೧. ಅವಜಾನಾತಿಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೧೪೧. ಪಞ್ಚಮಸ್ಸ ಪಠಮೇ ಸಂವಾಸೇನಾತಿ ಏಕತೋವಾಸೇನ. ಆದೇಯ್ಯಮುಖೋತಿ ಆದಿಯನಮುಖೋ, ಗಹಣಮುಖೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ತಮೇನಂ ದತ್ವಾ ಅವಜಾನಾತೀತಿ ‘‘ಅಯಂ ದಿನ್ನಂ ಪಟಿಗ್ಗಹೇತುಮೇವ ಜಾನಾತೀ’’ತಿ ಏವಂ ಅವಮಞ್ಞತಿ. ತಮೇನಂ ಸಂವಾಸೇನ ಅವಜಾನಾತೀತಿ ಅಪ್ಪಮತ್ತಕೇ ಕಿಸ್ಮಿಞ್ಚಿದೇವ ಕುಜ್ಝಿತ್ವಾ ‘‘ಜಾನಾಮಹಂ ತಯಾ ಕತಕಮ್ಮಂ, ಏತ್ತಕಂ ಅದ್ಧಾನಂ ಅಹಂ ಕಿಂ ಕರೋನ್ತೋ ವಸಿಂ, ನನು ತುಯ್ಹಮೇವ ಕತಾಕತಂ ವೀಮಂಸನ್ತೋ’’ತಿಆದೀನಿ ವತ್ತಾ ಹೋತಿ. ಅಥ ಇತರೋ ‘‘ಅದ್ಧಾ ಕೋಚಿ ಮಯ್ಹಂ ದೋಸೋ ಭವಿಸ್ಸತೀ’’ತಿ ಕಿಞ್ಚಿ ಪಟಿಪ್ಫರಿತುಂ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ. ತಂ ಖಿಪ್ಪಞ್ಞೇವ ಅಧಿಮುಚ್ಚಿತಾ ಹೋತೀತಿ ತಂ ವಣ್ಣಂ ವಾ ಅವಣ್ಣಂ ವಾ ಸೀಘಮೇವ ಸದ್ದಹತಿ. ಸದ್ದಹನಟ್ಠೇನ ಹಿ ಆದಾನೇನ ಏಸ ಆದಿಯನಮುಖೋತಿ ವುತ್ತೋ. ಆಧೇಯ್ಯಮುಖೋತಿ ಪಾಳಿಯಾ ಪನ ಠಪಿತಮುಖೋತಿ ಅತ್ಥೋ. ಮಗ್ಗೇ ಖಟಆವಾಟೋ ವಿಯ ಆಗತಾಗತಂ ಉದಕಂ ವಣ್ಣಂ ವಾ ಅವಣ್ಣಂ ವಾ ಸದ್ದಹನವಸೇನ ಸಮ್ಪಟಿಚ್ಛಿತುಂ ಠಪಿತಮುಖೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ.

ಇತ್ತರಸದ್ಧೋತಿ ಪರಿತ್ತಕಸದ್ಧೋ. ಕುಸಲಾಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ನ ಜಾನಾತೀತಿಆದೀಸು ಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ‘‘ಇಮೇ ಕುಸಲಾ’’ತಿ ನ ಜಾನಾತಿ, ಅಕುಸಲೇ ಧಮ್ಮೇ ‘‘ಇಮೇ ಅಕುಸಲಾ’’ತಿ ನ ಜಾನಾತಿ. ತಥಾ ಸಾವಜ್ಜೇ ಸದೋಸಧಮ್ಮೇ ‘‘ಇಮೇ ಸಾವಜ್ಜಾ’’ತಿ, ಅನವಜ್ಜೇ ಚ ನಿದ್ದೋಸಧಮ್ಮೇ ‘‘ಇಮೇ ಅನವಜ್ಜಾ’’ತಿ, ಹೀನೇ ಹೀನಾತಿ, ಪಣೀತೇ ಪಣೀತಾತಿ. ಕಣ್ಹಸುಕ್ಕಸಪ್ಪಟಿಭಾಗೇತಿ ‘‘ಇಮೇ ಕಣ್ಹಾ ಸುಕ್ಕೇ ಪಟಿಬಾಹೇತ್ವಾ ಠಿತತ್ತಾ ಸಪ್ಪಟಿಭಾಗಾ ನಾಮ, ಇಮೇ ಚ ಸುಕ್ಕಾ ಕಣ್ಹೇ ಪಟಿಬಾಹಿತ್ವಾ ಠಿತತ್ತಾ ಸಪ್ಪಟಿಭಾಗಾ’’ತಿ ನ ಜಾನಾತಿ.