೧೧. ಆಪಾಯಿಕಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ
೪೮. ಏಕಾದಸಮೇ ಆಪಾಯಿಕಾತಿ ಅಪಾಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ಆಪಾಯಿಕಾ. ತತ್ಥಾಪಿ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಸ್ಸನ್ತೀತಿ ನೇರಯಿಕಾ. ಇದಮಪ್ಪಹಾಯಾತಿ ಇದಂ ಇದಾನಿ ವಕ್ಖಮಾನಂ ದುವಿಧಂ ಪಾಪಸಮಾಚಾರಂ ಅಪ್ಪಜಹಿತ್ವಾ, ತಥಾಪಟಿಪತ್ತಿತಥಾಪಗ್ಗಹಣವಸೇನ ಪವತ್ತಂ ವಾಚಂ ಚಿತ್ತಂ ದಿಟ್ಠಿಞ್ಚ ಅಪ್ಪಟಿನಿಸ್ಸಜ್ಜಿತ್ವಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಸೇಟ್ಠಂ ಚರತೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ, ಬ್ರಹ್ಮಾ ವಾ ಸೇಟ್ಠೋ ಆಚಾರೋ ಏತಸ್ಸ ಅತ್ಥೀತಿ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ, ನ ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀತಿ ಅಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ, ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿರೂಪಕೋ ದುಸ್ಸೀಲೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಬ್ರಹ್ಮಚಾರಿಪಟಿಞ್ಞೋತಿ ‘‘ಬ್ರಹ್ಮಚಾರೀ ಅಹ’’ನ್ತಿ ಏವಂಪಟಿಞ್ಞೋ. ಪರಿಪುಣ್ಣನ್ತಿ ಅಖಣ್ಡಾದಿಭಾವೇನ ಅವಿಕಲಂ. ಪರಿಸುದ್ಧನ್ತಿ ಉಪಕ್ಕಿಲೇಸಾಭಾವೇನ ಪರಿಸುದ್ಧಂ. ಅಮೂಲಕೇನಾತಿ ದಿಟ್ಠಾದಿಮೂಲವಿರಹಿತೇನ, ದಿಟ್ಠಂ ಸುತಂ ಪರಿಸಙ್ಕಿತನ್ತಿ ಇಮೇಹಿ ಚೋದನಾಮೂಲೇಹಿ ವಜ್ಜಿತೇನ. ಅಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೇನ ಅಸೇಟ್ಠಚರಿಯೇನ. ಅನುದ್ಧಂಸೇತೀತಿ ‘‘ಪರಿಸುದ್ಧೋ ಅಯ’’ನ್ತಿ ಜಾನನ್ತೋವ ಪಾರಾಜಿಕವತ್ಥುನಾ ಧಂಸೇತಿ ಪಧಂಸೇತಿ, ಚೋದೇತಿ ಅಕ್ಕೋಸತಿ ವಾ.
ಗಾಥಾಸು ಅಭೂತವಾದೀತಿ ಪರಸ್ಸ ದೋಸಂ ಅದಿಸ್ವಾವ ಅಭೂತೇನ ತುಚ್ಛೇನ ಮುಸಾವಾದಂ ಕತ್ವಾ ಪರಂ ಅಬ್ಭಾಚಿಕ್ಖನ್ತೋ. ಕತ್ವಾತಿ ಯೋ ವಾ ಪನ ಪಾಪಕಮ್ಮಂ ಕತ್ವಾ ‘‘ನಾಹಂ ಏತಂ ಕರೋಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಉಭೋಪಿ ತೇ ಪೇಚ್ಚ ಸಮಾ ಭವನ್ತೀತಿ ತೇ ಉಭೋಪಿ ಜನಾ ಇತೋ ಪರಲೋಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿರಯಂ ಉಪಗಮನತೋ ಗತಿಯಾ ಸಮಾನಾ ಭವನ್ತಿ. ತತ್ಥ ಗತಿಯೇವ ನೇಸಂ ಪರಿಚ್ಛಿನ್ನಾ, ನ ಪನ ಆಯು. ಬಹುಞ್ಹಿ ಪಾಪಂ ಕತ್ವಾ ಚಿರಂ ನಿರಯೇ ಪಚ್ಚತಿ, ಪರಿತ್ತಂ ಕತ್ವಾ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕಮೇವ ಕಾಲಂ. ಯಸ್ಮಾ ಪನ ತೇಸಂ ಉಭಿನ್ನಮ್ಪಿ ಕಮ್ಮಂ ಲಾಮಕಮೇವ. ತೇನ ವುತ್ತಂ ‘‘ನಿಹೀನಕಮ್ಮಾ ಮನುಜಾ ಪರತ್ಥಾ’’ತಿ. ‘‘ಪರತ್ಥಾ’’ತಿ ಪನ ಪದಸ್ಸ ಪುರತೋ ‘‘ಪೇಚ್ಚಾ’’ತಿ ಪದೇನ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ – ಪರತ್ಥ ಪೇಚ್ಚ ಇತೋ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇ ನಿಹೀನಕಮ್ಮಾ ಸಮಾ ಭವನ್ತೀತಿ.
ಏವಂ ಭಗವಾ ಅಭೂತಬ್ಭಕ್ಖಾನವಸೇನ ಭೂತದೋಸಪಟಿಚ್ಛಾದನವಸೇನ ಚ ಪವತ್ತಸ್ಸ ಮುಸಾವಾದಸ್ಸ ವಿಪಾಕಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇದಾನಿ ತಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ನಿಸಿನ್ನಾನಂ ಬಹೂನಂ ಪಾಪಭಿಕ್ಖೂನಂ ದುಚ್ಚರಿತಕಮ್ಮಸ್ಸ ವಿಪಾಕದಸ್ಸನೇನ ಸಂವೇಜನತ್ಥಂ ದ್ವೇ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ. ತತ್ಥ ಕಾಸಾವಕಣ್ಠಾತಿ ಕಸಾವರಸಪೀತತ್ತಾ ಕಾಸಾವೇನ ವತ್ಥೇನ ಪಲಿವೇಠಿತಕಣ್ಠಾ. ಪಾಪಧಮ್ಮಾತಿ ಲಾಮಕಧಮ್ಮಾ. ಅಸಞ್ಞತಾತಿ ಕಾಯಾದೀಹಿ ಸಞ್ಞಮರಹಿತಾ. ಪಾಪಾತಿ ತಥಾರೂಪಾ ಪಾಪಪುಗ್ಗಲಾ, ಪಾಪೇಹಿ ಕಮ್ಮೇಹಿ ಉಪಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ‘‘ತಸ್ಸ ಕಾಯೋಪಿ ಆದಿತ್ತೋ ಸಮ್ಪಜ್ಜಲಿತೋ ಸಜೋತಿಭೂತೋ, ಸಙ್ಘಾಟಿಪಿ ಆದಿತ್ತಾ’’ತಿಆದಿನಾ (ಸಂ. ನಿ. ೨.೨೧೮-೨೧೯; ಪಾರಾ. ೨೩೦) ಲಕ್ಖಣಸಂಯುತ್ತೇ ವುತ್ತನಯೇನ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಅನುಭವನ್ತಿಯೇವ.
ತತಿಯಗಾಥಾಯ ಅಯಂ ಸಙ್ಖೇಪತ್ಥೋ – ಯಞ್ಚೇ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ ದುಸ್ಸೀಲೋ ನಿಸ್ಸೀಲಪುಗ್ಗಲೋ ಕಾಯಾದೀಹಿ ಅಸಞ್ಞತೋ ರಟ್ಠವಾಸೀಹಿ ಸದ್ಧಾಯ ದಿನ್ನಂ ಯಂ ರಟ್ಠಪಿಣ್ಡಂ ‘‘ಸಮಣೋಮ್ಹೀ’’ತಿ ಪಟಿಜಾನನ್ತೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಭುಞ್ಜೇಯ್ಯ, ತತೋ ಆದಿತ್ತೋ ಅಗ್ಗಿವಣ್ಣೋ ಅಯೋಗುಳೋವ ಭುತ್ತೋ ಸೇಯ್ಯೋ ಸುನ್ದರತರೋ. ಕಿಂಕಾರಣಾ? ತಪ್ಪಚ್ಚಯಾ ಹಿಸ್ಸ ಏಕೋವ ಅತ್ತಭಾವೋ ಝಾಯೇಯ್ಯ, ದುಸ್ಸೀಲೋ ಪನ ಹುತ್ವಾ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯಂ ಭುಞ್ಜಿತ್ವಾ ಅನೇಕಾನಿಪಿ ಜಾತಿಸತಾನಿ ನಿರಯೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ.
ಏಕಾದಸಮಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.