೩೩. ಜಟಿಲತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಯೋಧ ತಣ್ಹನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಜಟಿಲತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತತ್ರಾಯಂ ಅನುಪುಬ್ಬೀ ಕಥಾ – ಅತೀತೇ ಕಿರ ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ದ್ವೇ ಭಾತರೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಾ ಮಹನ್ತಂ ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತಂ ಕಾರೇಸುಂ. ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಾ ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕಸ್ಸ ದಸ್ಸಾಮಿ, ಏಕಂ ಮಯ್ಹಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ದ್ವೇ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯೋ ರಸಸ್ಸ ಅನಿಕ್ಖಮನತ್ಥಾಯ ಛಿನ್ನಟ್ಠಾನೇ ಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಗಣ್ಹಿ. ತದಾ ಕಿರ ಉಚ್ಛೂನಂ ಯನ್ತೇನ ಪೀಳನಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ಅಗ್ಗೇ ವಾ ಮೂಲೇ ವಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಕ್ಖಿತ್ತಕಾಲೇ ಧಮ್ಮಕರಣತೋ ಉದಕಂ ವಿಯ ಸಯಮೇವ ರಸೋ ನಿಕ್ಖಮತಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಖೇತ್ತತೋ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯೋ ಗಹೇತ್ವಾ ಆಗಮನಕಾಲೇ ಗನ್ಧಮಾದನೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಸಮಾಪತ್ತಿತೋ ವುಟ್ಠಾಯ ‘‘ಕಸ್ಸ ನು ಖೋ ಅಜ್ಜ ಅನುಗ್ಗಹಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಉಪಧಾರೇನ್ತೋ ತಂ ಅತ್ತನೋ ಞಾಣಜಾಲೇ ಪವಿಟ್ಠಂ ದಿಸ್ವಾ ಸಙ್ಗಹಂ ಕಾತುಂ ಸಮತ್ಥಭಾವಞ್ಚ ಞತ್ವಾ ಪತ್ತಚೀವರಂ ಆದಾಯ ಇದ್ಧಿಯಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾವ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತೋ ಉತ್ತರಸಾಟಕಂ ಉಚ್ಚತರೇ ಭೂಮಿಪದೇಸೇ ಅತ್ಥರಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಧ ನಿಸೀದಥಾ’’ತಿ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಪತ್ತಂ ಉಪನಾಮೇಥಾ’’ತಿ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯಾ ಬನ್ಧನಟ್ಠಾನಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ಪತ್ತಸ್ಸ ಉಪರಿ ಅಕಾಸಿ, ರಸೋ ಓತರಿತ್ವಾ ಪತ್ತಂ ಪೂರೇಸಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇನ ತಸ್ಮಿಂ ರಸೇ ಪೀತೇ ‘‘ಸಾಧುಕಂ ವತ ಮೇ ಅಯ್ಯೇನ ರಸೋ ಪೀತೋ. ಸಚೇ ಮೇ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕೋ ಮೂಲಂ ಆಹರಾಪೇಸ್ಸತಿ, ಮೂಲಂ ದಸ್ಸಾಮಿ. ಸಚೇ ಪತ್ತಿಂ ಆಹರಾಪೇಸ್ಸತಿ, ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಪತ್ತಂ ಮೇ ಉಪನಾಮೇಥಾ’’ತಿ ದುತಿಯಮ್ಪಿ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಂ ಮೋಚೇತ್ವಾ ರಸಂ ಅದಾಸಿ. ‘‘ಭಾತಾ ಮೇ ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತತೋ ಅಞ್ಞಂ ಉಚ್ಛುಂ ಆಹರಿತ್ವಾ ಖಾದಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏತ್ತಕಮ್ಪಿ ಕಿರಸ್ಸ ವಞ್ಚನಚಿತ್ತಂ ನಾಹೋಸಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋ ಪನ ಪಠಮಂ ಉಚ್ಛುರಸಸ್ಸ ಪೀತತ್ತಾ ತಂ ಉಚ್ಛುರಸಂ ಅಞ್ಞೇಹಿಪಿ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಿಭಜಿತುಕಾಮೋ ಹುತ್ವಾ ಗಹೇತ್ವಾವ ನಿಸೀದಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ಆಕಾರಂ ಞತ್ವಾ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯೋ ಅಯಂ ಮಯಾ ದಿನ್ನೋ ಅಗ್ಗರಸೋ, ಇಮಸ್ಸ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿತ್ವಾ ಪರಿಯೋಸಾನೇ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಪತ್ತಧಮ್ಮಮೇವ ಪಾಪುಣೇಯ್ಯ’’ನ್ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೋಪಿಸ್ಸ ‘‘ಏವಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಇಚ್ಛಿತಂ ಪತ್ಥಿತಂ ತುಯ್ಹ’’ನ್ತಿ ದ್ವೀಹಿ ಗಾಥಾಹಿ ಅನುಮೋದನಂ ಕತ್ವಾ ಯಥಾ ಸೋ ಪಸ್ಸತಿ, ಏವಂ ಅಧಿಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ಧಮಾದನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚನ್ನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಸತಾನಂ ತಂ ರಸಂ ಅದಾಸಿ.

ಸೋ ತಂ ಪಾಟಿಹಾರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಭಾತು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ಗತೋಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತಂ ಓಲೋಕೇತುಂ ಗತೋಮ್ಹೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ತಾದಿಸೇನ ಉಚ್ಛುಖೇತ್ತಂ ಗತೇನ, ನನು ನಾಮ ಏಕಂ ವಾ ದ್ವೇ ವಾ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯೋ ಆದಾಯ ಆಗನ್ತಬ್ಬಂ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಭಾತರಾ ವುತ್ತೋ – ‘‘ಆಮ, ಭಾತಿಕ, ದ್ವೇ ಮೇ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯೋ ಗಹಿತಾ, ಏಕಂ ಪನ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಂ ದಿಸ್ವಾ ಮಮ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿತೋ ರಸಂ ದತ್ವಾ ‘ಮೂಲಂ ವಾ ಪತ್ತಿಂ ವಾ ದಸ್ಸಾಮೀ’ತಿ ತುಮ್ಹಾಕಮ್ಪಿ ಮೇ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿತೋ ರಸೋ ದಿನ್ನೋ, ಕಿಂ ನು ಖೋ ತಸ್ಸ ಮೂಲಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಥ, ಉದಾಹು ಪತ್ತಿ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇನ ಕತ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಮಮ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿತೋ ರಸಂ ಪಿವಿತ್ವಾ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿತೋ ರಸಂ ಆದಾಯ ಆಕಾಸೇನ ಗನ್ಧಮಾದನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಞ್ಚಸತಾನಂ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧಾನಂ ಅದಾಸೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಮಿಂ ಕಥೇನ್ತೇಯೇವ ನಿರನ್ತರಂ ಪೀತಿಯಾ ಫುಟ್ಠಸರೀರೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ತೇನ ಮೇ ಪಚ್ಚೇಕಬುದ್ಧೇನ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸ್ಸೇವ ಅಧಿಗಮೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಅಕಾಸಿ. ಏವಂ ಕನಿಟ್ಠೇನ ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ಪತ್ಥಿತಾ, ಜೇಟ್ಠೇನ ಪನ ಏಕಪದೇನೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ಥಿತನ್ತಿ ಇದಂ ತೇಸಂ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ.

ತೇ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಠತ್ವಾ ತತೋ ಚುತಾ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏಕಂ ಬುದ್ಧನ್ತರಂ ಖೇಪಯಿಂಸು. ತೇಸಂ ದೇವಲೋಕೇ ಠಿತಕಾಲೇಯೇವ ವಿಪಸ್ಸೀ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೋ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿ. ತೇಪಿ ದೇವಲೋಕತೋ ಚವಿತ್ವಾ ಬನ್ಧುಮತಿಯಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಕುಲಗೇಹೇ ಜೇಟ್ಠೋ ಜೇಟ್ಠೋವ, ಕನಿಟ್ಠೋ ಕನಿಟ್ಠೋವ ಹುತ್ವಾ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಣ್ಹಿಂಸು. ತೇಸು ಜೇಟ್ಠಸ್ಸ ಸೇನೋತಿ ನಾಮಂ ಅಕಂಸು, ಕನಿಟ್ಠಸ್ಸ ಅಪರಾಜಿತೋತಿ. ತೇಸು ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಕುಟುಮ್ಬಂ ಸಣ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ವಿಹರನ್ತೇಸು ‘‘ಬುದ್ಧರತನಂ ಲೋಕೇ ಉಪ್ಪನ್ನಂ, ಧಮ್ಮರತನಂ, ಸಙ್ಘರತನಂ, ದಾನಾನಿ ದೇಥ, ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರೋಥ, ಅಜ್ಜ ಅಟ್ಠಮೀ, ಅಜ್ಜ ಚಾತುದ್ದಸೀ, ಅಜ್ಜ ಪನ್ನರಸೀ, ಉಪೋಸಥಂ ಕರೋಥ, ಧಮ್ಮಂ ಸುಣಾಥಾ’’ತಿ ಧಮ್ಮಘೋಸಕಸ್ಸ ಬನ್ಧುಮತೀನಗರೇ ಘೋಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಮಹಾಜನಂ ಪುರೇಭತ್ತಂ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸೇನಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ‘‘ಕಹಂ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಾಯಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ಗನ್ತ್ವಾ ಪರಿಸಪರಿಯನ್ತೇ ನಿಸೀದಿ.

ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾಸಯಂ ವಿದಿತ್ವಾ ಅನುಪುಬ್ಬಿಂ ಕಥಂ ಕಥೇಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಉಸ್ಸಾಹಜಾತೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಬ್ಬಜ್ಜಂ ಯಾಚಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅತ್ಥಿ ಪನ ತೇ ಅಪಲೋಕೇತಬ್ಬಾ ಞಾತಕಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಅತ್ಥಿ, ಭನ್ತೇತಿ. ತೇನ ಹಿ ಅಪಲೋಕೇತ್ವಾ ಏಹೀತಿ. ಸೋ ಕನಿಟ್ಠಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಯಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಕುಲೇ ಸಾಪತೇಯ್ಯಂ, ತಂ ಸಬ್ಬಂ ತವ ಹೋತೂ’’ತಿ ಆಹ. ತುಮ್ಹೇ ಪನ, ಸಾಮೀತಿ. ಅಹಂ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸಾಮಿ ಕಿಂ ವದೇಥ, ಅಹಂ ಮಾತರಿ ಮತಾಯ ಮಾತರಂ ವಿಯ, ಪಿತರಿ ಮತೇ ಪಿತರಂ ವಿಯ ತುಮ್ಹೇ ಅಲತ್ಥಂ, ಇದಂ ಕುಲಂ ಮಹಾಭೋಗಂ, ಗೇಹೇ ಠಿತೇನೇವ ಸಕ್ಕಾ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕಾತುಂ, ಮಾ ಏವಂ ಕರಿತ್ಥಾತಿ. ಮಯಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮೋ ಸುತೋ, ನ ಸಕ್ಕಾ ತಂ ಅಗಾರಮಜ್ಝೇ ಠಿತೇನ ಪೂರೇತುಂ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೇವಾಹಂ, ತ್ವಂ ನಿವತ್ತಾಹೀತಿ. ಏವಂ ಸೋ ಕನಿಟ್ಠಂ ನಿವತ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಲದ್ಧೂಪಸಮ್ಪದೋ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಕನಿಟ್ಠೋಪಿ ‘‘ಭಾತು ಪಬ್ಬಜಿತಸಕ್ಕಾರಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸತ್ತಾಹಂ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ಭಾತರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ಅತ್ತನೋ ಭವನಿಸ್ಸರಣಂ ಕತಂ, ಅಹಂ ಪನ ಪಞ್ಚಹಿ ಕಾಮಗುಣೇಹಿ ಬದ್ಧೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಮಿ, ಮಯ್ಹಂ ಗೇಹೇ ಠಿತಸ್ಸೇವ ಅನುಚ್ಛವಿಕಂ ಮಹನ್ತಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಂ ಆಚಿಕ್ಖಥಾ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಥೇರೋ ‘‘ಸಾಧು ಸಾಧು, ಪಣ್ಡಿತ, ಸತ್ಥು ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತ್ವಾ ನಾನಾದಾರೂನಿ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ಥಮ್ಭಾದೀನಂ ಅತ್ಥಾಯ ತಚ್ಛಾಪೇತ್ವಾ ಏಕಂ ಸುವಣ್ಣಖಚಿತಂ, ಏಕಂ ರಜತಖಚಿತಂ, ಏಕಂ ಮಣಿಖಚಿತನ್ತಿ ಸಬ್ಬಾನಿ ಸತ್ತರತನಖಚಿತಾನಿ ಕಾರೇತ್ವಾ ತೇಹಿ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಸತ್ತರತನಖಚಿತಾಹೇವ ಛದನಿಟ್ಠಕಾಹಿ ಛಾದಾಪೇಸಿ. ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಕರಣಕಾಲೇಯೇವ ಪನ ತಂ ಅತ್ತನಾ ಸಮಾನನಾಮಕೋ ಅಪರಾಜಿತೋಯೇವ ನಾಮ ಭಾಗಿನೇಯ್ಯೋ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ‘‘ಅಹಮ್ಪಿ ಕರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಮಯ್ಹಮ್ಪಿ ಪತ್ತಿಂ ದೇಥ ಮಾತುಲಾ’’ತಿ ಆಹ. ನ ದೇಮಿ, ತಾತ, ಅಞ್ಞೇಹಿ ಅಸಾಧಾರಣಂ ಕರಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸೋ ಬಹುಮ್ಪಿ ಯಾಚಿತ್ವಾ ಪತ್ತಿಂ ಅಲಭಮಾನೋ ‘‘ಗನ್ಧಕುಟಿಯಾ ಪುರತೋ ಕುಞ್ಜರಸಾಲಂ ಲದ್ಧುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಸತ್ತರತನಮಯಂ ಕುಞ್ಜರಸಾಲಂ ಕಾರೇಸಿ. ಸೋ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ಮೇಣ್ಡಕಸೇಟ್ಠಿ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ.

ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ಪನ ಸತ್ತರತನಮಯಾನಿ ತೀಣಿ ಮಹಾವಾತಪಾನಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ತೇಸಂ ಅಭಿಮುಖೇ ಹೇಟ್ಠಾ ಸುಧಾಪರಿಕಮ್ಮಕತಾ ತಿಸ್ಸೋ ಪೋಕ್ಖರಣಿಯೋ ಕಾರೇತ್ವಾ ಚತುಜ್ಜಾತಿಕಗನ್ಧೋದಕಸ್ಸ ಪೂರೇತ್ವಾ ಅಪರಾಜಿತೋ, ಗಹಪತಿ, ಪಞ್ಚವಣ್ಣಾನಿ ಕುಸುಮಾನಿ ರೋಪಾಪೇಸಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನಕಾಲೇ ವಾತವೇಗೇನ ಸಮುಟ್ಠಿತಾಹಿ ರೇಣುವಟ್ಟೀಹಿ ಸರೀರಸ್ಸ ಓಕಿರಣತ್ಥಂ. ಗನ್ಧಕುಟಿಥೂಪಿಕಾಯ ಕಪಲ್ಲಂ ರತ್ತಸುವಣ್ಣಮಯಂ ಅಹೋಸಿ, ಪವಾಳಮಯಾ ಸಿಖರಾ, ಹೇಟ್ಠಾ ಮಣಿಮಯಾ ಛದನಿಟ್ಠಕಾ. ಇತಿ ಸಾ ನಚ್ಚನ್ತೋ ವಿಯ ಮೋರೋ ಸೋಭಮಾನಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಸತ್ತಸು ಪನ ರತನೇಸು ಕೋಟ್ಟೇತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಇತರಂ ಸಕಲಮೇವ ಗಹೇತ್ವಾ ಜಣ್ಣುಮತ್ತೇನ ಓಧಿನಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿವೇಣಂ ಪೂರೇಸಿ.

ಏವಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಅಪರಾಜಿತೋ, ಗಹಪತಿ, ಭಾತಿಕತ್ಥೇರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ನಿಟ್ಠಿತಾ ಗನ್ಧಕುಟಿ, ಪರಿಭೋಗಮಸ್ಸಾ ಪಚ್ಚಾಸೀಸಾಮಿ, ಪರಿಭೋಗೇನ ಕಿರ ಮಹನ್ತಂ ಪುಞ್ಞಂ ಹೋತೀ’’ತಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಿನಾ ಕಿರ ವೋ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೇನ ಗನ್ಧಕುಟಿ ಕಾರಿತಾ, ಇದಾನಿ ಪನ ಪರಿಭೋಗಂ ಪಚ್ಚಾಸೀಸತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಅಭಿಮುಖಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಪರಿಕ್ಖಿತ್ತರತನರಾಸಿಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ‘‘ಪವಿಸಥ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ತತ್ಥೇವ ಠತ್ವಾ ತತಿಯವಾರೇ ತಸ್ಸ ಭಾತಿಕತ್ಥೇರಂ ಓಲೋಕೇಸಿ. ಸೋ ಓಲೋಕಿತಾಕಾರೇನೇವ ಞತ್ವಾ ಕನಿಟ್ಠಭಾತರಂ ಆಹ – ‘‘ಏಹಿ, ತಾತ, ‘ಮಮೇವ ರಕ್ಖಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತುಮ್ಹೇ ಯಥಾಸುಖಂ ವಸಥಾ’ತಿ ಸತ್ಥಾರಂ ವದೇಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯಥಾ ಮನುಸ್ಸಾ ರುಕ್ಖಮೂಲೇ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಅನಪೇಕ್ಖಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತಿ, ಯಥಾ ವಾ ನದಿಂ ತರಿತ್ವಾ ಉಳುಮ್ಪಂ ಅನಪೇಕ್ಖಾ ಪರಿಚ್ಚಜನ್ತಿ, ಏವಂ ಅನಪೇಕ್ಖಾ ಹುತ್ವಾ ತುಮ್ಹೇ ವಸಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಕಿಮತ್ಥಂ ಪನ ಸತ್ಥಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ? ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಬುದ್ಧಾನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಪುರೇಭತ್ತಮ್ಪಿ ಪಚ್ಛಾಭತ್ತಮ್ಪಿ ಬಹೂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಿ, ತೇಸು ರತನಾನಿ ಆದಾಯ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇಸು ನ ಸಕ್ಕಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ವಾರೇತುಂ, ಪರಿವೇಣಮ್ಹಿ ಏತ್ತಕೇ ರತನೇ ವೋಕಿಣ್ಣೇ ಅತ್ತನೋ ಉಪಟ್ಠಾಕೇ ಹರನ್ತೇಪಿ ನ ವಾರೇತೀತಿ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಮಯಿ ಆಘಾತಂ ಕತ್ವಾ ಅಪಾಯೂಪಗೋ ಭವೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಇಮಿನಾ ಕಾರಣೇನ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತೇನ ಪನ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಮೇವ ರಕ್ಖಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತುಮ್ಹೇ ವಸಥಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಪಾವಿಸಿ.

ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಸಮನ್ತಾ ರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಆಹ – ‘‘ತಾತಾ, ಉಚ್ಛಙ್ಗೇನ ವಾ ಪಚ್ಛಿಪಸಿಬ್ಬಕೇಹಿ ವಾ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ವಾರೇಯ್ಯಾಥ, ಹತ್ಥೇನ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಪನ ಮಾ ವಾರಯಿತ್ಥಾ’’ತಿ. ಅನ್ತೋನಗರೇಪಿ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ ‘‘ಮಯಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಪರಿವೇಣೇ ಸತ್ತ ರತನಾನಿ ಓಕಿಣ್ಣಾನಿ, ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಾ ದುಗ್ಗತಮನುಸ್ಸಾ ಉಭೋ ಹತ್ಥೇ ಪೂರೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹನ್ತು, ಸುಖಿತಾಪಿ ಏಕೇನ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ. ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ ‘‘ಸದ್ಧಾ ತಾವ ಧಮ್ಮಂ ಸೋತುಕಾಮಾ ಗಮಿಸ್ಸನ್ತಿಯೇವ, ಅಸ್ಸದ್ಧಾಪಿ ಪನ ಧನಲೋಭೇನ ಗನ್ತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುತ್ವಾ ದುಕ್ಖತೋ ಮುಚ್ಚಿಸ್ಸನ್ತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಜನಸಙ್ಗಹತ್ಥಾಯ ಏವಂ ಆರೋಚಾಪೇಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ತೇನ ವುತ್ತನಿಯಾಮೇನೇವ ರತನಾನಿ ಗಣ್ಹಿ. ಸಕಿಂ ಓಕಿಣ್ಣರತನೇಸು ಖೀಣೇಸು ಯಾವತತಿಯಂ ಜಣ್ಣುಮತ್ತೇನ ಓಧಿನಾ ಓಕಿರಾಪೇಸಿಯೇವ. ಸತ್ಥು ಪನ ಪಾದಮೂಲೇ ತಿಪುಸಮತ್ತಂ ಅನಗ್ಘಂ ಮಣಿರತನಂ ಠಪೇಸಿ. ಏವಂ ಕಿರಸ್ಸ ಅಹೋಸಿ – ‘‘ಸತ್ಥು ಸರೀರತೋ ಸುವಣ್ಣವಣ್ಣಾಯ ಪಭಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಮಣಿಪಭಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಾನಂ ತಿತ್ತಿ ನಾಮ ನ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ತಸ್ಮಾ ಏವಮಕಾಸಿ. ಮಹಾಜನೋಪಿ ಅತಿತ್ತೋವ ಓಲೋಕೇಸಿ.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಏಕೋ ಮಿಚ್ಛಾದಿಟ್ಠಿಕಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ‘‘ಸತ್ಥು ಕಿರ ಪಾದಮೂಲೇ ಮಹಗ್ಘಂ ಮಣಿರತನಂ ನಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ಹರಿಸ್ಸಾಮಿ ನ’’ನ್ತಿ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತುಂ ಆಗತಸ್ಸ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಅನ್ತರೇನ ಪಾವಿಸಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತಸ್ಸ ಪವಿಸನಾಕಾರೇನೇವ ‘‘ಮಣಿಂ ಗಣ್ಹಿತುಕಾಮೋ’’ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ‘‘ಅಹೋ ವತ ನ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ. ಸೋಪಿ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದನ್ತೋ ವಿಯ ಪಾದಮೂಲೇ ಹತ್ಥಂ ಉಪನಾಮೇತ್ವಾ ಮಣಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಓವಟ್ಟಿಕಾಯ ಕತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ತಸ್ಮಿಂ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮಕಥಾವಸಾನೇ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಾ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಗನ್ಧಕುಟಿಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಜಣ್ಣುಮತ್ತೇನ ಓಧಿನಾ ಸತ್ತ ರತನಾನಿ ಓಕಿಣ್ಣಾನಿ, ತಾನಿ ಮೇ ಗಣ್ಹನ್ತೇಸು ಆಘಾತೋ ನಾಮ ನಾಹೋಸಿ, ಚಿತ್ತಂ ಭಿಯ್ಯೋ ಭಿಯ್ಯೋ ಪಸೀದಿಯೇವ. ಅಜ್ಜ ಪನ ‘ಅಹೋ ವತಾಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಮಣಿಂ ನ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾ’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಮಣಿಂ ಆದಾಯ ಗತೇ ಚಿತ್ತಂ ಪಸಾದೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ’’ನ್ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನನು, ಉಪಾಸಕ, ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಂ ಪರೇಹಿ ಅನಾಹರಣೀಯಂ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಕೋಸೀ’’ತಿ ನಯಂ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥಾರಾ ದಿನ್ನನಯೇ ಠತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ‘‘ಅಜ್ಜ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ದಸಿಕಸುತ್ತಮತ್ತಮ್ಪಿ ಮಂ ಅಭಿಭವಿತ್ವಾ ಅನೇಕಸತಾಪಿ ರಾಜಾನೋ ವಾ ಚೋರಾ ವಾ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಸಮತ್ಥಾ ನಾಮ ಮಾ ಹೋನ್ತು, ಅಗ್ಗಿನಾಪಿ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಮಾ ಡಯ್ಹತು, ಉದಕೇನಪಿ ಮಾ ವುಯ್ಹತೂ’’ತಿ ಪತ್ಥನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸತ್ಥಾಪಿಸ್ಸ ‘‘ಏವಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ. ಸೋ ಗನ್ಧಕುಟಿಮಹಂ ಕರೋನ್ತೋ ಅಟ್ಠಸಟ್ಠಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸತಸಹಸ್ಸಾನಂ ಅನ್ತೋವಿಹಾರೇಯೇವ ನವ ಮಾಸೇ ಮಹಾದಾನಂ ದತ್ವಾ ದಾನಪರಿಯೋಸಾನೇ ಸಬ್ಬೇಸಂ ತಿಚೀವರಂ ಅದಾಸಿ. ಸಙ್ಘನವಕಸ್ಸ ಚೀವರಸಾಟಕಾ ಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕಾ ಅಹೇಸುಂ.

ಸೋ ಏವಂ ಯಾವತಾಯುಕಂ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಕರಿತ್ವಾ ತತೋ ಚುತೋ ದೇವಲೋಕೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ಏತ್ತಕಂ ಕಾಲಂ ದೇವಮನುಸ್ಸೇಸು ಸಂಸರಿತ್ವಾ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಬುದ್ಧುಪ್ಪಾದೇ ರಾಜಗಹೇ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲೇ ಪಟಿಸನ್ಧಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಡ್ಢಮಾಸಾಧಿಕೇ ನವ ಮಾಸೇ ಮಾತುಕುಚ್ಛಿಯಂ ವಸಿ. ಜಾತದಿವಸೇ ಪನಸ್ಸ ಸಕಲನಗರೇ ಸಬ್ಬಾವುಧಾನಿ ಪಜ್ಜಲಿಂಸು, ಸಬ್ಬೇಸಂ ಕಾಯರೂಳ್ಹಾನಿ ಆಭರಣಾನಿಪಿ ಪಜ್ಜಲಿತಾನಿ ವಿಯ ಓಭಾಸಂ ಮುಞ್ಚಿಂಸು, ನಗರಂ ಏಕಪಜ್ಜೋತಂ ಅಹೋಸಿ. ಸೇಟ್ಠಿಪಿ ಪಾತೋವ ರಾಜೂಪಟ್ಠಾನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಅಜ್ಜ ಸಬ್ಬಾವುಧಾನಿ ಪಜ್ಜಲಿಂಸು, ನಗರಂ ಏಕಪಜ್ಜೋತಂ ಜಾತಂ, ಜಾನಾಸಿ ನು ಖೋ ಏತ್ಥ ಕಾರಣ’’ನ್ತಿ? ‘‘ಜಾನಾಮಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ, ಸೇಟ್ಠೀ’’ತಿ? ‘‘ಮಮ ಗೇಹೇ ತುಮ್ಹಾಕಂ ದಾಸೋ ಜಾತೋ, ತಸ್ಸ ಪುಞ್ಞತೇಜೇನೇವಂ ಅಹೋಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಚೋರೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ? ‘‘ನತ್ಥೇತಂ, ದೇವ, ಪುಞ್ಞವಾ ಸತ್ತೋ ಕತಾಭಿನೀಹಾರೋ’’ತಿ. ‘‘ತೇನ ಹಿ ನಂ ಸಮ್ಮಾ ಪೋಸೇತುಂ ವಟ್ಟತಿ, ಇದಮಸ್ಸ ಖೀರಮೂಲಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ದೇವಸಿಕಂ ಸಹಸ್ಸಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ನಾಮಗಹಣದಿವಸೇ ಸಕಲನಗರಸ್ಸ ಏಕಪಜ್ಜೋತಭೂತತ್ತಾ ಜೋತಿಕೋತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು.

ಅಥಸ್ಸ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಗೇಹಕರಣತ್ಥಾಯ ಭೂಮಿತಲೇ ಸೋಧಿಯಮಾನೇ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಭವನಂ ಉಣ್ಹಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಸಕ್ಕೋ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಇದ’’ನ್ತಿ ಉಪಧಾರಯಮಾನೋ ‘‘ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಗೇಹಟ್ಠಾನಂ ಗಣ್ಹನ್ತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ನಾಯಂ ಏತೇಹಿ ಕತಗೇಹೇ ವಸಿಸ್ಸತಿ, ಮಯಾಪೇತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ವಡ್ಢಕೀವೇಸೇನ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಗೇಹಟ್ಠಾನಂ ಗಣ್ಹಾಮಾ’’ತಿ. ‘‘ಅಪೇಥ, ನಾಯಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಕತಗೇಹೇ ವಸಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸೋಳಸಕರೀಸಮತ್ತಂ ಭೂಮಿಪದೇಸಂ ಓಲೋಕೇಸಿ, ಸೋ ತಾವದೇವ ಕಸಿಣಮಣ್ಡಲಂ ವಿಯ ಸಮೋ ಅಹೋಸಿ. ಪುನ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಠಾನೇ ಪಥವಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸತ್ತರತನಮಯೋ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಪಾಸಾದೋ ಉಟ್ಠಹತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಸಿ, ತಾವದೇವ ತಥಾರೂಪೋ ಪಾಸಾದೋ ಉಟ್ಠಹಿ. ಪುನ ‘‘ಇಮಂ ಪರಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸತ್ತರತನಮಯಾ ಸತ್ತ ಪಾಕಾರಾ ಉಟ್ಠಹನ್ತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಸಿ, ತಥಾರೂಪಾ ಪಾಕಾರಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಅಥ ‘‘ನೇಸಂ ಪರಿಯನ್ತೇ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಹನ್ತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಸಿ, ತಥಾರೂಪಾ ಕಪ್ಪರುಕ್ಖಾ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ‘‘ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಚತೂಸು ಕಣ್ಣೇಸು ಚತಸ್ಸೋ ನಿಧಿಕುಮ್ಭಿಯೋ ಉಟ್ಠಹನ್ತೂ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಸಿ, ಸಬ್ಬಂ ತಥೇವ ಅಹೋಸಿ. ನಿಧಿಕುಮ್ಭೀಸು ಪನ ಏಕಾ ಯೋಜನಿಕಾ ಅಹೋಸಿ, ಏಕಾ ತಿಗಾವುತಿಕಾ, ಏಕಾ ಅಡ್ಢಯೋಜನಿಕಾ, ಏಕಾ ಗಾವುತಪ್ಪಮಾಣಾ. ಬೋಧಿಸತ್ತಸ್ಸ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಧಿಕುಮ್ಭೀನಂ ಪನ ಏಕಮುಖಪ್ಪಮಾಣಂ ಅಹೋಸಿ, ಹೇಟ್ಠಾ ಪಥವೀಪರಿಯನ್ತಾವ ಅಹೇಸುಂ. ಜೋತಿಕಸ್ಸ ನಿಬ್ಬತ್ತನಿಧಿಕುಮ್ಭೀನಂ ಮುಖಪರಿಮಾಣಂ ನ ಕಥಿತಂ, ಸಬ್ಬಾ ಮುಖಛಿನ್ನತಾಲಫಲಂ ವಿಯ ಪರಿಪುಣ್ಣಾವ ಉಟ್ಠಹಿಂಸು. ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಚತೂಸು ಕಣ್ಣೇಸು ತರುಣತಾಲಕ್ಖನ್ಧಪ್ಪಮಾಣಾ ಚತಸ್ಸೋ ಸುವಣ್ಣಮಯಾ ಉಚ್ಛುಯಟ್ಠಿಯೋ ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು. ತಾಸಂ ಮಣಿಮಯಾನಿ ಪತ್ತಾನಿ, ಸೋವಣ್ಣಮಯಾನಿ ಖನ್ಧಾನಿ ಅಹೇಸುಂ. ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಸ್ಸ ದಸ್ಸನತ್ಥಂ ಕಿರೇತಾನಿ, ನಿಬ್ಬತ್ತಿಂಸು.

ಸತ್ತಸು ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇಸು ಸತ್ತ ಯಕ್ಖಾ ಆರಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಿಂಸು. ಪಠಮೇ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಯಮಕೋಳೀ ನಾಮ ಯಕ್ಖೋ ಅತ್ತನೋ ಪರಿವಾರೇನ ಯಕ್ಖಸಹಸ್ಸೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆರಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಿ, ದುತಿಯೇ ಉಪ್ಪಲೋ ನಾಮ ಅತ್ತನೋ ಪರಿವಾರಯಕ್ಖಾನಂ ದ್ವೀಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ, ತತಿಯೇ ವಜಿರೋ ನಾಮ ತೀಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ, ಚತುತ್ಥೇ ವಜಿರಬಾಹು ನಾಮ ಚತೂಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ, ಪಞ್ಚಮೇ ಕಸಕನ್ದೋ ನಾಮ ಪಞ್ಚಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ, ಛಟ್ಠೇ ಕಟತ್ಥೋ ನಾಮ ಛಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ, ಸತ್ತಮೇ ದಿಸಾಮುಖೋ ನಾಮ ಸತ್ತಹಿ ಸಹಸ್ಸೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಆರಕ್ಖಂ ಗಣ್ಹಿ. ಏವಂ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಅನ್ತೋ ಚ ಬಹಿ ಚ ಗಾಳ್ಹರಕ್ಖಾ ಅಹೋಸಿ. ‘‘ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಕಿರ ಸತ್ತರತನಮಯೋ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಪಾಸಾದೋ ಉಟ್ಠಿತೋ, ಸತ್ತ ಪಾಕಾರಾ ಸತ್ತದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಾ ಚತಸ್ಸೋ ನಿಧಿಕುಮ್ಭಿಯೋ ಉಟ್ಠಿತಾ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ರಾಜಾ ಸೇಟ್ಠಿಚ್ಛತ್ತಂ ಪಹಿಣಿ. ಸೋ ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ.

ತೇನ ಪನ ಸದ್ಧಿಂ ಕತಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಾ ಇತ್ಥೀ ಉತ್ತರಕುರೂಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಅಥ ನಂ ದೇವತಾ ತತೋ ಆನೇತ್ವಾ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ನಿಸೀದಾಪೇಸುಂ. ಸಾ ಆಗಚ್ಛಮಾನಾ ಏಕಂ ತಣ್ಡುಲನಾಳಿಂ ತಯೋ ಚ ಜೋತಿಪಾಸಾಣೇ ಗಣ್ಹಿ. ತೇಸಂ ಯಾವಜೀವಂ ತಾಯೇವ ತಣ್ಡುಲನಾಳಿಯಾ ಭತ್ತಂ ಅಹೋಸಿ. ಸಚೇ ಕಿರ ತೇ ಸಕಟಸತಮ್ಪಿ ತಣ್ಡುಲಾನಂ ಪೂರೇತುಕಾಮಾ ಹೋನ್ತಿ, ಸಾ ತಣ್ಡುಲನಾಳಿ ನಾಳಿಯೇವ ಹುತ್ವಾ ತಿಟ್ಠತಿ. ಭತ್ತಪಚನಕಾಲೇ ತಣ್ಡುಲೇ ಉಕ್ಖಲಿಯಂ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಪಾಸಾಣಾನಂ ಉಪರಿ ಠಪೇತಿ, ಪಾಸಾಣಾ ತಾವದೇವ ಪಜ್ಜಲಿತ್ವಾ ಭತ್ತೇ ಪಕ್ಕಮತ್ತೇ ನಿಬ್ಬಾಯನ್ತಿ. ತೇನೇವ ಸಞ್ಞಾಣೇನ ಭತ್ತಸ್ಸ ಪಕ್ಕಭಾವಂ ಜಾನನ್ತಿ. ಸೂಪೇಯ್ಯಾದಿಪಚನಕಾಲೇಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಏವಂ ತೇಸಂ ಜೋತಿಪಾಸಾಣೇಹಿ ಆಹಾರೋ ಪಚ್ಚತಿ. ಮಣಿಆಲೋಕೇನ ಚ ವಸನ್ತಿ, ಅಗ್ಗಿಸ್ಸ ವಾ ದೀಪಸ್ಸ ವಾ ಓಭಾಸಂ ನೇವ ಜಾನಿಂಸು. ‘‘ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಕಿರ ಏವರೂಪಾ ಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಪಾಕಟೋ ಅಹೋಸಿ. ಮಹಾಜನೋ ಯಾನಾದೀನಿ ಯೋಜೇತ್ವಾ ದಸ್ಸನತ್ಥಾಯ ಆಗಚ್ಛತಿ. ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿ ಆಗತಾಗತಾನಂ ಉತ್ತರಕುರುತಣ್ಡುಲಾನಂ ಭತ್ತಂ ಪಚಾಪೇತ್ವಾ ದಾಪೇಸಿ. ‘‘ಕಪ್ಪರುಕ್ಖೇಹಿ ವತ್ಥಾನಿ ಗಣ್ಹನ್ತು, ಆಭರಣಾನಿ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ‘‘ಗಾವುತಿಕನಿಧಿಕುಮ್ಭಿಯಾ ಮುಖಂ ವಿವರಾಪೇತ್ವಾ ಯಾಪನಮತ್ತಂ ಧನಂ ಗಣ್ಹನ್ತೂ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಸಕಲಜಮ್ಬುದೀಪವಾಸಿಕೇಸು ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತೇಸು ನಿಧಿಕುಮ್ಭಿಯಾ ಅಙ್ಗುಲಿಮತ್ತಮ್ಪಿ ಊನಂ ನಾಹೋಸಿ. ಗನ್ಧಕುಟಿಪರಿವೇಣೇ ವಾಲುಕಂ ಕತ್ವಾ ಓಕಿಣ್ಣರತನಾನಂ ಕಿರಸ್ಸ ಏಸೋ ನಿಸ್ಸನ್ದೋ.

ಏವಂ ಮಹಾಜನೇ ವತ್ಥಾಭರಣಾನಿ ಚೇವ ಧನಞ್ಚ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಆದಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೇ ಬಿಮ್ಬಿಸಾರೋ ತಸ್ಸ ಪಾಸಾದಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋಪಿ ಮಹಾಜನೇ ಆಗಚ್ಛನ್ತೇ ಓಕಾಸಂ ನಾಲತ್ಥ. ಅಪರಭಾಗೇ ಯದಿಚ್ಛಕಂ ಆದಾಯ ಗತತ್ತಾ ಮನುಸ್ಸೇಸು ಮನ್ದೀಭೂತೇಸು ರಾಜಾ ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಪಿತರಂ ಆಹ – ‘‘ತವ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಪಾಸಾದಂ ದಟ್ಠುಕಾಮಮ್ಹಾ’’ತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧು, ದೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಕಥೇಸಿ – ‘‘ತಾತ, ರಾಜಾ ತೇ ಪಾಸಾದಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’ತಿ. ‘‘ಸಾಧು, ತಾತ, ಆಗಚ್ಛತೂ’’ತಿ. ರಾಜಾ ಮಹನ್ತೇನ ಪರಿವಾರೇನ ತತ್ಥ ಅಗಮಾಸಿ. ಪಠಮದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಕಚವರಛಡ್ಡಿಕಾ ದಾಸೀ ರಞ್ಞೋ ಹತ್ಥಂ ಅದಾಸಿ, ರಾಜಾ ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಜಾಯಾ’’ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಲಜ್ಜಮಾನೋ ತಸ್ಸಾ ಬಾಹಾಯ ಹತ್ಥಂ ನ ಠಪೇಸಿ. ಏವಂ ಸೇಸದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇಸುಪಿ ದಾಸಿಯೋ ‘‘ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾಯೋ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ತಾಸಂ ಬಾಹಾಯ ಹತ್ಥಂ ನ ಠಪೇಸಿ. ಜೋತಿಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛತೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಪುರತೋ ಯಾಥ, ದೇವಾ’’ತಿ ಆಹ. ರಞ್ಞೋ ಮಣಿಪಥವೀ ಸತಪೋರಿಸಪಪಾತೋ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಉಪಟ್ಠಹಿ. ಸೋ ‘‘ಇಮಿನಾ ಮಮ ಗಹಣತ್ಥಾಯ ಓಪಾತೋ ಖಣಿತೋ’’ತಿ ಮಞ್ಞಮಾನೋ ಪಾದಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ನ ವಿಸಹಿ. ಜೋತಿಕೋ ‘‘ನಾಯಂ, ದೇವ, ಓಪಾತೋ, ಮಮ ಪಚ್ಛತೋ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಪುರತೋ ಅಹೋಸಿ. ರಾಜಾ ತೇನ ಅಕ್ಕನ್ತಕಾಲೇ ಭೂಮಿಂ ಅಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಾಸಾದಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ವಿಚರಿ. ತದಾ ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋಪಿ ಪಿತು ಅಙ್ಗುಲಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತೋ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಹೋ ಅನ್ಧಬಾಲೋ ಮಮ ಪಿತಾ, ಗಹಪತಿಕೇ ನಾಮ ಸತ್ತರತನಮಯೇ ಪಾಸಾದೇ ವಸನ್ತೇ ಏಸ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ದಾರುಮಯೇ ಗೇಹೇ ವಸತಿ, ಅಹಂ ದಾನಿ ರಾಜಾ ಹುತ್ವಾ ಇಮಸ್ಸ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಾಸಾದೇ ವಸಿತುಂ ನ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ.

ರಞ್ಞೋಪಿ ಉಪರಿಮತಲಾನಿ ಅಭಿರುಹನ್ತಸ್ಸೇವ ಪಾತರಾಸವೇಲಾ ಜಾತಾ. ಸೋ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ಇಧೇವ ಪಾತರಾಸಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ. ಜಾನಾಮಿ, ದೇವ, ಸಜ್ಜಿತೋ ದೇವಸ್ಸಾಹಾರೋತಿ. ಸೋ ಸೋಳಸಹಿ ಗನ್ಧೋದಕಘಟೇಹಿ ನ್ಹತ್ವಾ ರತನಮಯೇ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ನಿಸೀದನಮಣ್ಡಪೇ ಪಞ್ಞತ್ತೇ ತಸ್ಸೇವ ನಿಸೀದನಪಲ್ಲಙ್ಕೇ ನಿಸೀದಿ. ಅಥಸ್ಸ ಹತ್ಥಧೋವನೂದಕಂ ದತ್ವಾ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಾಯ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಾ ಕಿಲಿನ್ನಪಾಯಾಸಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಠಪಯಿಂಸು. ರಾಜಾ ‘‘ಭೋಜನ’’ನ್ತಿ ಸಞ್ಞಾಯ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಆರಭಿ. ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ನಯಿದಂ, ದೇವ, ಭೋಜನಂ, ಕಿಲಿನ್ನಪಾಯಾಸೋ ಏಸೋ’’ತಿ ಅಞ್ಞಿಸ್ಸಾ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಯಾ ಭೋಜನಂ ವಡ್ಢೇತ್ವಾ ಪುರಿಮಪಾತಿಯಂ ಠಪಯಿಂಸು. ತತೋ ಉಟ್ಠಿತಉತುನಾ ಕಿರ ತಂ ಭುಞ್ಜಿತುಂ ಸುಖಂ ಹೋತಿ. ರಾಜಾ ಮಧುರಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜನ್ತೋ ಪಮಾಣಂ ನ ಅಞ್ಞಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಂ ಪಗ್ಗಯ್ಹ ‘‘ಅಲಂ, ದೇವ, ಏತ್ತಕಮೇವ ಹೋತು, ಇತೋ ಉತ್ತರಿಂ ಜಿರಾಪೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ರಾಜಾ ಆಹ – ‘‘ಕಿಂ, ಗಹಪತಿ, ಗರುಕಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ ಅತ್ತನೋ ಭತ್ತ’’ನ್ತಿ? ದೇವ, ನತ್ಥೇತಂ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸಬ್ಬಸ್ಸಾಪಿ ಹಿ ಬಲಕಾಯಸ್ಸ ಇದಮೇವ ಭತ್ತಂ ಇದಂ ಸುಪೇಯ್ಯಂ. ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಅಹಂ ಅಯಸಸ್ಸ ಭಾಯಾಮೀತಿ. ಕಿಂ ಕಾರಣಾತಿ? ಸಚೇ ದೇವಸ್ಸ ಕಾಯಾಲಸಿಯಮತ್ತಂ ಭವೇಯ್ಯ, ‘‘ಹಿಯ್ಯೋ ರಞ್ಞಾ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗೇಹೇ ಭತ್ತಂ ಭುತ್ತಂ, ಸೇಟ್ಠಿನಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಕತಂ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ವಚನಸ್ಸ ಭಾಯಾಮಿ, ದೇವಾತಿ. ತೇನ ಹಿ ಭತ್ತಂ ಹರ, ಉದಕಂ ಆಹರಾತಿ. ರಞ್ಞೋ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ಸಬ್ಬೋ ರಾಜಪರಿವಾರೋ ತದೇವ ಭತ್ತಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿ.

ರಾಜಾ ಸುಖಕಥಾಯ ನಿಸಿನ್ನೋ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಕಿಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಸೇಟ್ಠಿಭರಿಯಾ ನತ್ಥೀ’’ತಿ ಆಹ? ‘‘ಆಮ ಅತ್ಥಿ, ದೇವಾ’’ತಿ. ‘‘ಕಹಂ ಸಾ’’ತಿ? ‘‘ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ನಿಸಿನ್ನಾ, ದೇವಸ್ಸ ಆಗತಭಾವಂ ನ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ. ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಹಿ ಪಾತೋವ ರಾಜಾ ಸಪರಿವಾರೋ ಆಗತೋ, ಸಾ ಪನಸ್ಸ ಆಗತಭಾವಂ ನ ಜಾನಾತೇವ. ತತೋ ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ರಾಜಾ ಮೇ ಭರಿಯಂ ದಟ್ಠುಕಾಮೋ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾ ಆಗತೋ, ಕಿಂ ತವ ರಾಜಾನಂ ದಟ್ಠುಂ ನ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ನಿಪನ್ನಕಾವ ‘‘ಕೋ ಏಸ, ಸಾಮಿ, ರಾಜಾ ನಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ರಾಜಾ ನಾಮ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಇಸ್ಸರೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಅನತ್ತಮನತಂ ಪವೇದೇನ್ತೀ ‘‘ದುಕ್ಕಟಾನಿ ವತ ನೋ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಾನಿ, ಯೇಸಂ ನೋ ಇಸ್ಸರೋಪಿ ಅತ್ಥಿ. ಅಸ್ಸದ್ಧಾಯ ನಾಮ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮಾನಿ ಕತ್ವಾ ಮಯಂ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಪಾಪುಣಿತ್ವಾ ಅಞ್ಞಸ್ಸ ಇಸ್ಸರಿಯಟ್ಠಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಮ್ಹಾ. ಅದ್ಧಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಅಸದ್ದಹಿತ್ವಾ ದಾನಂ ದಿನ್ನಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ತಸ್ಸೇತಂ ಫಲ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ದಾನಿ ಕರೋಮಿ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ತಾಲವಣ್ಟಂ ಆದಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಬೀಜಾಹೀತಿ. ತಸ್ಸಾ ತಾಲವಣ್ಟಂ ಆದಾಯ ಆಗನ್ತ್ವಾ ರಾಜಾನಂ ಬೀಜೇನ್ತಿಯಾ ರಞ್ಞೋ ವೇಠನಸ್ಸ ಗನ್ಧವಾತೋ ಅಕ್ಖೀನಿ ಪಹರಿ, ಅಥಸ್ಸಾ ಅಕ್ಖೀಹಿ ಅಸ್ಸುಧಾರಾ ಪವತ್ತಿಂಸು. ತಂ ದಿಸ್ವಾ ರಾಜಾ ಸೇಟ್ಠಿಂ ಆಹ – ‘‘ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ಮಾತುಗಾಮೋ ನಾಮ ಅಪ್ಪಬುದ್ಧಿಕೋ, ‘ರಾಜಾ ಮೇ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯಾ’ತಿ ಭಯೇನ ರೋದತಿ ಮಞ್ಞೇ, ಅಸ್ಸಾಸೇಹಿ ನಂ ‘ನ ಮೇ ತವ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅತ್ಥೋ’’’ತಿ. ನ ಏಸಾ, ದೇವ, ರೋದತೀತಿ. ಅಥ ಕಿಂ ಏತನ್ತಿ? ತುಮ್ಹಾಕಂ ವೇಠನಗನ್ಧೇನಸ್ಸಾ ಅಸ್ಸೂನಿ ಪವತ್ತಿಂಸು. ಅಯಞ್ಹಿ ದೀಪೋಭಾಸಂ ವಾ ಅಗ್ಗಿಓಭಾಸಂ ವಾ ಅದಿಸ್ವಾ ಮಣಿಆಲೋಕೇನೇವ ಭುಞ್ಜತಿ ಚ ನಿಸೀದತಿ ಚ ನಿಪಜ್ಜತಿ ಚ, ದೇವೋ ಪನ ದೀಪಾಲೋಕೇನ ನಿಸಿನ್ನೋ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ? ಆಮ, ಸೇಟ್ಠೀತಿ. ತೇನ ಹಿ, ದೇವ, ಅಜ್ಜ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಣಿಆಲೋಕೇನ ನಿಸೀದಥಾತಿ ಮಹನ್ತಂ ತಿಪುಸಮತ್ತಂ ಅನಗ್ಘಂ ಮಣಿರತನಂ ಅದಾಸಿ. ರಾಜಾ ಗೇಹಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಮಹತೀ ವತ ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಯಂ ತಾವ ಜೋತಿಕಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿ.

ಇದಾನಿ ಜಟಿಲಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾ – ಬಾರಾಣಸಿಯಞ್ಹಿ ಏಕಾ ಸೇಟ್ಠಿಧೀತಾ ಅಭಿರೂಪಾ ಅಹೋಸಿ, ತಂ ಪನ್ನರಸಸೋಳಸವಸ್ಸುದ್ದೇಸಿಕಕಾಲೇ ರಕ್ಖಣತ್ಥಾಯ ಏಕಂ ದಾಸಿಂ ದತ್ವಾ ಸತ್ತಭೂಮಿಕಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಉಪರಿಮತಲೇ ಸಿರಿಗಬ್ಭೇ ವಾಸಯಿಂಸು. ತಂ ಏಕದಿವಸಂ ವಾತಪಾನಂ ವಿವರಿತ್ವಾ ಬಹಿ ಓಲೋಕಯಮಾನಂ ಆಕಾಸೇನ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಏಕೋ ವಿಜ್ಜಾಧರೋ ದಿಸ್ವಾ ಉಪ್ಪನ್ನಸಿನೇಹೋ ವಾತಪಾನೇನ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ತಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಸನ್ಥವಮಕಾಸಿ. ಸಾ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಾಸಮನ್ವಾಯ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಗಬ್ಭಂ ಪಟಿಲಭಿ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ದಾಸೀ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮ, ಕಿಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಹೋತು ಮಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಆಚಿಕ್ಖೀ’’ತಿ ತಾಯ ವುತ್ತಾ ಭಯೇನ ತುಣ್ಹೀ ಅಹೋಸಿ. ಸಾಪಿ ದಸಮಾಸಚ್ಚಯೇನ ಪುತ್ತಂ ವಿಜಾಯಿತ್ವಾ ನವಭಾಜನಂ ಆಹರಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ತಂ ದಾರಕಂ ನಿಪಜ್ಜಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಭಾಜನಂ ಪಿದಹಿತ್ವಾ ಉಪರಿ ಪುಪ್ಫದಾಮಾನಿ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಇಮಂ ಸೀಸೇನ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಙ್ಗಾಯ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇಹಿ, ‘ಕಿಂ ಇದ’ನ್ತಿ ಚ ಪುಟ್ಠಾ ‘ಅಯ್ಯಾಯ ಮೇ ಬಲಿಕಮ್ಮ’ನ್ತಿ ವದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ದಾಸಿಂ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಸಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ.

ಹೇಟ್ಠಾಗಙ್ಗಾಯಮ್ಪಿ ದ್ವೇ ಇತ್ಥಿಯೋ ನ್ಹಾಯಮಾನಾ ತಂ ಭಾಜನಂ ಉದಕೇನಾಹರಿಯಮಾನಂ ದಿಸ್ವಾ ಏಕಾ ‘‘ಮಯ್ಹೇತಂ ಭಾಜನ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ಏಕಾ ‘‘ಯಂ ಏತಸ್ಸ ಅನ್ತೋ, ತಂ ಮಯ್ಹ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಭಾಜನೇ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ತಂ ಆದಾಯ ಥಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ವಿವರಿತ್ವಾ ದಾರಕಂ ದಿಸ್ವಾ ಏಕಾ ‘‘ಮಮ ಭಾಜನನ್ತಿ ವುತ್ತತಾಯ ದಾರಕೋ ಮಮೇವ ಹೋತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಏಕಾ ‘‘ಯಂ ಭಾಜನಸ್ಸ ಅನ್ತೋ, ತಂ ಮಮೇವ ಹೋತೂತಿ ವುತ್ತತಾಯ ಮಮ ದಾರಕೋ’’ತಿ ಆಹ. ತಾ ವಿವದಮಾನಾ ವಿನಿಚ್ಛಯಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ಅಮಚ್ಚೇಸು ವಿನಿಚ್ಛಿತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೇಸು ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಅಗಮಂಸು. ರಾಜಾ ತಾಸಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ದಾರಕಂ ಗಣ್ಹ, ತ್ವಂ ಭಾಜನಂ ಗಣ್ಹಾ’’ತಿ ಆಹ. ಯಾಯ ಪನ ದಾರಕೋ ಲದ್ಧೋ, ಸಾ ಮಹಾಕಚ್ಚಾನತ್ಥೇರಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಯಿಕಾ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಮಾ ಸಾ ದಾರಕಂ ‘‘ಇಮಂ ಥೇರಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಪೋಸೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಜಾತದಿವಸೇ ಗಬ್ಭಮಲಸ್ಸ ಧೋವಿತ್ವಾ ಅನಪನೀತತಾಯ ಕೇಸಾ ಜಟಿತಾ ಹುತ್ವಾ ಅಟ್ಠಂಸು, ತೇನಸ್ಸ ಜಟಿಲೋತ್ವೇವ ನಾಮಂ ಕರಿಂಸು. ತಸ್ಸ ಪದಸಾ ವಿಚರಣಕಾಲೇ ಥೇರೋ ತಂ ಗೇಹಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪಾವಿಸಿ. ಉಪಾಸಿಕಾ ಥೇರಂ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಆಹಾರಮದಾಸಿ. ಥೇರೋ ದಾರಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಉಪಾಸಿಕೇ ದಾರಕೋ ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಇಮಾಹಂ ದಾರಕಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮೀತಿ ಪೋಸೇಸಿಂ, ಪಬ್ಬಾಜೇಥ ನ’’ನ್ತಿ ಅದಾಸಿ. ಥೇರೋ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಆದಾಯ ತಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ‘‘ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಗಿಹಿಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿತುಂ ಪುಞ್ಞಕಮ್ಮ’’ನ್ತಿ ಓಲೋಕೇನ್ತೋ ‘‘ಮಹಾಪುಞ್ಞೋ ಸತ್ತೋ ಮಹಾಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಭವಿಸ್ಸತಿ, ದಹರೋ ಏಸ ತಾವ, ಞಾಣಮ್ಪಿಸ್ಸ ಪರಿಪಾಕಂ ನ ಗಚ್ಛತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ತಕ್ಕಸಿಲಾಯಂ ಏಕಸ್ಸ ಉಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ಗೇಹಂ ಅಗಮಾಸಿ.

ಸೋ ಥೇರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಠಿತೋ ತಂ ದಾರಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ದಾರಕೋ ವೋ, ಭನ್ತೇ, ಲದ್ಧೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ಆಮ, ಉಪಾಸಕ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸತಿ, ದಹರೋ ತಾವ, ತವೇವ ಸನ್ತಿಕೇ ಹೋತೂತಿ. ಸೋ ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ತಂ ಪುತ್ತಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಟಿಜಗ್ಗಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಗೇಹೇ ದ್ವಾದಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಭಣ್ಡಕಂ ಉಸ್ಸನ್ನಂ ಹೋತಿ. ಸೋ ಗಾಮನ್ತರಂ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಸಬ್ಬಮ್ಪಿ ತಂ ಭಣ್ಡಂ ಆಪಣಂ ಹರಿತ್ವಾ ದಾರಕಂ ಆಪಣೇ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ತಸ್ಸ ಭಣ್ಡಕಸ್ಸ ಮೂಲಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತ್ವಾ ‘‘ಇದಞ್ಚ ಇದಞ್ಚ ಏತ್ತಕಂ ನಾಮ ಧನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ದದೇಯ್ಯಾಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಕ್ಕಾಮಿ. ತಂದಿವಸಂ ನಗರಪರಿಗ್ಗಾಹಿಕಾ ದೇವತಾ ಅನ್ತಮಸೋ ಮರಿಚಜೀರಕಮತ್ತೇನಾಪಿ ಅತ್ಥಿಕೇ ತಸ್ಸೇವ ಆಪಣಾಭಿಮುಖೇ ಕರಿಂಸು. ಸೋ ದ್ವಾದಸ ವಸ್ಸಾನಿ ಉಸ್ಸನ್ನಂ ಭಣ್ಡಕಂ ಏಕದಿವಸೇನೇವ ವಿಕ್ಕಿಣಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಆಪಣೇ ಕಿಞ್ಚಿ ಅದಿಸ್ವಾ ‘‘ಸಬ್ಬಂ ತೇ, ತಾತ, ಭಣ್ಡಕಂ ನಾಸಿತ’’ನ್ತಿ ಆಹ. ನ ನಾಸೇಮಿ, ಸಬ್ಬಂ ತುಮ್ಹೇಹಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವಿಕ್ಕಿಣಿಂ, ಇದಂ ಅಸುಕಸ್ಸ ಮೂಲಂ, ಇದಂ ಅಸುಕಸ್ಸಾತಿ. ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ‘‘ಅನಗ್ಘೋ ಪುರಿಸೋ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ಜೀವಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋ’’ತಿ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹೇ ವಯಪ್ಪತ್ತಂ ಧೀತರಂ ತಸ್ಸ ದತ್ವಾ ‘‘ಗೇಹಮಸ್ಸ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಪುರಿಸೇ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ನಿಟ್ಠಿತೇ ಗೇಹೇ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ತುಮ್ಹೇ ಅತ್ತನೋ ಗೇಹೇ ವಸಥಾ’’ತಿ ಆಹ.

ಅಥಸ್ಸ ಗೇಹಪವಿಸನಕಾಲೇ ಏಕೇನ ಪಾದೇನ ಉಮ್ಮಾರೇ ಅಕ್ಕನ್ತಮತ್ತೇ ಗೇಹಸ್ಸ ಪಚ್ಛಿಮಭಾಗೇ ಭೂಮಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಅಸೀತಿಹತ್ಥೋ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತೋ ಉಟ್ಠಹಿ. ರಾಜಾ ‘‘ಜಟಿಲಕುಮಾರಸ್ಸ ಕಿರ ಗೇಹೇ ಭೂಮಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತೋ ಉಟ್ಠಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾವ ತಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಚ್ಛತ್ತಂ ಪೇಸೇಸಿ. ಸೋ ಜಟಿಲಸೇಟ್ಠಿ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ತಯೋ ಪುತ್ತಾ ಅಹೇಸುಂ. ಸೋ ತೇಸಂ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಪಬ್ಬಜ್ಜಾಯ ಚಿತ್ತಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಮಾನಭೋಗಂ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲಂ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ದಸ್ಸನ್ತಿ. ನೋ ಚೇ, ನ ದಸ್ಸನ್ತಿ. ಅತ್ಥಿ ನು ಖೋ ಜಮ್ಬುದೀಪೇ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಮಾನಭೋಗಂ ಕುಲ’’ನ್ತಿ ವೀಮಂಸನತ್ಥಾಯ ಸುವಣ್ಣಮಯಂ ಇಟ್ಠಕಂ ಸುವಣ್ಣಮಯಂ ಪತೋದಲಟ್ಠಿಂ ಸುವಣ್ಣಮಯಂ ಪಾದುಕಞ್ಚ ಕಾರಾಪೇತ್ವಾ ಪುರಿಸಾನಂ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ಇಮಾನಿ ಆದಾಯ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಓಲೋಕಯಮಾನಾ ವಿಯ ಜಮ್ಬುದೀಪತಲೇ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಮಾನಭೋಗಸ್ಸ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲಸ್ಸ ಅತ್ಥಿಭಾವಂ ವಾ ನತ್ಥಿಭಾವಂ ವಾ ಞತ್ವಾ ಆಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಪಹಿಣಿ.

ತೇ ಚಾರಿಕಂ ಚರನ್ತಾ ಭದ್ದಿಯನಗರಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ಮೇಣ್ಡಕಸೇಟ್ಠಿ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ತಾತಾ, ಕಿಂ ಕರೋನ್ತಾ ವಿಚರಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಾ ವಿಚರಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಇಮೇಸಂ ಇಮಾನಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಕಿಞ್ಚಿದೇವ ಓಲೋಕೇತುಂ ವಿಚರಣಕಿಚ್ಚಂ ನತ್ಥಿ, ರಟ್ಠಂ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಮಾನಾ ವಿಚರನ್ತೀ’’ತಿ ಞತ್ವಾ, ‘‘ತಾತಾ, ಅಮ್ಹಾಕಂ ಪಚ್ಛಿಮಗೇಹಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಓಲೋಕೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ತೇ ತತ್ಥ ಅಟ್ಠಕರೀಸಮತ್ತೇ ಠಾನೇ ಹತ್ಥಿಅಸ್ಸಉಸಭಪ್ಪಮಾಣೇ ಪಿಟ್ಠಿಯಾ ಪಿಟ್ಠಿಂ ಆಹಚ್ಚ ಪಥವಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಉಟ್ಠಿತೇ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಪ್ಪಕಾರೇ ಸುವಣ್ಣಮೇಣ್ಡಕೇ ದಿಸ್ವಾ ತೇಸಂ ಅನ್ತರನ್ತರಾ ವಿಚರಿತ್ವಾ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ಸೇಟ್ಠಿ, ‘‘ತಾತಾ, ಯಂ ಓಲೋಕೇನ್ತಾ ವಿಚರಥ, ದಿಟ್ಠೋ ವೋ ಸೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಪಸ್ಸಾಮ, ಸಾಮೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ತೇನ ಹಿ ಗಚ್ಛಥಾ’’ತಿ ಉಯ್ಯೋಜೇಸಿ. ತೇ ತತೋವ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸೇಟ್ಠಿನಾ ‘‘ಕಿಂ, ತಾತಾ, ದಿಟ್ಠಂ ವೋ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಸಮಾನಭೋಗಂ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಕಿಂ ಅತ್ಥಿ, ಭದ್ದಿಯನಗರೇ ಮೇಣ್ಡಕಸೇಟ್ಠಿನೋ ಏವರೂಪೋ ನಾಮ ವಿಭವೋ’’ತಿ ಸಬ್ಬಂ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಂಸು. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಸೇಟ್ಠಿ ಅತ್ತಮನೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಏಕಂ ತಾವ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲಂ ಲದ್ಧಂ, ಅಪರಮ್ಪಿ ನು ಖೋ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಿಕಂ ಕಮ್ಬಲಂ ದತ್ವಾ ‘‘ಗಚ್ಛಥ, ತಾತಾ, ಅಞ್ಞಮ್ಪಿ. ಸೇಟ್ಠಿಕುಲಂ ವಿಚಿನಥಾ’’ತಿ ಪಹಿಣಿ.

ತೇ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಗೇಹತೋ ಅವಿದೂರೇ ದಾರುರಾಸಿಂ ಕತ್ವಾ ಅಗ್ಗಿಂ ದತ್ವಾ ಅಟ್ಠಂಸು. ‘‘ಕಿಂ ಇದ’’ನ್ತಿ ಪುಟ್ಠಕಾಲೇ ಚ ‘‘ಏಕಂ ನೋ ಮಹಗ್ಘಕಮ್ಬಲಂ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತಾನಂ ಕಯಿಕೋ ನತ್ಥಿ, ಗಹೇತ್ವಾ ವಿಚರನ್ತಾಪಿ ಚೋರಾನಂ ಭಾಯಾಮ, ತೇನ ತಂ ಝಾಪೇತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮಾ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ಅಥ ನೇ ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಇಮೇ ಕಿಂ ಕರೋನ್ತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತಮತ್ಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಅಗ್ಘನಕೋ ಕಮ್ಬಲೋ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸತಸಹಸ್ಸಗ್ಘನಕೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸತಸಹಸ್ಸಂ ದಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜಿತ್ವಾ ಕಚವರಛಡ್ಡಿಕಾಯ ದಾಸಿಯಾ ದೇಥಾ’’ತಿ ತೇಸಂಯೇವ ಹತ್ಥೇ ಪಹಿಣಿ. ಸಾ ಕಮ್ಬಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ರೋದಮಾನಾ ಸಾಮಿಕಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ಮಂ, ಸಾಮಿ, ಅಪರಾಧೇ ಸತಿ ಪಹರಿತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ, ಕಸ್ಮಾ ಮೇ ಏವರೂಪಂ ಥೂಲಕಮ್ಬಲಂ ಪಹಿಣಿತ್ಥ, ಕಥಾಹಂ ಇಮಂ ನಿವಾಸೇಸ್ಸಾಮಿ ವಾ ಪಾರುಪಿಸ್ಸಾಮಿ ವಾ’’ತಿ. ನಾಹಂ ತವ ಏತದತ್ಥಾಯ ಪಹಿಣಿಂ, ಏತಂ ಪನ ಪಲಿವೇಠೇತ್ವಾ ತವ ಸಯನಪಾದಮೂಲೇ ಠಪೇತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜನಕಾಲೇ ಗನ್ಧೋದಕೇನ ಧೋತಾನಂ ಪಾದಾನಂ ಪುಞ್ಛನತ್ಥಾಯ ತೇ ಪಹಿಣಿಂ, ಕಿಂ ಏತಮ್ಪಿ ಕಾತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋಸೀತಿ. ಸಾ ‘‘ಏತಂ ಪನ ಕಾತುಂ ಸಕ್ಖಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಹೇತ್ವಾ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇ ಚ ಪುರಿಸಾ ತಂ ಕಾರಣಂ ದಿಸ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ, ತಾತಾ, ದಿಟ್ಠಂ ವೋ ಸೇಟ್ಠಿಕುಲ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಸಾಮಿ, ಕಿಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅತ್ಥಿ, ರಾಜಗಹನಗರೇ ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಏವರೂಪಾ ನಾಮ ಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ ಸಬ್ಬಂ ಗೇಹಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ಆಚಿಕ್ಖಿಂಸು. ಸೇಟ್ಠಿ ತೇಸಂ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ತುಟ್ಠಮಾನಸೋ ‘‘ಇದಾನಿ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ರಞ್ಞೋ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿತುಕಾಮೋಮ್ಹಿ, ದೇವಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾಧು, ಮಹಾಸೇಟ್ಠಿ, ಪಬ್ಬಜಾಹೀತಿ. ಸೋ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪುತ್ತೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣದಣ್ಡಂ ವಜಿರಕುದ್ದಾಲಂ ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತ, ಪಚ್ಛಿಮಗೇಹೇ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತತೋ ಸುವಣ್ಣಪಿಣ್ಡಂ ಉದ್ಧರಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಕುದ್ದಾಲಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತಂ ಪಹರಿ, ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ಪಹಟಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಹತ್ಥತೋ ಕುದ್ದಾಲಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಜ್ಝಿಮಪುತ್ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ಪಹಿಣಿ, ತಸ್ಸಪಿ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತಂ ಪಹರನ್ತಸ್ಸ ಪಿಟ್ಠಿಪಾಸಾಣೇ ಪಹಟಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ಕನಿಟ್ಠಪುತ್ತಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ದತ್ವಾ ಪಹಿಣಿ, ತಸ್ಸ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಹರನ್ತಸ್ಸ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ರಾಸಿಕತಾಯ ಮತ್ತಿಕಾಯ ಪಹಟಕಾಲೋ ವಿಯ ಅಹೋಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ಏಹಿ, ತಾತ, ಅಲಂ ಏತ್ತಕೇನಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇತರೇ ದ್ವೇ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕೇ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತೋ ನ ತುಮ್ಹಾಕಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ಮಯ್ಹಞ್ಚ ಕನಿಟ್ಠಸ್ಸ ಚ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ಇಮಿನಾ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಕಸ್ಮಾ ಪನ ಸೋ ತೇಸಮೇವ ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ, ಕಸ್ಮಾ ಚ ಜಟಿಲೋ ಜಾತಕಾಲೇ ಉದಕೇ ಪಾತಿತೋತಿ? ಅತ್ತನೋ ಕತಕಮ್ಮೇನೇವ.

ಕಸ್ಸಪಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಹಿ ಚೇತಿಯೇ ಕರಿಯಮಾನೇ ಏಕೋ ಖೀಣಾಸವೋ ಚೇತಿಯಟ್ಠಾನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ, ‘‘ತಾತಾ, ಕಸ್ಮಾ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಉತ್ತರೇನ ಮುಖಂ ನ ಉಟ್ಠಹತೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಸುವಣ್ಣಂ ನಪ್ಪಹೋತೀ’’ತಿ ಆಹಂಸು. ಅಹಂ ಅನ್ತೋಗಾಮಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ ಸಮಾದಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ತುಮ್ಹೇ ಆದರೇನ ಕಮ್ಮಂ ಕರೋಥಾತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವತ್ವಾ ನಗರಂ ಪವಿಸಿತ್ವಾ, ‘‘ಅಮ್ಮಾ, ತಾತಾ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಚೇತಿಯಸ್ಸ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಮುಖೇ ಸುವಣ್ಣಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ಸುವಣ್ಣಂ ಜಾನಾಥಾ’’ತಿ ಮಹಾಜನಂ ಸಮಾದಪೇನ್ತೋ ಸುವಣ್ಣಕಾರಕುಲಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸುವಣ್ಣಕಾರೋಪಿ ತಙ್ಖಣೇಯೇವ ಭರಿಯಾಯ ಸದ್ಧಿಂ ಕಲಹಂ ಕರೋನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಅಥ ನಂ ಥೇರೋ ‘‘ಚೇತಿಯೇ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಗಹಿತಮುಖಸ್ಸ ಸುವಣ್ಣಂ ನಪ್ಪಹೋತಿ, ತಂ ಜಾನಿತುಂ ವಟ್ಟತೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಭರಿಯಾಯ ಕೋಪೇನ ‘‘ತವ ಸತ್ಥಾರಂ ಉದಕೇ ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛಾ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ‘‘ಅತಿಸಾಹಸಿಕಕಮ್ಮಂ ತೇ ಕತಂ, ಮಮ ಕುದ್ಧೇನ ತೇ ಅಹಮೇವ ಅಕ್ಕೋಸಿತಬ್ಬಾ ವಾ ಪಹರಿತಬ್ಬಾ ವಾ, ಕಸ್ಮಾ ಅತೀತಾನಾಗತಪಚ್ಚುಪ್ಪನ್ನೇಸು ಬುದ್ಧೇಸು ವೇರಮಕಾಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸುವಣ್ಣಕಾರೋ ತಾವದೇವ ಸಂವೇಗಪ್ಪತ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ‘‘ಖಮಥ ಮೇ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಥೇರಸ್ಸ ಪಾದಮೂಲೇ ನಿಪಜ್ಜಿ. ತಾತ, ಅಹಂ ತಯಾ ನ ಕಿಞ್ಚಿ ವುತ್ತೋ, ಸತ್ಥಾರಂ ಖಮಾಪೇಹೀತಿ. ಕಿನ್ತಿ ಕತ್ವಾ ಖಮಾಪೇಮಿ, ಭನ್ತೇತಿ. ಸುವಣ್ಣಪುಪ್ಫಾನಂ ತಯೋ ಕುಮ್ಭೇ ಕತ್ವಾ ಅನ್ತೋಧಾತುನಿಧಾನೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಲ್ಲವತ್ಥೋ ಅಲ್ಲಕೇಸೋ ಹುತ್ವಾ ಖಮಾಪೇಹಿ, ತಾತಾತಿ.

ಸೋ ‘‘ಸಾಧು, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಪುಪ್ಫಾನಿ ಕರೋನ್ತೋ ತೀಸು ಪುತ್ತೇಸು ಜೇಟ್ಠಪುತ್ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಏಹಿ, ತಾತ, ಅಹಂ ಸತ್ಥಾರಂ ವೇರವಚನೇನ ಅವಚಂ, ತಸ್ಮಾ ಇಮಾನಿ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಕತ್ವಾ ಧಾತುನಿಧಾನೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಖಮಾಪೇಸ್ಸಾಮಿ, ತ್ವಮ್ಪಿ ಖೋ ಮೇ ಸಹಾಯೋ ಹೋಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ‘‘ನ ತ್ವಂ ಮಯಾ ವೇರವಚನಂ ವದಾಪಿತೋ, ತ್ವಂಯೇವ ಕರೋಹೀ’’ತಿ ಕಾತುಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಮಜ್ಝಿಮಪುತ್ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ತಥೇವಾಹ, ಸೋಪಿ ತಥೇವ ವತ್ವಾ ಕಾತುಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಕನಿಟ್ಠಂ ಪಕ್ಕೋಸಿತ್ವಾ ತಥೇವಾಹ, ಸೋ ‘‘ಪಿತು ಉಪ್ಪನ್ನಕಿಚ್ಚಂ ನಾಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಭಾರೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಪಿತುಸಹಾಯೋ ಹುತ್ವಾ ಪುಪ್ಫಾನಿ ಅಕಾಸಿ. ಸುವಣ್ಣಕಾರೋ ವಿದತ್ಥಿಪ್ಪಮಾಣಾನಂ ಪುಪ್ಫಾನಂ ತಯೋ ಕುಮ್ಭೇ ನಿಟ್ಠಾಪೇತ್ವಾ ಧಾತುನಿಧಾನೇ ಪಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಅಲ್ಲವತ್ಥೋ ಅಲ್ಲಕೇಸೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಖಮಾಪೇಸಿ. ಇತಿ ಸೋ ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ಜಾತಕಾಲೇ ಉದಕೇ ಪಾತನಂ ಲಭಿ. ಅಯಂ ಪನಸ್ಸ ಕೋಟಿಯಂ ಠಿತೋ ಅತ್ತಭಾವೋ. ಇಧಾಪಿ ತಸ್ಸೇವ ನಿಸ್ಸನ್ದೇನ ಉದಕೇ ಪಾತಿತೋ. ಯೇ ಪನಸ್ಸ ದ್ವೇ ಜೇಟ್ಠಭಾತಿಕಾ ಪುತ್ತಾ ಸುವಣ್ಣಪುಪ್ಫಾನಂ ಕರಣಕಾಲೇ ಸಹಾಯಾ ಭವಿತುಂ ನ ಇಚ್ಛಿಂಸು, ತೇಸಂ ತೇನ ಕಾರಣೇನ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತೋ ನ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ, ಜಟಿಲಸ್ಸ ಚೇವ ಕನಿಟ್ಠಪುತ್ತಸ್ಸ ಚ ಏಕತೋ ಕತಭಾವೇನ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಇತಿ ಸೋ ಪುತ್ತೇ ಅನುಸಾಸಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಸತ್ಥಾ ಅಪರೇನ ಸಮಯೇನ ಪಞ್ಚಹಿ ಭಿಕ್ಖುಸತೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಪುತ್ತಾನಂ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ, ತೇ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ಅಡ್ಢಮಾಸಂ ಭಿಕ್ಖಾದಾನಂ ಅದಂಸು.

ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ ‘‘ಅಜ್ಜಾಪಿ ತೇ, ಆವುಸೋ ಜಟಿಲ, ಅಸೀತಿಹತ್ಥೇ ಸುವಣ್ಣಪಬ್ಬತೇ ಚ ಪುತ್ತೇಸು ಚ ತಣ್ಹಾ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ. ‘‘ನ ಮೇ, ಆವುಸೋ, ಏತೇಸು ತಣ್ಹಾ ವಾ ಮಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ. ತೇ ‘‘ಅಯಂ ಜಟಿಲತ್ಥೇರೋ ಅಭೂತಂ ವತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತೀ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ಸತ್ಥಾ ತೇಸಂ ಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ತೇಸು ತಣ್ಹಾ ವಾ ಮಾನೋ ವಾ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೪೧೬. ‘‘ಯೋಧ ತಣ್ಹಂ ಪಹನ್ತ್ವಾನ, ಅನಾಗಾರೋ ಪರಿಬ್ಬಜೇ;

ತಣ್ಹಾಭವಪರಿಕ್ಖೀಣಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೋ ಇಧ ಲೋಕೇ ಛದ್ವಾರಿಕಂ ತಣ್ಹಂ ವಾ ಮಾನಂ ವಾ ಜಹಿತ್ವಾ ಘರಾವಾಸೇನ ಅನತ್ಥಿಕೋ ಅನಾಗಾರೋ ಹುತ್ವಾ ಪರಿಬ್ಬಜತಿ, ತಣ್ಹಾಯ ಚೇವ ಭವಸ್ಸ ಚ ಪರಿಕ್ಖೀಣತ್ತಾ ತಣ್ಹಾಭವಪರಿಕ್ಖೀಣಂ ತಮಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವದಾಮೀತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಜಟಿಲತ್ಥೇರವತ್ಥು ತೇತ್ತಿಂಸತಿಮಂ.