೫. ಅಞ್ಞತರಕುಲಪುತ್ತವತ್ಥು
ಮಲಿತ್ಥಿಯಾ ದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ವೇಳುವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಲಪುತ್ತಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ತಸ್ಸ ಕಿರ ಸಮಾನಜಾತಿಕಂ ಕುಲಕುಮಾರಿಕಂ ಆನೇಸುಂ. ಸಾ ಆನೀತದಿವಸತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಅತಿಚಾರಿನೀ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಕುಲಪುತ್ತೋ ತಸ್ಸಾ ಅತಿಚಾರೇನ ಲಜ್ಜಿತೋ ಕಸ್ಸಚಿ ಸಮ್ಮುಖೀಭಾವಂ ಉಪಗನ್ತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಬುದ್ಧುಪಟ್ಠಾನಾದೀನಿ ಪಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಚ್ಚಯೇನ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ವನ್ದಿತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸಿನ್ನೋ ‘‘ಕಿಂ, ಉಪಾಸಕ, ನ ದಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ, ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮಯಾ ‘ಇತ್ಥಿಯೋ ನಾಮ ನದೀಆದಿಸದಿಸಾ, ತಾಸು ಪಣ್ಡಿತೇನ ಕೋಧೋ ನ ಕಾತಬ್ಬೋ’ತಿ ವುತ್ತಂ, ತ್ವಂ ಪನ ಭವಪಟಿಚ್ಛನ್ನತ್ತಾ ನ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇಸೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇನ ಯಾಚಿತೋ –
‘‘ಯಥಾ ನದೀ ಚ ಪನ್ಥೋ ಚ, ಪಾನಾಗಾರಂ ಸಭಾ ಪಪಾ;
ಏವಂ ಲೋಕಿತ್ಥಿಯೋ ನಾಮ, ವೇಲಾ ತಾಸಂ ನ ವಿಜ್ಜತೀ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೬೫; ೧.೧೨.೯) –
ಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ, ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಇತ್ಥಿಯಾ ಹಿ ಅತಿಚಾರಿನಿಭಾವೋ ಮಲಂ, ದಾನಂ ದೇನ್ತಸ್ಸ ಮಚ್ಛೇರಂ ಮಲಂ, ಇಧಲೋಕಪರಲೋಕೇಸು ಸತ್ತಾನಂ ಅಕುಸಲಕಮ್ಮಂ ವಿನಾಸನತ್ಥೇನ ಮಲಂ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಪನ ಸಬ್ಬಮಲಾನಂ ಉತ್ತಮಮಲ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –
೨೪೨. ‘‘ಮಲಿತ್ಥಿಯಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ, ಮಚ್ಛೇರಂ ದದತೋ ಮಲಂ;
ಮಲಾ ವೇ ಪಾಪಕಾ ಧಮ್ಮಾ, ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಪರಮ್ಹಿ ಚ.
೨೪೩. ‘‘ತತೋ ಮಲಾ ಮಲತರಂ, ಅವಿಜ್ಜಾ ಪರಮಂ ಮಲಂ;
ಏತಂ ಮಲಂ ಪಹನ್ತ್ವಾನ, ನಿಮ್ಮಲಾ ಹೋಥ ಭಿಕ್ಖವೋ’’ತಿ.
ತತ್ಥ ದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ಅತಿಚಾರೋ. ಅತಿಚಾರಿನಿಞ್ಹಿ ಇತ್ಥಿಂ ಸಾಮಿಕೋಪಿ ಗೇಹಾ ನೀಹರತಿ, ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗತಮ್ಪಿ ‘‘ತ್ವಂ ಕುಲಸ್ಸ ಅಗಾರವಭೂತಾ, ಅಕ್ಖೀಹಿಪಿ ನ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ’’ತಿ ತಂ ನೀಹರನ್ತಿ. ಸಾ ಅನಾಥಾ ವಿಚರನ್ತೀ ಮಹಾದುಕ್ಖಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ತೇನಸ್ಸಾ ದುಚ್ಚರಿತಂ ‘‘ಮಲ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ದದತೋತಿ ದಾಯಕಸ್ಸ. ಯಸ್ಸ ಹಿ ಖೇತ್ತಕಸನಕಾಲೇ ‘‘ಇಮಸ್ಮಿಂ ಖೇತ್ತೇ ಸಮ್ಪನ್ನೇ ಸಲಾಕಭತ್ತಾದೀನಿ ದಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ನಿಪ್ಫನ್ನೇ ಸಸ್ಸೇಪಿ ಮಚ್ಛೇರಂ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಚಾಗಚಿತ್ತಂ ನಿವಾರೇತಿ, ಸೋ ಮಚ್ಛೇರವಸೇನ ಚಾಗಚಿತ್ತೇ ಅವಿರೂಹನ್ತೇ ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ನಿಬ್ಬಾನಸಮ್ಪತ್ತಿನ್ತಿ ತಿಸ್ಸೋ ಸಮ್ಪತ್ತಿಯೋ ನ ಲಭತಿ. ತೇನ ವುತ್ತಂ – ‘‘ಮಚ್ಛೇರಂ ದದತೋ ಮಲ’’ನ್ತಿ. ಸೇಸೇಸುಪಿ ಏಸೇವ ನಯೋ. ಪಾಪಕಾ ಧಮ್ಮಾತಿ ಅಕುಸಲಧಮ್ಮಾ ಪನ ಇಧಲೋಕೇ ಚ ಪರಲೋಕೇ ಚ ಮಲಮೇವ.
ತತೋತಿ ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಮಲತೋ. ಮಲತರನ್ತಿ ಅತಿರೇಕಮಲಂ ವೋ ಕಥೇಮೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಅವಿಜ್ಜಾತಿ ಅಟ್ಠವತ್ಥುಕಂ ಅಞ್ಞಾಣಮೇವ ಪರಮಂ ಮಲಂ. ಪಹನ್ತ್ವಾನಾತಿ ಏತಂ ಮಲಂ ಜಹಿತ್ವಾ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ತುಮ್ಹೇ ನಿಮ್ಮಲಾ ಹೋಥಾತಿ ಅತ್ಥೋ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.
ಅಞ್ಞತರಕುಲಪುತ್ತವತ್ಥು ಪಞ್ಚಮಂ.