೩. ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಅಯಸಾವ ಮಲನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಂ ನಾಮ ಭಿಕ್ಖುಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕೋ ಕಿರ ಸಾವತ್ಥಿವಾಸೀ ಕುಲಪುತ್ತೋ ಪಬ್ಬಜಿತ್ವಾ ಲದ್ಧೂಪಸಮ್ಪದೋ ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋತಿ ಪಞ್ಞಾಯಿ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಜನಪದವಿಹಾರೇ ವಸ್ಸೂಪಗತೋ ಅಟ್ಠಹತ್ಥಕಂ ಥೂಲಸಾಟಕಂ ಲಭಿತ್ವಾ ವುತ್ಥವಸ್ಸೋ ಪವಾರೇತ್ವಾ ತಂ ಆದಾಯ ಗನ್ತ್ವಾ ಭಗಿನಿಯಾ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇಸಿ. ಸಾ ‘‘ನ ಮೇ ಏಸೋ ಸಾಟಕೋ ಭಾತು ಅನುಚ್ಛವಿಕೋ’’ತಿ ತಂ ತಿಖಿಣಾಯ ವಾಸಿಯಾ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಹೀರಹೀರಂ ಕತ್ವಾ ಉದುಕ್ಖಲೇ ಕೋಟ್ಟೇತ್ವಾ ಪವಿಸೇತ್ವಾ ಪೋಥೇತ್ವಾ ವಟ್ಟೇತ್ವಾ ಸುಖುಮಸುತ್ತಂ ಕನ್ತಿತ್ವಾ ಸಾಟಕಂ ವಾಯಾಪೇಸಿ. ಥೇರೋಪಿ ಸುತ್ತಞ್ಚೇವ ಸೂಚಿಯೋ ಚ ಸಂವಿದಹಿತ್ವಾ ಚೀವರಕಾರಕೇ ದಹರಸಾಮಣೇರೇ ಸನ್ನಿಪಾತೇತ್ವಾ ಭಗಿನಿಯಾ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ತಂ ಮೇ ಸಾಟಕಂ ದೇಥ, ಚೀವರಂ ಕಾರೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸಾ ನವಹತ್ಥಂ ಸಾಟಕಂ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಕನಿಟ್ಠಭಾತಿಕಸ್ಸ ಹತ್ಥೇ ಠಪೇಸಿ. ಸೋ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ‘‘ಮಮ ಸಾಟಕೋ ಥೂಲೋ ಅಟ್ಠಹತ್ಥೋ, ಅಯಂ ಸುಖುಮೋ ನವಹತ್ಥೋ. ನಾಯಂ ಮಮ ಸಾಟಕೋ, ತುಮ್ಹಾಕಂ ಏಸ, ನ ಮೇ ಇಮಿನಾ ಅತ್ಥೋ, ತಮೇವ ಮೇ ದೇಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಮೇವ ಏಸೋ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ? ಸೋ ನೇವ ಇಚ್ಛಿ. ಅಥಸ್ಸ ಅತ್ತನಾ ಕತಕಿಚ್ಚಂ ಸಬ್ಬಂ ಆರೋಚೇತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹಾಕಮೇವೇಸ, ಗಣ್ಹಥ ನ’’ನ್ತಿ ಅದಾಸಿ. ಸೋ ತಂ ಆದಾಯ ವಿಹಾರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಚೀವರಕಮ್ಮಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ.

ಅಥಸ್ಸ ಭಗಿನೀ ಚೀವರಕಾರಾನಂ ಅತ್ಥಾಯ ಯಾಗುಭತ್ತಾದೀನಿ ಸಮ್ಪಾದೇಸಿ. ಚೀವರಸ್ಸ ನಿಟ್ಠಿತದಿವಸೇ ಪನ ಅತಿರೇಕಸಕ್ಕಾರಂ ಕಾರೇಸಿ. ಸೋ ಚೀವರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂ ಉಪ್ಪನ್ನಸಿನೇಹೋ ‘‘ಸ್ವೇ ದಾನಿ ನಂ ಪಾರುಪಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಸಂಹರಿತ್ವಾ ಚೀವರವಂಸೇ ಠಪೇತ್ವಾ ತಂ ರತ್ತಿಂ ಭುತ್ತಾಹಾರಂ ಜಿರಾಪೇತುಂ ಅಸಕ್ಕೋನ್ತೋ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತಸ್ಮಿಂಯೇವ ಚೀವರೇ ಊಕಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಭಗಿನೀಪಿಸ್ಸ ಕಾಲಕಿರಿಯಂ ಸುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಪಾದೇಸು ಪವತ್ತಮಾನಾ ರೋದಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಸ್ಸ ಸರೀರಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ಗಿಲಾನುಪಟ್ಠಾಕಸ್ಸ ಅಭಾವೇನ ಸಙ್ಘಸ್ಸೇವ ತಂ ಪಾಪುಣಾತಿ. ‘‘ಭಾಜೇಸ್ಸಾಮ ನ’’ನ್ತಿ ತಂ ಚೀವರಂ ನೀಹರಾಪೇಸುಂ. ಸಾ ಊಕಾ ‘‘ಇಮೇ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ವಿಲುಮ್ಪನ್ತೀ’’ತಿ ವಿರವನ್ತೀ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಸನ್ಧಾವಿ. ಸತ್ಥಾ ಗನ್ಧಕುಟಿಯಂ ನಿಸಿನ್ನೋವ ದಿಬ್ಬಾಯ ಸೋತಧಾತುಯಾ ತಂ ಸದ್ದಂ ಸುತ್ವಾ, ‘‘ಆನನ್ದ, ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಅಭಾಜೇತ್ವಾ ಸತ್ತಾಹಂ ನಿಕ್ಖಿಪಿತುಂ ವದೇಹೀ’’ತಿ ಆಹ. ಥೇರೋ ತಥಾ ಕಾರೇಸಿ. ಸಾಪಿ ಸತ್ತಮೇ ದಿವಸೇ ಕಾಲಂ ಕತ್ವಾ ತುಸಿತವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಿ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಅಟ್ಠಮೇ ದಿವಸೇ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಭಾಜೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹಥಾ’’ತಿ ಆಣಾಪೇಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ತಥಾ ಕರಿಂಸು.

ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ನು ಖೋ ಸತ್ಥಾ ತಿಸ್ಸಸ್ಸ ಚೀವರಂ ಸತ್ತ ದಿವಸೇ ಠಪಾಪೇತ್ವಾ ಅಟ್ಠಮೇ ದಿವಸೇ ಗಣ್ಹಿತುಂ ಅನುಜಾನೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ತಿಸ್ಸೋ ಅತ್ತನೋ ಚೀವರೇ ಊಕಾ ಹುತ್ವಾ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ತಸ್ಮಿಂ ಭಾಜಿಯಮಾನೇ ‘ಇಮೇ ಮಮ ಸನ್ತಕಂ ವಿಲುಮ್ಪನ್ತೀ’ತಿ ವಿರವನ್ತೀ ಇತೋ ಚಿತೋ ಚ ಧಾವಿ. ಸಾ ತುಮ್ಹೇಹಿ ಚೀವರೇ ಗಯ್ಹಮಾನೇ ತುಮ್ಹೇಸು ಮನಂ ಪದುಸ್ಸಿತ್ವಾ ನಿರಯೇ ನಿಬ್ಬತ್ತೇಯ್ಯ, ತೇನ ಚಾಹಂ ಚೀವರಂ ನಿಕ್ಖಿಪಾಪೇಸಿಂ. ಇದಾನಿ ಪನ ಸಾ ತುಸಿತವಿಮಾನೇ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತೇನ ವೋ ಮಯಾ ಚೀವರಗಹಣಂ ಅನುಞ್ಞಾತ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಪುನ ತೇಹಿ ‘‘ಭಾರಿಯಾ ವತ ಅಯಂ, ಭನ್ತೇ, ತಣ್ಹಾ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಆಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ತಣ್ಹಾ ನಾಮ ಭಾರಿಯಾ. ಯಥಾ ಅಯತೋ ಮಲಂ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಅಯಮೇವ ಖಾದತಿ ವಿನಾಸೇತಿ ಅಪರಿಭೋಗಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವಾಯಂ ತಣ್ಹಾ ಇಮೇಸಂ ಸತ್ತಾನಂ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಉಪ್ಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ತೇ ಸತ್ತೇ ನಿರಯಾದೀಸು ನಿಬ್ಬತ್ತಾಪೇತಿ, ವಿನಾಸಂ ಪಾಪೇತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೪೦. ‘‘ಅಯಸಾವ ಮಲಂ ಸಮುಟ್ಠಿತಂ,

ತತುಟ್ಠಾಯ ತಮೇವ ಖಾದತಿ;

ಏವಂ ಅತಿಧೋನಚಾರಿನಂ,

ಸಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ನಯನ್ತಿ ದುಗ್ಗತಿ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಯಸಾವಾತಿ ಅಯತೋ ಸಮುಟ್ಠಿತಂ. ತತುಟ್ಠಾಯಾತಿ ತತೋ ಉಟ್ಠಾಯ. ಅತಿಧೋನಚಾರಿನನ್ತಿ ಧೋನಾ ವುಚ್ಚತಿ ಚತ್ತಾರೋ ಪಚ್ಚಯೇ ‘‘ಇದಮತ್ಥಂ ಏತೇ’’ತಿ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನಪಞ್ಞಾ, ತಂ ಅತಿಕ್ಕಮಿತ್ವಾ ಚರನ್ತೋ ಅತಿಧೋನಚಾರೀ ನಾಮ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ಅಯತೋ ಮಲಂ ಸಮುಟ್ಠಾಯ ತತೋ ಸಮುಟ್ಠಿತಂ ತಮೇವ ಖಾದತಿ, ಏವಮೇವಂ ಚತುಪಚ್ಚಯೇ ಅಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತ್ವಾ ಪರಿಭುಞ್ಜನ್ತಂ ಅತಿಧೋನಚಾರಿನಂ ಸಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ಅತ್ತನಿ ಠಿತತ್ತಾ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಕಾನೇವ ತಾನಿ ಕಮ್ಮಾನಿ ದುಗ್ಗತಿಂ ನಯನ್ತೀತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು ತತಿಯಂ.