೧೪೨. ಅಧಾ
ಧಾತುತೋ ಅಞ್ಞೋ ಸದ್ದೋ ಅಧಾತು ತಸ್ಸ. ಪಞ್ಚಿಕಾಯಮ್ಪನ ಪಕತಿಪಿ ಸದ್ದೋಯೇವಾತಿ ಧಾತುತೋಇಚ್ಚಾದಿನಾ ಅಧಾತುಸದ್ದಸ್ಸ ಅತ್ಥಮತ್ತಂ ವುತ್ತಂ.
ತಸ್ಸಾತಿ ಅಧಾತುಪ್ಪಕತಿಯಾ, ಅಧಾತುಸದ್ದಸ್ಸಾತಿ ವುತ್ತಂ ಹೋತಿ. ತೇನಚಾತಿ ಕಕಾರೇನ ಚ, ತಸ್ಮಾತಿ ತೇನ ಕಾರಣೇನ. ಪುಬ್ಬಗ್ಗಹಣಮನ್ತರೇನಾತಿಪಾಣಿನಿನಾ ಇಕಾರಾದೇಸವಿಧಾಯಕೇ ಇಮಸ್ಮಿಂಯೇವ ಸುತ್ತೇಕಕಾರತೋ ಪುಬ್ಬಸ್ಸ ಇಕಾರಾದೇಸವಿಧಾನತ್ಥಂ ಪುಬ್ಬಗ್ಗಹಣಂ ಕತಂ, ತಂ ಪುಬ್ಬಸ್ಸಾತಿವಚನಂ ವಿನಾತಿ ಅತ್ಥೋ. ಸಚೇತಿಆದಿನಾ ಕಥಯತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ‘‘ಬ್ಯಞ್ಜನೇ ದೀಘರಸ್ಸಾ’’ತಿ (೧-೩೩) ರಸ್ಸೋ ವುತ್ತೋ, ಅಸ್ಸಾತಿ ಜಾತಿನಿದ್ದೇಸೇ ತು ಆಕಾರಸ್ಸಚಿಕಾರೋ ಭವತ್ಯೇವ, ಸಿಯಾ ಏತನ್ತಿ ಬಹುಪರಿಬ್ಬಾಜಕಾತಿ ಏತಂ ರೂಪಂ ಹೋತಿ. ಸ್ಯಾದ್ಯತ್ರ ಬ್ಯವಹಿತೋ… ಕಕಾರತೋ ಪುಬ್ಬೇ ಸ್ಯಾದಿ, ನ ಸ್ಯಾದಿ ಕಕಾರಾ ಪರೋತಿ.
ನನು ಚ ಅಸ್ಯಾದಿತೋತಿ ಏತ್ಥ ಪಸಜ್ಜಪ್ಪಟಿಸೇಧೋ ನಞ ಕಸ್ಮಾ ಗಹಿತೋ, ನ ಪರಿಯುದೋಸೋತಿ ಆಸಙ್ಕಿಯ ಪರಿಯುದಾಸೇಸ್ಮಿಂ ಗಹಿತೇ ಸತಿ ದೋಸಂ ವತ್ತುಮಾರಭತೇ ‘ಪರಿಯುದಾಸೇ’ಇಚ್ಚಾದಿನಾ. ಸ್ಯಾದಿತೋತಿ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತತೋ ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸದ್ದತೋ. ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸದ್ದೋಹಿ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತೋ ವಾಕ್ಯೇ ಸ್ಯಾದ್ಯನ್ತತ್ತಾ, ತೇನೇವ ವಕ್ಖತಿ- ‘ಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸದ್ದತೋ ಏತ್ಥ ಸ್ಯಾದ್ಯುಪ್ಪತ್ತೀ’ತಿ. ಅಸ್ಯಾದಿಸ್ಮಾ ಪರೋತಿ ಕತ್ವಾ ಬಹುಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸದ್ದತೋ ನ ಸ್ಯಾದ್ಯುಪ್ಪತ್ತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ.
ತತೋಚಾತಿ ಬಹುಪರಿಬ್ಬಾಜಕಸದ್ದತೋ ಚ. ಪಸಜ್ಜಪ್ಪಟಿಸೇಧೇನ ನಞಸದ್ದೇನ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥಸಮಾಸೇಪಿ ಸಿಯಾವ ದೋಸೋತಿ ದಸ್ಸೇನ್ತೋ ಆಹ- ‘ಅವಿಜ್ಜಮಾನೋಸ್ಯಾದಿ’ಚ್ಚಾದಿ.
ಇತಿ ಮೋಗ್ಗಲ್ಲಾನಪಞ್ಚಿಕಾಟೀಕಾಯಂ ಸಾರತ್ಥವಿಲಾಸಿನಿಯಂ
ಚತುತ್ಥಕಣ್ಡವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.