೩೪. ಜೋತಿಕತ್ಥೇರವತ್ಥು
ಯೋಧ ತಣ್ಹನ್ತಿ ಪುನ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಜೋತಿಕತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ಅಜಾತಸತ್ತುಕುಮಾರೋ ಹಿ ದೇವದತ್ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಏಕತೋ ಹುತ್ವಾ ಪಿತರಂ ಘಾತೇತ್ವಾ ರಜ್ಜೇ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ ‘‘ಜೋತಿಕಸೇಟ್ಠಿಸ್ಸ ಮಹಾಪಾಸಾದಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಯುದ್ಧಸಜ್ಜೋ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಮಣಿಪಾಕಾರೇ ಸಪರಿವಾರಸ್ಸ ಅತ್ತನೋ ಛಾಯಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಗಹಪತಿಕೋ ಯುದ್ಧಸಜ್ಜೋ ಹುತ್ವಾ ಬಲಂ ಆದಾಯ ನಿಕ್ಖನ್ತೋ’’ತಿ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಉಪಗನ್ತುಂ ನ ವಿಸಹಿ. ಸೇಟ್ಠಿಪಿ ತಂ ದಿವಸಂ ಉಪೋಸಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಭುತ್ತಪಾತರಾಸೋ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ನಿಸಿನ್ನೋ ಹೋತಿ. ಪಠಮೇ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ಆರಕ್ಖಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಠಿತೋ ಪನ ಯಮಕೋಳಿ ನಾಮ ಯಕ್ಖೋ ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕಹಂ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಸಪರಿವಾರಂ ವಿದ್ಧಂಸೇತ್ವಾ ದಿಸಾವಿದಿಸಾಸು ಅನುಬನ್ಧಿ. ರಾಜಾ ವಿಹಾರಮೇವ ಅಗಮಾಸಿ.
ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿ ದಿಸ್ವಾವ ‘‘ಕಿಂ, ದೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಉಟ್ಠಾಯಾಸನಾ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಗಹಪತಿ, ಕಿಂ ತ್ವಂ ತವ ಪುರಿಸೇ ‘‘ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಯುಜ್ಝಥಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇತ್ವಾ ಇಧಾಗಮ್ಮ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ವಿಯ ನಿಸಿನ್ನೋತಿ. ಕಿಂ ಪನ ದೇವೋ ಮಮ ಗೇಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಗತೋತಿ? ಆಮ, ಗತೋಮ್ಹೀತಿ. ಮಮ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ಮಮ ಗೇಹಂ ಗಣ್ಹಿತುಂ ರಾಜಸಹಸ್ಸಮ್ಪಿ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ದೇವಾತಿ. ಸೋ ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತ್ವಂ ರಾಜಾ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ಕುಜ್ಝಿ. ನಾಹಂ ರಾಜಾ, ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಪನ ದಸಿಕಸುತ್ತಮ್ಪಿ ಮಮ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ರಾಜೂಹಿ ವಾ ಚೋರೇಹಿ ವಾ ಗಹೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾತಿ. ಕಿಂ ಪನಾಹಂ ತವ ರುಚಿಯಾ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀತಿ? ತೇನ ಹಿ, ದೇವ, ಇಮಾ ಮೇ ದಸಸು ಅಙ್ಗುಲೀಸು ವೀಸತಿ ಮುದ್ದಿಕಾ, ಇಮಾಹಂ ತುಮ್ಹಾಕಂ ನ ದೇಮಿ. ಸಚೇ ಸಕ್ಕೋಥ, ಗಣ್ಹಥಾತಿ. ಸೋ ಪನ ರಾಜಾ ಭೂಮಿಯಂ ಉಕ್ಕುಟಿಕಂ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಉಲ್ಲಙ್ಘನ್ತೋ ಅಟ್ಠಾರಸಹತ್ಥಂ ಠಾನಂ ಅಭಿರುಹತಿ, ಠತ್ವಾ ಉಲ್ಲಙ್ಘನ್ತೋ ಅಸೀತಿಹತ್ಥಂ ಠಾನಂ ಅಭಿರುಹತಿ. ಏವಂಮಹಾಬಲೋ ಸಮಾನೋಪಿ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಪರಿವತ್ತೇನ್ತೋ ಏಕಂ ಮುದ್ದಿಕಮ್ಪಿ ಕಡ್ಢಿತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ಸಾಟಕಂ ಪತ್ಥರ, ದೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅಙ್ಗುಲಿಯೋ ಉಜುಕಾ ಅಕಾಸಿ, ವೀಸತಿಪಿ ಮುದ್ದಿಕಾ ನಿಕ್ಖಮಿಂಸು. ಅಥ ನಂ ಸೇಟ್ಠಿ ‘‘ಏವಂ, ದೇವ, ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ಮಮ ಅನಿಚ್ಛಾಯ ನ ಸಕ್ಕಾ ಗಣ್ಹಿತು’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ಕಿರಿಯಾಯ ಉಪ್ಪನ್ನಸಂವೇಗೋ ‘‘ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ಮೇ ಅನುಜಾನ, ದೇವಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಪಬ್ಬಜಿತೇ ಸುಖಂ ಪಾಸಾದಂ ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಏಕವಚನೇನೇವ ‘‘ತ್ವಂ ಪಬ್ಬಜಾಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ನ ಚಿರಸ್ಸೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ಜೋತಿಕತ್ಥೇರೋ ನಾಮ ಅಹೋಸಿ. ತಸ್ಸ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ತಕ್ಖಣೇಯೇವ ಸಬ್ಬಾಪಿ ಸಾ ಸಮ್ಪತ್ತಿ ಅನ್ತರಧಾಯಿ, ತಮ್ಪಿಸ್ಸ ಸತುಲಕಾಯಿಂ ನಾಮ ಭರಿಯಂ ದೇವತಾ ಉತ್ತರಕುರುಮೇವ ನಯಿಂಸು.
ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಭಿಕ್ಖೂ ತಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ ಜೋತಿಕ, ತಸ್ಮಿಂ ಪನ ತೇ ಪಾಸಾದೇ ವಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ವಾ ತಣ್ಹಾ ಅತ್ಥೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ನತ್ಥಾವುಸೋ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸುಂ – ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ಅಭೂತಂ ವತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ನತ್ಥೇವ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಪುತ್ತಸ್ಸ ತಸ್ಮಿಂ ತಣ್ಹಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೪೧೬. ‘‘ಯೋಧ ತಣ್ಹಂ ಪಹನ್ತ್ವಾನ, ಅನಾಗಾರೋ ಪರಿಬ್ಬಜೇ;
ತಣ್ಹಾಭವಪರಿಕ್ಖೀಣಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ.
ಇಮಿಸ್ಸಾ ಗಾಥಾಯತ್ಥೋ ಹೇಟ್ಠಾ ಜಟಿಲತ್ಥೇರವತ್ಥುಮ್ಹಿ ವುತ್ತನಯೇನೇವ ವೇದಿತಬ್ಬೋ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.
ಜೋತಿಕತ್ಥೇರವತ್ಥು ಚತುತಿಂಸತಿಮಂ.