೨. ಅಞ್ಞತರಕುಟುಮ್ಬಿಕವತ್ಥು

ಪಿಯತೋ ಜಾಯತೀತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಅಞ್ಞತರಂ ಕುಟುಮ್ಬಿಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಹಿ ಅತ್ತನೋ ಪುತ್ತೇ ಕಾಲಕತೇ ಪುತ್ತಸೋಕಾಭಿಭೂತೋ ಆಳಾಹನಂ ಗನ್ತ್ವಾ ರೋದತಿ, ಪುತ್ತಸೋಕಂ ಸನ್ಧಾರೇತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ಸತ್ಥಾ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇ ಲೋಕಂ ವೋಲೋಕೇನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಸೋತಾಪತ್ತಿಮಗ್ಗಸ್ಸೂಪನಿಸ್ಸಯಂ ದಿಸ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಪಾತಪಟಿಕ್ಕನ್ತೋ ಏಕಂ ಪಚ್ಛಾಸಮಣಂ ಗಹೇತ್ವಾ ತಸ್ಸ ಗೇಹದ್ವಾರಂ ಅಗಮಾಸಿ. ಸೋ ಸತ್ಥು ಆಗತಭಾವಂ ಸುತ್ವಾ ‘‘ಮಯಾ ಸದ್ಧಿಂ ಪಟಿಸನ್ಥಾರಂ ಕಾತುಕಾಮೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಸತ್ಥಾರಂ ಪವೇಸೇತ್ವಾ ಗೇಹಮಜ್ಝೇ ಆಸನಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತ್ವಾ ಸತ್ಥರಿ ನಿಸಿನ್ನೇ ಆಗನ್ತ್ವಾ ಏಕಮನ್ತಂ ನಿಸೀದಿ. ಅಥ ನಂ ಸತ್ಥಾ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ, ಉಪಾಸಕ, ದುಕ್ಖಿತೋಸೀ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತ್ವಾ ತೇನ ಪುತ್ತವಿಯೋಗದುಕ್ಖೇ ಆರೋಚಿತೇ, ‘‘ಉಪಾಸಕ, ಮಾ ಚಿನ್ತಯಿ, ಇದಂ ಮರಣಂ ನಾಮ ನ ಏಕಸ್ಮಿಂಯೇವ ಠಾನೇ, ನ ಚ ಏಕಸ್ಸೇವ ಹೋತಿ, ಯಾವತಾ ಪನ ಭವುಪ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ ಅತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬಸತ್ತಾನಂ ಹೋತಿಯೇವ. ಏಕಸಙ್ಖಾರೋಪಿ ನಿಚ್ಚೋ ನಾಮ ನತ್ಥಿ. ತಸ್ಮಾ ‘ಮರಣಧಮ್ಮಂ ಮತಂ, ಭಿಜ್ಜನಧಮ್ಮಂ ಭಿನ್ನ’ನ್ತಿ ಯೋನಿಸೋ ಪಚ್ಚವೇಕ್ಖಿತಬ್ಬಂ, ನ ಸೋಚಿತಬ್ಬಂ. ಪೋರಾಣಪಣ್ಡಿತಾಪಿ ಹಿ ಪುತ್ತಸ್ಸ ಮತಕಾಲೇ ‘ಮರಣಧಮ್ಮಂ ಮತಂ, ಭಿಜ್ಜನಧಮ್ಮಂ ಭಿನ್ನ’ನ್ತಿ ಸೋಕಂ ಅಕತ್ವಾ ಮರಣಸ್ಸತಿಮೇವ ಭಾವಯಿಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ, ‘‘ಭನ್ತೇ, ಕೇ ಏವಮಕಂಸು, ಕದಾ ಚ ಅಕಂಸು, ಆಚಿಕ್ಖಥ ಮೇ’’ತಿ ಯಾಚಿತೋ ತಸ್ಸತ್ಥಸ್ಸ ಪಕಾಸನತ್ಥಂ ಅತೀತಂ ಆಹರಿತ್ವಾ –

‘‘ಉರಗೋವ ತಚಂ ಜಿಣ್ಣಂ, ಹಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತಿ ಸಂ ತನುಂ;

ಏವಂ ಸರೀರೇ ನಿಬ್ಭೋಗೇ, ಪೇತೇ ಕಾಲಕತೇ ಸತಿ.

‘‘ಡಯ್ಹಮಾನೋ ನ ಜಾನಾತಿ, ಞಾತೀನಂ ಪರಿದೇವಿತಂ;

ತಸ್ಮಾ ಏತಂ ನ ಸೋಚಾಮಿ, ಗತೋ ಸೋ ತಸ್ಸ ಯಾ ಗತೀ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೫.೧೯-೨೦) –

ಇಮಂ ಪಞ್ಚಕನಿಪಾತೇ ಉರಗಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ‘‘ಏವಂ ಪುಬ್ಬೇ ಪಣ್ಡಿತಾ ಪಿಯಪುತ್ತೇ ಕಾಲಕತೇ ಯಥಾ ಏತರಹಿ ತ್ವಂ ಕಮ್ಮನ್ತೇ ವಿಸ್ಸಜ್ಜೇತ್ವಾ ನಿರಾಹಾರೋ ರೋದನ್ತೋ ವಿಚರಸಿ, ತಥಾ ಅವಿಚರಿತ್ವಾ ಮರಣಸ್ಸತಿಭಾವನಾಬಲೇನ ಸೋಕಂ ಅಕತ್ವಾ ಆಹಾರಂ ಪರಿಭುಞ್ಜಿಂಸು, ಕಮ್ಮನ್ತಞ್ಚ ಅಧಿಟ್ಠಹಿಂಸು. ತಸ್ಮಾ ‘ಪಿಯಪುತ್ತೋ ಮೇ ಕಾಲಕತೋ’ತಿ ಮಾ ಚಿನ್ತಯಿ. ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನೋ ಹಿ ಸೋಕೋ ವಾ ಭಯಂ ವಾ ಪಿಯಮೇವ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೨೧೨. ‘‘ಪಿಯತೋ ಜಾಯತೀ ಸೋಕೋ, ಪಿಯತೋ ಜಾಯತೀ ಭಯಂ;

ಪಿಯತೋ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಸ್ಸ, ನತ್ಥಿ ಸೋಕೋ ಕುತೋ ಭಯ’’ನ್ತಿ.

ತತ್ಥ ಪಿಯತೋತಿ ವಟ್ಟಮೂಲಕೋ ಹಿ ಸೋಕೋ ವಾ ಭಯಂ ವಾ ಉಪ್ಪಜ್ಜಮಾನಂ ಪಿಯಮೇವ ಸತ್ತಂ ವಾ ಸಙ್ಖಾರಂ ವಾ ನಿಸ್ಸಾಯ ಉಪ್ಪಜ್ಜತಿ, ತತೋ ಪನ ವಿಪ್ಪಮುತ್ತಸ್ಸ ಉಭಯಮ್ಪೇತಂ ನತ್ಥೀತಿ ಅತ್ಥೋ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಕುಟುಮ್ಬಿಕೋ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಅಞ್ಞತರಕುಟುಮ್ಬಿಕವತ್ಥು ದುತಿಯಂ.