೫,೧೬. ಪಯೋಜಕಬ್ಯಾಪಾರೇ ಣಾಪಿ ಚ
ಕತ್ತಾರಂ ಯೋ ಪಯೋಜೇತಿ, ತಸ್ಸ ಬ್ಯಾಪಾರೇ ಕ್ರಿಯತ್ಥಾ ಣಿ+ಣಾಪೀ ಹೋನ್ತಿ ಬಹುಲಂ.
ಣಿಪಚ್ಚಯೋ ಉವಣ್ಣನ್ತಾ, ಆತೋ ಣಾಪೇವ ಹೋತಿ+ಹ;
ದ್ವೇ ದ್ವೇ+ಕೋ ಹೋತಿ ವಾ ಸೇಸೇ, ಬಹುಲಂತ್ಯನುವುತ್ತಿಯಾ.
ಅಕಮ್ಮಕಾಪಿ ಹೋನ್ತೇವ, ಣಿ+ಣಾಪ್ಯನ್ತಾ ಸಕಮ್ಮಕಾ;
ಸಕಮ್ಮಕಾ ದ್ವಿಕಮ್ಮಾ+ಸ್ಸು, ದ್ವಿಕಮ್ಮಾ ಚ ತಿಕಮ್ಮಕಾ.
ತಸ್ಮಾ ಕತ್ತರಿ ಕಮ್ಮೇ ಚ, ಣಿ+ಣಾಪೀನಂ ತು ಸಮ್ಭವೋ;
ನ ಭಾವೇ ಸುದ್ಧಕತ್ತಾ ತು, ಕಮ್ಮಂ ಹೋತಿ ಪಯೋಜಕೇ.
ನಯಾದೀನಂ ಪಧಾನಞ್ಚ, ಅಪಧಾನಂ ದುಹಾದಿನಂ;
ಸುದ್ಧಕತ್ತಾ ಣಿ+ಣಾಪೀಸು, ಕಮ್ಮ+ಮಕ್ಖ್ಯಾತ ಗೋಚರಂ.
ಭವಿತುಂ ಪಯೋಜಯತೀತಿ ಅತ್ಥೇ ಇಮಿನಾ ಣಿಪ್ಪಚ್ಚಯೋ. ಣಕಾರೋ ಣಾನುಬನ್ಧಕಾರಿಯತ್ಥೋ. ‘‘ಯುವಣ್ಣಾನ+ಮೇ+ಓ ಪಚ್ಚಯೇ’’ತಿ ಓಕಾರೇ ‘‘ಆಯಾ+ವಾ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಣಾನುಬನ್ಧೇ ಆವಾದೇಸೋ. ತ್ಯಾದಿಮ್ಹಿ ‘‘ಣಿ+ಣಾಪ್ಯಾ+ಪೀಹಿ ವಾ’’ತಿ ಲವಿಕರಣೇ ಏಕಾರೇ ‘‘ಏಓನ+ಮಯವಾ ಸರೇ’’ತಿ ಅಯಾದೇಸೋ. ಸೋ ಸಮಾಧಿಂ ಭಾವಯತಿ ಭಾವೇತಿ, ಭಾವಯನ್ತಿ ಭಾವೇನ್ತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ತೇನ ಸಮಾಧಿ ಭಾವೀಯತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಏತ್ಥ ‘‘ದೀಘೋ ಸರಸ್ಸಾ’’ತಿ ಕ್ಯೇ ಇಕಾರಸ್ಸ ದೀಘೋ. ಭಾವಯಿಸ್ಸತಿ ಭಾವೇಸ್ಸತಿ, ಭಾವಯಿಸ್ಸನ್ತಿ ಭಾವೇಸ್ಸನ್ತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಅಜ್ಜತನೇ ಈಸ್ಸ ಸಿಮ್ಹಿ ಅಭಾವೇಸಿ ಭಾವೇಸಿ, ಅಭಾವಯಿ ಭಾವಯಿ, ಅಭಾವಯಿಂಸು ಭಾವಯಿಂಸು. ಪರಸ್ಸರಲೋಪೇ ಅಭಾವೇಸುಂ ಭಾವೇಸುಂ, ಅಭಾವಯಂಸು ಭಾವಯಂಸು, ಅಭಾವಯುಂ ಭಾವಯುಂ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ಅಭಾವೀಯಿ ಭಾವೀಯಿ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಅಭಾವಿಸ್ಸ ಅಭಾವಯಿಸ್ಸ, ಅಭಾವಿಸ್ಸಂಸು ಅಭಾವಯಿಸ್ಸಂಸು. ಕಮ್ಮೇ-ಅಭಾವಯಿಸ್ಸಂ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಭಾವೇ ಭಾವೇಯ್ಯ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ಭಾವೀಯೇಯ್ಯ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಭಾವಯತು ಭಾವೇತು ಇಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ಭಾವೀಯತು ಇಚ್ಚಾದಿ.
ಪಚಿತುಂ ಪಯೋಜೇತೀತಿ ಅತ್ಥೇ ಣಿ+ಣಾಪೀ ಹೋನ್ತಿ. ಸೋ ದೇವದತ್ತೇನ ಓದನಂ ಪಾಚಯತಿ ಪಾಚೇತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ, ತಥಾ ಪಾಚಾಪಯತಿ ಪಾಚಾಪೇತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ಸೋ ತೇನ ದೇವದತ್ತೇನ ಓದನೋ ಪಾಚೀಯತಿ ಪಾಚಾಪೀಯತಿ+ಚ್ಚಾದಿ, ಭವಿಸ್ಸತ್ಯಾದೀಸುಪಿ ಯೋಜೇತಬ್ಬಂ.
ಗನ್ತುಂ ಪಯೋಜೇತೀತಿ ಅತ್ಥೇ ಸೋ ತಂ ಪುರಿಸಂ ಗಾಮಂ ಗಮಯತಿ ಗಮೇತಿ ಗಚ್ಛಾಪಯತಿ ಗಚ್ಛಾಪೇತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಕಮ್ಮೇ-ತೇನ ಸೋ ಗಾಮಂ ಗಮೀಯತಿ ಗಚ್ಛಾಪೀಯತಿ+ಚ್ಚಾದಿ.
ಗುಹ=ಸಂವರಣೇ, ಗುಹಿತುಂ ಪಯೋಜೇತೀತಿ ಣಿಮ್ಹಿ ‘‘ಗುಹಿಸ್ಸ ಸರೇ’’ತಿ ದೀಘೋ. ಗೂಹಯತಿ, ಗೂಹಯನ್ತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ.
ದಿಸ+ದುಸ=ಅಪ್ಪೀತಿಯಂ, ದುಸಿತುಂ ಪಯೋಜೇತೀತಿ ಣಿಮ್ಹಿ ‘‘ಣಿಮ್ಹಿ ದೀಘೋ ದುಸಸ್ಸಾ’’ತಿ ದೀಘೇ ದೂಸಯತಿ+ಚ್ಚಾದಿ.
ತಥಾ ಇಚ್ಛನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ ಇಚ್ಛಾಪಯತಿ ಇಚ್ಛಾಪೇತಿ, ಏಸಯತಿ ಏಸೇತಿ. ನಿಯಚ್ಛನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ ನಿಯಮಯತಿ ನಿಯಮೇತಿ. ತಥಾ ಆಸಯತಿ ಆಸೇತಿ, ಅಚ್ಛಾಪಯತಿ ಅಚ್ಛಾಪೇತಿ. ಲಾಭಯತಿ ಲಾಭೇತಿ, ಏವಂ ವಾಸಯತಿ ವಾಸೇತಿ, ವಾಸಾಪಯತಿ ವಾಸಾಪೇತಿ. ವಾಹಯತಿ ವಾಹೇತಿ, ವಾಹಾಪಯತಿ ವಾಹಾಪೇತಿ+ಚ್ಚಾದಿ. ಏವಂ ಜೀರಯತಿ, ಮಾರಯತಿ, ದಸ್ಸಯತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಹೂ=ಸತ್ತಾಯಂ, ಪಹೋನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ ಪಹಾವಯತಿ ಪಹಾವೇತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ. ಸಾಯಯತಿ ಸಾಯಾಪಯತಿ ಸಾಯಾಪೇತಿ. ನಾಯಾಪಯತಿ ನಾಯಾಪೇತಿ. ಪತಿಟ್ಠಾಪಯತಿ ಪತಿಟ್ಠಾಪೇತಿ. ರಸ್ಸೇ ಪತಿಟ್ಠಪೇತಿ. ಹನ್ತುಂ ಪಯೋಜಯತೀತಿ ಣಿ+ಣಾಪೀ, ‘‘ಹನಸ್ಸ ಘಾತೋ ಣಾನುಬನ್ಧೇ’’ತಿ ಘಾತಾದೇಸೇ ಘಾತಯತಿ ಘಾತೇತಿ. ತಥಾ ಜುಹಾವಯತಿ ಜುಹಾವೇತಿ, ಜಹಾಪಯತಿ ಜಹಾಪೇತಿ. ಹಾಪಯತಿ ಹಾಪೇತಿ. ದಾಪಯತಿ ದಾಪೇತಿ. ವಿಧಾಪಯತಿ ವಿಧಾಪೇತಿ, ಪಿದಹಾಪಯತಿ ಪಿದಹಾಪೇತಿ. (ಭೂವಾದಿನಯೋ).
ಇದಾನಿ ರುಧಾದಿಅಟ್ಠಗಣಾ ದಸ್ಸೀಯನ್ತೇ-ರೋಧಯತಿ ರೋಧೇತಿ. ದೇವಯತಿ ದೇವೇತಿ. ತೋದಯತಿ ತೋದೇತಿ. ಜಯಾಪಯತಿ ಜಯಾಪೇತಿ. ವಿಕ್ಕಯತಿ ವಿಕ್ಕಯಾಪೇತಿ. ಸಾವಯತಿ ಸಾವೇತಿ. ವಿತಾನಯತಿ ವಿತಾನೇತಿ. ಚೋರಾಪಯತಿ ಚೋರಾಪೇತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ.
ಖಾದೀಹಿ ಪಚ್ಚಯನ್ತೇಹಿ, ಅಪಿ ಹೋನ್ತಿ ಣಿ+ಣಾಪಯೋ;
ಣಿ+ಣಾಪಿನಾ+ನಕಾನಾನಂ, ದಸ್ಸನಞ್ಚೇತ್ಥ ಸಾಧನಂ.
ತಿತಿಕ್ಖನ್ತಂ ಪಯೋಜಯತಿ ತಿತಿಕ್ಖೇತಿ ತಿತಿಕ್ಖಾಪೇತಿ, ತಿಕಿಚ್ಛಯತಿ ತಿಕಿಚ್ಛೇತಿ ತಿಕಿಚ್ಛಾಪಯತಿ ತಿಕಿಚ್ಛಾಪೇತಿ. ಏವಂ ಬುಭುಕ್ಖೇತಿ ಬುಭುಕ್ಖಾಪೇತಿ. ಪಬ್ಬತಾಯಯತಿ. ಪುತ್ತೀಯಯತಿ ಇಚ್ಚಾದಿ. (ಖಾದಿಪಚ್ಚಯನಯೋ).
ಇತಿ ಪಯೋಗಸಿದ್ಧಿಯಂ ತ್ಯಾದಿಕಣ್ಡೋ ಛಟ್ಠೋ.