೧೧. ವಿಸೇಸನ+ಮೇಕತ್ಥೇನ

ವಿಸೇಸನಂ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತಂ ವಿಸೇಸ್ಸೇನ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತೇನ ಸಮಾನಾಧಿಕರಣೇನಸಹೇ+ಕತ್ಥಂ ಹೋತಿ.

ಸಮಾನತ್ಥೇ ಪದೇ ಯತ್ಥ, ಭೇದ್ಯಭೇದಕವಾಚಕೇ;

ವಿಸೇಸನಸಮಾಸೋ+ಯಂ, ವಿಸೇಸ್ಸತ್ಥಪಧಾನತೋ.

ವಿಸೇಸ್ಸಗತ+ಮೇವ+ತ್ರ, ಲಿಙ್ಗ+ಮೇತಂ ಪರಂ ತತೋ;

ಕಮ್ಮಧಾರಯ+ಮಿಚ್ಚೇ+ಸ, ಸಮಾಸೋ+ಞ್ಞೇಹಿ ಸಞ್ಞಿತೋ.

ಸುತ್ತೇ ವಿಸೇಸ್ಸೇನಾತಿ ಅವುತ್ತೇಪಿ ವಿಸೇಸನಸ್ಸ ಸಮ್ಬನ್ಧೀಸದ್ದತ್ತಾ ಸಾಮತ್ಥಿಯತೋ ಲಬ್ಭಮಾನಆಕಡ್ಢಿತಸದ್ದಂ ಪತಿ ‘‘ವಿಸೇಸ್ಸೇನಾ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ವುತ್ತಞ್ಚ –

ಸಾಮಞ್ಞವತ್ಥು ಯಾ ವತ್ಥ+ನ್ತರತೋ ತು ವಿಸೇಸಿಯ;

ಏಕಪ್ಪಕಾರೇ ಠಪನಾ, ವಿಸೇಸನ+ಮಿತೀ+ರಿತಂ.

ಏಕಪ್ಪಕಾರಗಂ ವತ್ಥು, ವಿಸೇಸ್ಸನ್ತಿ ಪವುಚ್ಚತಿ;

ಪದಾನಿ ಯಾನಿ ಯಾನೇವ, ಸಮ್ಬನ್ಧ+ಮುಪಯನ್ತಿ+ಹ;

ಗಮ್ಯತೇ ಕಾಮಚಾರೇನ, ವಿಸೇಸನ+ವಿಸೇಸ್ಸತಾತಿ.

ಏತ್ಥ ಚ ಉಪ್ಪಲದಬ್ಬಂ ರತ್ತುಪ್ಪಲಾದಿತೋ ವಿಸೇಸಯತೀತಿ ನೀಲಸದ್ದೋ ವಿಸೇಸನಂ. ತೇನ ವಿಸೇಸಿಯತೀತಿ ಉಪ್ಪಲಸದ್ದೋ ವಿಸೇಸ್ಸಂ. ಅಪಿ ಚ ಭಮರ+ಙ್ಗಾರಾದಿಸಾಮಞ್ಞ ನೀಲತ್ಥತೋ ವಿಸೇಸಿಯತೀತಿ ನೀಲಂ ವಿಸೇಸ್ಸಂ. ನ ವತ್ಥಾದೀನಂ, ಉಪ್ಪಲಸ್ಸೇವಾತಿ ವಿಸೇಸನತೋ ಉಪ್ಪಲಂ ವಿಸೇಸನಂತಿ ಕಾಮಚಾರೇನೇತಿ ವುತ್ತಂ. ಅಪಿ ಚ –

ಪರಿತೋ ಅಯನ್ತ್ಯ+ನೇನ+ತ್ಥಾ, ಪರಿಯಾಯೋತಿ ವುಚ್ಚತಿ;

ಗೋವಾಚಾತಿ ಪವುತ್ತೇ ತು, ವಾಚತ್ಥೋ ತು ವಿಸೇಸನಂ.

ವಿಸೇಸ್ಸೇ ದಿಸ್ಸಮಾನಾ ಯಾ, ಲಿಙ್ಗ+ಸಂಖ್ಯಾ+ವಿಭತ್ತಿಯೋ;

ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣೇ ಭಿಯ್ಯೋ, ಕತ್ತಬ್ಬಾ ತಾ ವಿಸೇಸನೇತಿ –

ವುತ್ತತ್ತಾ ಮಹನ್ತೋ+ಚ್ಚಾದೀಸು ಸಮಾನಲಿಙ್ಗಾದಯೋ ದಟ್ಠಬ್ಬಾ. ಭಿಯ್ಯೋತಿ ಕಿಂ, ದೇವಾ ಪಮಾಣಂ ಇಚ್ಚಾದಿ.

ಸೋ ಚ ಛಬ್ಬಿಧೋ ವಿಸೇಸನಪುಬ್ಬಪದೋ, ವಿಸೇಸನುತ್ತರಪದೋ, ವಿಸೇಸನೋಭಯಪದೋ, ಉಪಮಾನುತ್ತರಪದೋ, ಸಮ್ಭಾವನಾಪುಬ್ಬಪದೋ, ಅವಧಾರಣಪುಬ್ಬಪದೋತಿ.

ತತ್ಥ ವಿಸೇಸನಪುಬ್ಬಪದೇ ತಾವ-ಮಹನ್ತೋ ಚ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಚಾತಿ ವಾಕ್ಯೇ ಇಮಿನಾ ಸುತ್ತೇನ ಸಮಾಸೋ. ‘‘ಟ ನ್ತ+ನ್ತೂನಂ’’ತಿ ನ್ತಸ್ಸ ಟಾದೇಸೇ ದೀಘೋ ಹೋತಿ, ಮಹಾಪುರಿಸೋ, ಮಹಾಪುರಿಸಾ ಇಚ್ಚಾದಿ.

ವಾಕ್ಯೇ ತುಲ್ಯಾಧಿಕರಣಭಾವ ಪಕಾಸನತ್ಥಂ ಚ+ತ-ಸದ್ದಪಯೋಗೋ. ವುತ್ತಿಯನ್ತು ಸಮಾಸೇನೇವ ತಪ್ಪಕಾಸನತೋ ನ ತಪ್ಪಯೋಗೋ. ಏವ+ಮಞ್ಞತ್ರಾಪಿ ವುತ್ತತ್ಥಾನ+ಮಪ್ಪಯೋಗೋ. ಏವಂ ಮಹಾವೀರೋ, ಮಹಾಮುನಿ. ಮಹನ್ತಞ್ಚ ತಂ ಬಲಞ್ಚಾತಿ ಮಹಾಬಲಂ, ಮಹಬ್ಭಯಂ. ಸನ್ತೋ ಚ ಸೋ ಪುರಿಸೋ ಚಾತಿ ಸಪ್ಪುರಿಸೋ. ತಥಾ ಪುಬ್ಬಪುರಿಸೋ, ಅಪರಪುರಿಸೋ, ಪಠಮಪುರಿಸೋ, ಮಜ್ಝಿಮಪುರಿಸೋ, ಉತ್ತಮಪುರಿಸೋ, ಪರಪುರಿಸೋ, ಸೇತಹತ್ಥೀ, ಕಣ್ಹಸಪ್ಪೋ, ನೀಲುಪ್ಪಲಂ, ರತ್ತುಪ್ಪಲಂ, ಲೋಹಿತಚನ್ದನಂ. ಕ್ವಚಿ ನ ಹೋತಿ, ಪುಣ್ಣೋ ಮನ್ತಾನೀಪುತ್ತೋ, ಚಿತ್ತೋ ಗಹಪತಿ. ಪುಮಾ ಚ ಸೋ ಕೋಕಿಲೋ ಚಾತಿ ಪುಙ್ಕೋಕಿಲೋ, ಉತ್ತರಪದೇ ಪುಮಸ್ಸ ಪುಂ ಹೋತಿ. ಏವಂ ಪುನ್ನಾಗೋ.

ಖತ್ತಿಯಾ ಚ ಸಾ ಕಞ್ಞಾ ಚಾತಿ ಖತ್ತಿಯಕಞ್ಞಾ.