಿ ರಕ್ಖನಟ್ಠೇನ. ಪುನ ಆಸೇವನಾದೀನಿ ಅಟ್ಠವೀಸತಿ ಪದಾನಿ ಮೇತ್ತಾಯ ವಣ್ಣಭಣನತ್ಥಂ ವುತ್ತಾನಿ. ತತ್ಥ ಪಾರಿಪೂರೀತಿ ಪರಿಪುಣ್ಣಭಾವಾ. ಸಹಗತಾತಿ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಹಗತಾ. ತಥಾ ಸಹಜಾತಾದಯೋ. ಪಕ್ಖನ್ದನಾತಿ ಮೇತ್ತಾಯ ಪವಿಸನಾ, ಪಕ್ಖನ್ದತಿ ಏತೇಹಿ ಮೇತ್ತಾತಿ ವಾ ಪಕ್ಖನ್ದನಾ. ತಥಾ ಸಂಸೀದನಾದಯೋ. ಏತಂ ಸನ್ತನ್ತಿ ಫಸ್ಸನಾತಿ ಏಸಾ ಮೇತ್ತಾ ಸನ್ತಾತಿ ಏತೇಹಿ ಫಸ್ಸನಾ ಹೋತೀತಿ ಏತಂ ಸನ್ತನ್ತಿ ಫಸ್ಸನಾ ‘‘ಏತದಗ್ಗ’’ನ್ತಿಆದೀಸು (ಅ. ನಿ. ೧.೧೮೮ ಆದಯೋ) ವಿಯ ನಪುಂಸಕವಚನಂ. ಸ್ವಾಧಿಟ್ಠಿತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಪತಿಟ್ಠಿತಾ. ಸುಸಮುಗ್ಗತಾತಿ ಸುಟ್ಠು ಸಮುಸ್ಸಿತಾ. ಸುವಿಮುತ್ತಾತಿ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಪಚ್ಚನೀಕೇಹಿ ಸುಟ್ಠು ವಿಮುತ್ತಾ. ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತೀತಿ ಮೇತ್ತಾಸಮ್ಪಯುತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಮೇತ್ತಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇನ್ತಿ. ಜೋತೇನ್ತೀತಿ ಪಾಕಟಂ ಕರೋನ್ತಿ. ಪತಾಪೇನ್ತೀತಿ ವಿರೋಚೇನ್ತಿ.

೨-೪. ಬಲಾದಿವಾರತ್ತಯವಣ್ಣನಾ

೨೪-೨೭. ಇನ್ದ್ರಿಯವಾರೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಬಲವಾರೋಪಿ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಬೋಜ್ಝಙ್ಗಮಗ್ಗಙ್ಗವಾರಾ ಪರಿಯಾಯೇನ ವುತ್ತಾ, ನ ಯಥಾಲಕ್ಖಣವಸೇನ. ಮಗ್ಗಙ್ಗವಾರೇ ಸಮ್ಮಾವಾಚಾಕಮ್ಮನ್ತಾಜೀವಾ ಮೇತ್ತಾಯ ಪುಬ್ಬಭಾಗವಸೇನ ವುತ್ತಾ, ನ ಅಪ್ಪನಾವಸೇನ. ನ ಹಿ ಏತೇ ಮೇತ್ತಾಯ ಸಹ ಭವನ್ತಿ. ಸಬ್ಬೇಸಂ ಪಾಣಾನನ್ತಿಆದೀನಂ ಸೇಸವಾರಾನಮ್ಪಿ ಸತ್ತವಾರೇ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಮೇತ್ತಾಭಾವನಾವಿಧಾನಂ ಪನ ವಿಸುದ್ಧಿಮಗ್ಗತೋ (ವಿಸುದ್ಧಿ. ೧.೨೪೦ ಆದಯೋ) ಗಹೇತಬ್ಬನ್ತಿ.

ಮೇತ್ತಾಕಥಾವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.