೭. ಪಾತಾಲವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ

೬೪೯-೬೫೦. ಚತುಕ್ಕಂ ಪಾತಾಲೇ. ಅಧರಂ ಭುವನಂ ಅಧೋಭುವನಂ. ಪತನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಪಾತಾಲಂ, ಅಲೋ, ಮಜ್ಝೇ ದೀಘೋ. ನಾಗಾನಂ ಲೋಕೋ. ರಸಾಯ ತಲಂ ರಸಾತಲಂ.

ಸೋಬ್ಭನ್ತಂ ಛಿದ್ದಮತ್ತೇ. ರಣ ಸದ್ದೇ, ಧೋ, ನತ್ತಂ, ಯದಾದಿ. ವರ ದಿತ್ತಿಯಂ. ವಿಗತೋ ವರೋ ವಾರಣಂ ಅಸ್ಸ ವಿವರಂ, ಛಿದಿ ದ್ವಿಧಾಕರಣೇ, ದೋ. ಕುಹ ವಿಮ್ಹಯನೇ, ಅರೋ. ಸುಸ ಸೋಸನೇ, ಇರೋ. ಬಿಲ ಭೇದನೇ, ಅ. ಸುಸತೋ ಇ, ಸುಸಿ. ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಛಿಗ್ಗಲಂ, ಯದಾದಿ. ಸುಟ್ಠು ಅಬ್ಭಂ ಆಕಾಸಂ ಅಸ್ಮಿಂ ಸೋಬ್ಭಂ.

‘‘ಸುಸಿರ’’ನ್ತಿ ಛಿದ್ದಸಾಮಞ್ಞೇ ಯಂ ನಪುಂಸಕವಚನಂ, ತಂ ಸಚ್ಛಿದ್ದೇ ಛಿದ್ದವತಿ ದಬ್ಬೇ ತೀಸು, ಯಥಾ ‘‘ಸುಸಿರೋ ರುಕ್ಖೋ, ಸುಸಿರಾ ಚಿಞ್ಚಾ, ಸುಸಿರಂ ಕಟ್ಠ’’ನ್ತಿ.

ದ್ವಯಂ ಭೂಮಿಛಿದ್ದೇ. ಕಾಸ ದಿತ್ತಿಯಂ, ಉ. ಅವ ರಕ್ಖಣೇ, ಅಟೋ, ಆವಾಟೋ, ಅವಾಟೋಪಿ. ದ್ವಯಂ ಸಪ್ಪಾನಂ ರಾಜಿನಿ. ವಸು ರತನಂ ಯಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ವಾಸುಕೀ.

೬೫೧. ದ್ವಯಂ ನಾಗಾನಂ ರಾಜಿನಿ. ದೇವೇಹಿಪ್ಯಸ್ಸನ್ತೋ ನೋಪಲದ್ಧೋತಿ ಅನನ್ತೋ, ಸೇಸೋಪಿ, ಸಿಸ ಹಿಂಸಾಯಂ, ಸಿಸತಿ ಕಪ್ಪನ್ತೇತಿ ಸೇಸೋ, ಅ.

ದ್ವಯಂ ಅಜಗರೇ. ವಹತಿಸ್ಮಾ ಅಸೋ, ವಾಹಸೋ. ಅಜಂ ಛಾಗಂ ಗಿಲತೀತಿ ಅಜಗರೋ, ಅ, ಇಸ್ಸತ್ತಂ, ಲಸ್ಸ ರತ್ತಞ್ಚ. ಸಯೀಪಿ, ಸಯನಸೀಲೋ ಸಯೀ.

ದ್ವಯಂ ಗೋನಸಸಪ್ಪೇ ‘‘ಙಾ-ಚ್ವೇ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಗವಸ್ಸೇವ ನಾಸಾ ಅಸ್ಸಾತಿ ಗೋನಸೋ, ಸಞ್ಞಾಯಂ ನಾಸಸದ್ದಸ್ಸ ನಸೋ ಕತೋ [ಪಾಣಿನಿ ೫.೪.೧೧೯]. ತಿಲಂ ಇಚ್ಛತೀತಿ ತಿಲಿಚ್ಛೋ, ತಿರಿಯಂ ಅಞ್ಚತೀತಿ ವಾ ತಿಲಿಚ್ಛೋ, ಯದಾದಿ.

ದ್ವಯಂ ದೇಡ್ಡುಭೇ, ಯೋ ‘‘ಜಲಸಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ದೇಡ್ಡುನಾ ರಾಜಿಯಾ ಉಭತೀತಿ ದೇಡ್ಡುಭೋ. ಪಿಟ್ಠೇ ರಾಜಿಯೋಗಾ ರಾಜುಲೋ, ಉಲೋ, ಬಧಿರಸಪ್ಪೇಪ್ಯೇತೇ.

೬೫೨. ಕಮ್ಬಲೋ ಚ ಅಸ್ಸತರೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ನಾಗಕುಲಾ ಮೇರುಪಾದೇ ವಸನ್ತಿ.

ದ್ವಯಂ ವೇಸ್ಮನಿವುಟ್ಠಸಪ್ಪೇ. ‘‘ವಮ್ಮನೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ. ‘‘ಅಸುದ್ದೋ ಘರಸಪ್ಪೋ’’ತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ನಿಬ್ಬಿಸತಾಯ ಅಮಾರಿತತ್ತಾ ಸೀಲಯುತ್ತಂ ಅತ್ತಾ ಮನೋ ಯಸ್ಮಿಂ ಸಿಲುತ್ತೋ, ಅಸ್ಸು, ರಸ್ಸಾದಿ.

ದ್ವಯಂ ರುಕ್ಖಗ್ಗಾದೀಸು ನಿವುಟ್ಠಸಪ್ಪೇ. ನೀಲೋ ಹರಿತೋ ಸಪ್ಪೋತಿ ನೀಲಸಪ್ಪೋ. ‘‘ನೀಲೋ ಕಣ್ಹಮ್ಹಿ ಹರಿತೇ’’ತಿ ಹಿ ತಾರಪಾಲೋ. ಪಠಮಕಾಲೇ ಸಿಲಾಯಂ ಭವತೀತಿ ಸಿಲಾಭು.

೬೫೩-೬೫೪. ವಿಸಧರನ್ತಂ ಸಪ್ಪಮತ್ತೇ. ಆಸಿಯಂ ವಿಸಂ ಏತಸ್ಸ ಆಸೀವಿಸೋ, ಆಸೀ ಸಪ್ಪದಾಠಾ. ಭುಜ ಕೋಟಿಲ್ಯೇ, ಕುಟಿಲಾಯಮಾನೋ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಭುಜಙ್ಗೋ, ಏವಂ ಭುಜಗೋ, ಭುಜಙ್ಗಮೋ ಚ. ಅಹಿ ಗಮನೇ, ಇ. ಸರನ್ತೋ ಸಪ್ಪತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸರೀಸಪೋ, ಅಸ್ಸೀ, ಸಂಯೋಗಲೋಪೋ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋಯಂ, ಭುಜಙ್ಗಭುಜಙ್ಗಮಾಪಿ, ಸಬ್ಬಧರಕತೇ ಪನ ‘‘ಭುಸಂ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಾ ಕುಟಿಲಂ ಸಪ್ಪತೀತಿ ಸರೀಸಪೋ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಫಣಯೋಗಾ, ಈ, ಫಣೀ. ಸಪ್ಪತಿಸ್ಮಾ ಅ, ಭೂಮಿಫುಟ್ಠೇನ ಗತ್ತೇನ ಗತಿ ಸಪ್ಪನಂ. ಅರಂ ಸೀಘಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಅಲಗದ್ದೋ, ಮಸ್ಸ ದೋ, ರಸ್ಸ ಲತ್ತಞ್ಚ, ಅಲಗದ್ದೋ, ಜಲಸಪ್ಪೇಪ್ಯಯಂ, ‘‘ಅಲಗದ್ದೋ ಜಲವಾಳೋ’’ತಿ [ಅಮರ ೮.೫] ಹಿ ಅಮರಸೀಹೋ. ಭೋಗೋ ಫಣಿಕಾಯೋ, ತಂಯೋಗಾ ಭೋಗೀ. ಪನ್ನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪನ್ನಗೋ, ಪಾದೇಹಿ ವಾ ನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪನ್ನಗೋ. ದ್ವೇ ಜಿವ್ಹಾ ಅಸ್ಸ. ಉರಸಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಉರಗೋ. ವಿಸೇಸೇನ ಆಲಾತಿ ಗಣ್ಹಾತಿ ಆಯುನ್ತಿ ವಾಳೋ, ಲಸ್ಸ ಳತ್ತಂ, ವಾ ಗಮನೇ ವಾ, ಅಲೋ. ದೀಘಸರೀರತಾಯ ದೀಘೋ. ದೀಘಾ ಪಿಟ್ಠಿ ಯಸ್ಸ, ಸಮಾಸೇ ಕೋ. ಉದರಮೇವ ಪಾದೋ ಯಸ್ಸ. ವಿಸಂ ಧರತಿ. ಚಕ್ಕೀ, ಕುಣ್ಡಲೀ, ಗೂಳ್ಹಪಾದೋ, ಚಕ್ಖುಸ್ಸವೋ, ಕಾಕೋದರೋ, ದಬ್ಬೀಕರೋ, ಬಿಲೇಸಯೋ, ಜಿಮ್ಹಗೋ, ಪವನಾಸನೋಪಿ. ಸಿರಸಿ ಚಕ್ಕಯೋಗಾ ಚಕ್ಕೀ. ಕುಣ್ಡಲಮಿವ ವಪು ಅಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ತಂಯೋಗಾ ಕುಣ್ಡಲೀ. ಚಕ್ಖುನಾ ಸುಣೋತೀತಿ ಚಕ್ಖುಸ್ಸವೋ. ಕಾಕೋದರಮಿವ ಉದರಂ ಅಸ್ಸ. ದಬ್ಬಿಗತಿಕತ್ತಾ ಫಣಾ ದಬ್ಬೀ, ತಂ ಕರೋತಿ ಬನ್ಧತೀತಿ ದಬ್ಬೀಕರೋ. ಸಾಮಞ್ಞನಿದ್ದೇಸೇಪಿ ಕಣ್ಹಸಪ್ಪಾದಿಯೇವ ದಬ್ಬೀಕರೋ. ಜಿಮ್ಹಂ ಕುಟಿಲಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ. ಪವನಾಸನೋ ವಾತಭೋಜೀ.

ಫಣಿನೋ ಸಪ್ಪಸ್ಸ ತನು ಕಾಯೋ ಭೋಗೋ ನಾಮ. ಭುಜತೀತಿ ಭೋಗೋ, ಭುಜ ಕೋಟಿಲ್ಯೇ, ಣೋ.

೬೫೫-೬೫೬. ದ್ವಯಂ ಸಪ್ಪಸ್ಸ ದಾಠಾಯಂ. ಅಸತಿ ಯೇನ ಅಸಂ, ಮುಖಂ, ತಸ್ಮಿಂ ಭವಾ ಆಸೀ, ಸಪ್ಪಸ್ಸ ದಾಠಾ ದನ್ತುತ್ತಮಾ. ದ್ವಯಂ ಸಪ್ಪಸ್ಸ ಜಿಣ್ಣತಚೇ, ನಿಮುಚ್ಚತೇ ಯಸ್ಮಾ ಸಪ್ಪೋತಿ, ಣೋ. ಕಞ್ಚುಕಸದಿಸತ್ತಾ ಕಞ್ಚುಕೋ. ಸಮಾ ತುಲ್ಯತ್ಥಾ.

ದ್ವಯಂ ವಿಸಮತ್ತೇ. ಸೋಣಿಪಥಗತಂ ವಿಸತಿ ದೇಹನ್ತಿ ವಿಸಂ, ವಿಸ ಪವೇಸನೇ. ಗಿರತೀತಿ ಗರಳಂ, ಅಳೋ.

ಹಲಾಹಲೋ, ಕಾಳಕೂಟೋ, ಆದಿನಾ ಕಾಕೋಲಾದಯೋ ಚ ಸತ್ತಾತಿ ಇಮೇ ನವ ತಬ್ಭೇದಾ ತಸ್ಸ ವಿಸಸ್ಸ ಭೇದಾ. ವುತ್ತಞ್ಚ –

‘‘ಪುಮೇ ಪಣ್ಡೇ ಚ ಕಾಕೋಲ-ಕಾಳಕೂಟಹಲಾಹಲಾ;

ಸೋರಟ್ಠಿಕೋ ಸುಕ್ಕಿಕೇಯ್ಯೋ, ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ತೋ ಪದೀಪನೋ;

ದಾರದೋ ವಚ್ಛನಾಭೋ ಚ, ವಿಸಭೇದಾ ಇಮೇ ನವಾ’’ತಿ [ಅಮರ ೮.೧೦-೧೧].

ತತ್ರ ಹಲಾಹಲೋ ಪುಮೇ, ವಾಕಾರೇನ ನಪುಂಸಕೇಪಿ, ‘‘ಹಾಲಾಹಲ’’ನ್ತಿ ಹಿ ತಿಕಣ್ಡಸೇಸೇ [ತಿಕಣ್ಡಸೇಸ ೧.೮.೫] ದೀಘಾದಿಪಿ. ತಾಲಪತ್ರಸಣ್ಠಾನೋ ನೀಲಪತ್ರೋ ಗೋಥನಾಕತಿಫಲೋ ಗಚ್ಛೋ ಹಲಾಹಲೋ. ಅಸ್ಸ ಚ ಸಮೀಪೇ ರುಕ್ಖಾದಯೋ ಡಯ್ಹನ್ತೇ. ಹಿಮವತಿ, ಕಿಕ್ಕಿನ್ದಾಯಂ, ಕೋಙ್ಕಣೇಸು, ದಕ್ಖಿಣಸಮುದ್ದೇ ಚ ಜಾಯತೇ, ಹನತೀತಿ ಹಲೋ, ಅ, ನಸ್ಸ ಲೋ, ಹಲಾನಮ್ಪಿ ಹಲೋ ಹಲಾಹಲೋ, ಮಜ್ಝದೀಘೋ. ತಿರಿಯಲೇಖಾಯ ಚಿತಂ ದ್ವಿಜಪದೇಹಿ ಯುತ್ತಂ, ತಥಾ ಗಣ್ಠಿಭಿ ಬ್ಯಾಪಿತಂ ಬಿನ್ದುಭಿದೇವ ಯಂ ಘನತರೇಹಿ, ತಂ ಕಾಳಕೂಟಂ. ಇದಞ್ಚ ಪುಥುಮಾಲಿನಾಮಸ್ಸಾಸುರಸ್ಸ ಸೋಣಿತಮ್ಹಾ ಏವ ಅಸುರಸಮಯೇ [ದೇವಾಸುರರಣೇ (?)] ಸಮುಪ್ಪನ್ನಸ್ಸ ಅಸ್ಸತ್ಥರುಕ್ಖಸದಿಸಸ್ಸ ರುಕ್ಖಸ್ಸ ನಿಯ್ಯಾಸೋ, ಅಹಿಚ್ಛತ್ತಮಲಯಕೋಙ್ಕಣಸಿಙ್ಗವೇರಪಬ್ಬತಾದೀಸು ಚೋಪ್ಪಜ್ಜತೇ. ವಣ್ಣೇನ ಕಾಳಞ್ಚ ತಂ ಸತ್ತಾನಂ ಜೀವಿತಹರಣತೋ ಲೋಹಮುಗ್ಗರಸದಿಸತಾಯ ಕೂಟಞ್ಚೇತಿ ಕಾಳಕೂಟಂ.

ಬ್ರಹ್ಮಪುತ್ತೋ ತು ಕಪಿಲೋ, ಮಲಯದ್ದಿಭವೋ ಖರೋ;

ಪದೀಪನೋ ತು ದಹನೋ, ರತ್ತವಣ್ಣೋ’ಞ್ಜನದ್ದಿಜೋ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೮.೧೦-೧೧].

ದರದೇ ಭವೋ ದಾರದೋ, ಸುಪ್ಪಭನಾಮಕೋ ತಂದೇಸಪಸಿದ್ಧೋ ಚ. ವಚ್ಛನಾಭೋ ಸಿನ್ದುವಾರಪತ್ತಸದಿಸೋ ಚ ತಂಸಮೀಪೇ ರುಕ್ಖೋ ನ ವದ್ಧತೇ, ತಂಸಮ್ಫಸ್ಸವಾಯು ಚ ಜರಯತಿ, ವಿಞ್ಝಾಯಂ, ಕಿಕ್ಕಿನ್ದಾಯಞ್ಚ ಜಾಯತೇ, ಏವಂ ವಿಸನ್ತರಾನಮ್ಪಿ ಸರೂಪಂ ಆಗಮತೋ ವಿಞ್ಞೇಯ್ಯಂ.

ದ್ವಯಂ ಧನತ್ಥಂ ಸಪ್ಪಗ್ಗಾಹೇ. ವಾಳಂ ಸಪ್ಪಂ ಗಣ್ಹನಸೀಲತಾಯ ವಾಳಗಾಹೀ. ಅಹಿನೋ ತುಣ್ಡೇನ ಮುಖೇನ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ಅಹಿತುಣ್ಡಿಕೋ, ಣಿಕೋ, ‘‘ವಾಳಗ್ಗಾಹೋ’ಹಿತುಣ್ಡಿಕೋ’’ತಿ [ಅಮರಕೋಸೇ ೮.೧೧-ಗಾಥಾಯಮ್ಪಿ] ಅಮರಮಾಲಾ.

೬೫೭. ತಿಕಂ ನಿರಯೇ. ಅಯೋ ಇಟ್ಠಫಲಂ, ಸೋ ನಿಗ್ಗತೋ ಅಸ್ಮಾತಿ ನಿರಯೋ, ನಿನ್ದಿತೋ ರಯೋ ಗಮನಂ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ನಿರಯೋ. ದುಟ್ಠಾ ಗತಿ ದುಗ್ಗತಿ. ಅಪುಞ್ಞೇ ನೇತೀತಿ ನರಕೋ, ಣ್ವು, ರನ್ತೋ ಚ, ನರಕೋ.

ತೇಸು ನಿರಯೇಸು ಯೋ ‘‘ಮಹಾನಿರಯೋ’’ತಿ ವುತ್ತೋ, ಸೋ ಅಟ್ಠಧಾ ಹೋತೀತಿ ತಂ ದಸ್ಸೇತಿ ‘‘ಸಞ್ಜೀವೋ’’ಚ್ಚಾದಿನಾ ಸಿಲೋಕೇನ. ಮರನ್ತಾಪಿ ಕಮ್ಮಫಲಾನುಭವನತ್ಥಂ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಜೀವನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಸಞ್ಜೀವೋ. ಯತ್ಥ ನಿರಯೇ ನೇರಯಿಕಾನಂ ಸರೀರಾನಿ ವಡ್ಢಕೀನಂ ಕಾಳಸುತ್ತೇನ ಸಞ್ಞಾಣಂ ಕತ್ವಾ ವಾಸಿಯಾ ತಚ್ಛನ್ತಿ, ಸೋ ಕಾಳಸುತ್ತೋ. ಭುಸಂ, ಪುನಪ್ಪುನಂ ವಾ ದುಕ್ಖಿತಸದ್ದೇನ ರವನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ರೋರುವೋ, ಮಹನ್ತೋ ಚ ಸೋ ರೋರುವೋ ಚಾತಿ ಮಹಾರೋರುವೋ. ಪುನ ‘‘ರೋರುವೋ’’ತಿ ಚೂಳರೋರುವೋ ವುತ್ತೋ. ಭುಸಂ ಪತನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಪತಾಪನೋ, ‘‘ವೀಚಿ ತರಙ್ಗೇ ಅಪ್ಪೇ ಚಾ’’ತಿ ರುದ್ದೋ, ನತ್ಥಿ ಸುಖಸ್ಸ ವೀಚಿ ಲೇಸೋಪಿ ಅತ್ರಾತಿ ಅವೀಚಿ, ‘‘ವೀಚಿ ಸುಖತರಙ್ಗೇಸೂ’’ತಿ ತಿಕಣ್ಡಸೇಸೋ [ತಿಕಣ್ಡಸೇಸ ೩.೩.೭೮], ತಸ್ಮಾ ನತ್ಥಿ ವೀಚಿ ಸುಖಂ ಏತ್ಥಾತಿ ಅವೀಚಿ. ಸಮನ್ತತೋ ಆಗತೇಹಿ ಪಬ್ಬತೇಹಿ ಹಞ್ಞನ್ತಿ ಅತ್ರಾತಿ ಸಙ್ಘಾತೋ. ತಪನ್ತಿ ಅತ್ರ ತಾಪನೋ, ಇತಿಸದ್ದೋ ಅಟ್ಠನ್ನಂ ಪರಿಸಮಾಪನತ್ಥೋ.

೬೫೮. ತತ್ಥ ನಿರಯೇಸು ವೇತರಣೀ ಚ ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ ಚಾತಿ ಇಮೇ ದ್ವೇ ನಿರಯಾ ಜಲಾಸಯಾ ಜಲಾಧಾರಾ, ತೇ ಚ ಥಿಯಂ, ತರಣೀ ನಾವಾ, ಸಾ ನತ್ಥಿ ಯಸ್ಸಂ ವೇತರಣೀ. ಲೋಹಮಯಾ ಕುಮ್ಭೀ ಲೋಹಕುಮ್ಭೀ.

ದ್ವಯಂ ನಿರಯಪಾಲೇ. ಕಾರಣಾ ಯಾತನಾ, ಸಾ ಚ ತಿಬ್ಬವೇದನಾ, ತಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಾರಣಿಕೋ. ನಿರಯಗತಸತ್ತೇ ಪಾತೀತಿ ನಿರಯಪೋ.

ದ್ವಯಂ ನಿರಯಗತಸತ್ತೇ. ನಿರಯಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ನೇರಯಿಕೋ. ನರಕಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ನಾರಕೋ.

೬೫೯. ಉದಧಿ ಪರಿಯನ್ತಂ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಅಣ್ಣೋ ಜಲಂ, ಸೋ ವಾತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಅಣ್ಣವೋ, ಅಣ್ಣೋ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ವಾ ಅಣ್ಣವೋ, ಅಸ್ಸತ್ಥ್ಯತ್ಥೇ ವೋ. ಸಗರೇಹಿ ರಾಜಕುಮಾರೇಹಿ ಖತೋ ಸಾಗರೋ, ಸಾನಂ ಧನಾನಂ ಆಕರೋತಿ ವಾ ಸಾಗರೋ, ಕಸ್ಸ ಗೋ, ಸಾಗ ಸಂವರಣೇ ವಾ, ಅರೋ. ಸನ್ದತೇತಿ ಸಿನ್ಧು, ಸನ್ದ ಸವನೇ, ಯದಾದಿ. ಉದಿ ಕ್ಲೇದನೇ, ಸಮ್ಮಾ ಕ್ಲಿದನ್ತಿ ಚನ್ದೋದಯೇ ಅಸ್ಮಾ ಆಪಾನೀತಿ ಸಮುದ್ದೋ. ಜಲಾನಿ, ಉದಕಾನಿ ಚ ನಿಧೀಯನ್ತೇ, ಧೀಯನ್ತೇ ಚಾತ್ರಾತಿ ಜಲನಿಧಿ, ಉದಧಿ ಚ, ಉದಕಸ್ಸ ಉದಾದೇಸೋ.

ತಸ್ಸ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಖೀರಣ್ಣವೋ, ಆದಿನಾ ಲವಣೋದೋ, ದಧ್ಯುದೋ, ಘತೋದೋ, ಉಚ್ಛುರಸೋದೋ, ಮದಿರೋದೋ, ಸಾದುದಕೋ ಚಾತಿ ಇಮೇ ಸತ್ತ ಮಹಣ್ಣವವಿಸೇಸಾ ಭವನ್ತಿ [ಬ್ಯಾಖ್ಯಾಸುಧಾ ೧.೧೦.೨]. ಖೀರವಣ್ಣೋ ಅಣ್ಣವೋ ಖೀರಣ್ಣವೋ.

೬೬೦. ಅಸ್ಸ ಸಮುದ್ದಸ್ಸ ಕೂಲದೇಸೋ ತೀರದೇಸೋ ವೇಲಾ ನಾಮ, ವಿಗಚ್ಛನ್ತಿ ಇರಾ ಯಸ್ಸಂ ವೇಲಾ, ಲತ್ತಂ. ಚಕ್ಕಮಿವ ಸಲಿಲಾನಂ ಜಲಾನಂ ಭಮೋ ಭಮನಂ ಆವಟ್ಟೋ ನಾಮ, ಆವಟ್ಟನ್ತಿ ಜಲಾನಿ ಅತ್ರಾತಿ ಆವಟ್ಟೋ.

ತಿಕಂ ಬಿನ್ದುಮ್ಹಿ. ಥು ಅಭಿತ್ಥವೇ, ವೋ, ಉಸ್ಸೇ. ವಿದಿ ಅವಯವೇ, ಉ, ಬಿನ್ದು. ಫುಸ ಫುಸನೇ, ತೋ, ಫುಸಿತಂ. ಪಾಕಾರೇ, ಗೇಹಾದಿತಿತ್ತಿಯಞ್ಚ ಜಲನಿಗ್ಗಮೋ ಭಮೋ ನಾಮ, ಭಮು ಅನವಟ್ಠಾನೇ.

೬೬೧. ಸಿಲೋಕೋ ಉದಕೇ. ಆಪ ಬ್ಯಾಪನೇ, ಅಪ್ಪೋತಿ ಸಬ್ಬತ್ರಾತಿ ಆಪೋ. ಪಾತಬ್ಬನ್ತಿ ಪಯೋ, ಪಾ ಪಾನೇ, ಣ್ಯೋ. ರಸ್ಸೋ, ಪಯೋ. ಜಲ ಧಞ್ಞೇ, ಅ. ವಾರಯತಿ ನಿನ್ನೋನತನ್ತಿ ವಾರಿ, ವರ ನಿಸೇಧೇ, ಣಿ, ವಾರಯತಿ ಪಿಪಾಸನ್ತಿ ವಾ ವಾರಿ. ಪೀಯತೇತಿ ಪಾನೀಯಂ, ಅನೀಯೋ. ಸಲತೀತಿ ಸಲಿಲಂ, ಸಲ ಗತಿಯಂ, ಇಲೋ. ಉದಿ ಕ್ಲೇದನೇ, ಣ್ವು, ಉಲೋಪೋ, ದಕಂ ಪಿಪಾಸಚ್ಛೇದಂ ಕರೋತೀತಿ ವಾ ದಕಂ, ‘‘ದಾ ದಾನಚ್ಛೇದಧಾತೂ’’ತಿ [ಏಕಕ್ಖರಕೋಸ ೨೦ ಗಾಥಾ] ಹಿ ಏಕಕ್ಖರಕೋಸೇ, ರಸ್ಸೋ. ಅನ ಸದ್ದೇ, ಅ, ದ್ವಿತ್ತಂ, ಅರ ಗಮನೇ ವಾ, ತೋ, ಅನ್ನಾದೇಸೋ, ಣತ್ತಂ. ನೀ ನಯೇ, ಈರೋ. ವನ ಸಮ್ಭತ್ತಿಯಂ. ವನೀಯತೇ ಪಿಪಾಸೇಹೀತಿ ವನಂ. ವಾ ಗಮನೇ, ಅಲೋ. ತಾಯತೇ ಪಾಲಯತೇತಿ ತೋಯಂ, ತಾ ಪಾಲನೇ, ಚುರಾದಿ, ಯೋ, ಆಕಾರಸ್ಸೋತ್ತಂ. ಅಮ್ಬ ಸದ್ದೇ, ಉ, ಅಮ್ಬು. ಉದಿ ಪಸವನಕ್ಲೇದನೇಸು, ಣ್ವು, ಉದಕಂ. ಕರ ಕರಣೇ, ಕ್ವಿ, ಕಂ. ಕಮಲಂ, ಖೀರಮ್ಪಿ, ಕಮು ಇಚ್ಛಾಕನ್ತೀಸು, ಅಲೋ. ಖನು ಹಿಂಸಾಯಂ, ಈರೋ, ನಲೋಪೋ, ಖೀ ಖಯೇ ವಾ, ಖೀರಂ.

೬೬೨. ಚತುಕ್ಕಂ ತರಙ್ಗೇ. ತರನ್ತೋ ಗಚ್ಛತಿ, ತೀರಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ತರಙ್ಗೋ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋ, ಪರತ್ರ ಈಸ್ಸತ್ತಂ. ಸಯಮೇವ ಭಿಜ್ಜತೇತಿ ಭಙ್ಗೋ, ಅ. ಊಹ ವಿತಕ್ಕೇ, ಮಿ, ಹಲೋಪೋ, ಊಮಿ, ಅರ ಗಮನೇ ವಾ, ಮಿ, ಅಸ್ಸೂ, ರಲೋಪೋ. ವಿಮ್ಹಯಂ ವಿಚಿತ್ತಂ ಚಿನೋತೀತಿ ವೀಚಿ, ಇ, ಉಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ದೀಘೋ, ಏತೇ ದ್ವೇ ಪುಮಿತ್ಥಿಯಂ.

ಉಲ್ಲೋಲೋ, ಕಲ್ಲೋಲೋ ಚಾತಿ ಇದಂ ದ್ವಯಂ ಮಹಾವೀಚೀಸು ಕಥ್ಯತೇ, ಲೋಲ ಉಮ್ಮಾದನೇ, ಉಲ್ಲೋಲಯತೀತಿ ಉಲ್ಲೋಲೋ, ಣೋ, ಉಲ ಗಮನೇ ವಾ, ಓಲೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಕಲ್ಲ ಸದ್ದೇ, ಓಲೋ, ಕಲ್ಲೋಲೋ.

೬೬೩. ಸಿಲೋಕದ್ಧಂ ಕದ್ದಮೇ. ಜಲಂ ಬಲತೇ ಜಮ್ಬಾಲೋ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ, ಮಕಾರೋ ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ. ಕಲ ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಅಲೋ. ಪಚ ವಿತ್ಥಾರವಚನೇ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ. ಚಿಕ್ಖ ವಚನೇ, ಅಲೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಕದ ಮದ್ದೇ, ಅಮೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ.

ಛಕ್ಕಂ ವಾಲುಕಾಯಂ. ಪುಲ ಮಹತ್ಥೇ, ಇನೋ, ಳತ್ತಂ. ವಲ ಸಂವರಣೇ, ಣ್ವು, ಅಸ್ಸು, ವಾಲುಕಾ, ಥೀ. ವಣ್ಣ ಸದ್ದೇ, ವಣ್ಣೋ. ಮರ ಪಾಣಚಾಗೇ, ಉ, ಮರು, ದೇವೇಪಿ. ಅರ ಗಮನೇ, ಉ, ಅಸ್ಸು, ಉರು, ಮಹನ್ತೇಪಿ, ವಣ್ಣೋ ಚ ಮರು ಚ ಉರು ಚ ವಣ್ಣಮರೂರು. ಸಿಚ ಪಗ್ಘರಣೇ, ತೋ, ಸಿಕತಾ, ಥೀ.

೬೬೪. ಜಲಮಜ್ಝಗತಂ ತಲಂ ಕಮ್ಮಭೂತಂ ‘‘ಅನ್ತರೀಪಂ, ದೀಪೋ’’ತಿ ಚೋಚ್ಚತೇ. ದ್ವಿಧಾಗತಾನಂ ಆಪಾನಂ ಅನ್ತರಗತಂ ಅನ್ತರೀಪಂ, ಆಕಾರಸ್ಸೀ. ‘‘ಅನ್ತರೀಯ’’ನ್ತಿ ವಾ ಪಾಠೋ, ತದಾ ದ್ವಿಧಾಗತಾನಂ ಆಪಾನಂ ಅನ್ತರೇ ಭವಂ ಅನ್ತರೀಯನ್ತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ, ಅಕಾರಸ್ಸೀ. ದ್ವಿಧಾಗತಾನಿ ಆಪಾನಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಹೇತುಭೂತೇತಿ ದೀಪೋ. ವಕಾರಆಕಾರಾನಂ ಲೋಪೋ, ಇಸ್ಸೀ ಚ, ದೀಪೋ, ವಾಕಾರೇನ ದೀಪಮ್ಪಿ.

ಪಞ್ಚಕಂ ತೀರಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಪಾರ ತೀರ ಕಮ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಯಂ, ಚುರಾದಿ, ಅ. ಕೂಲ ಆವರಣೇ, ಣೋ. ರುಧ ಆವರಣೇ, ರೋಧಂ. ಅಞ್ಞಪಾರಾದಿನಿವತ್ತನತ್ಥಂ ‘‘ಪತೀರ’’ನ್ತಿ ವುತ್ತಂ. ತಟ ಉಸ್ಸಯೇ, ಅ, ಥಿಯಂ, ತಟೀ.

೬೬೫. ಪರಮ್ಹಿ ತೀರಸ್ಮಿಂ ಪಾರಸದ್ದೋ, ಸೋ ಚ ನಪುಂಸಕೇ, ಪಾರ ತೀರ ಕಮ್ಮಸಮ್ಪತ್ತಿಯಂ, ಪಾರ ಸಾಮತ್ಥಿಯೇ ವಾ, ಪಾರಯತಿ ತರಙ್ಗಾದಯೋ ವಾರೇತುನ್ತಿ ಪಾರಂ. ಓರನ್ತುತೀರಂ ‘‘ಅಪಾರ’’ನ್ತ್ಯುಚ್ಚತೇ, ಅವರೇ ತೀರದೇಸೇ ಭವಂ ಓರಂ, ಣೋ. ಪಾರತೋ ಅಞ್ಞಂ ತೀರಂ ಅಪಾರಂ.

ಪಞ್ಚಕಂ ಉಳುಮ್ಪೇ. ಉಳುತೋ ದಕತೋ ಪಾತಿ ರಕ್ಖತಿ ಉಳುಪೋ, ಸೋಯೇವ ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮವಸೇನ ಉಳುಮ್ಪೋ. ಪ್ಲವತಿ, ಪ್ಲವನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ವಾ ಪ್ಲವೋ, ಪ್ಲವ ಗಮನೇ, ಗಮನಂ ಅತ್ರ ಜಲಗಮನಂ. ಕುಲ ಸನ್ತಾನೇ, ಅ, ಕೇ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾ ಕುಲ್ಲೋ, ಅ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ತರನ್ತಿ ಅನೇನ ತರೋ, ತರ ಪ್ಲವತರಣೇಸು. ಗಮನಾಗಮನವಸೇನ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಜಲೇ ಅರನ್ತಿ ಯಾಯ, ಸಾ ಪಚ್ಚರೀ, ಅ, ನದಾದಿ.

೬೬೬. ತಿಕಂ ನಾವಾಯಂ. ತರನ್ತಿ ಯಾಯ ತರಣೀ, ಯು, ನದಾದಿ, ಇಪಚ್ಚಯೇ ತರಿ, ಈಮ್ಹಿ ತು ತರೀ. ನು ಥುತಿಯಂ, ಅ, ವುಡ್ಢಾವಾದೇಸಾ, ನಾವಾ. ದ್ವಯಂ ಲಙ್ಕಾರಥಮ್ಭೇ. ಕೂಪ ಗಮನೇ, ಣ್ವು, ಕೂಪಕೋ, ಅಪಚ್ಚಯೋ ವಾ, ತದಾ ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ. ಕಮು ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಭೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ, ಅಸ್ಸು ಚ, ಕುಮ್ಭಕಂ.

ದ್ವಯಂ ‘‘ಪೇ ಸೇಂ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ತರಸ್ಸ ಪಚ್ಛಾಭಾಗೇ ಬನ್ಧಿತಬ್ಬೋತಿ ಪಚ್ಛಾಬನ್ಧೋ. ಗ’ಮಿಚ್ಛಿತದಿಸಂ ಅಟತಿ ಯೇನ ಗೋಟವಿಸೋ, ಇಸೋ, ಅವನ್ತೋ ಚ ಅಸ್ಸೋತ್ತಞ್ಚ, ಗೋಟವಿಸೋ. ದ್ವಯಂ ‘‘ಪೇ ತಮಾ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ನಾವಾಯ ಕಣ್ಣೋ ವಿಯ ಕಣ್ಣೋ, ಮಹನ್ತೋ ಕೇನಿಪಾತೋ, ತೇನ ಪವಹಣಪತಿಸವನತೋ, ತಂ ಧರತೀತಿ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ. ನಾವಾಯ ಯುತ್ತೋ ನಾವಿಕೋ.

೬೬೭. ದ್ವಯಂ ನಾವಾಯ ಗಮನೋಪಾಯೇ. ಅರತಿ ಯೇನಾತಿ ಅರಿತ್ತಂ, ಛದಾದೀಹಿ ತತ್ರಣ, ಇಕಾರಾಗಮೋ, ದ್ವಿತ್ತಞ್ಚ. ಕೇ ಜಲೇ ನಿಪಾತಿಯತೇ ಕೇನಿಪಾತೋ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋಯಂ.

ದ್ವಯಂ ನಿಯಾಮಕೇ. ಪೋತೋ ಪವಹನಂ, ತಂ ವಾಹಯತೀತಿ ಪೋತವಾಹೋ. ನಿಯಚ್ಛತಿ ಪೋತನ್ತಿ ನಿಯಾಮಕೋ, ಯಮು ಉಪರಮೇ, ನಿಪುಬ್ಬೋ ಗಮನೇ, ಣ್ವು, ನಿಯಾಮಕೋ, ಚುರಾದಿ. ನಿಯಾಮಕೇಪಿ.

ಯೇ ವಾಣಿಜಾ ನಾವಾಯ ವಾಣಿಜಕಮ್ಮಂ ಆಚರನ್ತಿ, ತೇ ಸಂಯತ್ತಿಕಾ ನಾಮ, ಸಂಯಾನಂ ಸಂಯಾತ್ರಾ, ದೀಪನ್ತರಗಮನಂ, ತ್ರಣ, ಸಾ ಪಯೋಜನಮೇತೇಸಂ ಸಂಯತ್ತಿಕಾ, ಣಿಕೋ, ರಲೋಪೋ, ರಸ್ಸೋ ಚ. ತಪಚ್ಚಯೇನ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ. ಪೋತವಾಣಿಜಾಪಿ, ಪೋತೋ ಪವಹನಂ, ತಸ್ಸ ವಾಣಿಜಾ.

೬೬೮. ಲಙ್ಕಾರಾದಯೋ, ಫಿಯಾದಯೋ ಚ ನಾವಾಯ ಅಙ್ಗಾ ಅವಯವಾ. ಲೋ ಇನ್ದೋ, ತಸ್ಸ ಕಾರಣಂ ಲಙ್ಕಾರೋ. ವಟೋ ವುಚ್ಚತಿ ಸಿವಟೋ, ತದಾಕಾರತಾಯ ವಟಾಕಾರೋ. ‘‘ವಟೋ ಕಮದ್ದೇ ನಿಗ್ರೋಧೇ’’ತಿ ಹಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೋ. ಫಾ ವುಡ್ಢಿಯಂ, ಇಯೋ, ಫಿಯೋ.

ದ್ವಯಂ ‘‘ತಲಕ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಪೂ ಪವನೇ, ತೋ, ವುಡ್ಢಿ, ಪವಹತಿ ನಿಯಾಮಕೇತಿ ಪವಹನಂ. ವುತ್ತನ್ತಿ ಕ್ರಿಯಾಪದಂ. ದ್ವಯಂ ಕಟ್ಠಮ್ಬುವಾಹಿನಿಯಂ, ದುಣ ಗತಿಹಿಂಸಾಸು, ಅ, ನದಾದಿ, ವುಡ್ಢಿ, ದೋಣೀ. ಅಮ್ಬುಂ ನೇತಿ ಯೇನ ಅಮ್ಬಣಂ, ಉಸ್ಸತ್ತಂ, ಣತ್ತಞ್ಚ, ಅಮ್ಬ ಸದ್ದೇ ವಾ, ಯು.

೬೬೯. ತಿಕಂ ಗಮ್ಭೀರೇ. ಗಮು ಗಮನೇ, ಈರೋ, ಭೋನ್ತೋ ಚ ಮಲೋಪೋ ಚ, ಗಭೀರೋ. ಮಾಲೋಪೇ ತು ಗಮ್ಭೀರೋ, ಗಚ್ಛನ್ತಾ ಭಾಯನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ವಾ ಗಭೀರೋ, ಗಮ್ಭೀರೋ ಚ. ನಿಪುಬ್ಬೋ ಮನ ಅಭ್ಯಾಸೇ, ಣೋ, ಮಸ್ಸ ನೋ. ತಬ್ಬಿಪಕ್ಖತೋ ಗಮ್ಭೀರವಿಪರೀತತೋ ಉತ್ತಾನಂ ನಾಮ, ಉಗ್ಗತಂ ತಾನಂ ಪಮಾಣಂ ಅಸ್ಸ ಉತ್ತಾನಂ, ಅಗಮ್ಭೀರಂ.

ದ್ವಯಂ ಅಗಾಧೇ. ಗಾಧ ಪತಿಟ್ಠಾಕಙ್ಖಾಸು, ಗನ್ಥೇ ಚ, ನತ್ಥಿ ಗಾಧಂ ಯತ್ರ ಅಗಾಧಂ. ನ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ ಫುಸತಿ ಯತ್ರ ಅತಲಮ್ಫಸ್ಸಂ.

ತಿಕಂ ಅಪ್ಪಸನ್ನೇ. ನತ್ಥಿ ಅಚ್ಛಭಾವೋ ಅತ್ರ ಅನಚ್ಛೋ. ಕಲುಸಂ ಪಾಪೇಪಿ ವುತ್ತಂ. ವಿಲ ಭೇದನೇ, ಣೋ, ಆವಿಲೋ. ಅವ ರಕ್ಖಣೇ ವಾ, ಇಲೋ.

೬೭೦. ತಿಕಂ ನಿಮ್ಮಲೇ. ಛೋ ಛೇದನೇ, ನ ಛಿನ್ದತಿ ದಸ್ಸನನ್ತಿ ಅಚ್ಛೋ, ಣೋ, ಸಚ್ಛೋಪಿ, ಸರ ವಿಸರಣೇ, ತೋ, ಅನ್ನಾದೇಸೋ. ನತ್ಥಿ ಮಲಂ ಏತಸ್ಮಿಂ ವಿಮಲೋ. ಗಭೀರಪ್ಪಭುತೀ ಗಭೀರಾದಯೋ ವಿಮಲನ್ತಾ ತೀಸು ಲಿಙ್ಗೇಸು.

ಪಞ್ಚಕಂ ಕೇವಟ್ಟೇ. ಧಾ ಧಾರಣೇ, ಈವರೋ. ಮಚ್ಛೇ ಹನ್ತ್ವಾ ಜೀವತೀತಿ ಮಚ್ಛಿಕೋ, ಇಕೋ. ಮಚ್ಛೇ ಬನ್ಧತಿ ಜಾಲೇನಾತಿ ಮಚ್ಛಬನ್ಧೋ, ಮಚ್ಛೇ ವಧತೀತಿ ವಾ ಮಚ್ಛಬನ್ಧೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ಕಂ ಜಲಂ, ತಸ್ಸ ಈಲಕ್ಖೀ, ತಾಯ ವಟ್ಟೋ ವಟ್ಟನಂ ಅಸ್ಸತ್ಥೀತಿ ಕೇವಟ್ಟೋ. ಕೇವತ್ತೋಪಿ, ಣೋ. ಜಾಲೇ ನಿಯುತ್ತೋ, ಜಾಲೇನ ಹನ್ತೀತಿ ವಾ ಜಾಲಿಕೋ, ದಾಸೋಪ್ಯತ್ರ, ದಾಸ ದಾನೇ, ಅ, ‘‘ದಾಸೋ ಕೇವಟ್ಟಭಚ್ಚೇಸೂ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೦.೧೫] ರುದ್ದೋ.

೬೭೧-೬೭೨. ಝಸಾನ್ತಂ ಮಚ್ಛೇ. ಮಸ ಆಮಸನೇ, ಛೋ, ಮರಧಾತುವಸೇನ ವಾ ಸಿದ್ಧೋ, ಮರ ಪಾಣಚಾಗೇ, ಇನೋ, ರಲೋಪೋ. ಮುಖಪ್ಪದೇಸೇ ಪುಥೂನಿ ಲೋಮಾನಿ ಅಸ್ಸ ಪುಥುಲೋಮೋ. ಪಾಠೀನಾದೀನಂ ಮಚ್ಛತ್ತಾ ವಿಸೇಸತೋ ಅಲೋಮಕೇಪ್ಯಸ್ಸ ವುತ್ತಿ. ಝಸ ಹಿಂಸತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ಅ, ಝಸೋ. ಅಣ್ಡಜೋ, ವಿಸಾರೋ, ಸಕಲೀಪಿ, ವಿಚಿತ್ರಂ ಸರತಿ ಅನೇನ ವಿಸಾರೋ, ಣೋ. ರೋಹಿತಾದೀನಂ ವಕ್ಕಲಪ್ಪಾಯೋ [ಬತ್ತಲಪ್ಪಾಯೋ (ಕ.)] ತಚೋ ಸಕಲಂ. ತಂಯೋಗಾ, ಈ, ಸಕಲೀ.

ರೋಹಿತಾದಯೋ, ಮಕರಾದಯೋ ಚ ಮಚ್ಛಪ್ಪಭೇದಾ. ರುಹ ಜನನೇ, ತೋ, ರೋಹಿತೋ. ವಿಪಾಕೇ ಮಧುರಸತ್ತಾ ಮಗ್ಗುರೋ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ, ಮಜ್ಜತೀತಿ ವಾ ಮಗ್ಗುರೋ, ಊರೋ, ಮಜ್ಜ ಸುದ್ಧಿಯಂ, ಜ್ಜಸ್ಸ ಗ್ಗತ್ತಂ, ರಸ್ಸೋ ಚ, ಮಗ್ಗುರೋ, ‘‘ಙಾ ಖೂ’’. ಸಿಙ್ಗಯುತ್ತತಾಯ ಸಿಙ್ಗೀ, ಣೋ, ನದಾದಿ, ಸಙ್ಗುಪಿ, ಸರತಿ ವಾತನ್ತಿ ವಾ ಸಿಙ್ಗೀ, ಸರ ಹಿಂಸಾಯಂ, ಅ, ರಸ್ಸ ಗೋ, ಅಸ್ಸಿ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ನದಾದಿ, ಸಿಙ್ಗೀ, ‘‘ಙ ಚ್ವೇ’’. ಬಲ ಸಂವರಣೇ, ಅಲೋ, ಲಸ್ಸ ಜೋ, ಬಲಜೋ,’’ಙ ಪಾ’’. ಮುಞ್ಜ ಸದ್ದತ್ಥೋ, ಮುಞ್ಜೋ. ಪೂ ಪವನೇ, ಉಸೋ, ವುದ್ಧ್ಯಾವಾದೇಸಾ, ಪಾವುಸೋ, ಮಹಾಮುಖಮಚ್ಛೋ, ‘‘ಙ ಟಾ’’.

ಸತ್ತಕ್ಖತ್ತುಂ ವಙ್ಕತೀತಿ ಸತ್ತವಙ್ಕೋ, ‘‘ಙ ಸೇ’’. ಸಹ ವಙ್ಕೇನ, ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನೋ ವಾ ವಙ್ಕೋ ಯಸ್ಸ ಸವಙ್ಕೋ, ‘‘ಙ ಮ್ವೇ’’. ನಳಸಣ್ಠಾನೋ ಮೀನೋ ನಳಮೀನೋ, ‘‘ಙ ಫ್ौ-ಯೋ’’. ಕಡಿ ಸನ್ನಿಚಯವದನೇಕದೇಸೇಸು, ಣ್ವು, ಗಣ್ಡಕೋ, ‘‘ಙ ಮಾ’’. ಸಸು ಹಿಂಸಾಯಂ, ಉ, ಅಸ್ಸು, ಸುಸುಕಾ, ಸಕತ್ಥೇಕೋ, ‘‘ಙ-ಪ್ौ-ಟಯೇ’’. ಸಯನತೋ ಪಸ್ಸೇನ ಫರತೀತಿ ಸಫರೀ, ನದಾದಿ, ಫರ ಫರಣೇ, ಸಫರೀ ದ್ವೀಸು, ‘‘ಙ ಖೂ-ಮಾ’’. ಪಾಣಿಗ್ಗಹಣೇ ಮುಖಂ ಕಿರತೀತಿ ಮಕರೋ, ಯದಾದಿ.

೬೭೩. ತಿಮಿಆದಯೋ ಸತ್ತ ಮಹಾಮಚ್ಛಾ ನಾಮ. ತಿಮ ಅದ್ದಭಾವೇ, ತಿಮತೀತಿ ತಿಮಿ, ಇ, ತಿಮಿ ಮಚ್ಛಮತ್ತೇಪಿ. ಗಿರ ನಿಗ್ಗಿರಣೇ, ಣೋ, ಲತ್ತಂ, ಇಸ್ಸತ್ತಂ. ತಿಮಿನೋ ಗಲೋ ತಿಮಿಙ್ಗಲೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ. ವಣ್ಣೇನ ಪಿಙ್ಗಲತಿಮಿರಸದಿಸತಾಯ ತಿಮಿರಪಿಙ್ಗಲೋ. ಆ ಭುಸೋ ನನ್ದತೀತಿ ಆನನ್ದೋ, ನನ್ದ ಸಮಿದ್ಧಿಯಂ. ತಿಮಿನೋ ಮಚ್ಛೇ ನನ್ದಯತೀತಿ ತಿಮಿನನ್ದೋ. ‘‘ತಿಮಿನ್ದೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ತಿಮೀನಂ ಮಚ್ಛಾನಂ ಇನ್ದೋ ತಿಮಿನ್ದೋ. ಅಧಿಕೋ ಆರೋಹೋ ಯಸ್ಸ ಅಜ್ಝಾರೋಹೋ. ಮಹನ್ತೋ ತಿಮಿ ಮಚ್ಛೋ ಮಹಾತಿಮಿ.

೬೭೪. ದ್ವಯಂ ‘‘ಙ ಫೇ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಪಾಸಾಣಸದಿಸಸಣ್ಠಾನೋ ಮಚ್ಛೋ ಪಾಸಾಣಮಚ್ಛೋ. ಪಠ ವಿಯತ್ತಿಯಂ ವಾಚಾಯಂ, ಇನೋ, ಉಭಯತ್ರ ದೀಘೋ, ಪಾಠೀನೋ, ‘‘ಙ-ಪ್ौ’’ತಿ ಚ ವದನ್ತಿ. ದ್ವಯಂ ಬಳಿಸೇ. ವಙ್ಕತೀತಿ ವಙ್ಕೋ, ವಙ್ಕ ಕೋಟಿಲ್ಯೇ. ಬಲ ಸಂವರಣೇ, ಇಸೋ, ಳತ್ತಂ. ಮಚ್ಛವೇಧನಮ್ಪಿ, ವಿಧ ವಿಧಾನೇ, ಭೇದನೇ ಚ, ಅನೇಕತ್ಥತ್ತಾ, ಯು.

ತಿಕಂ ಕುಮ್ಭೀಲೇ. ‘‘ಸುಂಸುಮಾರೋ’’ತಿ ಸಮುದಿತನಾಮಂ, ಸಸತೀತಿ ಸುಸು. ಸುಸು ಏವ ಸುಂಸು, ಮಾರೇತೀತಿ ಮಾರೋ, ಸುಂಸು ಏವ ಮಾರೋ ಸುಂಸುಮಾರೋ. ಕೇನ ಉಭತಿ ಪೂರೇತೀತಿ ಕುಮ್ಭೋ, ಜಲಾಸಯೋ, ತತ್ರ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕುಮ್ಭೀಲೋ, ಕುಮ್ಭೀ ವಾ ಘಟೋ, ತಂ ಲಾತೀತಿ ಕುಮ್ಭೀಲೋ. ನ ಕಮತೀತಿ ನಕ್ಕೋ, ಕ್ವಿ, ಸಞ್ಞಾಸದ್ದತ್ತಾ ನಸ್ಸ ಪಕತಿ, ನಕ್ಕ ನಾಸನೇ ವಾ, ಚುರಾದಿ.

ದ್ವಯಂ ಕಚ್ಛಪೇ. ಕುಚ್ಛಿತೋ ಊಮಿ ವೇಗೋ ಅಸ್ಸ ಕುಮ್ಮೋ, ‘‘ಪಕಾಸೇ ವೇಗಭಙ್ಗೇಸು, ತರಙ್ಗೇ ಊಮಿ ಪುಂಥಿಯ’’ನ್ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೦.೨೧] ರಭಸೋ, ‘‘ವೇಗೇ ಭಙ್ಗಪ್ಪಕಾಸೇಸು, ಬಿಲಾಯಂ ಊಮಿ ವೀಚಿಯ’’ನ್ತಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೋ. ಕಚ್ಛೇನ ಪಿವತೀತಿ ಕಚ್ಛಪೋ, ಣೋ, ಕಮಠೋಪ್ಯತ್ರ, ಕಮು ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಅಠೋ.

೬೭೫. ದ್ವಯಂ ಕಕ್ಕಟೇ. ಕಕತೀತಿ ಕಕ್ಕಟಕೋ. ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ, ಕುಕ ಆದಾನೇ ವಾ, ಅಟೋ, ಉಸ್ಸತ್ತಂ. ಕುಲ ಸನ್ತಾನೇ, ಬನ್ಧುಮ್ಹಿ ಚ, ಈರೋ, ಕುಂ ವಾ ಪಥವಿಂ ಲುನಾತೀತಿ ಕುಳೀರೋ, ಈರೋ. ದ್ವಯಂ ರತ್ತಪೇ. ಜಲಸ್ಸ ಊಕಾ ಕಿಮಿವಿಸೇಸೋ ಜಲೂಕಾ, ಜಲಂ ಓಕಂ ಗೇಹಂ ಏತಿಸ್ಸಾತಿ ವಾ ಜಲೂಕಾ, ಓಸ್ಸೂ, ಉಚ ಸಮವಾಯೇ, ಣೋ, ಓಕಂ. ರತ್ತಂ ರುಧಿರಂ ಪಿವತೀತಿ ರತ್ತಪಾ.

ತಿಕಂ ಮಣ್ಡೂಕೇ. ಮಣ್ಡ ಭೂಸನೇ, ಉಕೋ, ದೀಘೋ. ದದ ದಾನೇ, ಉರೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಭೀ ಭಯೇ, ಸಪ್ಪತೋ ಭಾಯತೀತಿ ಭೇಕೋ, ಇಕೋ, ಈಸ್ಸೇ. ವಸ್ಸಾಭೂ, ಸಾಲುರೋ, ಪ್ಲವೋಪಿ. ದ್ವಯಂ ‘‘ತೀ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಗಣ್ಡಂ ವಚ್ಚಸನ್ನಿಚಯಂ ಉಪ್ಪಾದೇತೀತಿ ಗಣ್ಡುಪ್ಪಾದೋ. ಮಹಿಯಾ ಲತಾ ಮಹೀಲತಾ, ಕಿಞ್ಚುಲುಕೋಪಿ. ಕಿಞ್ಚ ಚುಲತೀತಿ ಕಿಞ್ಚುಲುಕೋ, ಉಕೋ.

೬೭೬. ದ್ವಯಂ ಮುತ್ತಾಫೋಟೇ. ಸಪ್ಪ ಗಮನೇ, ಇ, ಅಸ್ಸಿ, ಸಿಪ್ಪಿ, ಥೀ. ಸು ಅಭಿಸವೇ, ತ್ತಿ, ಸುತ್ತಿ. ದ್ವಯಂ ಸಙ್ಖೇ. ಖನು ಅವದಾರಣೇ, ಕ್ವಿ, ಸಙ್ಖೋ. ಸಮು ಉಪಸಮೇ ವಾ, ಖೋ, ಸಙ್ಖೋ. ಕಂ ವಾತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕುಮ್ಬು, ಉ, ದ್ವೇಪ್ಯನಿತ್ಥಿಯಂ.

ದ್ವಯಂ ಖುದ್ದಸಙ್ಖಜಾತಿಯಂ. ಸಙ್ಖಸ್ಸ ನಖೋ ಇವ ಸಙ್ಖನಖೋ. ದ್ವಯಂ ‘‘ಖರು’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಜಲೇ ಸವತೀತಿ ಜಲಸುತ್ತಿ, ಸು ಪಸವೇ, ತ್ತಿ. ಸಮತೀತಿ ಸಮ್ಬುಕೋ, ಉಕೋ, ಬೋನ್ತೋ ಚ, ‘‘ಸಮ್ಬುಕೋ ಜಲಸುತ್ತಿ’ತ್ಥೀ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೦.೨೩] ಪುಂಕಣ್ಡೇ ವೋಪಾಲಿತೋ.

೬೭೭. ದ್ವಯಂ ಜಲಾಸಯೇ. ಜಲಾನಂ ಆಸಯೋ ಪತಿಟ್ಠಿತಟ್ಠಾನಂ ಜಲಾಸಯೋ. ತೇಸು ಜಲಾಸಯೇಸು ಮಜ್ಝೇ ಯೋ ಗಮ್ಭೀರೋ ಅಗಾಧೋ, ಸೋ ರಹದಾಖ್ಯೋ, ಹರ ಹರಣೇ, ಭೂವಾದಿ, ದೋ, ವಣ್ಣವಿಪರಿಯಯೋ, ರಹದೋ.

ದ್ವಯಂ ಉದಪಾನೇ. ಉದಕಂ ಪಿವನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ, ಯು, ಕಲೋಪೋ. ಪಿವನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಪಾನೋ, ಸೋ ಏವ ಕೂಪೋ ಪಾನಕೂಪೋ, ಕು ಸದ್ದೇ, ಪೋ, ದೀಘಾದಿ, ಕೂಪೋ, ಕೇನ ಉಭತೀತಿ ವಾ ಕೂಪೋ, ಭಸ್ಸ ಪೋ. ಅನ್ಧುಪಿ, ಅನ್ಧ ದಸ್ಸನುಪಸಙ್ಘಾತೇ, ಚುರಾದಿ, ಉ. ದ್ವಯಂ ಸಮಚತುರಸ್ಸಪೋಕ್ಖರಣಿಯಂ. ಖನು ಅವದಾರಣೇ, ಕಮ್ಮೇ ತೋ, ನಲೋಪೋ, ದೀಘಾದಿ. ಪೋಕ್ಖರಂ ಜಲಂ, ತಂಯೋಗಾ ಅನೋ, ನದಾದಿ, ಪೋಕ್ಖರಣೀ.

೬೭೮. ತಿಪಾದೇನ ಮಹತೋ ಸದಾ ಅಗಾಧಜಲಸ್ಸ ಪದ್ಮಟ್ಠಾನಸ್ಸ ಚ ಪದ್ಮಸುಞ್ಞಸ್ಸ ಚ ಯೋಗ್ಯತಾಯ ನಾಮಂ [ಅಮರ ೧೦.೨೮ ಗಾಥಾಯಂ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ]. ತಳ ಆಘಾತೇ, ತಲ ಪತಿಟ್ಠಾಯಂ ವಾ, ಆಕೋ, ಅಪರಪಕ್ಖೇ ಳತ್ತಂ. ಸರ ಗಮನೇ, ಅ, ಸರೋ. ವಪ ಬೀಜನಿಕ್ಖೇಪೇ, ವಪನ್ತಿ ಯಾಯ ವಾಪೀ, ಆಯತಚತುರಸ್ಸಾಯಮ್ಪಿ. ಸರತಿಸ್ಮಾ ಅಸೋ, ನದಾದಿ, ಸರಸೀ. ದಹ ಭಸ್ಮೀಕರಣೇ, ಅ, ದಧ ಧಾರಣೇ ವಾ, ಧಸ್ಸ ಹೋ. ಅಮ್ಬುಜಾನಂ ಪದ್ಧಾನಂ ಆಕರೋ ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ.

ಖುದ್ದಕೋ ಸರೋ ‘‘ಪಲ್ಲಲ’’ನ್ತ್ಯುಚ್ಚತೇ. ಯತ್ರ ವಸ್ಸಾಸು ಅಧಿಕಂ ಜಲಂ, ಗಿಮ್ಹೇಸು ಜಾಣುಮತ್ತಂ, ಸುಕ್ಖತ್ಯೇವ ವಾ, ಪಲ್ಲ ರಕ್ಖಣೇ, ಚುರಾದಿ, ಅಲೋ, ಪಲ್ಲಲಂ.

೬೭೯-೬೮೦. ಅನೋತತ್ತಾದಯೋ ಏತೇ ಸತ್ತ ಮಹಾಸರಾ ನಾಮ. ತತ್ರ ಸೂರಿಯರಂಸಿಸಮ್ಫುಟ್ಠಾಭಾವೇನ ನ ಅವತಪತಿ ಉದಕಮೇತ್ಥಾತಿ ಅನೋತತ್ತೋ. ಕಣ್ಣಮುಣ್ಡಪಬ್ಬತಸಮೀಪತ್ತಾ ಕಣ್ಣಮುಣ್ಡೋ. ರಥಂ ಕರೋತೀತಿ ರಥಕಾರಕೋ, ಯಥಾಕಥಞ್ಚಿ ಅಯಂ ಬ್ಯುಪ್ಪತ್ತಿ ನಾಮ, ಸಞ್ಞಾ ಪನ ಲೋಕತೋಯೇವಾವಗನ್ತಬ್ಬಾ. ಛಬ್ಬಣ್ಣದನ್ತವನ್ತತಾಯ ಛದ್ದನ್ತೋ, ನಾಗರಾಜಾ, ತಸ್ಸ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನಸಮೀಪತ್ತಾ ಛದ್ದನ್ತೋ, ಸರೋ. ಕುಣಾಲಸಕುಣಾ ಬಹವೋ ಯತ್ಥ ಸನ್ತಿ ಕುಣಾಲೋ. ಮನ್ದಾಕಿನೀ ಆಕಾಸಗಙ್ಗಾಯಮ್ಪಿ ವುತ್ತಾ. ಬಹವೋ ಸೀಹಾ ಪಪತನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಸೀಹಪ್ಪಪಾತೋ.

ದ್ವಯಂ ಜಲಪ್ಪಾಯೇ ದೇಸೇ ಕೂಪನಿಕಟೇ ಪಸುಪಾನತ್ಥಂ ಪತ್ಥಾರಾದಿರಚಿತೇ ಜಲಾಸಯೇ. ಆಹೂಯನ್ತೇ ಪಸವೋ ಅತ್ರ ಪಾನಾಯಾತಿ ಆಹಾವೋ, ಣೋ, ವುಡ್ಢಾವಾದೇಸೋ. ನಿಪಿವನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ನಿಪಾನಂ, ಯು. ದ್ವಯಂ ಸುರಖಾತೇ, ಅಪೋರಿಸೇ ದೇವನಿಮ್ಮಿತೇತಿ ಭಾವೋ, ಸೋಣ್ಡೇಇಚ್ಚಞ್ಞೇ. ‘‘ಅಖಾತೋ ದೇವಖಾತಕೋ’’ತಿ [ಅಮರ ೧೦.೨೭] ಹಿ ಅಮರಮಾಲಾಯಂ ಪುಂಸಕಣ್ಡಂ.

೬೮೧. ನದ್ಯನ್ತಂ ನದೀಯಂ. ಸವತೀತಿ, ಅನ್ತೋ, ನದಾದಿ, ಸವನ್ತೀ. ನಿನ್ನಟ್ಠಾನಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ನಿನ್ನಗಾ, ಕ್ವಿ. ಸನ್ದ ಪಸವನೇ, ಉ, ಅಸ್ಸಿತ್ತಂ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ, ಸಿನ್ಧು. ಸರ ಗಮನೇ, ತೋ, ಇಕಾರಾಗಮೋ, ಸರಿತಾ. ಆಪಾನಂ ನಿವಾಸೋ ಆಪೋ, ಸಮುದ್ದೋ, ಣೋ, ತಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಆಪಗಾ. ನದ ಅಬ್ಯತ್ತಸದ್ದೇ, ನದತೀತಿ ನದೀ, ನದಾದಿ, ತರಙ್ಗನೀಪ್ಯತ್ರ.

ದ್ವಯಂ ಗಙ್ಗಾಯಂ. ಭಗೀರಥೇನ ರಞ್ಞಾ ನಿಬ್ಬತ್ತಿತಾ ಭಾಗೀರಥೀತಿ ಲೋಕಿಯಾ, ಅಸ್ಮಾಕನ್ತು ಮತೇನ ನಾಮಮತ್ತಮೇವೇತಂ ತಸ್ಸಾತಿ ಸನ್ನಿಟ್ಠಾನಂ, ಏವಂ ಸಬ್ಬತ್ರ. ಗಚ್ಛತೀತಿ ಗಙ್ಗಾ, ಗಮಿತೋ ಗೋ, ತಿಪಥಗತಾಪಿ, ತಯೋ ಸಗ್ಗಮಚ್ಚಪಾತಾಲಪಥೇ ಗತಾ ತಿಪಥಗತಾ. ಸಿನ್ಧೂನಂ ನದೀನಂ ಸಙ್ಗಮೋ ಮೇಲಕೋ ಸಮ್ಭೇದೋ. ಸಮ್ಮಾ ಭಿಜ್ಜನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಸಮ್ಭೇದೋ, ಸಂಪುಬ್ಬೋ ಭಿದಿ ಮೇಲನೇ, ಣೋ.

೬೮೨. ಗಙ್ಗಾದಿಕಾ ಇಮಾ ಪಞ್ಚ ನದಿಯೋ ಮಹಾನದೀ ನಾಮ. ಅಚಿರಂ ಸೀಘಗಮನಂ ಏತಿಸ್ಸಮತ್ಥೀತಿ ಅಚಿರವತೀ. ಯಮು ಉಪರಮೇ, ಉನೋ, ಯಮಸ್ಸ ಭಗಿನೀ ವಾ ಯಮುನಾ, ಭಗಿನ್ಯತ್ಥೇ ಉನೋ. ಸರಾನಿ ಭವನ್ತಿ ಯಾಯ ಅವಧಿಭೂತಾಯಾತಿ ಸರಭೂ, ಸರ ಗತಿಹಿಂಸಾಚಿನ್ತಾಸು ವಾ, ಊ, ಅಭೋನ್ತೋ ಚ, ಸರಭೂ. ಮಹ ಪೂಜಾಯಂ, ಅ, ನದಾದಿ.

ಚನ್ದಭಾಗಾದಿಕಾ ನಿನ್ನಗಾ ಪಞ್ಚ ಮಹಾನದಿತೋ ಅಞ್ಞಾಸಂ ನದೀನಂ ಭೇದಾ. ಚನ್ದಭಾಗೋ ನಾಮ ಪಬ್ಬತೋ, ತತೋ ಪಭವತೀತಿ ಚನ್ದಭಾಗಾ. ಸರಯೋಗಾ ವನ್ತು, ಮಜ್ಝೇ ಸಕಾರಾಗಮೋ, ನದಾದಿ, ಸರಸ್ವತೀ. ವನ್ತುರತ್ರಾತಿಸಯೇ.

೬೮೩. ನಿದ್ದೋಸಂ ಜಲಂ ಅಸ್ಸಂ ನೇರಞ್ಜರಾ, ಯದಾದಿ, ಅಥ ವಾ ನೇರಞ್ಜರಾ ನಾಮ ತೂರಿಯವಿಸೇಸೋ, ತಂಸಮಾನಸದ್ದತಾಯ ಅಯಂ ನದೀ ನೇರಞ್ಜರಾ ನಾಮ. ನಾನಾಗಾಹಾಕುಲೀಭೂತತಾಯ ಕುಚ್ಛಿತಂ ವೇರಂ ಅಸ್ಸಾ ಕಾವೇರೀ, ನದಾದಿ. ನಮ್ಮಂ ಸುಖಂ ದದಾತೀತಿ ನಮ್ಮದಾ, ಣೋ. ಆದಿನಾ ಸರಾವತೀ ವೇತ್ತವತೀ ಕಣ್ಟಕೀ ಕೋಸಿಕೀಆದಿಕಾ ಅನೇಕಾ ನದೀಭೇದಾ ಸಙ್ಗಹಿತಾ.

ದ್ವಯಂ ಹಮ್ಮಿಯದೇವಾಲಯಾದೀಸು ಜಲಮಗ್ಗೇ. ವಾರಿನೋ ನಿಕ್ಖಮನಮಗ್ಗೋ ವಾರಿಮಗ್ಗೋ. ನಲ ಗನ್ಧೇ, ಅ, ನದಾದಿ, ಳತ್ತಂ, ಪನಾಳಿ, ಅಯಂ ಇತ್ಥಿಯಂ, ಪುಮೇ ಚ.

ತಿಕಂ ಗಾಮದ್ವಾರಮ್ಹಿ ಅಸುಚಿಪೂತಿಪಙ್ಕಸಮ್ಪುಣ್ಣಾಯಂ ಕಾಸುಯಂ. ಚಿತ್ತಂ ದುನೋತೀತಿ ಚನ್ದನಿಕಾ, ಯದಾದಿ.

೬೮೪-೬೮೫. ಜಮು ಅದನೇ, ಅಲೋ, ನದಾದಿ, ಬೋನ್ತೋ ಚ, ಳತ್ತಂ, ಜಮ್ಬಾಳೀ. ಅವಲಗ್ಗನ್ತಿ ಅಸ್ಮಿಂ ಓಳಿಗಲ್ಲೋ, ಲಗ್ಗ ಸಙ್ಗೇ, ಅಲೋ, ಳತ್ತಂ, ಅಸ್ಸಿ, ಗಲೋಪೋ, ದ್ವಿತ್ತಞ್ಚ. ಸಾದ್ಧಪಜ್ಜೇನ ಪದುಮಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಸರಸಿ ರುಹತೀತಿ ಸರೋರುಹಂ, ರೋ. ಸತಂ ಪತ್ತಾನಿ ಅಸ್ಸ, ಪದ್ಮವಿಸೇಸತ್ಥೇಪ್ಯಸ್ಸ ಪದ್ಮತ್ತಾ ವಿಸೇಸತೋ ಅಭೇದೋ. ಅರಂ ವಿನ್ದತೀತಿ ಅರವಿನ್ದಂ. ಪದ ಗಮನೇ, ಉಮೋ. ಪದುಮಂ, ಅನಿತ್ಥೀ. ಪಙ್ಕೇ ಕದ್ದಮೇ ರುಹತೀತಿ ಪಙ್ಕೇರುಹಂ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋಯಂ. ನಲ ಗನ್ಧೇ, ಇನೋ, ಳತ್ತಂ. ಪುಸ ವುಡ್ಢಿಮ್ಹಿ, ಖರೋ, ವುಡ್ಢಿ, ಸಸ್ಸ ಕೋ, ಪೋಕ್ಖರೇ ಜಲೇ ಜಾತನ್ತಿ ವಾ ಪೋಕ್ಖರಂ. ಮುಳಾಲತೋಪಿ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಪ್ಫತಿ ಮುಳಾಲಪುಪ್ಫಂ. ಕಂ ಜಲಂ ಅಲಯತಿ ಭೂಸಯತೀತಿ ಕಮಲಂ, ಅಲ ಭೂಸನೇ. ಭಿಸತೋಪಿ ಉಗ್ಗನ್ತ್ವಾ ಪುಪ್ಫತೀತಿ ಭಿಸಪುಪ್ಫಂ. ಕುಸೇ ಜಲೇ ಸೇತಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಕುಸೇಸಯಂ, ರೋ, ಅಲುತ್ತಸಮಾಸೋ. ತಾಮರಸಮ್ಪಿ, ತಾಮರಂ ಜಲಂ, ‘‘ತಾಮರಂ ಘತಮಣ್ಣೋ ಚೇ’’ತಿ ತನ್ತತನ್ತರಂ, ತತ್ರ ಸೇತಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ತಾಮರಸಂ, ರೋ.

೬೮೬. ಸಿತಂ ಸೇತಂ ಕಮಲಂ ‘‘ಪುಣ್ಡರೀಕ’’ನ್ತ್ಯುಚ್ಚತೇ, ಪುಡಿ ಖಣ್ಡನೇ, ಮುಡಿರಿತ್ಯೇಕೇ, ಇಕೋ, ಅರಾಗಮೋ ಚ, ಮಸ್ಸ ಪೋ, ಇಸ್ಸೀಕಾರೋ ಚ, ಪುಣ್ಡರೀಕಂ. ರತ್ತಂ ತು ಕಮಲಂ ‘‘ಕೋಕನದಂ, ಕೋಕಾಸಕೋ’’ತಿ ಚೋಚ್ಚತೇ. ಕೋಕೇ ನಾದಯತೀತಿ ಕೋಕನಾದಂ, ಣೋ. ರತ್ತುಪ್ಪಲೇ ಚ, ‘‘ಕೋಕನದಂ, ಕೋಕನುದ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ಕೇ ಕನತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ವಾ ಕೋಕನದಂ, ಭೂವಾದಿ, ದೋ, ಅಸ್ಸೋ. ಕನ ದಿತ್ತಿಕನ್ತಿಗತೀಸು, ಕೇ ಕಾಸತೀತಿ ಕೋಕಾಸಕೋ, ಣ್ವು, ಕಾಸ ದಿತ್ತಿಯಂ.

ದ್ವಯಂ ಕೇಸರೇ, ಕೇ ಜಾಯತೀತಿ ಕಿ, ಕಮಲಾದಿ, ತಸ್ಮಿಂ ಜಾಯತಿ, ಜಲತೀತಿ ವಾ ಕಿಞ್ಜಕ್ಖೋ, ಖೋ, ನಸ್ಸ, ಲಸ್ಸ ವಾ ಕೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ಕೇ ಸರತೀತಿ, ಅ, ಸತ್ತಮಿಯಾ ಅಲೋಪೋ, ದ್ವಯಮನಿತ್ಥೀ. ದ್ವಯಂ ಪದ್ಮಾದಿದಣ್ಡೇ. ದಣ್ಡಸದಿಸತಾಯ ದಣ್ಡೋ. ನಲ ಗನ್ಧೇ, ಣೋ.

೬೮೭. ದ್ವಯಂ ಮುಳಾಲೇ. ವಿಸ ಪೇರಣೇ, ವಸ್ಸ ಭೋ, ಭಿಸಂ, ಭಾಸ ದಿತ್ತಿಯಂ ವಾ, ಆಕಾರಸ್ಸಿ. ಮೂಲೇ ಜಾಯತೀತಿ ಮುಳಾಲೋ, ಅಞ್ಞತ್ಥೇ ಅಲೋ, ರಸ್ಸಾದಿ, ಳತ್ತಞ್ಚ, ಮೂಲ ಪತಿಟ್ಠಾಯಂ ವಾ, ಅಲೋ, ಸೇಸಂ ಪುಬ್ಬಸದಿಸಂ, ದ್ವಯಂಪ್ಯನಿತ್ಥೀ.

ದ್ವಯಂ ಕಣ್ಣಿಕಾಯಂ. ಬೀಜಸ್ಸ ಕೋಸೋ ಆಕರೋ ಬೀಜಕೋಸೋ. ಕಣ್ಣೇ ಕರೀಯತೀತಿ ಕಣ್ಣಿಕಾ, ಕಣ್ಣಾಲಙ್ಕಾರೋ, ತಂಸದಿಸಸಣ್ಠಾನತಾಯ ಕಣ್ಣಿಕಾ, ಪದುಮಾದೀನಂ ಸಮೂಹೇ ಗಹನೇ ವನೇತ್ಯತ್ಥೋ. ಸಣ ದಾನೇ, ಡೋ, ಸಣ್ಡಂ, ‘‘ಸಣ್ಡಂ ಪದ್ಧಾದಿಸಙ್ಘಾತೇ, ಗೋಪತಿಮ್ಹಿ ಪುಮೇ ಭವೇ’’ತಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೋ.

೬೮೮. ದ್ವಯಂ ಪದ್ಮಕುಮುದಾದಿಸಾಮಞ್ಞೇ, ತಥಾ ಹಿ ಪದ್ಮಂ ಮಹೋಪ್ಪಲಂ ಸಿತೋಪ್ಪಲಮುಚ್ಚತೇ, ‘‘ಕುವಲಯಂ ಉಪ್ಪಲಞ್ಚ, ನೀಲಮಿನ್ದೀವರನ್ತಿ ಹಿ’’ಇತಿ ಬ್ಯಾಡಿ, ‘‘ಉಪ್ಪಲಞ್ಚ ಕುವಲಯಂ, ನೀಲಮಿನ್ದೀವರಂ ಮತ’’ನ್ತಿ ಭಾಗುರಿ ಚ, ‘‘ರೋಮೋ ಸಿತಿ ಚ ನೀಲೋ, ಕುವಲಯಮಿನ್ದೀವರಞ್ಚ ನೀಲಮ್ಬುಜ’’ನ್ತಿ ತು ವರರುಚಿ. ‘‘ಕುವಲಯದಲಸಾಮೋಪ್ಯಙ್ಗದಧಿತಿ ಪರಿಧೂ ಸರ’’ನ್ತಿ ಮಾಲಧಿ, ಮಾಧವೋ ಚ, ತತ್ರ ಪುಬ್ಬಕಮತಮಿಹ ನಿಸ್ಸೀಯತೇ. ಯದ್ಯೇವಂ ಕಥಮುಪ್ಪಲಸದ್ದೇನ ನೀಲುಪ್ಪಲಾದೀಸ್ವೇವ ಬುದ್ಧಿ, ನ ಪನ ಮಹೋಪ್ಪಲಾದಿಮ್ಹೀತಿ? ವುಚ್ಚತೇ – ಸಾಮಞ್ಞೇಪಿ ಧಞ್ಞತ್ತೇ ಯಥಾ ಧಞ್ಞಸದ್ದೇನ ಕಲಮಾದೀಸ್ವೇವ ಬುದ್ಧಿ, ನ ಪನ ಮುಗ್ಗಾದೀಸು, ಏವಮಿಹಾಪಿ. ಉಪುಬ್ಬೋ ಪಾ ಪಾನೇ, ಅಲೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ, ಉದಕೇ ಪ್ಲವತೀತಿ ವಾ ಉಪ್ಪಲಂ, ಯದಾದಿ. ಕುಯಾ ಪಥವಿಯಾ ವಲಯಂ ಇವ ಸೋಭಾಕರತ್ತಾ ಕುವಲಯಂ.

ದ್ವಯಂ ನೀಲುಪ್ಪಲೇ. ನೀಲವಣ್ಣೇ, ಅ, ನೀಲಂ, ಇನ್ದತೀತಿ ಇನ್ದೀ, ನದಾದಿ, ಇನ್ದೀ ಲಕ್ಖೀ, ತಸ್ಸಾ ವರಂ ಇನ್ದೀವರಂ, ಇನ್ದ ಪರಮಿಸ್ಸರಿಯೇ ವಾ, ಈರೋ.

ಅಸ್ಮಿಂ ನೀಲುಪ್ಪಲೇ ಸೇತೇ ಕುಮುದಂ ನಾಮ. ಕುಯಂ ಮೋದತೇ ಕುಮುದಂ, ಣೋ. ಅಸ್ಸ ಪದುಮಾದಿನೋ ಕನ್ದೋ ಸಾಲೂಕಮುಚ್ಚತೇ. ಕಂ ಸುಖಂ ದದಾತೀತಿ ಕನ್ದೋ, ಕನ್ದ ಅವ್ಹಾನೇ ವಾ ರೋದನೇ ಚ. ಸಲ ಗಮನತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ಉಕೋ, ದೀಘೋ, ಸಾಲೂಕಂ.

೬೮೯. ತಿಕಂ ರತ್ತಾರತ್ತಸಾಮಞ್ಞೇ. ಕಮಲತೋ ಅಞ್ಞತರಸ್ಮಿಂ ಜಲಕುಸುಮೇ, ನ ತು ರತ್ತೇಯೇವ, ಸುಗನ್ಧೇನ ಯುತ್ತಂ ಸೋಗನ್ಧಿಕಂ. ಕಸ್ಸ ಹಾರಂ ಇವ ಸೋಭಾಕರತ್ತಾ ಕಲ್ಲಹಾರಂ, ಲಾಗಮೋ, ದ್ವಿತ್ತಞ್ಚ. ದಕಂ ಸೀತಲಂ ಕರೋತೀತಿ ದಕಸೀತಲಿಕಂ.

ದ್ವಯಂ ಸೇವಾಲೇ. ಉದಕಂ ಸೇವತೀತಿ ಸೇವಾಲೋ, ಅಲೋ, ವಕಾರಾಗಮೋ, ಇಸ್ಸೇ ಚ. ನೀಲತೀತಿ ನೀಲಿಕಾ, ನೀಲ ವಣ್ಣೇ, ಇಕೋ, ನೀಲವಣ್ಣಯೋಗತೋ ವಾ ನೀಲಿಕಾ, ಸೇವಲೋಪಿ, ದ್ವಯಂ ಪದ್ಮಯುತ್ತೇ ದೇಸೇ, ಪದ್ಮಸಮೂಹೇ ಚ. ನಳಿನೀ ಚ ಪಙ್ಕಜಿನೀ ವಿಸಿನೀ ಚ ಸರೋಜಿನೀ ಪದ್ಮಿನೀತಿ ಪರಿಯಾಯಾ. ‘‘ಪದ್ಮಸಣ್ಡಂ ತದಾಕರೇ’’ತಿ ಹಿ ಪರಿಯಾಯಂ ರತನಮಾಲಾಯಂ ಮಾಧವೋ, ವಿಸಂ ಸಮಂ, ತಬ್ಬನ್ತತಾಯ ವಿಸಿನೀ, ಇನೋ, ನದಾದಿ. ಅಮ್ಬುಜಯೋಗತೋ, ಅಮ್ಬುಜಾನಂ ಸಮೂಹತೋ ವಾ ಅಮ್ಬುಜಿನೀ.

೬೯೦. ತಿಲಬೀಜಾದಯೋ ಸೇವಾಲೋ ನಾಮ. ತತ್ರ ತಿಲಬೀಜಪ್ಪಮಾಣಂ ಜಲಸಣ್ಠಿತಂ ನೀಲಾದಿವಣ್ಣಯುತ್ತಂ ತಿಲಬೀಜಂ ನಾಮ. ಸಙ್ಖೋ ನಾಮ ಸಪತ್ತೋ ಅಪ್ಪಕಣ್ಡೋ ಉಖಾಪಿಧಾನಾದಿಪ್ಪಮಾಣೋ ಸಮೂಲೋ ಏಕೋ ಸೇವಾಲವಿಸೇಸೋ. ಪಣಕೋ ನಾಮ ಭಮರಸಣ್ಠಾನೋ ನೀಲವಣ್ಣೋ ಏಕೋ ಸೇವಾಲವಿಸೇಸೋ, ಪಣ ಸಙ್ಖಾತೇ, ಣ್ವು, ಪಣಕೋ.

ಪಾತಾಲವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

ಇತಿ ಸಕಲಬ್ಯಾಕರಣಮಹಾವನಾಸಙ್ಗಞಾಣಚಾರಿನಾ ಕವಿಕುಞ್ಜರಕೇಸರಿನಾ ಧೀಮತಾ ಸಿರಿಮಹಾಚತುರಙ್ಗಬಲೇನ ಮಹಾಮಚ್ಚೇನ ವಿರಚಿತಾಯಂ ಅಭಿಧಾನಪ್ಪದೀಪಿಕಾವಣ್ಣನಾಯಂ ಭೂಕಣ್ಡವಣ್ಣನಾ ಸಮತ್ತಾ.