೬. ಪುಣ್ಣದಾಸೀವತ್ಥು

ಸದಾ ಜಾಗರಮಾನಾನನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪುಣ್ಣಂ ನಾಮ ರಾಜಗಹಸೇಟ್ಠಿನೋ ದಾಸಿಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ತಸ್ಸಾ ಕಿರ ಏಕದಿವಸಂ ಕೋಟ್ಟನತ್ಥಾಯ ಬಹುವೀಹಿಂ ಅದಂಸು. ಸಾ ರತ್ತಿಮ್ಪಿ ದೀಪಂ ಜಾಲೇತ್ವಾ ವೀಹಿಂ ಕೋಟ್ಟೇನ್ತೀ ವಿಸ್ಸಮನತ್ಥಾಯ ಸೇದತಿನ್ತೇನ ಗತ್ತೇನ ಬಹಿವಾತೇ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ತಸ್ಮಿಂ ಸಮಯೇ ದಬ್ಬೋ ಮಲ್ಲಪುತ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಸೇನಾಸನಪಞ್ಞಾಪಕೋ ಅಹೋಸಿ. ಸೋ ಧಮ್ಮಸ್ಸವನಂ ಸುತ್ವಾ ಅತ್ತನೋ ಅತ್ತನೋ ಸೇನಾಸನಂ ಗಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಅಙ್ಗುಲಿಂ ಜಾಲೇತ್ವಾ ಪುರತೋ ಪುರತೋ ಮಗ್ಗದೇಸನತ್ಥಾಯ ಗಚ್ಛನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಲೋಕಂ ನಿಮ್ಮಿನಿ. ಪುಣ್ಣಾ ತೇನಾಲೋಕೇನ ಪಬ್ಬತೇ ವಿಚರನ್ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ಅಹಂ ತಾವ ಅತ್ತನೋ ದುಕ್ಖೇನ ಉಪದ್ದುತಾ ಇಮಾಯಪಿ ವೇಲಾಯ ನಿದ್ದಂ ನ ಉಪೇಮಿ, ಭದ್ದನ್ತಾ ಕಿಂ ಕಾರಣಾ ನ ನಿದ್ದಾಯನ್ತೀ’’ತಿ ಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಭಿಕ್ಖುನೋ ಅಫಾಸುಕಂ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ದೀಘಜಾತಿಕೇನ ವಾ ಉಪದ್ದವೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸಞ್ಞಂ ಕತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಕುಣ್ಡಕಂ ಆದಾಯ ಉದಕೇನ ತೇಮೇತ್ವಾ ಹತ್ಥತಲೇ ಪೂವಂ ಕತ್ವಾ ಅಙ್ಗಾರೇಸು ಪಚಿತ್ವಾ ಉಚ್ಛಙ್ಗೇ ಕತ್ವಾ ತಿತ್ಥಮಗ್ಗೇ ಖಾದಿಸ್ಸಾಮೀತಿ ಘಟಂ ಆದಾಯ ತಿತ್ಥಾಭಿಮುಖೀ ಪಾಯಾಸಿ. ಸತ್ಥಾಪಿ ಗಾಮಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸಿತುಂ ತಮೇವ ಮಗ್ಗಂ ಪಟಿಪಜ್ಜಿ.

ಸಾ ಸತ್ಥಾರಂ ದಿಸ್ವಾ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಅಞ್ಞೇಸು ದಿವಸೇಸು ಸತ್ಥರಿ ದಿಟ್ಠೇಪಿ ಮಮ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ನ ಹೋತಿ, ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೇ ಸತಿ ಸತ್ಥಾರಂ ನ ಪಸ್ಸಾಮಿ, ಇದಾನಿ ಮೇ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮೋ ಚ ಅತ್ಥಿ, ಸತ್ಥಾ ಚ ಸಮ್ಮುಖೀಭೂತೋ. ಸಚೇ ಲೂಖಂ ವಾ ಪಣೀತಂ ವಾತಿ ಅಚಿನ್ತೇತ್ವಾ ಗಣ್ಹೇಯ್ಯ, ದದೇಯ್ಯಾಹಂ ಇಮಂ ಪೂವ’’ನ್ತಿ ಘಟಂ ಏಕಮನ್ತೇ ನಿಕ್ಖಿಪಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಇಮಂ ಲೂಖಂ ದಾನಂ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ಮಮ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ತೇನ ನೀಹರಿತ್ವಾ ದಿನ್ನಂ ಮಹಾರಾಜದತ್ತಿಯಂ ಪತ್ತಂ ಉಪನಾಮೇತ್ವಾ ಪೂವಂ ಗಣ್ಹಿ. ಪುಣ್ಣಾಪಿ ತಂ ಸತ್ಥು ಪತ್ತೇ ಪತಿಟ್ಠಪೇತ್ವಾವ ಪಞ್ಚಪತಿಟ್ಠಿತೇನ ವನ್ದಿತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ತುಮ್ಹೇಹಿ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋಯೇವ ಮೇ ಸಮಿಜ್ಝತೂ’’ತಿ ಆಹ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಏವಂ ಹೋತೂ’’ತಿ ಠಿತಕೋವ ಅನುಮೋದನಂ ಅಕಾಸಿ.

ಪುಣ್ಣಾಪಿ ಚಿನ್ತೇಸಿ – ‘‘ಕಿಞ್ಚಾಪಿ ಮೇ ಸತ್ಥಾ ಸಙ್ಗಹಂ ಕರೋನ್ತೋ ಪೂವಂ ಗಣ್ಹಿ, ನ ಪನಿದಂ ಖಾದಿಸ್ಸತಿ. ಅದ್ಧಾ ಪುರತೋ ಕಾಕಸ್ಸ ವಾ ಸುನಖಸ್ಸ ವಾ ದತ್ವಾ ರಞ್ಞೋ ವಾ ರಾಜಪುತ್ತಸ್ಸ ವಾ ಗೇಹಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಪಣೀತಭೋಜನಂ ಭುಞ್ಜಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾಪಿ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಏಸಾ ಚಿನ್ತೇಸೀ’’ತಿ ತಸ್ಸಾ ಚಿತ್ತಾಚಾರಂ ಞತ್ವಾ ಆನನ್ದತ್ಥೇರಂ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ನಿಸೀದನಾಕಾರಂ ದಸ್ಸೇಸಿ. ಥೇರೋ ಚೀವರಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಅದಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಬಹಿನಗರೇಯೇವ ನಿಸೀದಿತ್ವಾ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಅಕಾಸಿ. ದೇವತಾ ಸಕಲಚಕ್ಕವಾಳಗಬ್ಭೇ ದೇವಮನುಸ್ಸಾನಂ ಉಪಕಪ್ಪನಕಂ ಓಜಂ ಮಧುಪಟಲಂ ವಿಯ ಪೀಳೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಪಕ್ಖಿಪಿಂಸು. ಪುಣ್ಣಾ ಚ ಓಲೋಕೇನ್ತೀ ಅಟ್ಠಾಸಿ. ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಾವಸಾನೇ ಥೇರೋ ಉದಕಂ ಅದಾಸಿ. ಸತ್ಥಾ ಕತಭತ್ತಕಿಚ್ಚೋ ಪುಣ್ಣಂ ಆಮನ್ತೇತ್ವಾ ‘‘ಕಸ್ಮಾ ತ್ವಂ ಪುಣ್ಣೇ ಮಮ ಸಾವಕೇ ಪರಿಭವಸೀ’’ತಿ ಆಹ. ನ ಪರಿಭವಾಮಿ, ಭನ್ತೇತಿ. ಅಥ ತಯಾ ಮಮ ಸಾವಕೇ ಓಲೋಕೇತ್ವಾ ಕಿಂ ಕಥಿತನ್ತಿ? ‘‘ಅಹಂ ತಾವ ಇಮಿನಾ ದುಕ್ಖುಪದ್ದವೇನ ನಿದ್ದಂ ನ ಉಪೇಮಿ, ಭದ್ದನ್ತಾ ಕಿಮತ್ಥಂ ನಿದ್ದಂ ನ ಉಪೇನ್ತಿ, ಅದ್ಧಾ ಕಸ್ಸಚಿ ಅಫಾಸುಕಂ ವಾ ಭವಿಸ್ಸತಿ, ದೀಘಜಾತಿಕೇನ ವಾ ಉಪದ್ದವೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಏತ್ತಕಂ ಮಯಾ, ಭನ್ತೇ, ಚಿನ್ತಿತನ್ತಿ. ಸತ್ಥಾ ತಸ್ಸಾ ವಚನಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಪುಣ್ಣೇ ತ್ವಂ ನ ತಾವ ದುಕ್ಖುಪದ್ದವೇನ ನಿದ್ದಾಯಸಿ, ಮಮ ಸಾವಕಾ ಸದಾ ಜಾಗರಿಯಮನುಯುತ್ತತಾಯ ನ ನಿದ್ದಾಯನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೨೬. ‘‘ಸದಾ ಜಾಗರಮಾನಾನಂ, ಅಹೋರತ್ತಾನುಸಿಕ್ಖಿನಂ;

ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಮುತ್ತಾನಂ, ಅತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಆಸವಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಅಹೋರತ್ತಾನುಸಿಕ್ಖಿನನ್ತಿ ದಿವಾ ಚ ರತ್ತಿಞ್ಚ ತಿಸ್ಸೋ ಸಿಕ್ಖಾ ಸಿಕ್ಖಮಾನಾನಂ. ನಿಬ್ಬಾನಂ ಅಧಿಮುತ್ತಾನನ್ತಿ ನಿಬ್ಬಾನಜ್ಝಾಸಯಾನಂ. ಅತ್ಥಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಏವರೂಪಾನಂ ಸಬ್ಬೇಪಿ ಆಸವಾ ಅತ್ಥಂ ವಿನಾಸಂ ನತ್ಥಿಭಾವಂ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಯಥಾಠಿತಾ ಪುಣ್ಣಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಪರಿಸಾಯಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸತ್ಥಾ ಕುಣ್ಡಕಅಙ್ಗಾರಪೂವೇನ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕತ್ವಾ ವಿಹಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಭಿಕ್ಖೂ ಧಮ್ಮಸಭಾಯಂ ಕಥಂ ಸಮುಟ್ಠಾಪೇಸುಂ ‘‘ದುಕ್ಕರಂ, ಆವುಸೋ, ಸಮ್ಮಾಸಮ್ಬುದ್ಧೇನ ಕತಂ ಪುಣ್ಣಾಯ ದಿನ್ನೇನ ಕುಣ್ಡಕಅಙ್ಗಾರಪೂವೇನ ಭತ್ತಕಿಚ್ಚಂ ಕರೋನ್ತೇನಾ’’ತಿ. ಸತ್ಥಾ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಾಯ ನುತ್ಥ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏತರಹಿ ಕಥಾಯ ಸನ್ನಿಸಿನ್ನಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ‘‘ಇಮಾಯ ನಾಮಾ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮಯಾ ಇಮಾಯ ದಿನ್ನಕುಣ್ಡಕಂ ಪರಿಭುತ್ತಮೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ –

‘‘ಭುತ್ವಾ ತಿಣಪರಿಘಾಸಂ, ಭುತ್ವಾ ಆಚಾಮಕುಣ್ಡಕಂ;

ಏತಂ ತೇ ಭೋಜನಂ ಆಸಿ, ಕಸ್ಮಾ ದಾನಿ ನ ಭುಞ್ಜಸಿ.

‘‘ಯತ್ಥ ಪೋಸಂ ನ ಜಾನನ್ತಿ, ಜಾತಿಯಾ ವಿನಯೇನ ವಾ;

ಬಹುಂ ತತ್ಥ ಮಹಾಬ್ರಹ್ಮೇ, ಅಪಿ ಆಚಾಮಕುಣ್ಡಕಂ.

‘‘ತ್ವಞ್ಚ ಖೋ ಮಂ ಪಜಾನಾಸಿ, ಯಾದಿಸಾಯಂ ಹಯುತ್ತಮೋ;

ಜಾನನ್ತೋ ಜಾನಮಾಗಮ್ಮ, ನ ತೇ ಭಕ್ಖಾಮಿ ಕುಣ್ಡಕ’’ನ್ತಿ. (ಜಾ. ೧.೩.೧೦-೧೨) –

ಇಮಂ ಕುಣ್ಡಕಸಿನ್ಧವಪೋತಕಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ.

ಪುಣ್ಣದಾಸೀವತ್ಥು ಛಟ್ಠಂ.