೨. ದುತಿಯಉರುವೇಲಸುತ್ತವಣ್ಣನಾ

೨೨. ದುತಿಯೇ ಸಮ್ಬಹುಲಾತಿ ಬಹುಕಾ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾತಿ ಹುಹುಕ್ಕಜಾತಿಕೇನ ಬ್ರಾಹ್ಮಣೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಆಗತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ. ಜಿಣ್ಣಾತಿ ಜರಾಜಿಣ್ಣಾ. ವುಡ್ಢಾತಿ ವಯೋವುದ್ಧಾ. ಮಹಲ್ಲಕಾತಿ ಜಾತಿಮಹಲ್ಲಕಾ. ಅದ್ಧಗತಾತಿ ತಯೋ ವಯೇ ಅದ್ಧೇ ಅತಿಕ್ಕನ್ತಾ. ಸುತಮೇತನ್ತಿ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸುತಂ ಏತಂ. ತಯಿದಂ ಭೋ, ಗೋತಮ, ತಥೇವಾತಿ ಭೋ, ಗೋತಮ, ಏತಂ ಅಮ್ಹೇಹಿ ಸುತಕಾರಣಂ ತಥಾ ಏವ. ತಯಿದಂ ಭೋ, ಗೋತಮ, ನ ಸಮ್ಪನ್ನಮೇವಾತಿ ತಂ ಏತಂ ಅಭಿವಾದನಾದಿಅಕರಣಂ ಅನನುಚ್ಛವಿಕಮೇವ.

ಅಕಾಲವಾದೀತಿಆದೀಸು ಅಕಾಲೇ ವದತೀತಿ ಅಕಾಲವಾದೀ. ಅಸಭಾವಂ ವದತೀತಿ ಅಭೂತವಾದೀ. ಅನತ್ಥಂ ವದತಿ, ನೋ ಅತ್ಥನ್ತಿ ಅನತ್ಥವಾದೀ. ಅಧಮ್ಮಂ ವದತಿ, ನೋ ಧಮ್ಮನ್ತಿ ಅಧಮ್ಮವಾದೀ. ಅವಿನಯಂ ವದತಿ, ನೋ ವಿನಯನ್ತಿ ಅವಿನಯವಾದೀ. ಅನಿಧಾನವತಿಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾತಿ ನ ಹದಯೇ ನಿಧೇತಬ್ಬಯುತ್ತಕಂ ವಾಚಂ ಭಾಸಿತಾ. ಅಕಾಲೇನಾತಿ ಕಥೇತುಂ ಅಯುತ್ತಕಾಲೇನ. ಅನಪದೇಸನ್ತಿ ಅಪದೇಸರಹಿತಂ, ಸಾಪದೇಸಂ ಸಕಾರಣಂ ಕತ್ವಾ ನ ಕಥೇತಿ. ಅಪರಿಯನ್ತವತಿನ್ತಿ ಪರಿಯನ್ತರಹಿತಂ, ನ ಪರಿಚ್ಛೇದಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಕಥೇತಿ. ಅನತ್ಥಸಂಹಿತನ್ತಿ ನ ಲೋಕಿಯಲೋಕುತ್ತರಅತ್ಥನಿಸ್ಸಿತಂ ಕತ್ವಾ ಕಥೇತಿ. ಬಾಲೋ ಥೇರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅನ್ಧಬಾಲೋ ಥೇರೋತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ.

ಕಾಲವಾದೀತಿಆದೀನಿ ವುತ್ತಪಟಿಪಕ್ಖವಸೇನ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಪಣ್ಡಿತೋ ಥೇರೋತ್ವೇವ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಣ್ಡಿಚ್ಚೇನ ಸಮನ್ನಾಗತತ್ತಾ ಪಣ್ಡಿತೋ, ಥಿರಭಾವಪ್ಪತ್ತಿಯಾ ಥೇರೋತಿ ಸಙ್ಖಂ ಗಚ್ಛತಿ.

ಬಹುಸ್ಸುತೋ ಹೋತೀತಿ ಬಹುಂ ಅಸ್ಸ ಸುತಂ ಹೋತಿ, ನವಙ್ಗಂ ಸತ್ಥುಸಾಸನಂ ಪಾಳಿಅನುಸನ್ಧಿಪುಬ್ಬಾಪರವಸೇನ ಉಗ್ಗಹಿತಂ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸುತಧರೋತಿ ಸುತಸ್ಸ ಆಧಾರಭೂತೋ. ಯಸ್ಸ ಹಿ ಇತೋ ಗಹಿತಂ ಇತೋ ಪಲಾಯತಿ, ಛಿದ್ದಘಟೇ ಉದಕಂ ವಿಯ ನ ತಿಟ್ಠತಿ, ಪರಿಸಮಜ್ಝೇ ಏಕಸುತ್ತಂ ವಾ ಜಾತಕಂ ವಾ ಕಥೇತುಂ ವಾ ವಾಚೇತುಂ ವಾ ನ ಸಕ್ಕೋತಿ, ಅಯಂ ನ ಸುತಧರೋ ನಾಮ. ಯಸ್ಸ ಪನ ಉಗ್ಗಹಿತಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಉಗ್ಗಹಿತಕಾಲಸದಿಸಮೇವ ಹೋತಿ, ದಸಪಿ ವೀಸತಿಪಿ ವಸ್ಸಾನಿ ಸಜ್ಝಾಯಂ ಅಕರೋನ್ತಸ್ಸ ನೇವ ನಸ್ಸತಿ, ಅಯಂ ಸುತಧರೋ ನಾಮ. ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋತಿ ಸುತಸ್ಸ ಸನ್ನಿಚಯಭೂತೋ. ಯಸ್ಸ ಹಿ ಸುತಂ ಹದಯಮಞ್ಜೂಸಾಯ ಸನ್ನಿಚಿತಂ ಸಿಲಾಯ ಲೇಖಾ ವಿಯ ಸುವಣ್ಣಪತ್ತೇ ಪಕ್ಖಿತ್ತಸೀಹವಸಾ ವಿಯ ಚ ತಿಟ್ಠತಿ, ಅಯಂ ಸುತಸನ್ನಿಚಯೋ ನಾಮ. ಧಾತಾತಿ ಧಾತಾ ಪಗುಣಾ. ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಹಿ ಉಗ್ಗಹಿತಬುದ್ಧವಚನಂ ಧಾತಂ ಪಗುಣಂ ನಿಚ್ಚಲಿಕಂ ನ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಸುಕಂ ಸುತ್ತಂ ವಾ ಜಾತಕಂ ವಾ ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ‘‘ಸಜ್ಝಾಯಿತ್ವಾ ಸಂಸನ್ದಿತ್ವಾ ಸಮನುಗ್ಗಾಹಿತ್ವಾ ಜಾನಿಸ್ಸಾಮೀ’’ತಿ ವದತಿ. ಏಕಚ್ಚಸ್ಸ ಧಾತಂ ಪಗುಣಂ ಭವಙ್ಗಸೋತಸದಿಸಂ ಹೋತಿ, ‘‘ಅಸುಕಂ ಸುತ್ತಂ ವಾ ಜಾತಕಂ ವಾ ಕಥೇಹೀ’’ತಿ ವುತ್ತೇ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ತಮೇವ ಕಥೇತಿ. ತಂ ಸನ್ಧಾಯ ವುತ್ತಂ ‘‘ಧಾತಾ’’ತಿ. ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾತಿ ಸುತ್ತದಸಕ-ವಗ್ಗದಸಕಪಣ್ಣಾಸದಸಕವಸೇನ ವಾಚಾಯ ಸಜ್ಝಾಯಿತಾ. ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾತಿ ಚಿತ್ತೇನ ಅನುಪೇಕ್ಖಿತಾ. ಯಸ್ಸ ವಾಚಾಯ ಸಜ್ಝಾಯಿತಂ ಬುದ್ಧವಚನಂ ಮನಸಾ ಚಿನ್ತೇನ್ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ತತ್ಥ ಪಾಕಟಂ ಹೋತಿ, ಮಹಾದೀಪಂ ಜಾಲೇತ್ವಾ ಠಿತಸ್ಸ ರೂಪಗತಂ ವಿಯ ಪಞ್ಞಾಯತಿ, ತಂ ಸನ್ಧಾಯೇತಂ ವುತ್ತಂ. ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾತಿ ಅತ್ಥತೋ ಚ ಕಾರಣತೋ ಚ ಪಞ್ಞಾಯ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ.

ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನನ್ತಿ ಅಭಿಚೇತೋತಿ ಅಭಿಕ್ಕನ್ತಂ ವಿಸುದ್ಧಂ ಚಿತ್ತಂ ವುಚ್ಚತಿ, ಅಧಿಚಿತ್ತಂ ವಾ, ಅಭಿಚೇತಸಿ ಜಾತಾನಿ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಿ, ಅಭಿಚೇತೋಸನ್ನಿಸ್ಸಿತಾನೀತಿ ವಾ ಆಭಿಚೇತಸಿಕಾನಿ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನನ್ತಿ ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೇ ಸುಖವಿಹಾರಾನಂ. ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮೋತಿ ಪಚ್ಚಕ್ಖೋ ಅತ್ತಭಾವೋ ವುಚ್ಚತಿ, ತತ್ಥ ಸುಖವಿಹಾರಭೂತಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ. ರೂಪಾವಚರಜ್ಝಾನಾನಮೇತಂ ಅಧಿವಚನಂ. ತಾನಿ ಹಿ ಅಪ್ಪೇತ್ವಾ ನಿಸಿನ್ನಾ ಝಾಯಿನೋ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಅತ್ತಭಾವೇ ಅಸಂಕಿಲಿಟ್ಠನೇಕ್ಖಮ್ಮಸುಖಂ ವಿನ್ದನ್ತಿ, ತಸ್ಮಾ ‘‘ದಿಟ್ಠಧಮ್ಮಸುಖವಿಹಾರಾನೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ನಿಕಾಮಲಾಭೀತಿ ನಿಕಾಮೇನ ಲಾಭೀ, ಅತ್ತನೋ ಇಚ್ಛಾವಸೇನ ಲಾಭೀ, ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀತಿ ಸುಖೇನೇವ ಪಚ್ಚನೀಕಧಮ್ಮೇ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತ್ವಾ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ ಸಮತ್ಥೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಅಕಸಿರಲಾಭೀತಿ ಅಕಸಿರಾನಂ ಲಾಭೀ ವಿಪುಲಾನಂ, ಯಥಾಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ವುಟ್ಠಾತುಂ ಸಮತ್ಥೋತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ಏಕಚ್ಚೋ ಹಿ ಲಾಭೀಯೇವ ಹೋತಿ, ನ ಪನ ಇಚ್ಛಿತಿಚ್ಛಿತಕ್ಖಣೇ ಸಕ್ಕೋತಿ ಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ. ಏಕಚ್ಚೋ ಸಕ್ಕೋತಿ ತಥಾಸಮಾಪಜ್ಜಿತುಂ, ಪಾರಿಪನ್ಥಿಕೇ ಚ ಪನ ಕಿಚ್ಛೇನ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತಿ. ಏಕಚ್ಚೋ ತಥಾ ಚ ಸಮಾಪಜ್ಜತಿ, ಪಾರಿಪನ್ಥಿಕೇ ಚ ಅಕಿಚ್ಛೇನೇವ ವಿಕ್ಖಮ್ಭೇತಿ, ನ ಸಕ್ಕೋತಿ ನಾಳಿಕಯನ್ತಂ ವಿಯ ಯಥಾಪರಿಚ್ಛೇದೇಯೇವ ವುಟ್ಠಾತುಂ. ಯಸ್ಸ ಪನ ಅಯಂ ತಿವಿಧಾಪಿ ಸಮ್ಪದಾ ಅತ್ಥಿ, ಸೋ ‘‘ಅಕಿಚ್ಛಲಾಭೀ ಅಕಸಿರಲಾಭೀ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಆಸವಾನಂ ಖಯಾತಿಆದೀನಿ ವುತ್ತತ್ಥಾನೇವ. ಏವಮಿಧ ಸೀಲಮ್ಪಿ ಬಾಹುಸಚ್ಚಮ್ಪಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸೇವ ಸೀಲಂ ಬಾಹುಸಚ್ಚಞ್ಚ, ಝಾನಾನಿಪಿ ಖೀಣಾಸವಸ್ಸೇವ ವಳಞ್ಜನಕಜ್ಝಾನಾನಿ ಕಥಿತಾನಿ. ‘‘ಆಸವಾನಂ ಖಯಾ’’ತಿಆದೀಹಿ ಪನ ಅರಹತ್ತಂ ಕಥಿತಂ. ಫಲೇನ ಚೇತ್ಥ ಮಗ್ಗಕಿಚ್ಚಂ ಪಕಾಸಿತನ್ತಿ ವೇದಿತಬ್ಬಂ.

ಉದ್ಧತೇನಾತಿ ಉದ್ಧಚ್ಚಸಹಗತೇನ. ಸಮ್ಫನ್ತಿ ಪಲಾಪಕಥಂ. ಅಸಮಾಹಿತಸಙ್ಕಪ್ಪೋತಿ ಅಟ್ಠಪಿತಸಙ್ಕಪ್ಪೋ. ಮಗೋತಿ ಮಗಸದಿಸೋ. ಆರಾತಿ ದೂರೇ. ಥಾವರೇಯ್ಯಮ್ಹಾತಿ ಥಾವರಭಾವತೋ. ಪಾಪದಿಟ್ಠೀತಿ ಲಾಮಕದಿಟ್ಠಿ. ಅನಾದರೋತಿ ಆದರರಹಿತೋ. ಸುತವಾತಿ ಸುತೇನ ಉಪಗತೋ. ಪಟಿಭಾನವಾತಿ ದುವಿಧೇನ ಪಟಿಭಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಪಞ್ಞಾಯತ್ಥಂ ವಿಪಸ್ಸತೀತಿ ಸಹವಿಪಸ್ಸನಾಯ ಮಗ್ಗಪಞ್ಞಾಯ ಚತುನ್ನಂ ಸಚ್ಚಾನಂ ಅತ್ಥಂ ವಿನಿವಿಜ್ಝಿತ್ವಾ ಪಸ್ಸತಿ. ಪಾರಗೂ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನನ್ತಿ ಸಬ್ಬೇಸಂ ಖನ್ಧಾದಿಧಮ್ಮಾನಂ ಪಾರಂ ಗತೋ, ಅಭಿಞ್ಞಾಪಾರಗೂ, ಪರಿಞ್ಞಾಪಾರಗೂ, ಪಹಾನಪಾರಗೂ, ಭಾವನಾಪಾರಗೂ, ಸಚ್ಛಿಕಿರಿಯಾಪಾರಗೂ, ಸಮಾಪತ್ತಿಪಾರಗೂತಿ ಏವಂ ಛಬ್ಬಿಧೇನ ಪಾರಗಮನೇನ ಸಬ್ಬಧಮ್ಮಾನಂ ಪಾರಂ ಪರಿಯೋಸಾನಂ ಗತೋ. ಅಖಿಲೋತಿ ರಾಗಖಿಲಾದಿವಿರಹಿತೋ. ಪಟಿಭಾನವಾತಿ ದುವಿಧೇನೇವ ಪಟಿಭಾನೇನ ಸಮನ್ನಾಗತೋ. ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಸ್ಸ ಕೇವಲೀತಿ ಸಕಲಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯೋ. ಸೇಸಮೇತ್ಥ ಉತ್ತಾನಮೇವಾತಿ.