೨. ಸುದ್ಧೋದನವತ್ಥು

ಉತ್ತಿಟ್ಠೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪಿತರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಏಕಸ್ಮಿಞ್ಹಿ ಸಮಯೇ ಸತ್ಥಾ ಪಠಮಗಮನೇನ ಕಪಿಲಪುರಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಞಾತೀಹಿ ಕತಪಚ್ಚುಗ್ಗಮನೋ ನಿಗ್ರೋಧಾರಾಮಂ ಪತ್ವಾ ಞಾತೀನಂ ಮಾನಭಿನ್ದನತ್ಥಾಯ ಆಕಾಸೇ ರತನಚಙ್ಕಮಂ ಮಾಪೇತ್ವಾ ತತ್ಥ ಚಙ್ಕಮನ್ತೋ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇಸಿ. ಞಾತೀ ಪಸನ್ನಚಿತ್ತಾ ಸುದ್ಧೋದನಮಹಾರಾಜಾನಂ ಆದಿಂ ಕತ್ವಾ ವನ್ದಿಂಸು. ತಸ್ಮಿಂ ಞಾತಿಸಮಾಗಮೇ ಪೋಕ್ಖರವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿ. ತಂ ಆರಬ್ಭ ಮಹಾಜನೇನ ಕಥಾಯ ಸಮುಟ್ಠಾಪಿತಾಯ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವ, ಪುಬ್ಬೇಪಿ ಮಯ್ಹಂ ಞಾತಿಸಮಾಗಮೇ ಪೋಕ್ಖರವಸ್ಸಂ ವಸ್ಸಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ವೇಸ್ಸನ್ತರಜಾತಕಂ (ಜಾ. ೨.೨೨.೧೬೫೫ ಆದಯೋ) ಕಥೇಸಿ. ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸುತ್ವಾ ಪಕ್ಕಮನ್ತೇಸು ಞಾತೀಸು ಏಕೋಪಿ ಸತ್ಥಾರಂ ನ ನಿಮನ್ತೇಸಿ. ರಾಜಾಪಿ ‘‘ಮಯ್ಹಂ ಪುತ್ತೋ ಮಮ ಗೇಹಂ ಅನಾಗನ್ತ್ವಾ ಕಹಂ ಗಮಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಅನಿಮನ್ತೇತ್ವಾವ ಅಗಮಾಸಿ. ಗನ್ತ್ವಾ ಚ ಪನ ಗೇಹೇ ವೀಸತಿಯಾ ಭಿಕ್ಖುಸಹಸ್ಸಾನಂ ಯಾಗುಆದೀನಿ ಪಟಿಯಾದಾಪೇತ್ವಾ ಆಸನಾನಿ ಪಞ್ಞಾಪೇಸಿ. ಪುನದಿವಸೇ ಸತ್ಥಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಪವಿಸನ್ತೋ ‘‘ಕಿಂ ನು ಖೋ ಅತೀತಬುದ್ಧಾ ಪಿತು ನಗರಂ ಪತ್ವಾ ಉಜುಕಮೇವ ಞಾತಿಕುಲಂ ಪವಿಸಿಂಸು, ಉದಾಹು ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿಂಸೂ’’ತಿ ಆವಜ್ಜೇನ್ತೋ ‘‘ಪಟಿಪಾಟಿಯಾ ಚರಿಂಸೂ’’ತಿ ದಿಸ್ವಾ ಪಠಮಗೇಹತೋ ಪಟ್ಠಾಯ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಪಾಯಾಸಿ. ರಾಹುಲಮಾತಾ ಪಾಸಾದತಲೇ ನಿಸಿನ್ನಾವ ದಿಸ್ವಾ ತಂ ಪವತ್ತಿಂ ರಞ್ಞೋ ಆರೋಚೇಸಿ. ರಾಜಾ ಸಾಟಕಂ ಸಣ್ಠಾಪೇನ್ತೋ ವೇಗೇನ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಂ ವನ್ದಿತ್ವಾ – ‘‘ಪುತ್ತ, ಕಸ್ಮಾ ಮಂ ನಾಸೇಸಿ, ಅತಿವಿಯ ತೇ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೇನ ಲಜ್ಜಾ ಉಪ್ಪಾದಿತಾ, ಯುತ್ತಂ ನಾಮ ವೋ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ನಗರೇ ಸುವಣ್ಣಸಿವಿಕಾದೀಹಿ ವಿಚರಿತ್ವಾ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತುಂ, ಕಿಂ ಮಂ ಲಜ್ಜಾಪೇಸೀ’’ತಿ? ‘‘ನಾಹಂ ತಂ, ಮಹಾರಾಜ, ಲಜ್ಜಾಪೇಮಿ, ಅತ್ತನೋ ಪನ ಕುಲವಂಸಂ ಅನುವತ್ತಾಮೀ’’ತಿ. ‘‘ಕಿಂ ಪನ, ತಾತ, ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾ ಜೀವನವಂಸೋ ಮಮ ವಂಸೋ’’ತಿ? ‘‘ನೇಸೋ, ಮಹಾರಾಜ, ತವ ವಂಸೋ, ಮಮ ಪನೇಸೋ ವಂಸೋ. ಅನೇಕಾನಿ ಹಿ ಬುದ್ಧಸಹಸ್ಸಾನಿ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರಿತ್ವಾವ ಜೀವಿಂಸೂ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇನ್ತೋ ಇಮಾ ಗಾಥಾ ಅಭಾಸಿ –

೧೬೮. ‘‘ಉತ್ತಿಟ್ಠೇ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ, ಧಮ್ಮಂ ಸುಚರಿತಂ ಚರೇ;

ಧಮ್ಮಚಾರೀ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಪರಮ್ಹಿ ಚ.

೧೬೯. ‘‘ಧಮ್ಮಂ ಚರೇ ಸುಚರಿತಂ, ನ ನಂ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರೇ;

ಧಮ್ಮಚಾರೀ ಸುಖಂ ಸೇತಿ, ಅಸ್ಮಿಂ ಲೋಕೇ ಪರಮ್ಹಿ ಚಾ’’ತಿ.

ತತ್ಥ ಉತ್ತಿಟ್ಠೇತಿ ಉಟ್ಠಹಿತ್ವಾ ಪರೇಸಂ ಘರದ್ವಾರೇ ಠತ್ವಾ ಗಹೇತಬ್ಬಪಿಣ್ಡೇ. ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಪಿಣ್ಡಚಾರಿಕವತ್ತಞ್ಹಿ ಹಾಪೇತ್ವಾ ಪಣೀತಭೋಜನಾನಿ ಪರಿಯೇಸನ್ತೋ ಉತ್ತಿಟ್ಠೇ ಪಮಜ್ಜತಿ ನಾಮ, ಸಪದಾನಂ ಪಿಣ್ಡಾಯ ಚರನ್ತೋ ಪನ ನ ಪಮಜ್ಜತಿ ನಾಮ. ಏವಂ ಕರೋನ್ತೋ ಉತ್ತಿಟ್ಠೇ ನಪ್ಪಮಜ್ಜೇಯ್ಯ. ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅನೇಸನಂ ಪಹಾಯ ಸಪದಾನಂ ಚರನ್ತೋ ತಮೇವ ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯಧಮ್ಮಂ ಸುಚರಿತಂ ಚರೇ. ಸುಖಂ ಸೇತೀತಿ ದೇಸನಾಮತ್ತಮೇತಂ, ಏವಂ ಪನೇತಂ ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯಧಮ್ಮಂ ಚರನ್ತೋ ಧಮ್ಮಚಾರೀ ಇಧ ಲೋಕೇ ಚತೂಹಿ ಇರಿಯಾಪಥೇಹಿ ಸುಖಂ ವಿಹರತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ನ ನಂ ದುಚ್ಚರಿತನ್ತಿ ವೇಸಿಯಾದಿಭೇದೇ ಅಗೋಚರೇ ಚರನ್ತೋ ಭಿಕ್ಖಾಚರಿಯಧಮ್ಮಂ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರತಿ ನಾಮ. ಏವಂ ಅಚರಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಚರೇ ಸುಚರಿತಂ, ನ ನಂ ದುಚ್ಚರಿತಂ ಚರೇ. ಸೇಸಂ ವುತ್ತತ್ಥಮೇವ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ರಾಜಾ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲೇ ಪತಿಟ್ಠಹಿ, ಸಮ್ಪತ್ತಾನಮ್ಪಿ ಸಾತ್ಥಿಕಾ ಧಮ್ಮದೇಸನಾ ಅಹೋಸೀತಿ.

ಸುದ್ಧೋದನವತ್ಥು ದುತಿಯಂ.