೧೦. ನಙ್ಗಲಕುಲತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಅತ್ತನಾ ಚೋದಯತ್ತಾನನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ನಙ್ಗಲಕುಲತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕೋ ಕಿರ ದುಗ್ಗತಮನುಸ್ಸೋ ಪರೇಸಂ ಭತಿಂ ಕತ್ವಾ ಜೀವತಿ, ತಂ ಏಕೋ ಭಿಕ್ಖು ಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡನಿವತ್ಥಂ ನಙ್ಗಲಂ ಉಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ ಏವಮಾಹ – ‘‘ಕಿಂ ಪನ ತೇ ಏವಂ ಜೀವನತೋ ಪಬ್ಬಜಿತುಂ ನ ವರ’’ನ್ತಿ. ಕೋ ಮಂ, ಭನ್ತೇ, ಏವಂ ಜೀವನ್ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸತೀತಿ? ಸಚೇ ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಸಿ, ಅಹಂ ತಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಸಾಧು ಭನ್ತೇ, ಸಚೇ ಮಂ ಪಬ್ಬಾಜೇಸ್ಸಥ, ಪಬ್ಬಜಿಸ್ಸಾಮೀತಿ. ಅಥ ನಂ ಸೋ ಥೇರೋ ಜೇತವನಂ ನೇತ್ವಾ ಸಹತ್ಥೇನ, ನ್ಹಾಪೇತ್ವಾ ಮಾಳಕೇ ಠಪೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಾಜೇತ್ವಾ ನಿವತ್ಥಪಿಲೋತಿಕಖಣ್ಡೇನ ಸದ್ಧಿಂ ನಙ್ಗಲಂ ಮಾಳಕಸೀಮಾಯಮೇವ ರುಕ್ಖಸಾಖಾಯಂ ಠಪಾಪೇಸಿ. ಸೋ ಉಪಸಮ್ಪನ್ನಕಾಲೇಪಿ ನಙ್ಗಲಕುಲತ್ಥೇರೋತ್ವೇವ ಪಞ್ಞಾಯಿ. ಸೋ ಬುದ್ಧಾನಂ ಉಪ್ಪನ್ನಲಾಭಸಕ್ಕಾರಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಜೀವನ್ತೋ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತ್ವಾ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಂ ವಿನೋದೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ‘‘ನ ದಾನಿ ಸದ್ಧಾದೇಯ್ಯಾನಿ ಕಾಸಾಯಾನಿ ಪರಿದಹಿತ್ವಾ ಗಮಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ತಂ ರುಕ್ಖಮೂಲಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಓವದಿ – ‘‘ಅಹಿರಿಕ, ನಿಲ್ಲಜ್ಜ, ಇದಂ ನಿವಾಸೇತ್ವಾ ವಿಬ್ಭಮಿತ್ವಾ ಭತಿಂ ಕತ್ವಾ ಜೀವಿತುಕಾಮೋ ಜಾತೋ’’ತಿ. ತಸ್ಸೇವಂ ಅತ್ತಾನಂ ಓವದನ್ತಸ್ಸೇವ ಚಿತ್ತಂ ತನುಕಭಾವಂ ಗತಂ. ಸೋ ನಿವತ್ತಿತ್ವಾ ಪುನ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತ್ವಾ ತಥೇವ ಅತ್ತಾನಂ ಓವದಿ, ಪುನಸ್ಸ ಚಿತ್ತಂ ನಿವತ್ತಿ. ಸೋ ಇಮಿನಾವ ನೀಹಾರೇನ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಕಾಲೇ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ಅತ್ತಾನಂ ಓವದಿ. ಅಥ ನಂ ಭಿಕ್ಖೂ ತತ್ಥ ಅಭಿಣ್ಹಂ ಗಚ್ಛನ್ತಂ ದಿಸ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ನಙ್ಗಲತ್ಥೇರ ಕಸ್ಮಾ ಏತ್ಥ ಗಚ್ಛಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿಂಸು. ಸೋ ‘‘ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ಗಚ್ಛಾಮಿ, ಭನ್ತೇ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹೇನೇವ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿ.

ಭಿಕ್ಖೂ ತೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಕೇಳಿಂ ಕರೋನ್ತಾ ಆಹಂಸು – ‘‘ಆವುಸೋ ನಙ್ಗಲತ್ಥೇರ, ತವ ವಿಚರಣಮಗ್ಗೋ ಅವಳಞ್ಜೋ ವಿಯ ಜಾತೋ, ಆಚರಿಯಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕಂ ನ ಗಚ್ಛಸಿ ಮಞ್ಞೇ’’ತಿ. ಆಮ, ಭನ್ತೇ, ಮಯಂ ಸಂಸಗ್ಗೇ ಸತಿ ಅಗಮಿಮ್ಹಾ, ಇದಾನಿ ಪನ ಸೋ ಸಂಸಗ್ಗೋ ಛಿನ್ನೋ, ತೇನ ನ ಗಚ್ಛಾಮಾತಿ. ತಂ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂ ‘‘ಏಸ ಅಭೂತಂ ವತ್ವಾ ಅಞ್ಞಂ ಬ್ಯಾಕರೋತೀ’’ತಿ ಸತ್ಥು ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಆಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಮಮ ಪುತ್ತೋ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಚೋದೇತ್ವಾ ಪಬ್ಬಜಿತಕಿಚ್ಚಸ್ಸ ಮತ್ಥಕಂ ಪತ್ತೋ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೩೭೯. ‘‘ಅತ್ತನಾ ಚೋದಯತ್ತಾನಂ, ಪಟಿಮಂಸೇಥ ಅತ್ತನಾ;

ಸೋ ಅತ್ತಗುತ್ತೋ ಸತಿಮಾ, ಸುಖಂ ಭಿಕ್ಖು ವಿಹಾಹಿಸಿ.

೩೮೦. ‘‘ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ನಾಥೋ, ಕೋ ಹಿ ನಾಥೋ ಪರೋ ಸಿಯಾ;

ಅತ್ತಾ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಗತಿ;

ತಸ್ಮಾ ಸಂಯಮಮತ್ತಾನಂ, ಅಸ್ಸಂ ಭದ್ರಂವ ವಾಣಿಜೋ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಚೋದಯತ್ತಾನನ್ತಿ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಚೋದಯ ಸಾರಯ. ಪಟಿಮಂಸೇಥಾತಿ ಅತ್ತನಾವ ಅತ್ತಾನಂ ಪರಿವೀಮಂಸಥ. ಸೋತಿ ಸೋ ತ್ವಂ, ಭಿಕ್ಖು, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಅತ್ತನಾವ ಗುತ್ತತಾಯ ಅತ್ತಗುತ್ತೋ, ಉಪಟ್ಠಿತಸತಿತಾಯ ಸತಿಮಾ ಹುತ್ವಾ ಸಬ್ಬಿರಿಯಾಪಥೇಸು ಸುಖಂ ವಿಹರಿಸ್ಸಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ನಾಥೋತಿ ಅವಸ್ಸಯೋ ಪತಿಟ್ಠಾ. ಕೋ ಹಿ ನಾಥೋ ಪರೋತಿ ಯಸ್ಮಾ ಪರಸ್ಸ ಅತ್ತಭಾವೇ ಪತಿಟ್ಠಾಯ ಕುಸಲಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಸಗ್ಗಪರಾಯಣೇನ ಮಗ್ಗಂ ವಾ ಭಾವೇತ್ವಾ ಸಚ್ಛಿಕತಫಲೇನ ಭವಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕಾ, ತಸ್ಮಾ ಕೋ ಹಿ ನಾಮ ಪರೋ ನಾಥೋ ಭವೇಯ್ಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಸ್ಮಾತಿ ಯಸ್ಮಾ ಅತ್ತಾವ ಅತ್ತನೋ ಗತಿ ಪತಿಟ್ಠಾ ಸರಣಂ, ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ಭದ್ರಂ ಅಸ್ಸಾಜಾನೀಯಂ ನಿಸ್ಸಾಯ ಲಾಭಂ ಪತ್ಥಯನ್ತೋ ವಾಣಿಜೋ ತಸ್ಸ ವಿಸಮಟ್ಠಾನಚಾರಂ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ದಿವಸಸ್ಸ ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ನಹಾಪೇನ್ತೋ ಭೋಜೇನ್ತೋ ಸಂಯಮೇತಿ ಪಟಿಜಗ್ಗತಿ, ಏವಂ ತ್ವಮ್ಪಿ ಅನುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಅಕುಸಲಸ್ಸ ಉಪ್ಪಾದಂ ನಿವಾರೇನ್ತೋ ಸತಿಸಮ್ಮೋಸೇನ ಉಪ್ಪನ್ನಂ ಅಕುಸಲಂ ಪಜಹನ್ತೋ ಅತ್ತಾನಂ ಸಂಯಮ ಗೋಪಯ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಪಠಮಜ್ಝಾನಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರವಿಸೇಸಂ ಅಧಿಗಮಿಸ್ಸಸೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ನಙ್ಗಲಕುಲತ್ಥೇರವತ್ಥು ದಸಮಂ.