೫. ಮಹಾಕಾಲಉಪಾಸಕವತ್ಥು
ಅತ್ತನಾ ಹಿ ಕತಂ ಪಾಪನ್ತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಏಕಂ ಮಹಾಕಾಲಂ ನಾಮ ಸೋತಾಪನ್ನಉಪಾಸಕಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.
ಸೋ ಕಿರ ಮಾಸಸ್ಸ ಅಟ್ಠದಿವಸೇಸು ಉಪೋಸಥಿಕೋ ಹುತ್ವಾ ವಿಹಾರೇ ಸಬ್ಬರತ್ತಿಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುಣಾತಿ. ಅಥ ರತ್ತಿಂ ಚೋರಾ ಏಕಸ್ಮಿಂ ಗೇಹೇ ಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಭಣ್ಡಕಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಲೋಹಭಾಜನಸದ್ದೇನ ಪಬುದ್ಧೇಹಿ ಸಾಮಿಕೇಹಿ ಅನುಬದ್ಧಾ ಗಹಿತಭಣ್ಡಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಪಲಾಯಿಂಸು. ಸಾಮಿಕಾಪಿ ತೇ ಅನುಬನ್ಧಿಂಸುಯೇವ, ತೇ ದಿಸಾ ಪಕ್ಖನ್ದಿಂಸು. ಏಕೋ ಪನ ವಿಹಾರಮಗ್ಗಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮಹಾಕಾಲಸ್ಸ ರತ್ತಿಂ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಪಾತೋವ ಪೋಕ್ಖರಣಿತೀರೇ ಮುಖಂ ಧೋವನ್ತಸ್ಸ ಪುರತೋ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಪಲಾಯಿ. ಚೋರೇ ಅನುಬನ್ಧಿತ್ವಾ ಆಗತಮನುಸ್ಸಾ ಭಣ್ಡಿಕಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ನೋ ಗೇಹಸನ್ಧಿಂ ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಭಣ್ಡಿಕಂ ಹರಿತ್ವಾ ಧಮ್ಮಂ ಸುಣನ್ತೋ ವಿಯ ವಿಚರಸೀ’’ತಿ ತಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪೋಥೇತ್ವಾ ಮಾರೇತ್ವಾ ಛಡ್ಡೇತ್ವಾ ಅಗಮಿಂಸು. ಅಥ ನಂ ಪಾತೋವ ಪಾನೀಯಘಟಂ ಆದಾಯ ಗತಾ ದಹರಸಾಮಣೇರಾ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ವಿಹಾರೇ ಧಮ್ಮಕಥಂ ಸುತ್ವಾ ಸಯಿತಉಪಾಸಕೋ ಅಯುತ್ತಂ ಮರಣಂ ಲಭತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸತ್ಥು ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ಆಮ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇಮಸ್ಮಿಂ ಅತ್ತಭಾವೇ ಕಾಲೇನ ಅಪ್ಪತಿರೂಪಂ ಮರಣಂ ಲದ್ಧಂ, ಪುಬ್ಬೇ ಕತಕಮ್ಮಸ್ಸ ಪನ ತೇನ ಯುತ್ತಮೇವ ಲದ್ಧ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಯಾಚಿತೋ ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ಕಥೇಸಿ –
ಅತೀತೇ ಕಿರ ಬಾರಾಣಸಿರಞ್ಞೋ ವಿಜಿತೇ ಏಕಸ್ಸ ಪಚ್ಚನ್ತಗಾಮಸ್ಸ ಅಟವಿಮುಖೇ ಚೋರಾ ಪಹರನ್ತಿ. ರಾಜಾ ಅಟವಿಮುಖೇ ಏಕಂ ರಾಜಭಟಂ ಠಪೇಸಿ, ಸೋ ಭತಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಮನುಸ್ಸೇ ಓರತೋ ಪಾರಂ ನೇತಿ, ಪಾರತೋ ಓರಂ ಆನೇತಿ. ಅಥೇಕೋ ಮನುಸ್ಸೋ ಅಭಿರೂಪಂ ಅತ್ತನೋ ಭರಿಯಂ ಚೂಳಯಾನಕಂ ಆರೋಪೇತ್ವಾ ತಂ ಠಾನಂ ಅಗಮಾಸಿ. ರಾಜಭಟೋ ತಂ ಇತ್ಥಿಂ ದಿಸ್ವಾವ ಸಞ್ಜಾತಸಿನೇಹೋ ತೇನ ‘‘ಅಟವಿಂ ನೋ, ಸಾಮಿ, ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇಪಿ ‘‘ಇದಾನಿ ವಿಕಾಲೋ, ಪಾತೋವ ಅತಿಕ್ಕಾಮೇಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ಆಹ. ಸೋ ಸಕಾಲೋ, ಸಾಮಿ, ಇದಾನೇವ ನೋ ನೇಹೀತಿ. ನಿವತ್ತ, ಭೋ, ಅಮ್ಹಾಕಂಯೇವ ಗೇಹೇ ಆಹಾರೋ ಚ ನಿವಾಸೋ ಚ ಭವಿಸ್ಸತೀತಿ. ಸೋ ನೇವ ನಿವತ್ತಿತುಂ ಇಚ್ಛಿ. ಇತರೋ ಪುರಿಸಾನಂ ಸಞ್ಞಂ ದತ್ವಾ ಯಾನಕಂ ನಿವತ್ತಾಪೇತ್ವಾ ಅನಿಚ್ಛನ್ತಸ್ಸೇವ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೇ ನಿವಾಸಂ ದತ್ವಾ ಆಹಾರಂ ಪಟಿಯಾದಾಪೇಸಿ. ತಸ್ಸ ಪನ ಗೇಹೇ ಏಕಂ ಮಣಿರತನಂ ಅತ್ಥಿ. ಸೋ ತಂ ತಸ್ಸ ಯಾನಕನ್ತರೇ ಪಕ್ಖಿಪಾಪೇತ್ವಾ ಪಚ್ಚೂಸಕಾಲೇ ಚೋರಾನಂ ಪವಿಟ್ಠಸದ್ದಂ ಕಾರೇಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಪುರಿಸಾ ‘‘ಮಣಿರತನಂ, ಸಾಮಿ, ಚೋರೇಹಿ ಹಟ’’ನ್ತಿ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸೋ ಗಾಮದ್ವಾರೇಸು ಆರಕ್ಖಂ ಠಪೇತ್ವಾ ‘‘ಅನ್ತೋಗಾಮತೋ ನಿಕ್ಖಮನ್ತೇ ವಿಚಿನಥಾ’’ತಿ ಆಹ. ಇತರೋಪಿ ಪಾತೋವ ಯಾನಕಂ ಯೋಜೇತ್ವಾ ಪಾಯಾಸಿ. ಅಥಸ್ಸ ಯಾನಕಂ ಸೋಧೇನ್ತಾ ಅತ್ತನಾ ಠಪಿತಂ ಮಣಿರತನಂ ದಿಸ್ವಾ ಸನ್ತಜ್ಜೇತ್ವಾ ‘‘ತ್ವಂ ಮಣಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಲಾಯಸೀ’’ತಿ ಪೋಥೇತ್ವಾ ‘‘ಗಹಿತೋ ನೋ, ಸಾಮಿ, ಚೋರೋ’’ತಿ ಗಾಮಭೋಜಕಸ್ಸ ದಸ್ಸೇಸುಂ. ಸೋ ‘‘ಭತಕಸ್ಸ ವತ ಮೇ ಗೇಹೇ ನಿವಾಸಂ ದತ್ವಾ ಭತ್ತಂ ದಿನ್ನಂ, ಮಣಿಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಗತೋ, ಗಣ್ಹಥ ನಂ ಪಾಪಪುರಿಸ’’ನ್ತಿ ಪೋಥಾಪೇತ್ವಾ ಮಾರೇತ್ವಾ ಛಡ್ಡಾಪೇಸಿ. ಇದಂ ತಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ. ಸೋ ತತೋ ಚುತೋ ಅವೀಚಿಮ್ಹಿ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತ್ವಾ ತತ್ಥ ದೀಘರತ್ತಂ ಪಚ್ಚಿತ್ವಾ ವಿಪಾಕಾವಸೇಸೇನ ಅತ್ತಭಾವಸತೇ ತಥೇವ ಪೋಥಿತೋ ಮರಣಂ ಪಾಪುಣಿ.
ಏವಂ ಸತ್ಥಾ ಮಹಾಕಾಲಸ್ಸ ಪುಬ್ಬಕಮ್ಮಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏವಂ ಇಮೇ ಸತ್ತೇ ಅತ್ತನಾ ಕತಪಾಪಕಮ್ಮಮೇವ ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಅಭಿಮತ್ಥತೀ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –
೧೬೧. ‘‘ಅತ್ತನಾ ಹಿ ಕತಂ ಪಾಪಂ, ಅತ್ತಜಂ ಅತ್ತಸಮ್ಭವಂ;
ಅಭಿಮತ್ಥತಿ ದುಮ್ಮೇಧಂ, ವಜಿರಂವಸ್ಮಮಯಂ ಮಣಿ’’ನ್ತಿ.
ತತ್ಥ ವಜಿರಂವಸ್ಮಮಯಂ ಮಣಿನ್ತಿ ವಜಿರಂವ ಅಸ್ಮಮಯಂ ಮಣಿಂ. ಇದಂ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ – ಯಥಾ ಪಾಸಾಣಮಯಂ ಪಾಸಾಣಸಮ್ಭವಂ ವಜಿರಂ ತಮೇವ ಅಸ್ಮಮಯಂ ಮಣಿಂ ಅತ್ತನೋ ಉಟ್ಠಾನಟ್ಠಾನಸಙ್ಖಾತಂ ಪಾಸಾಣಮಣಿಂ ಖಾದಿತ್ವಾ ಛಿದ್ದಂ ಛಿದ್ದಂ ಖಣ್ಡಂ ಖಣ್ಡಂ ಕತ್ವಾ ಅಪರಿಭೋಗಂ ಕರೋತಿ, ಏವಮೇವ ಅತ್ತನಾ ಕತಂ ಅತ್ತನಿ ಜಾತಂ ಅತ್ತಸಮ್ಭವಂ ಪಾಪಂ ದುಮ್ಮೇಧಂ ನಿಪ್ಪಞ್ಞಂ ಪುಗ್ಗಲಂ ಚತೂಸು ಅಪಾಯೇಸು ಅಭಿಮತ್ಥತಿ ಕನ್ತತಿ ವಿದ್ಧಂಸೇತೀತಿ.
ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಸಮ್ಪತ್ತಭಿಕ್ಖೂ ಸೋತಾಪತ್ತಿಫಲಾದೀನಿ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.
ಮಹಾಕಾಲಉಪಾಸಕವತ್ಥು ಪಞ್ಚಮಂ.