೪೬. ಛ

ದ್ವಾದಯೋ ಅಟ್ಠಾರಸನ್ತಾ ಬಹುವಚನನ್ತಾತಿ ‘ಛಕೀ’ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ‘ಛಾ’ತಿ ಏಕವಚನಂ ನ ಯುಜ್ಜತೀತಿ ಚೋದೇತಿ ‘ನನುಚಾ’ತಿಆದಿನಾ, ಪರಿಹರತಿ ನಚ್ಚಾದಿನಾ, ನೇತಿ ‘ಛಳೋ’ತಿ ಅಯುತ್ತೋ-ಯಂ ನಿದ್ದೇಸೋ ನ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ಛಸದ್ದಸ್ಸ ಅನುಕರಣತ್ತಾ ಛಸದ್ದಾನುಕರಣತ್ತಾ, ಹೇಟ್ಠಾ ವುತ್ತಸಾಧುಸದ್ದರೂಪಾ ಸಾಧುಸದ್ದರೂಪಮನುಕರಣಂ ವಿಭಜತಿ ‘ಅನುಕರಣಞ್ಚ ದುವಿಧ’ಮಿಚ್ಚಾದಿನಾ, ಪರಿಚ್ಚತ್ತೋ ಜಹಿತೋ ಅತ್ಥೋ ವಿಧಿನಿಸೇಧರೂಪೋ ಯಸ್ಸ ತಂ ಪರಿಚ್ಚತ್ತತ್ತಂ, ಏತ್ಥ ಪನ ಛಸದ್ದೇನ ಛಸಙ್ಖ್ಯಾವಿಸೇಸೋ ಪರಿಚ್ಚತ್ತೋ, ಅಭಿಧಾಯತೋ ಹೋತೀತಿ ಇಮಿನಾ ಛಸದ್ದಸ್ಸ ಅನುಕಾರಿಯೇನಾತ್ಥೇನಾತ್ಥವನ್ತತ್ಥಮಾಹ, ಏಕವಚನನ್ತಸ್ಸ ನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋ… ಛಸದ್ದವಚನೀಯಸ್ಸ ಛಸ್ಸ ಏಕತ್ತಾ, ಅನುಕಾರಿಯಸ್ಸಾತಿ ಏಕಾದಿನೋ ಸಙ್ಖ್ಯಾ ಸದ್ದಸ್ಸ ತದಞ್ಞಸ್ಸ ವಾ ಯದನುಕಾರಿಯಮೇಕಾದಿಕಂ ತದಞ್ಞಂ ವಾ ಸದ್ದರೂಪಂ ತಸ್ಸ. ಸಙ್ಖ್ಯಾದಿವಿಸೇಸನ್ತಿ ಏಕತ್ತಾದಿಸಙ್ಖ್ಯಾವಿಸೇಸಂ ತದಞ್ಞಂ ವಾ, ‘‘ಯೋಮ್ಹಿ ದ್ವಿನ್ನಂ ದುವೇ ದ್ವೇ’’ತಿ (೨-೨೧೯) ಸುತ್ತೇ ದ್ವಿಸದ್ದೋ-ನುಕಾರಿಯಂ ದ್ವಿಸದ್ದರೂಪಂ ತಬ್ಬಚನೀಯಞ್ಚ ದ್ವಿಸಙ್ಖ್ಯಾವಿಸೇಸಮ್ಪರಾಮಸತೀತಿ ತಬ್ಬಾಚಕಂ ದ್ವಿನ್ನನ್ತಿ ಬಹುವಚನಂ, ಅಥ ‘ಳಞಿ’ತಿ ಕಸ್ಮಾ ನ ವುತ್ತಂ ಏವಞ್ಹಿ ಸತಿ ಞಾನಬನ್ಧತ್ತಾಳಕಾರೋ ಆದ್ಯವಯವೋ ಭವಿತುಮರಹತೀತಿ ಚೋದನಮ್ಮನಸಿ ನಿಧಾಯ ‘ಛಸದ್ದಾ’ತಿಆದಿಮಾಹ, ಅನ್ತಾಪವಾದೇನ ವಿಧೀಯಮಾನೋ ಳಕಾರೋ ಛ ಸದ್ದಾ ಪರಸ್ಸಾದಿಸ್ಸ ಆಗಮತ್ತಾ…ಪೇ… ಹೋತೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ಅನ್ತಾಪವಾದೇನಾತಿ ಇಮಿನಾ ‘ಸರಸ್ಸಾ’ತಿ ಛಟ್ಠೀನಿದ್ದೇಸತೋ ‘‘ಛಳೀಯನ್ತಸ್ಸಾ’’ತೀ-ಮಸ್ಸ ವಿಸಯಭಾವಂ ದೀಪೇತಿ, ಪರಸ್ಸಾತಿ ಇಮಿನಾ ‘ಛಾ’ತಿ ಪಞ್ಚಮೀನಿದ್ದೇಸತೋ ‘‘ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಪರಸ್ಸಾ’’ತೀಮಸ್ಸ ವಿಸಯಭಾವಂ, ಆದಿಸ್ಸಾತಿ ಇಮಿನಾ ಳಸ್ಸೇಕವಣ್ಣತ್ತಾ ಅನ್ತಾಪವಾದೇನ ‘‘ಆದಿಸ್ಸಾ’’ತಿ ಸುತ್ತೇ ನ ಆದ್ಯನ್ತೋ ವಿಯೇಕೋಪಿ ಸರೋತಿ ಸರಸ್ಸಾದಿಸ್ಸ ಪತ್ತಿಂ ದಸ್ಸೇತಿ, ಅಯಮೇತ್ಥಾಧಿಪ್ಪಾಯೋ ‘ಛಾ’ತಿ ಪಞ್ಚಮೀನಿದ್ದೇಸಾ ‘‘ಪಞ್ಚಮಿಯಂ ಪರಸ್ಸಾ’’ತಿ (೧-೧೫) ಪರಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಂ ಕಾರಿಯಂ ಏಕವಣ್ಣತ್ತಾ ‘‘ಛಟ್ಠಿಯನ್ತಸ್ಸಾ’’ತಿ (೧-೧೭) ಅನ್ತಸ್ಸ ಸಮ್ಪತ್ತಂ ‘‘ಆದಿಸ್ಸಾ’’ತಿ (೧-೧೬) ಆದಿವಣ್ಣಸ್ಸ ಪಪ್ಪೋತೀ’’ತಿ. ಆದಿಭೂತೋವ ಹೋತೀತಿ ಅಸತಿಪಿ ಞಕಾರೇ ಆಗಮಗ್ಗಹಣಾನುವತ್ತಿಯಾ ಆಗಮಿನಂ ಸರಂ ಅವಿನಾಸೇನ್ತೋ ತಸ್ಸ ಆದ್ಯವಯವಭೂತೋವ ಹೋತೀತಿ ಅತ್ಥೋ, ಲಕಾರಂ ಕರೋನ್ತಿ ‘‘ಯವಮದನತರಲಾಚಾಗಮಾ’’ತಿ ಸುತ್ತೇನ, ತನ್ತಿ ಲಕಾರಕರಣಂ ಉಭಿನ್ನಮವಿಸೇಸವಚನಞ್ಚ ಅಯುತ್ತತಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘ತೇಸಮ್ಪಿ’ಚ್ಚಾದಿನಾ, ತೇಸಮ್ಪೀತಿ ಕಚ್ಚಾಯನಾನಮ್ಪಿ, ಅಕ್ಖರಸಞ್ಞಾಯನ್ತಿ ‘‘ಅಕ್ಖರಾಪಾದಯೋ ಏಕಚತ್ತಾಲೀಸ’’ನ್ತಿ ವಿಧೀಯಮಾನಅಕ್ಖರ ಸಞ್ಞಾಯಂ. ಅವಿಸೇಸೇ ಲಳಾನಂ ನಾನತ್ತಾಭಾವೇ, ಪಾಕಟೋ ವಾತಿ ಇಮಿನಾ ಸುತಿಲಿಪಿಭೇದಸ್ಸ ಪಚ್ಚಕ್ಖಸಿದ್ಧತನ್ದಸ್ಸೇತಿ, ತತ್ಥ ಹಿ ಸೋತವಿಞ್ಞಾಣವೀಥಿಯಾ ಲಳಾನಂ ವಿಸುಂವಿಸುಂ ಗಹಣಂ ಸುತಿ, ತಂತಂ ದೇಸವಾಸೀನಂ ಲೇಖಾ ವ ವತ್ಥಾನಂ ಲಿಪಿ, ತೇಸಂ ಭೇದೋ ಸೋತಚಕ್ಖುವಿಞ್ಞಾಣಗಯ್ಹತ್ತಾ ಪಚ್ಚಕ್ಖಸಿದ್ಧೋ, ಛಳಭಿಞ್ಞಾತಿ ವಿಕಪ್ಪೇನ ಳಕಾರಾಗಮಪಕ್ಖೇ ರೂಪಂ.