೪೭. ತದ

ಇಸ್ಸ ಅತ್ತಂ ನಿಪಾತನಾ, ದಕಾರೋ ಪನ ‘‘ಮಯದಾ ಸರೇ’’ತಿ (೧-೪೪), ಪದನ್ತರೇನಾತಿಆದೀತಿ ಇಮಿನಾ ಅಞ್ಞೇನ ಪದೇನ, ಸಾಧೂನಿ ಭವನ್ತೀತಿ ವುತ್ತಿ ಪಾಠಸ್ಸ ಅತ್ಥಂ ವತ್ತುಂ ‘ಸಾಧೂನಿ ಭವನ್ತೀತಿ ನಿಪಾತನತೋ’ತಿ ಆಹ, ತತ್ಥ ಕಾರಣಮಾಹ-‘ಯ’ಮಿಚ್ಚಾದಿ, ಅಪ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪಾಪನಮ್ಪತ್ತಸ್ಸ ಪಟಿಸೇಧೋ ಚ ನಿಪಾತನಂ, ತೇಸಂ ಇಧ ಪಾಠಾತಿ ತೇಸಂ ತಥಾ ಇಚ್ಛನ್ತಾನಂ ಇಧಾತಿ ನಿಪಾತಸ್ಸ ಇಮಸ್ಮಿಂ ತದಮಿನಾದಿಸುತ್ತೇ ಪಾಠಾ, ಉದ್ಧಸ್ಸ ಉದೂತಿ ಉದ್ಧಂ ಖಮಸ್ಸಾತಿ ಅಞ್ಞಪದತ್ಥಸಮಾಸೇ ಉದ್ಧಂಖ ಇತಿ ಠಿತೇ ಉದ್ಧಂಸದ್ದಸ್ಸ ಉದುಆದೇಸೋ, ಅಸ-ಭೋಜನೇ ಇಚ್ಚಸ್ಮಾ ‘‘ಕ್ವಚಣ’ ಇತಿ (೫-೪೧) ಸುತ್ತೇನ ಅಣ್ಪಚ್ಚಯೇ ಅಸಸದ್ದೋ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತೀತಿ ಆಹ-‘ಪಿಸಿತಮಸನಾ’ತಿ ‘‘ಕ್ವಚಣ’’ ಇತಿ ಮಹಿಯಂ ರವತೀತಿ ಠಿತೇ ಇಮಿನಾವ ಗಣನಿಪಾತನೇನ ಸಮಾಸೇ ಕತೇ ಮಯೂರಸದ್ದೋ ನಿಪ್ಫಜ್ಜತೀತಿ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘ಮಹಿಸದ್ದಸ್ಸೇ’ಚ್ಚಾದಿ, ಅಸ್ಸ ತದಮಿನಾದಿಗಣಸ್ಸ ಆಗತಿಗಣತ್ತಾ ಏವಮಞ್ಞೇಪೀತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ವುತ್ತನ್ತಿ ಪಾಠಸೇಸೋ. ದೀಘನಿಕಾಯಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ನಿಕಾಯೇಸೂತಿ–

‘‘ದೀಘಮಜ್ಝಿಮಸಂಯುತ್ತ, ಅಙ್ಗುತ್ತರಿಕಖುದ್ದಕಾ;

ನಿಕಾಯಾ (ಪಞ್ಚ) ಗಮ್ಭೀರಾ, ಧಮ್ಮತೋ ಅತ್ಥತೋಚಿಮೇ’’ತಿ.

ವುತ್ತೇಸು ದೀಘಾಗಮಾದೀಸು ಪಞ್ಚಸು ನಿಕಾಯೇಸು, ಞಾತಬ್ಬಾತಿ ವಣ್ಣಾ ಗಮಾದಿದ್ವಾರೇನ ಜಾನಿತಬ್ಬಾ, ಪಞ್ಚವಿಧಂ ಪಞ್ಚಪ್ಪಕಾರಂ ನಿರುತ್ತಮುಚ್ಚತೇತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ನಿಬ್ಬಚನಂ ನಿರುತ್ತಂ, ನಪುಂಸಕೇ ಭಾವೇ ತ್ತೋ, ಅತ್ಥಕಥನವಾಕ್ಯ ಪುಬ್ಬಕಮುಚ್ಚಾರಣಮಿಚ್ಚತ್ಥೋ, ತದಭಿಧಾಯಿ ಸತ್ಥಮಪ್ಯಭಿಧಾನೇ-ಭಿಧೇಯ್ಯೋ ಪಚಾರಾ ತದತ್ಥತಾಯ ವಾ ನಿರುತ್ತಮುಚ್ಚತೇ, ವುತ್ತನಿರುತ್ತಿ ಲಕ್ಖಣೇನ…ಪೇ… ವೇದಿತಬ್ಬಾತಿ ಇಮಿನಾ ನಿರುತ್ತಸತ್ಥೇ ಯೇ ಸದ್ದಾ ಪಟಿಪದಂ ನಿಪ್ಫಾದಿಯನ್ತಿ ತೇಸಮಿದಂ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ನಿಪ್ಫಾದನನ್ತಿ ದೀಪೇತಿ, ದ್ವಾರೇ ನಿಯುತ್ತೋ ದೋವಾರಿಕೋತಿ ಏತ್ಥ ಣಿಕೇ ದಕಾರವಕಾರಾನಂ ಮಜ್ಝೇ ಓಕಾರಾಗಮೋ, ಹಿಂಸಿಸ್ಮಾತಿ ‘ಹಿಂಸ-ಹಿಂಸಾಯ’ ಮಿಚ್ಚಸ್ಮಾ, ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೇತಿ ‘‘ಸಾವಕಾರಕೇಸ್ವ ಘಣ್ಘಕಾ’’ತಿ (೫-೪೪) ಅಪ್ಪಚ್ಚಯೇ, ನಿಜಕೋತಿ ಏತ್ಥ ಜಕಾರಸ್ಸ ಯಕಾರೇ ನಿಯಕೋ. ಅಥ ವಣ್ಣವಿಕಾರೋತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಜವಣ್ಣಸ್ಸ ಯಾದೇಸೇ ನಿಯಕಾದಯೋ ತಾವ ಸಿಜ್ಝನ್ತು, ಸುಸಾನಾದಯೋ ಕಥಂ ಛವಪದಾದಿವಿಕಾರತ್ತಾ ಸುಸಾನಾದೀನನ್ತಿ ಆಹ ‘ಪದವಿಕಾರೋಪಿ’ಚ್ಚಾದಿ. ಅಞ್ಞಥಾ ವಣ್ಣಸಮುದಾಯಾದೇಸಸ್ಸ ವಿಸುಂಗಹಣೇ ಛಬ್ಬಿತೋಪತ್ತಿಯಾ ‘ಪಞ್ಚವಿಧಂ ನಿರುತ್ತ’ನ್ತಿ ಸಙ್ಖ್ಯಾನಿಯಮೋ ನ ಯುಜ್ಜೇಯ್ಯಾತಿ ಭಾವೋ. ಯೋಗೋ ಸಮ್ಬನ್ಧೋ, ತಥಾಹಿಚ್ಚಾದಿನಾ ಧಾತುಸ್ಸ ಅತ್ಥಾತಿಸಯೇನ ಯೋಗಮ್ಪಾಕಟೀಕರೋತಿ, ರವನಕಿರಿಯಾತಿ ಸಮ್ಬನ್ಧೋತಿ ಕೇಕಾಯಿತಾನ್ಯಸದ್ದನಕಿರಿಯಾಭಿಸಮ್ಬನ್ಧೋ. ಮಯೂರೋತಿ ಏತ್ಥ ರವತಿ ಮಯೂರರಾವೇ ಏವ ವತ್ತತೇ, ನ ಸಾಮಞ್ಞೇನ ರವನಕಿರಿಯಾಮತ್ತೇತಿ ಭಾವೋ.