೯. ನನ್ದಿಯವತ್ಥು

ಚಿರಪ್ಪವಾಸಿನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಇಸಿಪತನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ನನ್ದಿಯಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಬಾರಾಣಸಿಯಂ ಕಿರ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಕುಲಸ್ಸ ನನ್ದಿಯೋ ನಾಮ ಪುತ್ತೋ ಅಹೋಸಿ, ಸೋ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಅನುರೂಪೋ ಸದ್ಧಾಸಮ್ಪನ್ನೋ ಸಙ್ಘುಪಟ್ಠಾಕೋ ಅಹೋಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾಪಿತರೋ ವಯಪ್ಪತ್ತಕಾಲೇ ಸಮ್ಮುಖಗೇಹತೋ ಮಾತುಲಧೀತರಂ ರೇವತಿಂ ನಾಮ ಆನೇತುಕಾಮಾ ಅಹೇಸುಂ. ಸಾ ಪನ ಅಸ್ಸದ್ಧಾ ಅದಾನಸೀಲಾ, ನನ್ದಿಯೋ ತಂ ನ ಇಚ್ಛಿ. ಅಥಸ್ಸ ಮಾತಾ ರೇವತಿಂ ಆಹ – ‘‘ಅಮ್ಮ, ತ್ವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ನಿಸಜ್ಜನಟ್ಠಾನಂ ಉಪಲಿಮ್ಪಿತ್ವಾ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇಹಿ, ಆಧಾರಕೇ ಠಪೇಹಿ, ಭಿಕ್ಖೂನಂ ಆಗತಕಾಲೇ ಪತ್ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ನಿಸೀದಾಪೇತ್ವಾ ಧಮ್ಮಕರಣೇನ ಪಾನೀಯಂ ಪರಿಸ್ಸಾವೇತ್ವಾ ಭುತ್ತಕಾಲೇ ಪತ್ತೇ ಧೋವ, ಏವಂ ಮೇ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರಾಧಿತಾ ಭವಿಸ್ಸಸೀ’’ತಿ. ಸಾ ತಥಾ ಅಕಾಸಿ. ಅಥ ನಂ ‘‘ಓವಾದಕ್ಖಮಾ ಜಾತಾ’’ತಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಆರೋಚೇತ್ವಾ ತೇನ ಸಾಧೂತಿ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತೇ ದಿವಸಂ ಠಪೇತ್ವಾ ಆವಾಹಂ ಕರಿಂಸು.

ಅಥ ನಂ ನನ್ದಿಯೋ ಆಹ – ‘‘ಸಚೇ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಞ್ಚ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಚ ಮೇ ಉಪಟ್ಠಹಿಸ್ಸಸಿ, ಏವಂ ಇಮಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ವಸಿತುಂ ಲಭಿಸ್ಸಸಿ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹೋಹೀ’’ತಿ. ಸಾ ‘‘ಸಾಧೂ’’ತಿ ಪಟಿಸ್ಸುಣಿತ್ವಾ ಕತಿಪಾಹಂ ಸದ್ಧಾ ವಿಯ ಹುತ್ವಾ ಭತ್ತಾರಂ ಉಪಟ್ಠಹನ್ತೀ ದ್ವೇ ಪುತ್ತೇ ವಿಜಾಯಿ. ನನ್ದಿಯಸ್ಸಾಪಿ ಮಾತಾಪಿತರೋ ಕಾಲಮಕಂಸು, ಗೇಹೇ ಸಬ್ಬಿಸ್ಸರಿಯಂ ತಸ್ಸಾಯೇವ ಅಹೋಸಿ. ನನ್ದಿಯೋಪಿ ಮಾತಾಪಿತೂನಂ ಕಾಲಕಿರಿಯತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಮಹಾದಾನಪತಿ ಹುತ್ವಾ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಕಪಣದ್ಧಿಕಾದೀನಮ್ಪಿ ಗೇಹದ್ವಾರೇ ಪಾಕವತ್ತಂ ಪಟ್ಠಪೇಸಿ. ಸೋ ಅಪರಭಾಗೇ ಸತ್ಥು ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಆವಾಸದಾನೇ ಆನಿಸಂಸಂ ಸಲ್ಲಕ್ಖೇತ್ವಾ ಇಸಿಪತನೇ ಮಹಾವಿಹಾರೇ ಚತೂಹಿ ಗಬ್ಭೇಹಿ ಪಟಿಮಣ್ಡಿತಂ ಚತುಸಾಲಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ಮಞ್ಚಪೀಠಾದೀನಿ ಅತ್ಥರಾಪೇತ್ವಾ ತಂ ಆವಾಸಂ ನಿಯ್ಯಾದೇನ್ತೋ ಬುದ್ಧಪ್ಪಮುಖಸ್ಸ ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘಸ್ಸ ದಾನಂ ದತ್ವಾ ತಥಾಗತಸ್ಸ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಂ ಅದಾಸಿ. ಸತ್ಥು ಹತ್ಥೇ ದಕ್ಖಿಣೋದಕಪತಿಟ್ಠಾನೇನ ಸದ್ಧಿಂಯೇವ ತಾವತಿಂಸದೇವಲೋಕೇ ಸಬ್ಬದಿಸಾಸು ದ್ವಾದಸಯೋಜನಿಕೋ ಉದ್ಧಂ ಯೋಜನಸತುಬ್ಬೇಧೋ ಸತ್ತರತನಮಯೋ ನಾರೀಗಣಸಮ್ಪನ್ನೋ ದಿಬ್ಬಪಾಸಾದೋ ಉಗ್ಗಚ್ಛಿ.

ಅಥೇಕದಿವಸೇ ಮಹಾಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನತ್ಥೇರೋ ದೇವಚಾರಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ಅವಿದೂರೇ ಠಿತೋ ಅತ್ತನೋ ಸನ್ತಿಕೇ ಆಗತೇ ದೇವಪುತ್ತೇ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ಕಸ್ಸೇಸೋ ಅಚ್ಛರಾಗಣಪರಿವುತೋ ದಿಬ್ಬಪಾಸಾದೋ ನಿಬ್ಬತ್ತೋ’’ತಿ. ಅಥಸ್ಸ ದೇವಪುತ್ತಾ ವಿಮಾನಸಾಮಿಕಂ ಆಚಿಕ್ಖನ್ತಾ ಆಹಂಸು – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಯೇನ ನನ್ದಿಯೇನ ನಾಮ ಗಹಪತಿಪುತ್ತೇನ ಇಸಿಪತನೇ ಸತ್ಥು ವಿಹಾರಂ ಕಾರೇತ್ವಾ ದಿನ್ನೋ, ತಸ್ಸತ್ಥಾಯ ಏತಂ ವಿಮಾನಂ ನಿಬ್ಬತ್ತ’’ನ್ತಿ. ಅಚ್ಛರಾಸಙ್ಘೋಪಿ ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಾಸಾದತೋ ಓರೋಹಿತ್ವಾ ಆಹ – ‘‘ಭನ್ತೇ, ಮಯಂ ‘ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ಪರಿಚಾರಿಕಾ ಭವಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಇಧ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ, ತಂ ಪನ ಅಪಸ್ಸನ್ತೀ ಅತಿವಿಯ ಉಕ್ಕಣ್ಠಿತಮ್ಹಾ, ಮತ್ತಿಕಪಾತಿಂ ಭಿನ್ದಿತ್ವಾ ಸುವಣ್ಣಪಾತಿಗಹಣಂ ವಿಯ ಮನುಸ್ಸಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಜಹಿತ್ವಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿಗಹಣಂ, ಇಧಾಗಮನತ್ಥಾಯ ನಂ ವದೇಯ್ಯಾಥಾ’’ತಿ. ಥೇರೋ ತತೋ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ಉಪಸಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪುಚ್ಛಿ – ‘‘ನಿಬ್ಬತ್ತತಿ ನು ಖೋ, ಭನ್ತೇ, ಮನುಸ್ಸಲೋಕೇ ಠಿತಾನಂಯೇವ ಕತಕಲ್ಯಾಣಾನಂ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತೀ’’ತಿ. ‘‘ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನ, ನನು ತೇ ದೇವಲೋಕೇ ನನ್ದಿಯಸ್ಸ ನಿಬ್ಬತ್ತಾ ದಿಬ್ಬಸಮ್ಪತ್ತಿ ಸಾಮಂ ದಿಟ್ಠಾ, ಕಸ್ಮಾ ಮಂ ಪುಚ್ಛಸೀ’’ತಿ. ‘‘ಏವಂ, ಭನ್ತೇ, ನಿಬ್ಬತ್ತತೀ’’ತಿ.

ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಂ ಕಿಂ ನಾಮೇತಂ ಕಥೇಸಿ. ಯಥಾ ಹಿ ಚಿರಪ್ಪವುಟ್ಠಂ ಪುತ್ತಂ ವಾ ಭಾತರಂ ವಾ ವಿಪ್ಪವಾಸತೋ ಆಗಚ್ಛನ್ತಂ ಗಾಮದ್ವಾರೇ ಠಿತೋ ಕೋಚಿದೇವ ದಿಸ್ವಾ ವೇಗೇನ ಗೇಹಂ ಆಗನ್ತ್ವಾ ‘ಅಸುಕೋ ನಾಮ ಆಗತೋ’ತಿ ಆರೋಚೇಯ್ಯ, ಅಥಸ್ಸ ಞಾತಕಾ ಹಟ್ಠಪಹಟ್ಠಾ ವೇಗೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ‘ಆಗತೋಸಿ, ತಾತ, ಅರೋಗೋಸಿ, ತಾತಾ’ತಿ ತಂ ಅಭಿನನ್ದೇಯ್ಯುಂ, ಏವಮೇವ ಇಧ ಕತಕಲ್ಯಾಣಂ ಇತ್ಥಿಂ ವಾ ಪುರಿಸಂ ವಾ ಇಮಂ ಲೋಕಂ ಜಹಿತ್ವಾ ಪರಲೋಕಂ ಗತಂ ದಸವಿಧಂ ದಿಬ್ಬಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಆದಾಯ ‘ಅಹಂ ಪುರತೋ, ಅಹಂ ಪುರತೋ’ತಿ ಪಚ್ಚುಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ದೇವತಾ ಅಭಿನನ್ದನ್ತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೨೧೯. ‘‘ಚಿರಪ್ಪವಾಸಿಂ ಪುರಿಸಂ, ದೂರತೋ ಸೋತ್ಥಿಮಾಗತಂ;

ಞಾತಿಮಿತ್ತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ ಚ, ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಆಗತಂ.

೨೨೦. ‘‘ತಥೇವ ಕತಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ, ಅಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಂ ಗತಂ;

ಪುಞ್ಞಾನಿ ಪಟಿಗಣ್ಹನ್ತಿ, ಪಿಯಂ ಞಾತೀವ ಆಗತ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಚಿರಪ್ಪವಾಸಿನ್ತಿ ಚಿರಪ್ಪವುಟ್ಠಂ. ದೂರತೋ ಸೋತ್ಥಿಮಾಗತನ್ತಿ ವಣಿಜ್ಜಂ ವಾ ರಾಜಪೋರಿಸಂ ವಾ ಕತ್ವಾ ಲದ್ಧಲಾಭಂ ನಿಪ್ಫನ್ನಸಮ್ಪತ್ತಿಂ ಅನುಪದ್ದವೇನ ದೂರಟ್ಠಾನತೋ ಆಗತಂ. ಞಾತಿಮಿತ್ತಾ ಸುಹಜ್ಜಾ ಚಾತಿ ಕುಲಸಮ್ಬನ್ಧವಸೇನ ಞಾತೀ ಚ ಸನ್ದಿಟ್ಠಾದಿಭಾವೇನ ಮಿತ್ತಾ ಚ ಸುಹದಯಭಾವೇನ ಸುಹಜ್ಜಾ ಚ. ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ ಆಗತನ್ತಿ ನಂ ದಿಸ್ವಾ ಆಗತನ್ತಿ ವಚನಮತ್ತೇನ ವಾ ಅಞ್ಜಲಿಕರಣಮತ್ತೇನ ವಾ ಗೇಹಸಮ್ಪತ್ತಂ ಪನ ನಾನಪ್ಪಕಾರಪಣ್ಣಾಕಾರಾಭಿಹರಣವಸೇನ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಿ. ತಥೇವಾತಿ ತೇನೇವಾಕಾರೇನ ಕತಪುಞ್ಞಮ್ಪಿ ಪುಗ್ಗಲಂ ಇಮಸ್ಮಾ ಲೋಕಾ ಪರಲೋಕಂ ಗತಂ ದಿಬ್ಬಂ ಆಯುವಣ್ಣಸುಖಯಸಆಧಿಪತೇಯ್ಯಂ, ದಿಬ್ಬಂ ರೂಪಸದ್ದಗನ್ಧರಸಫೋಟ್ಠಬ್ಬನ್ತಿ ಇಮಂ ದಸವಿಧಂ ಪಣ್ಣಾಕಾರಂ ಆದಾಯ ಮಾತಾಪಿತುಟ್ಠಾನೇ ಠಿತಾನಿ ಪುಞ್ಞಾನಿ ಅಭಿನನ್ದನ್ತಾನಿ ಪಟಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಿ. ಪಿಯಂ ಞಾತೀವಾತಿ ಇಧಲೋಕೇ ಪಿಯಞಾತಕಂ ಆಗತಂ ಸೇಸಞಾತಕಾ ವಿಯಾತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಬಹೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ನನ್ದಿಯವತ್ಥು ನವಮಂ.

ಪಿಯವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಸೋಳಸಮೋ ವಗ್ಗೋ.