೧೬. ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜವತ್ಥು

ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತಸ್ಸ ಹಿ ಭಾತು ಭಾರದ್ವಾಜಸ್ಸ ಧನಞ್ಜಾನೀ ನಾಮ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೀ ಸೋತಾಪನ್ನಾ ಅಹೋಸಿ. ಸಾ ಖೀಪಿತ್ವಾಪಿ ಕಾಸಿತ್ವಾಪಿ ಪಕ್ಖಲಿತ್ವಾಪಿ ‘‘ನಮೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ಅರಹತೋ ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧಸ್ಸಾ’’ತಿ ಇಮಂ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ. ಸಾ ಏಕದಿವಸಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಪರಿವೇಸನಾಯ ಪವತ್ತಮಾನಾಯ ಪಕ್ಖಲಿತ್ವಾ ತಥೇವ ಮಹಾಸದ್ದೇನ ಉದಾನಂ ಉದಾನೇಸಿ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣೋ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಏವಮೇವಾಯಂ ವಸಲೀ ಯತ್ಥ ವಾ ತತ್ಥ ವಾ ಪಕ್ಖಲಿತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಮುಣ್ಡಕಸ್ಸ ಸಮಣಕಸ್ಸ ವಣ್ಣಂ ಭಾಸತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ತೇ, ವಸಲಿ, ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಸತ್ಥುನೋ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಅಥ ನಂ ಸಾ ‘‘ಗಚ್ಛ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ನಾಹಂ ತಂ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಯೋ ತಸ್ಸ ಭಗವತೋ ವಾದಂ ಆರೋಪೇಯ್ಯ, ಅಪಿ ಚ ಗನ್ತ್ವಾ ತಂ ಭಗವನ್ತಂ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛಸ್ಸೂ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅವನ್ದಿತ್ವಾವ ಏಕಮನ್ತಂ ಠಿತೋ ಪಞ್ಹಂ ಪುಚ್ಛನ್ತೋ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

‘‘ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕಿಂಸು ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;

ಕಿಸ್ಸಸ್ಸು ಏಕಧಮ್ಮಸ್ಸ, ವಧಂ ರೋಚೇಸಿ ಗೋತಮಾ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೮೭);

ಅಥಸ್ಸ ಪಞ್ಹಂ ಬ್ಯಾಕರೋನ್ತೋ ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

‘‘ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಕೋಧಂ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತಿ;

ಕೋಧಸ್ಸ ವಿಸಮೂಲಸ್ಸ, ಮಧುರಗ್ಗಸ್ಸ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ;

ವಧಂ ಅರಿಯಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ತಞ್ಹಿ ಛೇತ್ವಾ ನ ಸೋಚತೀ’’ತಿ. (ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೮೭);

ಸೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸೀದಿತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಥಸ್ಸ ಕನಿಟ್ಠೋ ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ‘‘ಭಾತಾ ಕಿರ ಮೇ ಪಬ್ಬಜಿತೋ’’ತಿ ಸುತ್ವಾ ಕುದ್ಧೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಅಸಬ್ಭಾಹಿ ಫರುಸಾಹಿ ವಾಚಾಹಿ ಅಕ್ಕೋಸಿ. ಸೋಪಿ ಸತ್ಥಾರಾ ಅತಿಥೀನಂ ಖಾದನೀಯಾದಿದಾನಓಪಮ್ಮೇನ ಸಞ್ಞತ್ತೋ ಸತ್ಥರಿ ಪಸನ್ನೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ. ಅಪರೇಪಿಸ್ಸ ಸುನ್ದರಿಕಭಾರದ್ವಾಜೋ ಬಿಲಿಙ್ಗಕಭಾರದ್ವಾಜೋತಿ ದ್ವೇ ಕನಿಟ್ಠಭಾತರೋ ಸತ್ಥಾರಂ ಅಕ್ಕೋಸನ್ತಾವ ಸತ್ಥಾರಾ ವಿನೀತಾ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸು.

ಅಥೇಕದಿವಸಂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಅಚ್ಛರಿಯಾ ವತ ಬುದ್ಧಗುಣಾ, ಚತೂಸು ನಾಮ ಭಾತಿಕೇಸು ಅಕ್ಕೋಸನ್ತೇಸು ಸತ್ಥಾ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವತ್ವಾ ತೇಸಂಯೇವ ಪತಿಟ್ಠಾ ಜಾತೋ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಹಂ ಮಮ ಖನ್ತಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ದುಟ್ಠೇಸು ಅದುಸ್ಸನ್ತೋ ಮಹಾಜನಸ್ಸ ಪತಿಟ್ಠಾ ಹೋಮಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೯೯. ‘‘ಅಕ್ಕೋಸಂ ವಧಬನ್ಧಞ್ಚ, ಅದುಟ್ಠೋ ಯೋ ತಿತಿಕ್ಖತಿ;

ಖನ್ತೀಬಲಂ ಬಲಾನೀಕಂ, ತಮಹಂ ಬ್ರೂಮಿ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅದುಟ್ಠೋತಿ ಏತಂ ದಸಹಿ ಅಕ್ಕೋಸವತ್ಥೂಹಿ ಅಕ್ಕೋಸಞ್ಚ ಪಾಣಿಆದೀಹಿ ಪೋಥನಞ್ಚ ಅನ್ದುಬನ್ಧನಾದೀಹಿ ಬನ್ಧನಞ್ಚ ಯೋ ಅಕುದ್ಧಮಾನಸೋ ಹುತ್ವಾ ಅಧಿವಾಸೇತಿ, ಖನ್ತಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಖನ್ತಿಬಲಂ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಅನೀಕಭೂತೇನ ತೇನೇವ ಖನ್ತಿಬಲೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಬಲಾನೀಕಂ ತಂ ಏವರೂಪಂ ಅಹಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವದಾಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಅಕ್ಕೋಸಕಭಾರದ್ವಾಜವತ್ಥು ಸೋಳಸಮಂ.