೯. ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೪೬. ನವಮೇ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾತಿ ಏತ್ಥ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾತಿ ಸಿಕ್ಖಾ, ಸಾ ತಿವಿಧಾ ಅಧಿಸೀಲಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಚಿತ್ತಸಿಕ್ಖಾ, ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾತಿ. ತಿವಿಧಾಪಿ ಚೇಸಾ ಸಿಕ್ಖಾ ಆನಿಸಂಸಾ ಏತೇಸಂ, ನ ಲಾಭಸಕ್ಕಾರಸಿಲೋಕಾತಿ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾ. ವಿಹರಥಾತಿ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರಥ, ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಆನಿಸಂಸದಸ್ಸಾವಿನೋ ಹುತ್ವಾ ತಾಹಿ ಸಿಕ್ಖಾಹಿ ಲದ್ಧಬ್ಬಂ ಆನಿಸಂಸಮೇವ ಸಮ್ಪಸ್ಸನ್ತಾ ವಿಹರಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಪಞ್ಞುತ್ತರಾತಿ ತಾಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಯಾ ಅಧಿಪಞ್ಞಾಸಿಕ್ಖಾಸಙ್ಖಾತಾ ಪಞ್ಞಾ, ಸಾ ಉತ್ತರಾ ಪಧಾನಾ ವಿಸಿಟ್ಠಾ ಏತೇಸನ್ತಿ ಪಞ್ಞುತ್ತರಾ. ಯೇ ಹಿ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾ ವಿಹರನ್ತಿ, ತೇ ಪಞ್ಞುತ್ತರಾ ಭವನ್ತೀತಿ. ವಿಮುತ್ತಿಸಾರಾತಿ ಅರಹತ್ತಫಲಸಙ್ಖಾತಾ ವಿಮುತ್ತಿ ಸಾರಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ವಿಮುತ್ತಿಸಾರಾ, ಯಥಾವುತ್ತಂ ವಿಮುತ್ತಿಂಯೇವ ಸಾರತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಯೇ ಹಿ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾ ಪಞ್ಞುತ್ತರಾ ಚ, ನ ತೇ ಭವವಿಸೇಸಂ ಪತ್ಥೇನ್ತಿ, ಅಪಿಚ ಖೋ ವಿಭವಂ ಆಕಙ್ಖನ್ತಾ ವಿಮುತ್ತಿಂಯೇವ ಸಾರತೋ ಪಚ್ಚೇನ್ತಿ. ಸತಾಧಿಪತೇಯ್ಯಾತಿ ಜೇಟ್ಠಕಕರಣಟ್ಠೇನ ಸತಿ ಅಧಿಪತೇಯ್ಯಂ ಏತೇಸನ್ತಿ ಸತಾಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ಅಧಿಪತಿ ಏವ ಅಧಿಪತೇಯ್ಯನ್ತಿ ಕತ್ವಾ, ಚತೂಸು ಸತಿಪಟ್ಠಾನೇಸು ಸುಪ್ಪತಿಟ್ಠಿತಚಿತ್ತಾ ಕಾಯಾನುಪಸ್ಸನಾದಿಮುಖೇನ ಸಮಥವಿಪಸ್ಸನಾಭಾವನಾನುಯುತ್ತಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
ಅಥ ವಾ ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾತಿ ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವರೂಪೇ ದುಲ್ಲಭಕ್ಖಣಪಟಿಲಾಭೇ ತಿವಿಧಸಿಕ್ಖಾಸಿಕ್ಖನಮೇವ ಆನಿಸಂಸಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹರಥ, ಏವಂ ವಿಹರನ್ತಾ ಚ ಪಞ್ಞುತ್ತರಾ ಪಞ್ಞಾಯ ಉತ್ತರಾ ಲೋಕುತ್ತರಪಞ್ಞಾಯ ಸಮನ್ನಾಗತಾ ಹುತ್ವಾ ವಿಹರಥ, ಏವಂಭೂತಾ ಚ ವಿಮುತ್ತಿಸಾರಾ ನಿಬ್ಬಾನಸಾರಾ ಅನಞ್ಞಸಾರಾ ವಿಹರಥ. ತಥಾಭಾವಸ್ಸ ಚಾಯಂ ಉಪಾಯೋ, ಯಂ ಸತಾಧಿಪತೇಯ್ಯಾ ವಿಹರಥ, ಸತಿಪಟ್ಠಾನಭಾವನಾಯ ಯುತ್ತಪ್ಪಯುತ್ತಾ ಹೋಥ, ಸಬ್ಬತ್ಥ ವಾ ಸತಾರಕ್ಖೇನ ಚೇತಸಾ ವಿಹರಥಾತಿ ಏವಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ. ಇತಿ ಭಗವಾ ತೀಸು ಸಿಕ್ಖಾಸು ಭಿಕ್ಖೂ ನಿಯೋಜೇನ್ತೋ ಯಥಾ ತಾ ಸಿಕ್ಖಿತಬ್ಬಾ, ಯೇನ ಚ ಪಾರಿಪೂರಿಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತಂ ಸಙ್ಖೇಪೇನೇವ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ಯಥಾನುಸಿಟ್ಠಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಮಾನಾನಂ ಫಲವಿಸೇಸದಸ್ಸನೇನ ತಸ್ಸಾ ಪಟಿಪತ್ತಿಯಾ ಅಮೋಘಭಾವಂ ಪಕಾಸೇನ್ತೋ ‘‘ಸಿಕ್ಖಾನಿಸಂಸಾನ’’ನ್ತಿಆದಿಮಾಹ. ತಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.
ಗಾಥಾಸು ಪರಿಪುಣ್ಣಸಿಕ್ಖನ್ತಿ ಅಗ್ಗಫಲಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಪರಿಸುದ್ಧಸಿಕ್ಖಂ, ಅಸೇಕ್ಖನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಪಹಾನಧಮ್ಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಪಹಾನಧಮ್ಮಾ ವುಚ್ಚನ್ತಿ ಕುಪ್ಪಾ ವಿಮುತ್ತಿಯೋ. ಪಹಾನಧಮ್ಮೋತಿ ಹಿ ಹಾನಧಮ್ಮೋ ಕುಪ್ಪಧಮ್ಮೋ. ನ ಪಹಾನಧಮ್ಮೋತಿ ಅಪಹಾನಧಮ್ಮೋ, ಅಕುಪ್ಪಧಮ್ಮೋ. ‘‘ಅಪ್ಪಹಾನಧಮ್ಮೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಳಿ, ಸೋ ಏವ ಅತ್ಥೋ. ಖಯೋ ಏವ ಅನ್ತೋತಿ ಖಯನ್ತೋ, ಜಾತಿಯಾ ಖಯನ್ತೋ ಜಾತಿಖಯನ್ತೋ, ನಿಬ್ಬಾನಂ. ಖಯೋ ವಾ ಮರಣಂ, ಜಾತಿಖಯನ್ತೋ ನಿಬ್ಬಾನಮೇವ, ತಸ್ಸ ದಿಟ್ಠತ್ತಾ ಜಾತಿಖಯನ್ತದಸ್ಸೀ.
ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಸಿಕ್ಖಾಪಾರಿಪೂರಿಯಾ ಅಯಂ ಜರಾಪಾರಙ್ಗಮನಪರಿಯೋಸಾನೋ ಆನಿಸಂಸೋ, ತಸ್ಮಾ. ಸದಾತಿ ಸಬ್ಬಕಾಲಂ. ಝಾನರತಾತಿ ಲಕ್ಖಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇ, ಆರಮ್ಮಣೂಪನಿಜ್ಝಾನೇತಿ ದುವಿಧೇಪಿ ಝಾನೇ ರತಾ, ತತೋ ಏವ ಸಮಾಹಿತಾ. ಮಾರಂ ಸಸೇನಂ ಅಭಿಭುಯ್ಯಾತಿ ಕಿಲೇಸಸೇನಾಯ ಅನಟ್ಠಸೇನಾಯ ಚ ಸಸೇನಂ ಅನವಸಿಟ್ಠಂ ಚತುಬ್ಬಿಧಮ್ಪಿ ಮಾರಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ. ದೇವಪುತ್ತಮಾರಸ್ಸಪಿ ಹಿ ಗುಣಮಾರಣೇ ಸಹಾಯಭಾವೂಪಗಮನತೋ ಕಿಲೇಸಾ ‘‘ಸೇನಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚನ್ತಿ. ತಥಾ ರೋಗಾದಯೋ ಅನಟ್ಠಾ ಮಚ್ಚುಮಾರಸ್ಸ. ಯಥಾಹ –
‘‘ಕಾಮಾ ತೇ ಪಠಮಾ ಸೇನಾ, ದುತಿಯಾ ಅರತಿ ವುಚ್ಚತಿ;
ತತಿಯಾ ಖುಪ್ಪಿಪಾಸಾ ತೇ, ಚತುತ್ಥೀ ತಣ್ಹಾ ಪವುಚ್ಚತಿ.
‘‘ಪಞ್ಚಮೀ ಥಿನಮಿದ್ಧಂ ತೇ, ಛಟ್ಠಾ ಭೀರೂ ಪವುಚ್ಚತಿ;
ಸತ್ತಮೀ ವಿಚಿಕಿಚ್ಛಾ ತೇ, ಮಕ್ಖೋ ಥಮ್ಭೋ ಚ ಅಟ್ಠಮೋ.
‘‘ಲಾಭೋ ಸಿಲೋಕೋ ಸಕ್ಕಾರೋ, ಮಿಚ್ಛಾಲದ್ಧೋ ಚ ಯೋ ಯಸೋ;
ಯೋ ಚತ್ತಾನಂ ಸಮುಕ್ಕಂಸೇ, ಪರೇ ಚ ಅವಜಾನತಿ.
‘‘ಏಸಾ ನಮುಚಿ ತೇ ಸೇನಾ, ಕಣ್ಹಸ್ಸಾಭಿಪ್ಪಹಾರಿನೀ;
ನ ನಂ ಅಸೂರೋ ಜಿನಾತಿ, ಜೇತ್ವಾ ಚ ಲಭತೇ ಸುಖ’’ನ್ತಿ. (ಸು. ನಿ. ೪೩೮-೪೪೧; ಮಹಾನಿ. ೨೮);
ಯಥಾ ಚಾಹ –
‘‘ಅಜ್ಜೇವ ಕಿಚ್ಚಮಾತಪ್ಪಂ, ಕೋ ಜಞ್ಞಾ ಮರಣಂ ಸುವೇ;
ನ ಹಿ ನೋ ಸಙ್ಗರಂ ತೇನ, ಮಹಾಸೇನೇನ ಮಚ್ಚುನಾ’’ತಿ. (ಮ. ನಿ. ೩.೨೮೦; ಜಾ. ೨.೨೨.೧೨೧);
ಭವಥ ಜಾತಿಮರಣಸ್ಸ ಪಾರಗಾತಿ ಜಾತಿಯಾ ಮರಣಸ್ಸ ಚ ಪಾರಗಾಮಿನೋ ನಿಬ್ಬಾನಗಾಮಿನೋ ಭವಥಾತಿ.
ನವಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.