೩. ಪಧಾನಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು

ಅತ್ತಾನಞ್ಚೇತಿ ಇಮಂ ಧಮ್ಮದೇಸನಂ ಸತ್ಥಾ ಜೇತವನೇ ವಿಹರನ್ತೋ ಪಧಾನಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರಂ ಆರಬ್ಭ ಕಥೇಸಿ.

ಸೋ ಕಿರ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕೇ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹೇತ್ವಾ ಪಞ್ಚಸತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಆದಾಯ ಅರಞ್ಞೇ ವಸ್ಸಂ ಉಪಗನ್ತ್ವಾ, ‘‘ಆವುಸೋ, ಧರಮಾನಕಸ್ಸ ಬುದ್ಧಸ್ಸ ಸನ್ತಿಕೇ ವೋ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ಗಹಿತಂ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾವ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ಓವದಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ಸುಪತಿ. ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಪಠಮಯಾಮೇ ಚಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸನ್ತಿ. ಸೋ ನಿದ್ದಾಯಿತ್ವಾ ಪಬುದ್ಧಕಾಲೇ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ‘‘ಕಿಂ ತುಮ್ಹೇ ‘ನಿಪಜ್ಜಿತ್ವಾ ನಿದ್ದಾಯಿಸ್ಸಾಮಾ’ತಿ ಆಗತಾ, ಸೀಘಂ ನಿಕ್ಖಮಿತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರೋಥಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಸಯಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥೇವ ಸುಪತಿ. ಇತರೇ ಮಜ್ಝಿಮಯಾಮೇ ಬಹಿ ಚಙ್ಕಮಿತ್ವಾ ಪಚ್ಛಿಮಯಾಮೇ ವಿಹಾರಂ ಪವಿಸನ್ತಿ. ಸೋ ಪುನಪಿ ಪಬುಜ್ಝಿತ್ವಾ ತೇಸಂ ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ತೇ ವಿಹಾರಾ ನೀಹರಿತ್ವಾ ಸಯಂ ಪುನ ಗನ್ತ್ವಾ ತಥೇವ ಸುಪತಿ. ತಸ್ಮಿಂ ನಿಚ್ಚಕಾಲಂ ಏವಂ ಕರೋನ್ತೇ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಸಜ್ಝಾಯಂ ವಾ ಕಮ್ಮಟ್ಠಾನಂ ವಾ ಮನಸಿಕಾತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿಂಸು, ಚಿತ್ತಂ ಅಞ್ಞಥತ್ತಂ ಅಗಮಾಸಿ. ತೇ ‘‘ಅಮ್ಹಾಕಂ ಆಚರಿಯೋ ಅತಿವಿಯ ಆರದ್ಧವೀರಿಯೋ, ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹಿಸ್ಸಾಮ ನ’’ನ್ತಿ ಪರಿಗ್ಗಣ್ಹನ್ತಾ ತಸ್ಸ ಕಿರಿಯಂ ದಿಸ್ವಾ ‘‘ನಟ್ಠಮ್ಹಾ, ಆವುಸೋ, ಆಚರಿಯೋ ನೋ ತುಚ್ಛರವಂ ರವತೀ’’ತಿ ವದಿಂಸು. ತೇಸಂ ಅತಿವಿಯ ನಿದ್ದಾಯ ಕಿಲಮನ್ತಾನಂ ಏಕಭಿಕ್ಖುಪಿ ವಿಸೇಸಂ ನಿಬ್ಬತ್ತೇತುಂ ನಾಸಕ್ಖಿ. ತೇ ವುಟ್ಠವಸ್ಸಾ ಸತ್ಥು ಸನ್ತಿಕಂ ಗನ್ತ್ವಾ ಸತ್ಥಾರಾ ಕತಪಟಿಸನ್ಥಾರಾ ‘‘ಕಿಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಅಪ್ಪಮತ್ತಾ ಹುತ್ವಾ ಸಮಣಧಮ್ಮಂ ಕರಿತ್ಥಾ’’ತಿ ಪುಚ್ಛಿತಾ ತಮತ್ಥಂ ಆರೋಚೇಸುಂ. ಸತ್ಥಾ ‘‘ನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಇದಾನೇವ, ಪುಬ್ಬೇಪೇಸ ತುಮ್ಹಾಕಂ ಅನ್ತರಾಯಮಕಾಸಿಯೇವಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ತೇಹಿ ಯಾಚಿತೋ –

‘‘ಅಮಾತಾಪಿತರಸಂವಡ್ಢೋ, ಅನಾಚೇರಕುಲೇ ವಸಂ;

ನಾಯಂ ಕಾಲಂ ಅಕಾಲಂ ವಾ, ಅಭಿಜಾನಾತಿ ಕುಕ್ಕುಟೋ’’ತಿ. (ಜಾ. ೧.೧.೧೧೯) –

ಇಮಂ ಅಕಾಲರಾವಿಕುಕ್ಕುಟಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ ಕಥೇಸಿ. ‘‘ತದಾ ಹಿ ಸೋ ಕುಕ್ಕುಟೋ ಅಯಂ ಪಧಾನಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರೋ ಅಹೋಸಿ, ಇಮೇ ಪಞ್ಚ ಸತಾ ಭಿಕ್ಖೂ ತೇ ಮಾಣವಾ ಅಹೇಸುಂ, ದಿಸಾಪಾಮೋಕ್ಖೋ ಆಚರಿಯೋ ಅಹಮೇವಾ’’ತಿ ಸತ್ಥಾ ಇಮಂ ಜಾತಕಂ ವಿತ್ಥಾರೇತ್ವಾ, ‘‘ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪರಂ ಓವದನ್ತೇನ ನಾಮ ಅತ್ತಾ ಸುದನ್ತೋ ಕಾತಬ್ಬೋ. ಏವಂ ಓವದನ್ತೋ ಹಿ ಸುದನ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ದಮೇತಿ ನಾಮಾ’’ತಿ ವತ್ವಾ ಇಮಂ ಗಾಥಮಾಹ –

೧೫೯. ‘‘ಅತ್ತಾನಞ್ಚೇ ತಥಾ ಕಯಿರಾ, ಯಥಾಞ್ಞಮನುಸಾಸತಿ;

ಸುದನ್ತೋ ವತ ದಮೇಥ, ಅತ್ತಾ ಹಿ ಕಿರ ದುದ್ದಮೋ’’ತಿ.

ತಸ್ಸತ್ಥೋ – ಯೋ ಹಿ ಭಿಕ್ಖು ‘‘ಪಠಮಯಾಮಾದೀಸು ಚಙ್ಕಮಿತಬ್ಬ’’ನ್ತಿ ವತ್ವಾ ಪರಂ ಓವದತಿ, ಸಯಂ ಚಙ್ಕಮನಾದೀನಿ ಅಧಿಟ್ಠಹನ್ತೋ ಅತ್ತಾನಞ್ಚೇ ತಥಾ ಕಯಿರಾ, ಯಥಾಞ್ಞಮನುಸಾಸತಿ, ಏವಂ ಸನ್ತೇ ಸುದನ್ತೋ ವತ ದಮೇಥಾತಿ ಯೇನ ಗುಣೇನ ಪರಂ ಅನುಸಾಸತಿ, ತೇನ ಅತ್ತನಾ ಸುದನ್ತೋ ಹುತ್ವಾ ದಮೇಯ್ಯ. ಅತ್ತಾ ಹಿ ಕಿರ ದುದ್ದಮೋತಿ ಅಯಞ್ಹಿ ಅತ್ತಾ ನಾಮ ದುದ್ದಮೋ. ತಸ್ಮಾ ಯಥಾ ಸೋ ಸುದನ್ತೋ ಹೋತಿ, ತಥಾ ದಮೇತಬ್ಬೋತಿ.

ದೇಸನಾವಸಾನೇ ಪಞ್ಚ ಸತಾಪಿ ತೇ ಭಿಕ್ಖೂ ಅರಹತ್ತಂ ಪಾಪುಣಿಂಸೂತಿ.

ಪಧಾನಿಕತಿಸ್ಸತ್ಥೇರವತ್ಥು ತತಿಯಂ.