೧೧. ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಪಾಮೋಜ್ಜಬಹುಲೋತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರಾಯಸ್ಮಾ ಸಾವತ್ಥಿಯಂ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಕುಲೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ವಯಪ್ಪತ್ತೋ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಟ್ಠಂ ತಥಾಗತಂ ದಿಸ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸರೀರಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಸರೀರಸಮ್ಪತ್ತಿದಸ್ಸನೇನ ಅತಿತ್ತೋ ‘‘ಏವಾಹಂ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ತಥಾಗತಂ ದಟ್ಠುಂ ಲಭಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಯತ್ಥ ಠಿತೇನ ಸಕ್ಕಾ ದಸಬಲಂ ಪಸ್ಸಿತುಂ, ತತ್ಥ ಠಿತೋ ಸಜ್ಝಾಯಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಮನಸಿಕಾರಾದೀನಿ ಪಹಾಯ ಸತ್ಥಾರಂ ಓಲೋಕೇನ್ತೋವ ವಿಚರತಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಞಾಣಪರಿಪಾಕಂ ಆಗಮೇನ್ತೋ ಕಿಞ್ಚಿ ಅವತ್ವಾ ‘‘ಇದಾನಿಸ್ಸ ಞಾಣಂ ಪರಿಪಾಕಂ ಗತ’’ನ್ತಿ ಞತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ತೇ, ವಕ್ಕಲಿ, ಇಮಿನಾ ಪೂತಿಕಾಯೇನ ದಿಟ್ಠೇನ, ಯೋ ಖೋ, ವಕ್ಕಲಿ, ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ. ಯೋ ಮಂ ಪಸ್ಸತಿ, ಸೋ ಧಮ್ಮಂ ಪಸ್ಸತೀ’’ತಿ (ಸಂ. ನಿ. ೩.೮೭) ವತ್ವಾ ಓವದಿ. ಸೋ ಏವಂ ಓವದಿತೋಪಿ ಸತ್ಥು ದಸ್ಸನಂ ಪಹಾಯ ನೇವ ಅಞ್ಞತ್ಥ ಗನ್ತುಂ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ನಾಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಸಂವೇಗಂ ಅಲಭಿತ್ವಾ ಬುಜ್ಝಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಉಪಕಟ್ಠಾಯ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕಾಯ ರಾಜಗಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ವಸ್ಸೂಪನಾಯಿಕದಿವಸೇ ‘‘ಅಪೇಹಿ, ವಕ್ಕಲಿ, ಅಪೇಹಿ, ವಕ್ಕಲೀ’’ತಿ ಪಣಾಮೇಸಿ. ಸೋ ‘‘ನ ಮಂ ಸತ್ಥಾ ಆಲಪತೀ’’ತಿ ತೇಮಾಸಂ ಸತ್ಥು ಸಮ್ಮುಖೇ ಠಾತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ‘‘ಕಿಂ ಮಯ್ಹಂ ಜೀವಿತೇನ, ಪಬ್ಬತಾ ಅತ್ತಾನಂ ಪಾತೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಗಿಜ್ಝಕೂಟಂ ಅಭಿರುಹಿ.

ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸ ಕಿಲಮನಭಾವಂ ಞತ್ವಾ ‘‘ಅಯಂ ಭಿಕ್ಖು ಮಮ ಸನ್ತಿಕಾ ಅಸ್ಸಾಸಂ ಅಲಭನ್ತೋ ಮಗ್ಗಫಲಾನಂ ಉಪನಿಸ್ಸಯಂ ನಾಸೇಯ್ಯಾ’’ತಿ ಅತ್ತಾನಂ ದಸ್ಸೇತುಂ ಓಭಾಸಂ ಮುಞ್ಚಿ. ಅಥಸ್ಸ ಸತ್ಥು ದಿಟ್ಠಕಾಲತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ತಾವಮಹನ್ತೋಪಿ ಸೋಕೋ ಪಹೀಯಿ. ಸತ್ಥಾ ಸುಕ್ಖತಳಾಕಂ ಓಘೇನ ಪೂರೇನ್ತೋ ವಿಯ ಥೇರಸ್ಸ ಬಲವಪೀತಿಪಾಮೋಜ್ಜಂ ಉಪ್ಪಾದೇತುಂ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೩೮೧. ‘‘ಪಾಮೋಜ್ಜಬಹುಲೋ ಭಿಕ್ಖು, ಪಸನ್ನೋ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ;

ಅಧಿಗಚ್ಛೇ ಪದಂ ಸನ್ತಂ, ಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮಂ ಸುಖ’’ನ್ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಪಕತಿಯಾಪಿ ಪಾಮೋಜ್ಜಬಹುಲೋ ಭಿಕ್ಖು ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ಪಸಾದಂ ರೋಚೇತಿ, ಸೋ ಏವಂ ಪಸನ್ನೋ ಬುದ್ಧಸಾಸನೇ ಸನ್ತಂ ಪದಂ ಸಙ್ಖಾರೂಪಸಮಂ ಸುಖನ್ತಿ ಲದ್ಧನಾಮಂ ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಗಚ್ಛೇಯ್ಯಾತಿ. ಇಮಞ್ಚ ಪನ ಗಾಥಂ ವತ್ವಾ ಸತ್ಥಾ ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರಸ್ಸ ಹತ್ಥಂ ಪಸಾರೇತ್ವಾ –

‘‘ಏಹಿ ವಕ್ಕಲಿ ಮಾ ಭಾಯಿ, ಓಲೋಕೇಹಿ ತಥಾಗತಂ;

ಅಹಂ ತಂ ಉದ್ಧರಿಸ್ಸಾಮಿ, ಪಙ್ಕೇ ಸನ್ನಂವ ಕುಞ್ಜರಂ.

‘‘ಏಹಿ ವಕ್ಕಲಿ ಮಾ ಭಾಯಿ, ಓಲೋಕೇಹಿ ತಥಾಗತಂ;

ಅಹಂ ತಂ ಮೋಚಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ರಾಹುಗ್ಗಹಂವ ಸೂರಿಯಂ.

‘‘ಏಹಿ ವಕ್ಕಲಿ ಮಾ ಭಾಯಿ, ಓಲೋಕೇಹಿ ತಥಾಗತಂ;

ಅಹಂ ತಂ ಮೋಚಯಿಸ್ಸಾಮಿ, ರಾಹುಗ್ಗಹಂವ ಚನ್ದಿಮ’’ನ್ತಿ. –

ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ. ಸೋ ‘‘ದಸಬಲೋ ಮೇ ದಿಟ್ಠೋ, ಏಹೀತಿ ಚ ಅವ್ಹಾನಮ್ಪಿ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ಬಲವಪೀತಿಂ ಉಪ್ಪಾದೇತ್ವಾ ‘‘ಕುತೋ ನು ಖೋ ಗನ್ತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ಗಮನಮಗ್ಗಂ ಅಪಸ್ಸನ್ತೋ ದಸಬಲಸ್ಸ ಸಮ್ಮುಖೇ ಆಕಾಸೇ ಉಪ್ಪತಿತ್ವಾ ಪಠಮಪಾದೇ ಪಬ್ಬತೇ ಠಿತೇಯೇವ ಸತ್ಥಾರಾ ವುತ್ತಗಾಥಾ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ಆಕಾಸೇಯೇವ ಪೀತಿಂ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ಸಹ ಪಟಿಸಮ್ಭಿದಾಹಿ ಅರಹತ್ತಂ ಪತ್ವಾ ತಥಾಗತಂ ವನ್ದಮಾನೋವ ಓತರಿತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ಅಪರಭಾಗೇ ಸದ್ಧಾಧಿಮುತ್ತಾನಂ ಅಗ್ಗಟ್ಠಾನೇ ಠಪೇಸೀತಿ.

ವಕ್ಕಲಿತ್ಥೇರವತ್ಥು ಏಕಾದಸಮಂ.