೫. ವಿಪಕ್ಖಸೇವಕಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು
ಸಲಾಭನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ವಿಪಕ್ಖಸೇವಕಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ತಸ್ಸ ಕಿರೇಕೋ ದೇವದತ್ತಪಕ್ಖಿಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಹಾಯೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ತಂ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಕುಹಿಂ ಗತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಅಸುಕಟ್ಠಾನಂ ನಾಮ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತು’’ನ್ತಿ. ‘‘ಲದ್ಧೋ ತೇ ಪಿಣ್ಡಪಾತೋ’’ತಿ? ‘‘ಆಮ, ಲದ್ಧೋ’’ತಿ. ‘‘ಇಧ ಅಮ್ಹಾಕಂ ಮಹಾಲಾಭಸಕ್ಕಾರೋ, ಕತಿಪಾಹಂ ಇಧೇವ ಹೋಹೀ’’ತಿ. ಸೋ ತಸ್ಸ ವಚನೇನ ಕತಿಪಾಹಂ ತತ್ಥ ವಸಿತ್ವಾ ಸಕಟ್ಠಾನಮೇವ ಅಗಮಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಉಪ್ಪನ್ನಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ಪರಿಭುಞ್ಜತಿ, ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಪಕ್ಖಿಕೋ ಏಸೋ’’ತಿ ತಥಾಗತಸ್ಸ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ತಂ ಪಕ್ಕೋಸಾಪೇತ್ವಾ ‘‘ಸಚ್ಚಂ ಕಿರ ತ್ವಂ ಏವಮಕಾಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿ. ‘‘ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಅಹಂ ತತ್ಥ ಏಕಂ ದಹರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಕತಿಪಾಹಂ ವಸಿಂ, ನ ಚ ಪನ ದೇವದತ್ತಸ್ಸ ಲದ್ಧಿಂ ರೋಚೇಮೀ’’ತಿ. ಅಥ ನಂ ಭಗವಾ ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ತ್ವಂ ಲದ್ಧಿಂ ನ ರೋಚೇಸಿ, ದಿಟ್ಠದಿಟ್ಠಕಾನಂಯೇವ ಪನ ಲದ್ಧಿಂ ರೋಚೇನ್ತೋ ವಿಯ ವಿಚರಸಿ. ನ ತ್ವಂ ಇದಾನೇವ ಏವಂ ಕರೋಸಿ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಏವರೂಪೋಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿ ತಾವ, ಭನ್ತೇ, ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸಾಮಂ ದಿಟ್ಠೋ, ಪುಬ್ಬೇ ಪನೇಸ ಕೇಸಂ ಲದ್ಧಿಂ ರೋಚೇನ್ತೋ ವಿಯ ವಿಚರಿ, ಆಚಿಕ್ಖಥ ನೋ’’ತಿ ಭಿಕ್ಖೂಹಿ ಯಾಚಿತೋ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ –
‘‘ಪುರಾಣಚೋರಾನ ವಚೋ ನಿಸಮ್ಮ,
ಮಹಿಳಾಮುಖೋ ಪೋಥಯಮನ್ವಚಾರೀ;
ಸುಸಞ್ಞತಾನಞ್ಹಿ ವಚೋ ನಿಸಮ್ಮ,
ಗಜುತ್ತಮೋ ಸಬ್ಬಗುಣೇಸು ಅಟ್ಠಾ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೨೬) –
ಇಮಂ ಮಹಿಳಾಮುಖಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖುನಾ ನಾಮ ಸಕಲಾಭೇನೇವ ಸನ್ತುಟ್ಠೇನ ಭವಿತಬ್ಬಂ, ಪರಲಾಭಂ ಪತ್ಥೇತುಂ ನ ವಟ್ಟತಿ. ಪರಲಾಭಂ ಪತ್ಥೇನ್ತಸ್ಸ ಹಿ ಝಾನವಿಪಸ್ಸನಾಮಗ್ಗಫಲೇಸು ಏಕಧಮ್ಮೋಪಿ ನುಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ಸಕಲಾಭಸನ್ತುಟ್ಠಸ್ಸೇವ ಪನ ಝಾನಾದೀನಿ ಉಪ್ಪಜ್ಜನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –
೩೬೫. ‘‘ಸಲಾಭಂ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ, ನಾಞ್ಞೇಸಂ ಪಿಹಯಂ ಚರೇ;
ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪಿಹಯಂ ಭಿಕ್ಖು, ಸಮಾಧಿಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ.
೩೬೬. ‘‘ಅಪ್ಪಲಾಭೋಪಿ ಚೇ ಭಿಕ್ಖು, ಸಲಾಭಂ ನಾತಿಮಞ್ಞತಿ;
ತಂ ವೇ ದೇವಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ, ಸುದ್ಧಾಜೀವಿಂ ಅತನ್ದಿತ’’ನ್ತಿ.
ತತ್ಥ ಸಲಾಭನ್ತಿ ಅತ್ತನೋ ಉಪ್ಪಜ್ಜನಕಲಾಭಂ. ಸಪದಾನಚಾರಞ್ಹಿ ಪರಿವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಅನೇಸನಾಯ ಜೀವಿಕಂ ಕಪ್ಪೇನ್ತೋ ಸಲಾಭಂ ಅತಿಮಞ್ಞತಿ ಹೀಳೇತಿ ಜಿಗುಚ್ಛತಿ ನಾಮ. ತಸ್ಮಾ ಏವಂ ಅಕರಣೇನ ಸಲಾಭಂ ನಾತಿಮಞ್ಞೇಯ್ಯ. ಅಞ್ಞೇಸಂ ಪಿಹಯನ್ತಿ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಲಾಭಂ ಪತ್ಥೇನ್ತೋ ನ ಚರೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಮಾಧಿಂ ನಾಧಿಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಞ್ಞೇಸಞ್ಹಿ ಲಾಭಂ ಪಿಹಯನ್ತೋ ತೇಸಂ ಚೀವರಾದಿಕರಣೇ ಉಸ್ಸುಕ್ಕಂ ಆಪನ್ನೋ ಭಿಕ್ಖು ಅಪ್ಪನಾಸಮಾಧಿಂ ವಾ ಉಪಚಾರಸಮಾಧಿಂ ವಾ ನಾಧಿಗಚ್ಛತಿ. ಸಲಾಭಂ ನಾತಿಮಞ್ಞತೀತಿ ಅಪ್ಪಲಾಭೋಪಿ ಸಮಾನೋ ಉಚ್ಚನೀಚಕುಲೇ ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಸಪದಾನಂ ಚರನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖು ಸಲಾಭಂ ನಾತಿಮಞ್ಞತಿ ನಾಮ. ತಂ ವೇತಿ ತಂ ಏವರೂಪಂ ಭಿಕ್ಖುಂ ಸಾರಜೀವಿತತಾಯ ಸುದ್ಧಾಜೀವಿಂ ಜಙ್ಘಬಲಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವಿತಕಪ್ಪನೇನ ಅಕುಸೀತತಾಯ ಅತನ್ದಿತಂ ದೇವಾ ಪಸಂಸನ್ತಿ ಥೋಮೇನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.
ವಿಪಕ್ಖಸೇವಕಭಿಕ್ಖುವತ್ಥು ಪಞ್ಚಮಂ.