೨. ಸಕ್ಕಾರಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೮೧. ದುತಿಯೇ ಸಕ್ಕಾರೇನಾತಿ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಹೇತುಭೂತೇನ, ಅಥ ವಾ ಸಕ್ಕಾರೇನಾತಿ ಸಕ್ಕಾರಹೇತುನಾ, ಸಕ್ಕಾರಹೇತುಕೇನ ವಾ. ಸಕ್ಕಾರಞ್ಹಿ ನಿಸ್ಸಾಯ ಇಧೇಕಚ್ಚೇ ಪುಗ್ಗಲಾ ಪಾಪಿಚ್ಛಾ ಇಚ್ಛಾಪಕತಾ ಇಚ್ಛಾಚಾರೇ ಠತ್ವಾ ‘‘ಸಕ್ಕಾರಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ಅನೇಕವಿಹಿತಂ ಅನೇಸನಂ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಇತೋ ಚುತಾ ಅಪಾಯೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ, ಅಪರೇ ಯಥಾಸಕ್ಕಾರಂ ಲಭಿತ್ವಾ ತನ್ನಿಮಿತ್ತಂ ಮಾನಮದಮಚ್ಛರಿಯಾದಿವಸೇನ ಪಮಾದಂ ಆಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಇತೋ ಚುತಾ ಅಪಾಯೇಸು ನಿಬ್ಬತ್ತನ್ತಿ. ಯಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಸಕ್ಕಾರೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತಾ’’ತಿ. ತತ್ಥ ಅಭಿಭೂತಾತಿ ಅಜ್ಝೋತ್ಥಟಾ. ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತಾತಿ ಖೇಪಿತಚಿತ್ತಾ, ಇಚ್ಛಾಚಾರೇನ ಮಾನಮದಾದಿನಾ ಚ ಖಯಂ ಪಾಪಿತಕುಸಲಚಿತ್ತಾ. ಅಥ ವಾ ಪರಿಯಾದಿನ್ನಚಿತ್ತಾತಿ ಪರಿತೋ ಆದಿನ್ನಚಿತ್ತಾ, ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇನ ಅಕುಸಲಕೋಟ್ಠಾಸೇನ ಯಥಾ ಕುಸಲಚಿತ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿವಾರೋ ನ ಹೋತಿ, ಏವಂ ಸಮನ್ತತೋ ಗಹಿತಚಿತ್ತಸನ್ತಾನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಸಕ್ಕಾರೇನಾತಿ ಹೀಳೇತ್ವಾ ಪರಿಭವಿತ್ವಾ ಪರೇಹಿ ಅತ್ತನಿ ಪವತ್ತಿತೇನ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಹೇತುನಾ, ಅಸಕ್ಕಾರಹೇತುಕೇನ ವಾ ಮಾನಾದಿನಾ. ಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಚಾತಿ ಕೇಹಿಚಿ ಪವತ್ತಿತೇನ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಕೇಹಿಚಿ ಪವತ್ತಿತೇನ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ. ಯೇ ಹಿ ಕೇಹಿಚಿ ಪಠಮಂ ಸಕ್ಕತಾ ಹುತ್ವಾ ತೇಹಿಯೇವ ಅಸಾರಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾ ಅಸಕ್ಕತಾ ಹೋನ್ತಿ, ತಾದಿಸೇ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಚಾ’’ತಿ.

ಏತ್ಥ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ದೇವದತ್ತಾದಯೋ ನಿದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ಫಲಂ ವೇ ಕದಲಿಂ ಹನ್ತಿ, ಫಲಂ ವೇಳುಂ ಫಲಂ ನಳಂ;

ಸಕ್ಕಾರೋ ಕಾಪುರಿಸಂ ಹನ್ತಿ, ಗಬ್ಭೋ ಅಸ್ಸತರಿಂ ಯಥಾ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೮೩; ಅ. ನಿ. ೪.೬೮; ಚೂಳವ. ೩೩೫);

ಸಾಧೂನಂ ಉಪರಿ ಕತೇನ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಅಭಿಭೂತಾ ದಣ್ಡಕೀರಾಜಕಾಲಿಙ್ಗರಾಜಮಜ್ಝರಾಜಾದಯೋ ನಿದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ. ವುತ್ತಮ್ಪಿ ಚೇತಂ –

‘‘ಕಿಸಞ್ಹಿ ವಚ್ಛಂ ಅವಕಿರಿಯ ದಣ್ಡಕೀ,

ಉಚ್ಛಿನ್ನಮೂಲೋ ಸಜನೋ ಸರಟ್ಠೋ;

ಕುಕ್ಕುಳನಾಮೇ ನಿರಯಮ್ಹಿ ಪಚ್ಚತಿ,

ತಸ್ಸ ಫುಲಿಙ್ಗಾನಿ ಪತನ್ತಿ ಕಾಯೇ.

‘‘ಯೋ ಸಞ್ಞತೇ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಅವಞ್ಚಯಿ,

ಧಮ್ಮಂ ಭಣನ್ತೇ ಸಮಣೇ ಅದೂಸಕೇ;

ತಂ ನಾಳಿಕೇರಂ ಸುನಖಾ ಪರತ್ಥ,

ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಖಾದನ್ತಿ ವಿಫನ್ದಮಾನಂ’’. (ಜಾ. ೨.೧೭.೭೦-೭೧);

‘‘ಉಪಹಚ್ಚ ಮನಂ ಮಜ್ಝೋ, ಮಾತಙ್ಗಸ್ಮಿಂ ಯಸಸ್ಸಿನೇ;

ಸಪಾರಿಸಜ್ಜೋ ಉಚ್ಛಿನ್ನೋ, ಮಜ್ಝಾರಞ್ಞಂ ತದಾ ಅಹೂ’’ತಿ. (ಜಾ. ೨.೧೯.೯೬);

ಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ ಅಭಿಭೂತಾ ಅಞ್ಞತಿತ್ಥಿಯಾ ನಾಟಪುತ್ತಾದಯೋ ನಿದಸ್ಸೇತಬ್ಬಾ.

ಗಾಥಾಸು ಉಭಯನ್ತಿ ಉಭಯೇನ ಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ ಅಸಕ್ಕಾರೇನ ಚ. ಸಮಾಧಿ ನ ವಿಕಮ್ಪತೀತಿ ನ ಚಲತಿ, ಏಕಗ್ಗಭಾವೇನ ತಿಟ್ಠತಿ. ಕಸ್ಸ ಪನ ನ ಚಲತೀತಿ ಆಹ ‘‘ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರಿನೋ’’ತಿ. ಯೋ ಪಮಾದಕರಧಮ್ಮಾನಂ ರಾಗಾದೀನಂ ಸುಟ್ಠು ಪಹೀನತ್ತಾ ಅಪ್ಪಮಾದವಿಹಾರೀ ಅರಹಾ, ತಸ್ಸ. ಸೋ ಹಿ ಲೋಕಧಮ್ಮೇಹಿ ನ ವಿಕಮ್ಪತಿ. ಸುಖುಮದಿಟ್ಠಿವಿಪಸ್ಸಕನ್ತಿ ಫಲಸಮಾಪತ್ತಿಅತ್ಥಂ ಸುಖುಮಾಯ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಅಭಿಣ್ಹಂ ಪವತ್ತವಿಪಸ್ಸನತ್ತಾ ಸುಖುಮದಿಟ್ಠಿವಿಪಸ್ಸಕಂ. ಉಪಾದಾನಕ್ಖಯಾರಾಮನ್ತಿ ಚತುನ್ನಂ ಉಪಾದಾನಾನಂ ಖಯಂ ಪರಿಯೋಸಾನಭೂತಂ ಅರಹತ್ತಫಲಂ ಆರಮಿತಬ್ಬಂ ಏತಸ್ಸಾತಿ ಉಪಾದಾನಕ್ಖಯಾರಾಮಂ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತನಯಮೇವ.

ದುತಿಯಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.