೬. ಅರಞ್ಞಾದಿವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ

೬೦೫. ನವ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ನಾಮಾನಿ. ಪಬ್ಬ ಪೂರಣೇ, ತೋ. ಗಿರ ನಿಗ್ಗಿರಣೇ, ಓಸಧಾದಯೋ ನಿಗ್ಗಿರತೀತಿ ಗಿರಿ, ಇ. ಸಿಲಾನಂ ರಾಸಿ ಸೇಲೋ, ಸಿಲಾ ಪಚುರಾ ಸನ್ತ್ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ಸೇಲೋ, ಸೇಲ ಗತಿಯಂ ವಾ, ಅ. ಅದ್ದ ಗತಿಮ್ಹಿ ಯಾಚನೇ ಚ, ಭೂವಾದಿ, ಇ, ಅದ್ದ ಹಿಂಸಾಯಂ ವಾ, ಚುರಾದಿ. ನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ನಗೋ. ನ ಚಲತೀತಿ ಅಚಲೋ. ಸಿಲಾನಮುಚ್ಚಯೋ ಉಬ್ಬೇಧೋ, ಥೂಪೋ ವಾ ಸಿಲುಚ್ಚಯೋ. ಸಿಖರಯೋಗಾ ಸಿಖರೀ, ಈ, ತಿಲಕೀಭೂತೋ. ಭುಂ ಭೂಮಿಂ ಧರತೀತಿ ಭೂಧರೋ, ಭುಯಾ ಧರೀಯತೀತಿ ವಾ ಭೂಧರೋ, ಬಾಹುಲ್ಯೇನ ಅ, ಭೂಧರೋ. ಅಹಾರಿಯೋ, ಗೋತ್ತೋಪಿ, ದೇಸನ್ತರಂ ನೇತುಮಸಕ್ಯತ್ತಾ ಅಹಾರಿಯೋ, ಗವಂ ಭೂಮಿಂ ಧಾರಣೇನ ತಾಯತೇ ಗೋತ್ತೋ.

ಪಞ್ಚಕಂ ಸಿಲಾಯಂ. ಅಮ ಗತಿಯಂ, ಭೋ. ವನ, ಸನ ಸಮ್ಭತ್ತಿಯಂ, ಪಸನತಿ ಬ್ಯಾಪೇತೀತಿ ಪಾಸಾಣೋ, ನಿಪಾತನಾ, ಪಸ ಬನ್ಧನೇ ವಾ, ಯು. ಅಸು ಖೇಪನೇ, ಮೋ, ಅಸ್ಮಾ, ರಾಜಾದಿ, ಅಸು ಬ್ಯಾಪನೇ ವಾ. ಪಲ ರಕ್ಖಣೇ, ಉಪಲೋ, ಉಪ ದೇಹೇ ವಾ, ಅಲಪಚ್ಚಯೋ ನಿಪಾತೋ. ಸಿಲ ಉಚ್ಚೇ, ಅ. ಸಿಲಾ, ನಾರೀ.

೬೦೬. ಗಿಜ್ಝಕೂಟಾದಯೋ ತಿಕೂಟನ್ತಾ ‘‘ವಙ್ಕಾದೀ’’ತಿ ಏತ್ಥ ಆದಿನಾ ಮಲಯದದ್ದುರಾದಯೋ ಚ ನಗಾ ನಗವಿಸೇಸಾ. ಗಿಜ್ಝಾ ಸಕುಣವಿಸೇಸಾ ಅಸ್ಸ ಕೂಟೇ ವಸನ್ತಿ, ಗಿಜ್ಝಸದಿಸಕೂಟಯುತ್ತತಾಯ ವಾ ಗಿಜ್ಝಕೂಟೋ. ವಿಸೇಸೇನ ಭಾತೀತಿ ವೇಭಾರೋ, ಅರೋ. ಪುಲ ಮಹತ್ತೇ, ವಿಸೇಸೇನ ಪುಲತೀತಿ ವೇಪುಲ್ಲೋ. ಇಸಯೋ ಗಿಲತೀತಿ ಇಸಿಗಿಲಿ, ಇ. ಆದಿಚ್ಚಗಮನವಿರೋಧೇನ ವಿರುದ್ಧಂ ಝಾಯತೀತಿ ವಿಞ್ಝೋ. ಪಣ್ಡುವಣ್ಣತಾಯ ಪಣ್ಡವೋ, ಪಣ್ಡ ಗತಿಯಂ ವಾ, ಅವೋ. ಕುಟಿಲತಾಯ ವಙ್ಕೋ. ದ್ವಯಂ ಉದಯಗಿರಿಮ್ಹಿ. ಅಪರಸೇಲಾಪೇಕ್ಖಾಯ ಪುಬ್ಬಸೇಲೋ. ಉದಯನ್ತ್ಯಸ್ಮಾ ಸೂರಿಯಾದಯೋತಿ ಉದಯೋ, ಸೂರಿಯಾದೀನಮುದಯಯೋಗತೋ ವಾ ಉದಯೋ.

ತಿಕಂ ಅತ್ಥಗಿರಿಮ್ಹಿ. ಮನ್ದಯತಿ ಸೂರಿಯೋ ಯಸ್ಮಿಂ ಮನ್ದರೋ. ಮನ್ದಪ್ಪಭೋ ವಾ ಅರತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಸೂರಿಯೋತಿ ಮನ್ದರೋ, ಅತ್ಥಂ ಅನುಪಲದ್ಧಿಂ ಗಹನಕ್ಖತ್ತಾನಂ ಕರೋತೀತ್ಯತ್ಥೋ, ನಾಮಧಾತುಕಾರಿತನ್ತಾ ಅ. ದ್ವಯಂ ಹಿಮವತಿ ಪಬ್ಬತೇ. ಹಿಮಪ್ಪಚುರತಾಯ ಹಿಮವಾ, ಹಿಮಂ ವಾ ವಮತೀತಿ ಹಿಮವಾ, ಕ್ವಿ, ರಾಜಾದಿಪಕ್ಖೇಪತ್ತಾ ಸಿಸ್ಸಾ. ಹಿಮಯುತ್ತೋ ಅಚಲೋ ಹಿಮಾಚಲೋ.

೬೦೭. ಅತ್ತನಿ ಸಞ್ಜಾತಗನ್ಧದಬ್ಬಾನಂ ಗನ್ಧೇಹಿ ಲೋಕೇ ಮದಯತಿ, ಮೋದಯತೀತಿ ವಾ ಗನ್ಧಮಾದನೋ, ಯು. ಕೇಲಾಸೋ ವುತ್ತೋ. ವಿಚಿತ್ತಕೂಟಯುತ್ತತಾಯ ಚಿತ್ತಕೂಟೋ. ಸುಖಂ ದಸ್ಸನಂ ಯಸ್ಸ, ಯಸ್ಮಿಂ ವಾ ಸುದಸ್ಸನೋ, ಕಾಳವಣ್ಣಕೂಟತಾಯ ಕಾಳಕೂಟೋ. ತೀಣಿ ಕೂಟಾನ್ಯಸ್ಸ ತಿಕೂಟೋ, ಛಳೇತೇಪಿ ಪಬ್ಬತವಿಸೇಸಾ. ಅಸ್ಸ ಯಥಾವುತ್ತಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಪತ್ಥೋ ಸಮೋ ಭೂಮಿಭಾಗೋ ಸಾನು ನಾಮ, ಅಸ್ಸ ವಾ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಸಮಾಯ ಭೂಮಿಯಂ ಪತ್ಥೋ ಸಾನು ಚ ಭವನ್ತೀತಿ ಅಜ್ಝಾಹರಿತಬ್ಬಂ. ಪತಿಟ್ಠತೇ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ಪತ್ಥೋ, ಠಸ್ಸ ಥೋ. ಸನ ಸಮ್ಭತ್ತಿಯಂ, ಣು, ಸಮ್ಭಜೀಯತೇ ಸೇವೀಯತೇತಿ ಸಾನು, ದ್ವೇಪ್ಯನಿತ್ಥಿಯಂ.

೬೦೮. ತಿಕಂ ಸಿಙ್ಗಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಕುಟ ದಾಹೇ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ, ವಾಕಾರೇನ ಕೂಟಮ್ಪಿ. ಸಿಖಂ ರುಹತೀತಿ ಸಿಖರಂ. ನೇರುತ್ತೋ. ಸಿಖಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಿಙ್ಗಂ, ಇಙ್ಗ ಗಮನತ್ಥೋ, ಖಲೋಪೋ. ದ್ವಯಂ ಪಬ್ಬತಾದೀನಂ ಪಪತನಟ್ಠಾನಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಪಪತನ್ತ್ಯಸ್ಮಾ, ಣೋ. ಪತ ಅಧೋಗಮನೇ, ಪಪಾತೋ. ತಟ ಸಮುಸ್ಸಯೇ, ತಟೋ.

ದ್ವಯಂ ಪಬ್ಬತನಿತಮ್ಬೇ. ನಿತಮ್ಬೋ ಜಘನೇಪಿ, ಕಟ ವಸ್ಸಾವರಣೇಸು, ಣ್ವು. ಪಬ್ಬತೇ ಪಾಸಾಣಾದೀಸು ಅಮ್ಬುನೋ ಜಲಸ್ಸ ಪಸವೋ ಪಸವನಂ ನಿಜ್ಝರೋ ನಾಮ, ನಿಸ್ಸರಣಂ ನಿಜ್ಝರೋ, ಸಸ್ಸ ಝೋ, ಅಸರೂಪದ್ವಿತ್ತಂ. ಝರೋಪಿ.

೬೦೯. ದ್ವಯಂ ಕಿತ್ತಿಮೇ ಅಕಿತ್ತಿಮೇ, ಸಜಲೇ ನಿಜ್ಜಲೇ ವಾ ಕನ್ದರೇ. ದರ ವಿದಾರಣೇ, ಅ, ಈ, ದರೀ. ಕಂ ಜಲವಾಚಕಮಬ್ಯಯಂ, ಕೇನ ದರೀಯತೇ ಕನ್ದರೋ, ಆ, ಕನ್ದರಾ. ತಿಕಂ ದೇವಖಾತಬಿಲೇ. ನಿಲೀಯನ್ತ್ಯಸ್ಮಿಂ ಲೇಣಂ, ಲೀ ಸಿಲೇಸನೇ, ಯು. ಗತಿಂ ಹ್ವಯತಿ ಕುಟಿಲಯತೀತಿ ಗಬ್ಭರಂ, ನಿಪಾತನಾ. ಗಬ್ಭ ಧಾರಣೇ ವಾ, ಅರೋ. ಗುಹೂ ಸಂವರಣೇ, ಅ, ಗುಹಾ.

ದ್ವಯಂ ಸಿಲಾಮಯಪೋಕ್ಖರಣಿಯಂ. ಸೋಡಿ ಗಬ್ಭೇ, ಈ. ಸೋಣ ವಣ್ಣಗತಿಸಙ್ಘಾತೇಸು ವಾ, ಡೋ, ಈ. ದ್ವಯಂ ಪಬ್ಬತಾದೀನಂ ಗಬ್ಭರದೇಸೇ ಲತಾಪಲ್ಲವತಿಣಾದೀಹಿ ಪಿಹಿತೋದರೇ ಗಬ್ಭರೇ. ಕುಞ್ಜ ಅಬ್ಯತ್ತಸದ್ದೇ, ಕರಣೇ, ಣೋ, ನಿಕುಞ್ಜಂ ನಿಪುಬ್ಬೋ. ದ್ವಯಂಪ್ಯನಿತ್ಥಿಯಂ. ನಿಕುಞ್ಜವಚನಂ ಪಕುಞ್ಜಾದಿನಿವತ್ತನತ್ಥಂ.

೬೧೦. ಸೇಲಸ್ಸ ಪಬ್ಬತಸ್ಸ ಉದ್ಧಂಭೂಮಿ ಅಧಿಚ್ಚಕಾ ನಾಮ. ಸೇಲಸ್ಸಾಧೋಭಾಗಾಸನ್ನಭೂಮಿ ಉಪಚ್ಚಕಾ ನಾಮ. ಅತ್ರ ತೇಹಿ ಉಪಾದಿಸದ್ದೇಹಿ ಚ್ಚಕೋ ಯದಾದಿನಾ [ಪಾಣಿನಿ ೫.೨.೩೪].

ಮೂಲಪಬ್ಬತಸ್ಸನ್ತೇ ಪರಿವಾರೇತ್ವಾ ಠಿತಾ ಖುದ್ದಪಬ್ಬತಾ ಪಾದಾ ನಾಮ. ತತ್ರ ಪಾದಾದಿದ್ವಯಂ. ಪಜ್ಜತೇ ಗಮ್ಯತೇತಿ, ಣೋ. ಸೇಲಸ್ಸ ಉಪನ್ತೋ ಸಮೀಪೇ ಪಬ್ಬತೋ ಉಪನ್ತಸೇಲೋ.

ಗೇರಿಕಮನೋಸಿಲಾಹರಿತಾಲಕಟ್ಠಿನ್ಯಾದಿಕೋಸಬ್ಬೋ ಏವ ಸಿಲಾವಿಕಾರೋ ‘‘ಧಾತೂ’’ತ್ಯುತ್ತೋ, ಧರ ಧಾರಣೇ, ತು, ಧಾತು.

ಸೇಲವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.

೬೧೧. ತಿಕಂ ಸೀಹೇ. ಕೇಸರೋ ಜಟಾ, ತಂಯೋಗಾ, ಈ, ಕೇಸರೀ. ಮಿಗೇ ಹಿಂಸತೀತಿ ಸೀಹೋ, ನಿಪಾತನಾ ವಣ್ಣವಿಪರಿಯಯೋ, ಮಿಗೇ ಹನ್ತುಂ ಸಂವಿಜ್ಜಮಾನಾ ಈಹಾ ಅಸ್ಸಾತಿ ವಾ ಸೀಹೋ, ಸಹತೀತಿ ವಾ ಸೀಹೋ. ಪಞ್ಚಸ್ಸೋ, ಹರಿಪಿ. ಮುಖಮಿವ ಚರಣಾಪ್ಯಸ್ಸ ಕರಿಕುಮ್ಭದಾರಣಸಮತ್ಥಾತಿ ತೇಹಿ ಸಹ ಪಞ್ಚಸ್ಸಾನಿ ಯಸ್ಸ. ಹರತಿ ಮಿಗೇತಿ ಹರಿ, ಇ. ಮಹಾಕುಕ್ಕುರಪ್ಪಮಾಣೋ ಕುಕ್ಕುರಾಕತಿ ಕಣ್ಹಲೇಖಾಚಿತ್ತಸರೀರೋ ಗೋಮನುಸ್ಸಾದಿಹಿಂಸಕ್ಖಮೋ ರಸ್ಸಮುಖೋ ತರಚ್ಛೋ ನಾಮ, ಸೋ ‘‘ಸುನಖಬ್ಯಗ್ಘೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ತರ ತರಣೇ, ಛೋ, ಮಿಗೇ ಅದತೀತಿ ಮಿಗಾದನೋ, ನನ್ದಾದೀಹಿ ಯು.

ದ್ವಯಂ ಬ್ಯಗ್ಘೇ. ವಿನಿಹನ್ತ್ವಾ ಆಘಾಯತೀತಿ ಬ್ಯಗ್ಘೋ, ಘಾ ಗನ್ಧೋಪಾದಾನೇ, ಬ್ಯಗ್ಘೋ ದೀಪಿನಿಪಿ. ಪುಂ ಪುಮಾನೋ ದಾಲೇತೀತಿ ಪುಣ್ಡರೀಕೋ, ದಲ ವಿದಾರಣೇ, ಣ್ವು. ದಸ್ಸ ಡೋ, ಲಸ್ಸ ರೋ, ಅಸ್ಸೀ, ಪುಣ್ಡರೀಕೋ.

‘‘ಪುಣ್ಡರೀಕಂ ಸಿತಮ್ಬೋಜೇ,

ಸಿತಚ್ಛತ್ರೇ ಚ ಭೇಸಜ್ಜೇ;

ಕೋಸಕಾರನ್ತರೇ ಬ್ಯಗ್ಘೇ,

ಸೋ ದಿಸಾವಾರಣಗ್ಗಿಸೂ’’ತಿ. –

ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ. ವಗ್ಘೋಪಿ. ದೀಪಿನಿವಿಸಯೇ ಸದ್ದೂಲೋ ಈರಿತೋ, ಸರತೀತಿ ಸದ್ದೂಲೋ, ಊಲೋ, ದೋ ಚನ್ತೋ, ಸದ್ದೇನ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಾ ಸದ್ದೂಲೋ. ದೀಪಂ ತಚ್ಚಮ್ಮಂ, ತಂಯೋಗಾ ದೀಪೀ, ತಸ್ಮಿಂ ದೀಪಿನಿ.

೬೧೨. ಪಞ್ಚಕಂ ಅಚ್ಛೇ. ಅಸು ಖೇಪನೇ, ಛೋ. ಇಚ ಥುತಿಯಂ, ಅ, ಇಕ್ಕೋ. ಭಲ್ಲುಕೋಪಿ, ಭಲ, ಭಲ್ಲ ಪರಿಭಾಸನಹಿಂಸಾದಾನೇಸು, ಣ್ವು, ಅಸ್ಸು, ಈಸ ಗತಿಹಿಂಸಾದಾನೇಸು, ಸೋ, ರಸ್ಸಾದಿ. ಅಪಚ್ಚಯೇ ಇಸೋ.

ದ್ವಯಂ ರೋಹಿತೇ. ಲೋಹಿತವಣ್ಣತಾಯ ರೋಹಿಸೋ, ಲೋಹಿತೋ ಚ, ಪುಬ್ಬತ್ರ ತಸ್ಸ ಸೋ. ತಿಕಂ ಗೋಕಣ್ಣೇ. ಗವಸ್ಸ ಕಣ್ಣೋ ವಿಯ ಯಸ್ಸ ಕಣ್ಣೋತಿ ಗೋಕಣ್ಣೋ. ಗಣಯುತ್ತತಾಯ ಗಣೀ ಚ ಸೋ ಕಣ್ಟಕಸದಿಸಸಿಙ್ಗತಾಯ ಕಣ್ಟಕೋ ಚೇತಿ ಗಣಿಕಣ್ಟಕೋ, ಸಮುದಿತನಾಮಮ್ಪಿ ವದನ್ತಿ. ಗಣಿ ಚ ಕಣ್ಟಕೋ ಚ ಗಣಿಕಣ್ಟಕಾತಿ ದ್ವೇ ನಾಮಾನಿಪಿ ದಟ್ಠಬ್ಬಾನಿ, ತೇನೇವ ಹಿ ‘‘ಗಣಿಕಣ್ಟಕಾ’’ತಿ ಬಹುವಚನನಿದ್ದೇಸೋ ಕತೋ.

೬೧೩-೬೧೪. ಚತುಕ್ಕಂ ಖಗ್ಗೇ. ಸಿಙ್ಗಞ್ಚ ಖಗ್ಗಾಖ್ಯಂ, ತಂಯೋಗಾ ಖಗ್ಗೋ. ‘‘ಖಗ್ಗೋ ಗಣ್ಡಕಸಿಙ್ಗಾಸಿ-ವುದ್ಧಭೇದೇಸು ಗಣ್ಡಕೇ’’ತಿ [ಬ್ಯಾಖ್ಯಾಸುಧಾ ೨.೫.೪] ಹಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ. ಖಗ್ಗಸದಿಸಂ ವಿಸಾಣಮಸ್ಸ ಸಣ್ಠಾನತೋತಿ ಖಗ್ಗವಿಸಾಣೋ, ಣೋ. ಏತ್ಥ ಖಗ್ಗಸದ್ದೋ ಅಸಿಪರಿಯಾಯೋ. ಪಲಾಸಮದತೀತಿ ಪಲಾಸಾದೋ. ಗಣ್ಡ ವದನೇಕದೇಸೇ, ಣ್ವು, ಗಣ್ಡಕೋ.

ಬ್ಯಗ್ಘಾದಿಕೋ ಸಬ್ಬೋಪಿ ಮಿಗಭೇದೋ ‘‘ವಾಳಮಿಗೋ, ಸಾಪದೋ’’ತಿ ಚೋಚ್ಚತೇ. ಬ್ಯಗ್ಘಸ್ಸಾತಿಸಯೇನ ಮನುಸ್ಸಾದೀನಂ ಹಿಂಸನತೋ ದುಟ್ಠತಾ ಪಾಕಟಾತಿ ತಪ್ಪಮುಖತಾ ವುತ್ತಾ. ವಲ ಸಂವರಣೇ, ವಲನ್ತ್ಯತ್ತಾನಮಸ್ಮಾತಿ ವಾಳೋ, ಣೋ, ವಾಳೋ ಚ ಸೋ ಮಿಗೋ ಚೇತಿ ವಾಳಮಿಗೋ, ದುಟ್ಠಮಿಗೋತ್ಯತ್ಥೋ. ‘‘ಬ್ಯಗ್ಘೋ ತಂ ಖಾದತೂ’’ತ್ಯಾದಿನಾ ಸಪನ್ತಿ ಯೇನಾತಿ ಸಾಪದೋ, ಸಪ ಅಕ್ಕೋಸೇ, ದೋ, ದೀಘಾದಿ.

ಪ್ಲವಙ್ಗನ್ತಂ ಮಕ್ಕಟೇ. ಪ್ಲವೋ ಗತಿಭೇದೋ, ತೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪ್ಲವಙ್ಗಮೋ, ಪ್ಲವಙ್ಗೋ ಚ. ಮರ ಪಾಣಚಾಗೇ, ಅಟೋ, ಕೋ ಚನ್ತೋ, ಮಕ್ಕಟೋ. ನರೋ ಇವ ವಾನರೋ, ವಾಸದ್ದೋ ಇವತ್ಥೇ, ನಾಮಾನಂ ಯುತ್ತತ್ಥತ್ತಾ ಸಮಾಸೋ. ಸಾಖಾಯಂ ಪಸುತೋ ಮಿಗೋ ಸಾಖಾಮಿಗೋ. ಗತ್ಯತ್ಥತಾಯ ಕ್ರಿಯಾಯ ಪಯೋಗಾ. ಕಪಿ ಚಲನೇ, ಇ, ಕಪಿ. ವಲೀ ಸಿಥಿಲಂ ಚಮ್ಮಂ ಮುಖೇ ಅಸ್ಸ ವಲೀಮುಖೋ. ಕಿಸೋ, ವನೋಕೋಪಿ, ಕುಚ್ಛಿತೇನಾಕಾರೇನ ಸೇತೀತಿ ಕಿಸೋ, ಉಸ್ಸಿ. ವನಮೋಕಮಾಸಯೋ ಅಸ್ಸ ವನೋಕೋ. ಸೋ ಮಕ್ಕಟೋ ಚೇ ಕಣ್ಹತುಣ್ಡೋ ಕಾಳಮುಖೋ ಸಿಯಾ, ತದಾ ‘‘ಗೋನಙ್ಗಲೋ’’ತಿ ಮತೋ, ಗುನ್ನಂ ನಙ್ಗಲಸದಿಸತಾಯ ಗೋನಙ್ಗಲೋ.

೬೧೫. ಪಜ್ಜದ್ಧಂ ಸಿಙ್ಗಾಲಸ್ಸ ನಾಮಂ. ಸರ ಗತಿಹಿಂಸಾಚಿನ್ತಾಸು, ಅಲೋ. ಸರತಿಸ್ಸ ಸಿಙ್ಗೋ. ಜಮು ಅದನೇ, ಣ್ವು, ಬೋ ಚನ್ತೋ, ಅಸ್ಸು. ಕುಸ ಅಕ್ಕೋಸೇ, ತು, ಥು ವಾ. ಭೇರವಯುತ್ತತಾಯ ಭೇರವೋ, ‘‘ಭೇ’’ಇತಿ ರವತೀತಿ ವಾ ಭೇರವೋ. ಸಮು ಉಪಸಮೇ, ಇವೋ, ಸಿವಾ, ನಾರೀ, ಸಿ ಸೇವಾಯಂ ವಾ, ವೋ. ಮಿಗಧುತ್ತೋ, ವಞ್ಚಕೋಪಿ, ಮಿಗೇಸು ವನಪಸೂಸು ಧುತ್ತೋ. ಬ್ರಾಹ್ಮಣಂ ವಞ್ಚೇತೀತಿ ವಞ್ಚಕೋ.

ತಿಕಂ ಬಿಳಾರೇ. ಬಿಲ ಭೇದನೇ, ಅರೋ, ಳತ್ತಂ. ಬಬ್ಬ ಗತಿಯಂ, ಉ. ಮಜ ಸುದ್ಧಿಯಂ, ಆರೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ. ಓತು, ಆಖುಭುಜೋಪಿ. ದ್ವಯಂ ಕೋಕೇ, ಅಯಂ ಕುಕ್ಕುರಪ್ಪಮಾಣೋ ಕಪಿಲೋ ಹರಿಣೋ. ಕುಕ, ವಕ ಆದಾನೇ. ಈಹಾಮಿಗೋಪಿ, ಮಿಗೇ ಈಹತಿ ಕಙ್ಖತೀತಿ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ.

೬೧೬. ದ್ವಯಂ ಮಹಿಂಸೇ. ಮಹಿಯಂ ಸೇತೀತಿ ಮಹಿಂಸೋ, ರಸ್ಸೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ ಚ. ಲಲ ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಉದಕಂ ಲಲತೀತಿ ಲುಲಾಯೋ, ನಿಪಾತನಾ, ಅಯೋ, ಅಸ್ಸು ಚ. ಗೋ ವಿಯ ವಜತಿ ಜಾಯತೀತಿ ಗವಜೋ. ಗೋ ವಿಯ ಅಯತೀತಿ ಗವಯೋ, ಸಮಾ ದ್ವೇ ತುಲ್ಯತ್ಥಾ.

ದ್ವಯಂ ಸಲ್ಲೇ. ಸಲ್ಲ ಆಸುಗತಿಯಂ, ಅ, ಸಲ್ಲೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ, ಸಲ್ಲಕೋ ಅತ್ತನೋ ಸರೀರಜಾತೇನ ಸಲ್ಲೇನ ಸುನಖಂ ಸಲತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ವಾ ಸಲ್ಲೋ, ಸಲ್ಲಕೋ ಚ, ಅಯಂ ಸೂಕರಸಣ್ಠಾನೋ, ಸಲಾಕಾಪಾಯೋ ಚ. ಅಸ್ಸ ಸಲ್ಲಸ್ಸ ಲೋಮಮ್ಹಿ ಸಲಲಂ, ಸಲಞ್ಚ ಭವೇ. ಪಲ, ಸಲ, ಪಥ ಗತಿಯಂ, ಅಲೋ, ನದಾದಿತ್ತೇ ಸಲಲೀ, ಥಿತ್ತಾಭಾವೇ ಸಲಲಂ, ಅಮ್ಹಿ ಸಲಂ.

೬೧೭. ಪಞ್ಚಕಂ ಮಿಗೇ, ಹರನ್ತ್ಯನೇನ ಹರಿಣೋ, ಹರ ಹರಣೇ ಯು. ಣತ್ತಮಿತ್ತಞ್ಚ. ಮರ ಪಾಣಚಾಗೇ, ಅ, ರಸ್ಸ ಗೋ, ಇತ್ತಞ್ಚ. ಸೇನ ಸುನಖೇನ ರಙ್ಗತಿ ಗಚ್ಛತಿ ಪಲಾಯತೀತಿ ಸಾರಙ್ಗೋ. ದೀಘಾದಿ, ಮಗೋ, ಮಿಗೋ ಚ ಏತೇ ದ್ವೇ ಮಿಗಮತ್ತೇಪಿ. ಅಜಿನಸ್ಸೋಪಯುಜ್ಜಮಾನಸ್ಸ ಯೋನಿ, ತೇನ ಭೂತಸ್ಸಾಜಿನಸ್ಸುಪ್ಪತ್ತಿಕಾರಣತ್ತಾ ವಾ ಅಜಿನಯೋನಿ. ಅಯಮ್ಪಿ ಮಿಗಮತ್ತೇಪಿ. ಕುರಙ್ಗೋ, ವಾತಾಯುಪಿ. ಕುಯಂ ಪಥವಿಯಂ ರಙ್ಗತೀತಿ ಕುರಙ್ಗೋ. ವಾತಮಯತೀತಿ ವಾತಾಯು, ಉ.

ದ್ವಯಂ ಸೂಕರೇ. ಸುನ್ದರಂ ಫಲಂ ಕರೋತೀತಿ ಸೂಕರೋ. ವುತ್ತಞ್ಚ ದಬ್ಬಗುಣೇ –

‘‘ಸ್ನೇಹನಂ ಬ್ರೂಹನಂ ವಸ್ಸಂ, ತಥಾ ವಾತಸಮಾಪಹಂ;

ವಾರಾಹಂ ಪಿಸಿತಂ ಬಾಲ್ಯಂ, ರೋಚನಂ ಸೇದನಂ ಗರೂ’’ತಿ [ದಬ್ಬಗುಣಸಙ್ಗಹ ೨.೧೧-೨].

ಸುಖಂ ಕರೋತೀತಿ ವಾ ಸೂಕರೋ. ಸುನ್ದರೋ ಕರೋ ಯಸ್ಸ ವಾ ಸೂಕರೋ. ವರೇ ಆಹನ್ತೀತಿ ವರಾಹೋ, ವರೇ ಸತಿ ಆಹನ್ತಬ್ಬೋತಿ ವಾ ವರಾಹೋ, ಕೋಲೋ, ಥದ್ಧಲೋಮೋ, ಭೂದಾರೋಪಿ. ದ್ವಯಂ ಸಸೇ. ಪೇಲ ಗತಿಯಂ, ಣ್ವು. ಸಸ ಪ್ಲುತಗತಿಯಂ, ಅ.

೬೧೮. ದ್ವಯಂ ಏಣೀಮಿಗೇ. ಏಣಿಯಾ ಮಿಗಿಯಾ, ಏಣಸ್ಸ ವಾ ಅಪಚ್ಚಂ ಏಣೇಯ್ಯೋ, ಅಯಂ ಚಮ್ಮಾದೀಸುಪಿ ‘‘ಏಣಸ್ಸ, ಏಣಿಯಾ ವಾ ಚಮ್ಮಾದಿಕೋ ಏಣೇಯ್ಯೋ’’ತಿ ವಚನತ್ಥಂ ಕತ್ವಾ. ಏಣಿಯಾ ಇತ್ಥಿಯಾ ಪುತ್ತೋ ಮಿಗೋ ಏಣೀಮಿಗೋ, ಇ ಗತಿಯಂ, ಯು, ನದಾದಿ, ಅನದಾದಿತ್ತೇ ಏಣೋ, ಏವಮೇತೇಪ್ಯುಪ್ಪಾದಿತಾ. ದ್ವಯಂ ಪಮ್ಪಟಕೇ. ಪಟ ಗಮನೇ, ಣ್ವು, ಉಪಸಗ್ಗನ್ತೇ ಬಿನ್ದಾಗಮೋ ಚ. ಪಬ್ಬ ಗತಿಯಂ, ಣ್ವು, ಬಿನ್ದಾಗಮೋ, ಬಲೋಪೋ ಚ.

ದ್ವಯಂ ವಾತಮಿಗೇ. ಗಮನೇನ ವಾತಸಮೋ ಮಿಗೋ ವಾತಮಿಗೋ. ಚಲತಿಸ್ಮಾ ಯು, ನದಾದಿ. ತಿಕಂ ಮೂಸಿಕೇ. ಮುಸ ಥೇಯ್ಯೇ, ಣ್ವು, ಇತ್ತಞ್ಚ. ಆಪುಬ್ಬೋ ಖನು ಅವದಾರಣೇ, ಉ, ನಲೋಪೋ. ಉನ್ದ ಪಸವನಕ್ಲೇದನೇಸು, ಊರೋ.

೬೧೯. ಚಮರಾದಯೋ, ಸರಭಾದಯೋ ಚ ಮಿಗನ್ತರಾ ಮಿಗವಿಸೇಸಾ. ಚಮರೋ ಉತ್ತರಾಪಥೇ ಖ್ಯಾತೋ, ಯಸ್ಸ ಪುಚ್ಛಂ ಚಾಮರಂ, ಚಮು ಅದನೇ, ಅರೋ, ಚಮರೋ, ಥಿಯಂ ಚಮರೀ. ಪಸದೋ ಚಿತ್ತಲೋಮೀ, ಪಸ ಬನ್ಧನೇ, ಅದೋ. ಕುಯಂ ರಙ್ಗತೀತಿ ಕುರುಙ್ಗೋ, ಅಸ್ಸು, ಉತ್ತಾಭಾವೇ ಕುರಙ್ಗೋ. ಸಬ್ಬೇಸಮ್ಪಿ ಮಿಗಾನಂ ಮಾತುಟ್ಠಾನೇ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ಮಿಗಮಾತುಕಾ, ಉಪಮಾನೇ ಕೋ. ರು ಸದ್ದೇ, ರು. ರುಣಂ ಕರೋತೀತಿ ರಙ್ಕು, ಉ, ಣಸ್ಸ ಲೋಪೋ ರಕಾರಸ್ಸ, ಉಸ್ಸ ಚ. ಅತ್ತಾನಂ ನೀಚಂ ಕರೋತೀತಿ ನೀಕೋ. ಸರತಿಸ್ಮಾ ಅಭೋ, ಸರಭೋ. ಅಟ್ಠಾಪದೋ ಉದ್ಧಂನಯನೋ ಸೀಹಸ್ಸಾಪಿ ಹನ್ತಾ, ತಸ್ಸ ಚ ಪಾದಚತುಕ್ಕಂ ಉದ್ಧಂ ಭವತೀತಿ.

೬೨೦. ಪಿಯಕಾದಯೋ ತಯೋ, ಆದಿನಾ ಕನ್ದಲೀಚೀನಸಮೂರುಆದಯೋ ಚ ಚಮ್ಮಯೋನಯೋ, ತೇನ ಭೂತಸ್ಸ ಚಮ್ಮಸ್ಸ ಉಪ್ಪತ್ತಿಕಾರಣತ್ತಾ, ಏತೇ ಚ ಚಿತ್ರತನುರುಹಾದಯೋ ಕಮ್ಬೋಜಾದಿಮ್ಹಿ, ಉತ್ತರಾಪಥೇ ಚ ಜಾಯನ್ತಿ, ತತ್ರೇವ ಸನಾಮಖ್ಯಾತಾ. ಯಥಾ ಮಿಗಸದ್ದೋ ವನ್ಯಪಸುಸಾಮಞ್ಞೇ, ವಿಸೇಸೇ ಚ ಕುರಙ್ಗಾಖ್ಯೇ ವತ್ತತಿ, ಯಥಾ ಚ ಲೋಹಸದ್ದೋ ಸುವಣ್ಣಾದಿಕೇ ತೇಜಸಸಾಮಞ್ಞೇ, ವಿಸೇಸೇ ಚ, ತಥಾ ಚಮ್ಮಯೋನಿಅಜಿನಯೋನಿಸದ್ದಾಪಿ ಮಿಗಸಾಮಞ್ಞೇ, ಮಿಗವಿಸೇಸೇ ಚೇತಿ ತಥಾ ವುತ್ತಾ.

ಪೀ ತಪ್ಪನಕನ್ತೀಸು, ಣ್ವು, ಇಯಾದೇಸೋ. ಊರುಮ್ಹಿ ಅತಿಸಯಚಮ್ಮಯುತ್ತತಾಯ ಚಮೂರು, ಏಕಸ್ಸ ಮಸ್ಸ ಲೋಪೋ. ಕದಿ ಅವ್ಹಾನೇ, ಅಲೋ, ಈ, ಕದಲೀ ಚ ಸೋ ಮಿಗೋ ಚೇತಿ ಕದಲೀಮಿಗೋ.

ಸೀಹಾದಯೋ ಯಥಾವುತ್ತಾ, ಅವುತ್ತಾ ಚ ಸಬ್ಬೇ ಚತುಪ್ಪದಾ ಸತ್ತಾ ‘‘ಮಿಗಾ, ಪಸವೋ’’ತಿ ಚೋಚ್ಚನ್ತೇ. ಪಸವನ್ತೀತಿ ಪಸವೋ, ಸು ಅಭಿಸವೇ, ಪಸ ಬನ್ಧನೇ ವಾ, ಉ.

೬೨೧. ಚತುಕ್ಕಂ ಲೂತಾಯಂ. ಲೂ ಛೇದನೇ, ತೋ, ಲೂತಾ, ಸಕತ್ಥೇ ಇಕೋ, ಲೂತಿಕಾ, ದ್ವೇ ನಾರಿಯಂ. ಉಣ್ಣಾಪಾಯೋ ತನ್ತು ಉಣ್ಣಾ, ಸಾ ನಾಭಿಯಂ ಅಸ್ಸ ಉಣ್ಣನಾಭಿ, ರಸ್ಸೋ. ಮಕ್ಕಟೋ ವಿಯ ಸಾಖಾಯಂ ಅತ್ತನೋ ತನ್ತುಮ್ಹಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಮಕ್ಕಟಕೋ.

ದ್ವಯಂ ಗೋಮಯಜವಿಚ್ಛಿಕೇ. ವಿಚ್ಛ ಗಮನೇ, ಣ್ವು, ವಿಚ್ಛಿಕೋ, ಸತಪದಿಯಮ್ಪಿ, ಆಳಂ ವಿಚ್ಛಿಕನಙ್ಗುಲಂ, ತಂಯೋಗಾ ಆಳಿ. ದ್ವಯಂ ಘರಗೋಧಾಯಂ. ಸರತಿಸ್ಮಾ ಊ, ಅವೋ ಚನ್ತೋ. ಘರಂ ನಿಸ್ಸಿತಾ ಗೋಧಾ ಘರಗೋಳಿಕಾ, ಧಸ್ಸ ಳೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ.

೬೨೨. ದ್ವಯಂ ಗೋಧಾಯಂ. ಗುಧ ರೋಸೇ, ಅ, ಗೋಧಾ, ನಾರೀ. ಕುಣ್ಡ ದಾಹೇ, ಅ, ಕುಣ್ಡೋ. ದ್ವಯಂ ರತ್ತಪಾಯಂ. ಕಣ್ಣಸ್ಸ ಜಲೂಕಾ ರತ್ತಪಾ ಕಣ್ಣಜಲೂಕಾ. ಸತಂ ಪದಾ ಯಸ್ಸಾ ಸತಪದೀ, ಪದಸದ್ದೋ ಪಾದತ್ಥೋ.

ದ್ವಯಂ ಕಲನ್ದಕೇ. ಕನ್ದ ಅವ್ಹಾನೇ, ರೋದನೇ ಚ, ಕನ್ದತೀತಿ ಕಲನ್ದಕೋ, ಲಮಜ್ಝೋ, ಣ್ವು. ಕಾಳವಣ್ಣತಾಯ ಕಾಳಕಾ, ನಾರಿಯಂ. ದ್ವಯಂ ನಕುಲೇ, ನತ್ಥಿ ಕುಲಂ ಏತಸ್ಸ ಸಪ್ಪೇಸು ನಕುಲೋ, ಅರಿಸಪ್ಪೋಪಿ. ನಕ್ಕ ನಾಸನೇ ವಾ, ಉಲೋ, ಕಲೋಪೋ, ಸಪ್ಪೇ ನಾಸೇತೀತಿ ನಕುಲೋ. ಮಙ್ಗ ಗತ್ಯತ್ಥೋ ದಣ್ಡಕೋ ಧಾತು, ಉಸೋ.

೬೨೩. ದ್ವಯಂ ಕಕಣ್ಟಕೇ. ಕುಚ್ಛಿತೋ ಕಣ್ಟಕೋ ಅಸ್ಸ, ಉಸ್ಸತ್ತಂ. ಸರತಿ ಧಾವತೀತಿ ಸರಟೋ, ಅಟೋ.

ಚತುಕ್ಕಂ ಕೀಟೇ. ಕೀಟ ಬನ್ಧನೇ, ಅ, ಕೀಟ ಗಮನೇ ವಾ, ದೀಘಾದಿ. ಪುಲ ಮಹತ್ಥೇ, ಅವೋ, ಳತ್ತಂ. ಕುಚ್ಛಿತಂ ಅಮತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕಿಮಿ, ಇ, ಅಸ್ಸಿತ್ತಂ. ಪಕಾರೇನ ಅನತೀತಿ ಪಾಣಕೋ, ಣ್ವು, ಣತ್ತಂ.

ದ್ವಯಂ ಕಣ್ಟಲೋಮಕೀಟೇ. ಉಚ್ಚಂ ಠಾನಂ ಆಲಿಙ್ಗತೀತಿ ಉಚ್ಚಾಲಿಙ್ಗೋ. ಬಹುಲೋಮಯುತ್ತೋ ಪಾಣಕೋ ಲೋಮಸಪಾಣಕೋ.

೬೨೪-೬೨೫. ಸಾದ್ಧಪಜ್ಜೇನ ಸಕುಣಸ್ಸ ನಾಮಾನಿ. ವಿಹೇ ಆಕಾಸೇ ಗಚ್ಛತೀತಿ ವಿಹಙ್ಗೋ, ವಿಹಙ್ಗಮೋ ಚ, ಆಕಾಸಪರಿಯಾಯೋ ಚೇತ್ಥ ವಿಹಸದ್ದೋ, ವೇಹಾಸಸ್ಸ ವಾ ವಿಹಾದೇಸೋ. ಪಕ್ಖಯುತ್ತತಾಯ ಪಕ್ಖೀ. ಖೇನ, ಖಸ್ಮಿಂ ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಖಗೋ. ಅಣ್ಡತೋ ಜಾತೋ. ಸಕ್ಕೋತಿ ಉದ್ಧಂ ಗನ್ತುನ್ತಿ ಸಕುಣೋ, ಸಕುನ್ತೋ, ಸಕುಣೀ ಚ, ಸಕ ಸತ್ತಿಯಂ, ಉಣೋ, ಉನ್ತೋ, ಉಣೀ ಚ. ಪತನ್ತೋ ಡೇನ್ತೋ, ಪತ್ತೇನ ವಾ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪತಙ್ಗೋ, ಅಪರತ್ರ ತಲೋಪೋ. ಮಾತುಕುಚ್ಛಿತೋ, ಅಣ್ಡತೋ ಚಾತಿ ದ್ವಿಕ್ಖತ್ತುಂ ಜಾಯತೀತಿ ದ್ವಿಜೋ. ಉಡ್ಡನಾದೀಸು ವಕ್ಕಂ ಕುಟಿಲಂ ಅಙ್ಗಂ ಗೀವಾದಿಕಂ ಏತಸ್ಸ, ವಕ್ಕೇನ ಗಮನೇನ ಅಙ್ಗತೀತಿ ವಾ ವಕ್ಕಙ್ಗೋ. ಪತ್ತೇನ ಯಾತಿ, ತಂ ವಾ ಯಾನಂ ಏತಸ್ಸ. ಪತತಿ ಪತನ್ತೋ ವಿಯ ಆಕಾಸತೋ ಹೋತೀತಿ ಪತನ್ತೋ. ನೀಳೇ ಕುಲಾವಕೇ ಜಾಯತೀತಿ ನೀಳಜೋ.

ವಟ್ಟಕಾದಯೋ, ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕಾದಯೋ ಚ ತಬ್ಭೇದಾ ತೇಸಂ ಸಕುಣಾನಂ ವಿಸೇಸಾ. ವಟ್ಟ ವಟ್ಟನೇ, ಣ್ವು, ವಟ್ಟಕಾ ನಾರೀ. ಮಯೂರಪ್ಪಮಾಣೋ ತದಾಕತಿಚಿತ್ತಪಕ್ಖೋ ಜೀವಞ್ಜೀವೋ ದಕ್ಖಿಣಪಥಾದೀಸು ಜಾಯತೇ, ‘‘ಜೀವಜೀವಾ’’ತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಜೀವಞ್ಜೀವೋ. ‘‘ಜೀವಜೀವೋ’’ತಿ ನಿರಾನುನಾಸಿಕಾಪಿ. ಚನ್ದಿಕಾಯುತ್ತರತ್ತಿಪ್ಪಿಯೋ ಪಕ್ಖೀ ಚಕೋರೋ, ಚಕ ಪರಿತಕ್ಕನೇ, ಉರೋ, ಉಸ್ಸೋ, ಚಙ್ಕೋರೋಪಿ. ತರತಿಸ್ಮಾ ಇರೋ, ದ್ವಿತ್ತಮಿತ್ತಞ್ಚ, ತಿತ್ತಿರೋ.

೬೨೬. ಸಲ ಗತಿಯಂ, ಣಿಕೋ, ಳತ್ತಂ, ಸಾಳಿಕಾ, ನಾರೀ. ಕಲಂ ರವತೀತಿ ಕರವೀಕೋ, ಈಕೋ, ಲಲೋಪೋ. ಕರವೀಕೋ, ಯಸ್ಸ ಸರೋ ಭಗವತೋ ಸರೇನ ಉಪಮೀಯತೇ, ಸೋ ವುಚ್ಚತಿ ‘‘ಕರವೀಕೋ’’ತಿ. ಜವೇನ ರವಿನಾ ಸದಿಸೋ ಹಂಸೋ ರವಿಹಂಸೋ. ಕುಸ ಸದ್ದೇ, ಥಕೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ, ಕುಸಸ್ಸ ಸಸ್ಸ ತೋ,ಕುಕುತ್ಥಕೋ. ಕರಣ್ಡ ಭಾಜನತ್ಥೇ, ಅವೋ, ಕರಣ್ಡವೋ, ಜಲಚರೋ ಪಕ್ಖೀ. ಬಿಲು ಪತಿತ್ಥಮ್ಭೇ, ಅ, ಅವಾದೇಸೋ, ಬಿಲವೋ, ‘‘ಗಣ್ಡಪ್ಲವೋ’’ತಿ ಖ್ಯಾತೋ ರತ್ತಪಕ್ಖೋ ಮಹಾಪಕ್ಖೀ ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕೋ, ಪೋಕ್ಖರಸ್ಸ ಸಞ್ಞಾ ಯಸ್ಸ ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕೋ, ಞ್ಞಸ್ಸ ತೋ, ದೀಘೋ ಚ, ಸಮುದಿತನಾಮಮೇವ ವಾ ತಸ್ಸ, ತದಾ ಸಾದ ಅಸ್ಸಾದನೇ, ಣ್ವು, ದಸ್ಸ ತೋ, ಪೋಕ್ಖರಸಾತಕೋ.

೬೨೭. ಸತ್ತಕಂ ಪಕ್ಖೇ. ಪತನ್ತಿ ಅನೇನಾತಿ ಪತತ್ತಂ, ಯದಾದಿನಾ ತೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಉಖ ಗತಿಯಂ, ಯು, ಉಸ್ಸೇ, ಅಸ್ಸು, ಪೇಖುಣಂ, ಣತ್ತಂ. ಪತ ಗಮನೇ, ತೋ, ಪಾತತೋ ತಾಯತೀತಿ ವಾ ಪತ್ತಂ. ಪತ ಗಮನೇ, ಖೋ, ತಸ್ಸ ಕೋ, ಪಕ್ಖೋ. ಪತಿತುಂ ಇಚ್ಛತಿ ಯೇನ ಪಿಞ್ಛಂ, ನೇರುತ್ತೋ, ಪತ ಗಮನೇ ವಾ, ಛೋ, ತಲೋಪೋ, ಬಿನ್ದಾಗಮೋ, ಅಸ್ಸಿ. ಛಾದ್ಯತೇ ಅನೇನ ಛದೋ. ಗಿರ ನಿಗ್ಗಿರಣೇ, ಉ, ಇಸ್ಸತ್ತಂ, ಗಮು ಗಮನೇ ವಾ, ಉ, ಮಸ್ಸ ರೋ.

ಪಕ್ಖೀನಂ ಬೀಜೇ ‘‘ಅಉ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ ಅಣ್ಡಂ, ಕಚ್ಛಪಾದೀನಂ ಬೀಜೇಪಿ, ‘‘ಅಣ್ಡಂ ಖಗಾದಿಕೋಸೇ ಚಾ’’ತಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ. ಅಡಿ ಅಣ್ಡತ್ಥೇ, ಣೋ, ಪೇಸಿ, ಕೋಸೋಪಿ, ಪಿಸ ಅವಯವೇ, ಇ, ಪೇಸಿ, ‘‘ಪೇಸಿಯಂ ಪತ್ತಭೇದೇ ಚ, ಕೋಸೋ ಪುಮೇವ ಇಚ್ಛಿತೋ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೫.೩೭] ರುದ್ದೋ. ದ್ವಯಂ ಪಕ್ಖಿಗೇಹೇ. ನೀಲ ವಣ್ಣೇ, ಅ, ಳತ್ತಂ, ನೀ ನಯೇ ವಾ, ಇಲೋ. ಕುಚ್ಛಿತಂ ಅಣ್ಡವಿನಾಸನಾದಿಕಂ ಲುನಾತೀತಿ ಕುಲಾವಕಂ, ಣ್ವು.

೬೨೮. ದ್ವಯಂ ಗರುಳಾನಂ ಮಾತರಿ. ವಿನೋ ಪಕ್ಖಿನೋ ನಮನ್ತಿ ಯಂ ವಿನತಾ. ಥೀಪುಮದ್ವಯಂ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾನಂ ದ್ವಯಂ ಮಿಥುನಂ ನಾಮ, ಸಙ್ಖ್ಯಾನಸ್ಸ ಸಙ್ಖ್ಯೇಯ್ಯನಿಸ್ಸಿತತಾಯ ಇತ್ಥಿಪುರಿಸಾಯೇವ ಮಿಥುನಂ, ಮಿಥ ಸಙ್ಗಮೇ, ಉನೋ.

ಛಕ್ಕಂ ಯುಗಳಮತ್ತೇ. ಯುಜ ಯೋಗೇ, ಅ, ಯುಗಂ, ಅಲಪಚ್ಚಯೇ ಯುಗಳಂ, ಳತ್ತಂ, ಯುಗಲಮ್ಪಿ. ಉಭ ಪೂರಣೇ, ಣೋ, ದ್ವನ್ದಾದೇಸೋ ಚ, ದ್ವನ್ದಂ, ಯಮು ಉಪರಮೇ, ಣ್ವು, ಅಲೋ ಚ, ಯಮಕಂ, ಯಮಲಞ್ಚ, ಅಪಚ್ಚಯೇ ಯಮಂ.

೬೨೯-೬೩೧. ಮಣ್ಡಲನ್ತಂ ಸಮೂಹೇ. ಸಮ್ಮಾ, ವಿಸೇಸೇನ ಚ ಊಹತೇ ಪುಞ್ಜೀಭೂತತ್ತಾತಿ ಸಮೂಹೋ, ಣೋ, ಸಮಂ ಸಹ ಅವಯವೇನ ಊಹತಿ ತಿಟ್ಠತೀತಿ ವಾ ಸಮೂಹೋ. ಗಣ ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಗಣೀಯತಿ ಅವಯವೇನ ಸಹಾತಿ ಗಣೋ. ಸಹ ಅವಯವೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಙ್ಘಾತೋ, ಹನ ಗಮನೇ, ಣೋ, ಸಹ ಅವಯವೇನ ಉದಯತೀತಿ ಸಮುದಾಯೋ, ದಾಗಮೋ, ಮಜ್ಝೇ ದೀಘೋ. ಸಞ್ಚಿನೋತಿ ಅವಯವನ್ತಿ ಸಞ್ಚಯೋ, ಚಿ ಚಯೇ. ಸಹ ಅವಯವೇನ ದುಹಯತೀತಿ ಸನ್ದೋಹೋ, ದುಹ ಪಪೂರಣೇ. ನಿಸ್ಸೇಸತೋ ವಹತಿ ಅವಯವನ್ತಿ ನಿವಹೋ. ಅವಯವಂ ಕತ್ವಾ ಬ್ಯಪಿಯತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಓಘೋ [ಉಚ್ಯತೇ ಓಘೋ ಉಚ ಸಮವಾಯೇ ಘಉ ನಿಪಾತನಾ ಚಸ್ಸ ಘೋ (ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೫.೩೯)]. ವಿಸನ್ತಿ ಅವಯವಾ ಯಸ್ಮಿನ್ತಿ ವಿಸರೋ, ಅರೋ. ಅವಯವಂ ಸಮೀಪೇ ಕರೋತೀತಿ ನಿಕರೋ. ಏಕೇಕಾಪೇಕ್ಖಾಯ ಅಪ್ಪತ್ಥೇನ ಕಸಙ್ಖಾತಾ ಅವಯವಾ ಆಯನ್ತಿ ಯಸ್ಮಿಂ ಕಾಯೋ, ಅಥ ವಾ ಕುಚ್ಛಿತಾನಂ ಕೇಸಾದೀನಂ ಆಯೋತಿ ಕಾಯೋ, ಸೋ ವಿಯ ಅವಯವಾನಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ ಕಾಯೋತಿ ಇಧ ಸಮೂಹೋ ವುತ್ತೋ. ಅನ್ತತ್ಥೇನ ಖಂಸಙ್ಖಾತಂ ಅವಯವಂ ಧಾರೇತೀತಿ ಖನ್ಧೋ, ಖಾದತಿ ಅವಯವೇತಿ ವಾ ಖನ್ಧೋ, ಅಮಜ್ಝದೀಘೇ ಸಮುದಯೋ. ಘಟ ಘಟನೇ. ಘಟನಂ ರಾಸಿಭವನಂ, ಘಟೇನ್ತಿ ಅಸ್ಸಂ ಅವಯವಾತಿ ಘಟಾ. ಸಹ ಅವಯವೇನ ಏತೀತಿ ಸಮಿತಿ,ತಿ. ಸಹ ಅವಯವೇನ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಂಹತಿ, ಹನ ಗತಿಯಂ,ತಿ, ನಲೋಪೋ. ರಸ ಅಸ್ಸಾದನೇ, ಇಣ. ಪುಞ್ಜ ಕುಚ್ಛಾಯಂ. ಸಹ ಅವಯವೇನ ಬ್ಯಾಪೇತ್ವಾ ಅಯತೀತಿ ಸಮವಾಯೋ. ಪೂಗೋ ತಮ್ಬೂಲೇಪಿ. ಜನೇತಿ ಅವಯವೇತಿ ಜಾತಂ, ತೋ. ಕಂ ಅತ್ತಾನಂ ದೇತೀತಿ ಕದೋ, ಚಕ್ಖಾದಿಕೋ ಸರೀರಾವಯವೋ. ಕದೋ ವಿಯ ಕದೋ, ಅವಯವೋ, ತಂ ವಕತಿ ಆದದಾತೀತಿ ಕದಮ್ಬಕಂ. ವಿಸೇಸೇನ ಊಹನ್ತ್ಯಸ್ಮಿಂ ಅವಯವಾ ಬ್ಯೂಹೋ. ವಿತನೋತಿ ಅವಯವೇತಿ ವಿತಾನಂ, ಣೋ. ಗುಪ ರಕ್ಖಣೇ, ಬೋ, ಪಸ್ಸ ಮೋ, ಗುಮ್ಬೋ, ಗುಮ್ಬಮ್ಪಿ. ಕಲಂ ಅವಯವಭಾವಂ ಪಾತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಕಲಾಪೋ, ‘‘ಕಲಾ ಸೋಳಸಮೋ ಭಾಗೋ’’ತಿ ಹಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಕಲಾಸದ್ದೋ ಭಾಗತ್ಥೋಪ್ಯತ್ಥೀತಿ ಞಾಯತಿ. ಜಲ ದಿತ್ತಿಯಂ. ಜಲತಿ ಅವಯವೇನಾತಿ ಜಾಲಂ. ಅವಯವೇನ ಮಣ್ಡತೀತಿ ಮಣ್ಡಲಂ, ಮಣ್ಡ ವಿಭೂಸಾಯಂ, ಅಲೋ.

೬೩೨. ಸಾದ್ಧಪಜ್ಜೇನ ಗಣಭೇದಾ ವುಚ್ಚನ್ತೇ. ತತ್ರ ಜಾತ್ಯಾದೀಹಿ ಸಮಾನಾನಂ ಪಾಣೀನಂ, ಅಪಾಣೀನಞ್ಚ ಗಣೋ ವಗ್ಗೋ ನಾಮ, ಯಥಾ ‘‘ಬನ್ಧುವಗ್ಗೋ, ಕವಗ್ಗೋ’’ಚ್ಚಾದಯೋ, ವಜ್ಜ ವಜ್ಜನೇ, ವಜ್ಜೇತಿ ಅಸಮಾನಜಾತ್ಯಾದಯೋತಿ ವಗ್ಗೋ, ಣೋ, ಜ್ಜಸ್ಸ ಗ್ಗೋ. ಜನ್ತೂನಂ ಸಮಾನಜಾತಿಯಾನಂ, ವಿಜಾತಿಯಾನಞ್ಚ ಗಣೋ ‘‘ಸಙ್ಘೋ, ಸತ್ಥೋ’’ತಿ ಚೋಚ್ಚತೇ, ಯಥಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುಸಙ್ಘೋ, ವಾಣಿಜಸತ್ಥೋ’’ಚ್ಚಾದಯೋ. ಸಂಹಞ್ಞನ್ತೇ ನಿಬ್ಬಿಸೇಸೇನ ಞಾಯನ್ತೇ ಅವಯವಾ ತಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸಙ್ಘೋ, ರೋ. ಸರನ್ತಿ ವತ್ತನ್ತಿ ಅವಯವಾ ಯಸ್ಮಿನ್ತಿ ಸತ್ಥೋ, ಥೋ, ರಸ್ಸ ತೋ.

ಸಜಾತಿಕಾನಂ ಸಮಾನಜಾತಿಕಾನಂ ಜನ್ತೂನಮೇವ ಗಣೋ ಕುಲಂ ನಾಮ, ಯಥಾ ‘‘ಖತ್ತಿಯಕುಲಂ, ಗೋಕುಲ’’ಮಿಚ್ಚಾದಯೋ. ಕುಲ ಸಙ್ಖ್ಯಾನೇ, ಬನ್ಧುಮ್ಹಿ ಚ, ಅ, ಕುಲಂ. ಸಧಮ್ಮೀನಂ ಸಮಾನಧಮ್ಮಾನಮೇವ ಜನ್ತೂನಂ ಗಣೋ ನಿಕಾಯೋ ನಾಮ, ಯಥಾ ‘‘ಭಿಕ್ಖುನಿಕಾಯೋ’’ತಿ. ಚಿ ಚಯೇ, ಣೋ, ನಿಬ್ಬಿಸೇಸೇನ ಚಿನೋತಿ ಅವಯವೇತಿ ನಿಕಾಯೋ.

ಸಜಾತಿಯತಿರಚ್ಛಾನಾನಂಯೇವ ಗಣೋ ‘‘ಯೂಥೋ’’ತ್ಯುಚ್ಚತೇ, ಸೋ ಚಾನಿತ್ಥೀ, ಯಥಾ ‘‘ಹತ್ಥಿಯೂಥೋ, ಮಿಗಯೂಥ’’ಮಿಚ್ಚಾದಯೋ, ಯು ಮಿಸ್ಸನೇ, ಥೋ, ದೀಘಾದಿ, ಯೂಥೋ, ‘‘ಗಣೋ ಪಸೂನಂ ಸಮಜೋ, ಸಮಾಜೋಞ್ಞೇಸ’ಮುಚ್ಚತೇ’’ತಿ [ಅಮರ ೧೫.೪೨ ಗಾಥಾಯಂ ಪಸ್ಸಿತಬ್ಬಂ] ಇಧಾನಾಗತವಚನಮ್ಪಿ ಞಾತಬ್ಬಂ.

೬೩೩. ಚತುಕ್ಕಂ ಗರುಳೇ. ಕನಕರುಚಿರತ್ತಾ ಸೋಭನೋ ಪಣ್ಣೋ ಪಕ್ಖೋ ಯಸ್ಸ ಸುಪಣ್ಣೋ. ವಿನಭಾಯ ನಾಮ ಮಾತುಯಾ ಅಪಚ್ಚಂ ವೇನತೇಯ್ಯೋ, ಣೇಯ್ಯೋ. ಗರಂ ವಿಸಧರಂ ಹನ್ತೀತಿ ಗರುಳೋ, ಣೋ, ರನ್ತಸ್ಸು, ಹಸ್ಸ ಚ ಳತ್ತಂ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ, ಗರುಡೋ. ಪಕ್ಖಿಸೀಹೋ, ಉಳೂತೀಸೋ, ವಜಿರತುಣ್ಡೋ, ಸುಧಾಹರೋ, ಸುವಣ್ಣಪಕ್ಖೋ, ಭುಜಗಾಸನೋಪಿ [ತಿಕಣ್ಡಸೇಸ ೧.೧.೪೨].

ಪಿಕನ್ತಂ ಕೋಕಿಲೇ. ಪರೇನ ವಿಜಾತಿಯೇನ ಕಾಕೇನ ಪೋಸಿತೋತಿ ಪರಪುಟ್ಠೋ, ಪುಸ ಪೋಸನೇ, ತೋ. ಪರೇನ ಭತೋ ಪುಟ್ಠೋ ಪರಭತೋ, ಭರ ಧಾರಣಪೋಸನೇಸು, ತೋ. ಕುಣ ಸದ್ದೋಪಕರಣೇಸು, ಅಲೋ. ಕುಕ, ವಕ ಆದಾನೇ, ಇಲೋ, ಕೋಕಿಲೋ. ಅಪಿಹಿತೋ ಕಾಯತೀತಿ ಪಿಕೋ, ಅಪಿ ಅನ್ತರಧಾನೇ, ವಣ್ಣನಾಸೋ, ಅಪಿಸ್ಸಾಕಾರಲೋಪೋ.

೬೩೪. ಅಟ್ಠಕಂ ಮೋರೇ. ಮುರ ಸಂವರಣೇ, ಣೋ. ಮಯ ಗತಿಯಂ, ಊರೋ, ಮಹಿಯಂ ರವತೀತಿ ವಾ ಮಯೂರೋ, ಧಾತುಸ್ಸ ಅತ್ಥಾತಿಸಯೇನ ಯೋಗೋತಿ ನೇರುತ್ತೋ. ವರಹಂ ಸಿಖಣ್ಡೋ, ತಂಯೋಗಾ ವರಹೀ. ನೀಲಾ ಗೀವಾ ಕಣ್ಠೋ ಯಸ್ಸ, ಭುಜಙ್ಗಭುಜೋಪಿ.

ದ್ವಯಂ ಮಯೂರಮತ್ಥಕಸಿಖಾಯಂ. ಸಿಖಾ ಅಗ್ಗಿಜಾಲಾಯಞ್ಚ, ಪುಬ್ಬೇ ವುತ್ತಾ.

೬೩೫-೬೩೬. ಚತುಕ್ಕಂ ಮಯೂರಕಲಾಪೇ. ಸಿಖಣ್ಡಿನೋ ಅಯಂ ಸಿಖಣ್ಡೋ, ವರಹ ಪಾಧಾನ್ಯೇ, ಪರಿಭಾಸನಹಿಂಸಾದಾನೇಸು ಚ, ಕರಣೇ ಅ. ಕೋ ಮಯೂರೋ ಲಸತಿ ಯೇನ ಕಲಾಪೋ, ಣೋ, ಸಸ್ಸ ಪೋ. ಪೀ ತಪ್ಪನಕನ್ತೀಸು, ಛೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ರಸ್ಸೋ ಚ. ದ್ವಯಂ ಮೋರಸ್ಸ ಪಿಞ್ಛಟ್ಠೇ ಅಕ್ಖಿಸಣ್ಠಾನೇ. ಚದಿ ಹಿಲಾದನೇ, ದಿತ್ತಿಯಞ್ಚ, ಣ್ವು. ಮೇಚಕೋ ಕಣ್ಹವಣ್ಣೇಪಿ ವುತ್ತೋ.

ಅಳ್ಯನ್ತಂ ಭಮರೇ, ಛ ಪದಾನಿ ಅಸ್ಸ. ಮಧುಂ ವತಯತಿ ಭುಞ್ಜತೇ ಮಧುಬ್ಬತೋ, ವತ ಭೋಜನೇ. ಭಮ ಅನವಟ್ಠಾನೇ, ಪುಪ್ಫಮತ್ಥಕೇ ಭಮತೀತಿ ಭಮರೋ, ಅರೋ. ಅರ ಗಮನೇ, ಇ, ಳತ್ತಂ.

ಚತುಕ್ಕಂ ಗೇಹವನಕಪೋತೇಸು. ಪಾರೇನ ಸಬಲೇನ ಆಪತತೀತಿ ಪಾರಾಪತೋ, ಪಾರವತೋಪಿ. ಕಪ ಅಚ್ಛಾದನೇ, ಕಮ್ಪ ಚಲನೇ ವಾ. ಓತೋ, ಪರಪಕ್ಖೇ ಮಲೋಪೋ. ಕುಕ ಆದಾನೇ, ಅಟೋ, ಉಸ್ಸತ್ತಮಸ್ಸುತ್ತಞ್ಚ. ಪಕಾರೇನ ರವತೀತಿ ಪಾರೇವಟೋ, ರು ಸದ್ದೇ, ಅಟೋ, ಉಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ದೀಘೋ, ಅಸ್ಸೇ, ಪಾರೇವಟೋ, ಪರೇವಟೋಪಿ.

‘‘ಪಾರಾವತೋ ಚ ಛೇಜ್ಜೋ ಚ,

ಕಪೋತೋ ರತ್ತಲೋಚನೋ;

ಪಾರಾಪತೋ ಕಲರವೋ,

ಪತ್ತೀ ಸೇನೋ ಸಸಾದನೋ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೫.೧೪]. –

ರಭಸೋ.

೬೩೭. ದ್ವಯಂ ಗಿಜ್ಝೇ. ಗಿಧ ಅಭಿಕಙ್ಖಾಯಂ, ಯೋ, ಝಸ್ಸ ಝೋ, ಅಸರೂಪದ್ವಿತ್ತಂ, ಝಪಚ್ಚಯೇನ ವಾ ಸಿದ್ಧಂ, ತಥಾ ಧಸ್ಸ ಜೋ. ಗಿಧತಿಸ್ಮಾ ಅ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ, ಇಸ್ಸತ್ತಂ, ಗನ್ಧೋ. ತಿಕಂ ಸೇನಸಾಮಞ್ಞೇ. ಕುಕ್ಕುಟಾದೀನಂ ಕುಲಂ ಲುನಾತಿ ಛಿನ್ದತೀತಿ ಕುಲಲೋ, ಕುಲ ಸನ್ತಾನೇ ವಾ, ಅಲೋ. ಸೇ ಗಮನೇ, ನೋ. ಸತ್ತಾನಂ ಹಿಂಸನತೋ ಬ್ಯಗ್ಘೋ ವಿಯ ಬ್ಯಗ್ಘಿ, ಸತ್ತೇ ನಾಸೇತೀತಿ ನಾಸೋ. ಬ್ಯಗ್ಘಿ ಏವ ನಾಸೋತಿ ಸಮುದಿತನಾಮಂ.

ಸಕುಣಗ್ಘಾದಯೋ ತಯೋ ತಬ್ಭೇದಾ ತಸ್ಸ ಸೇನಸ್ಸ ವಿಸೇಸಾ. ಸಕುಣಂ ಹನ್ತೀತಿ ಸಕುಣಗ್ಘಿ, ಸಿನ?. ಅಟ ಗಮನೇ, ಣೋ. ಆಟೋ. ದಬ್ಬಿಸದಿಸಂ ತುಣ್ಡಂ ಯಸ್ಸ ದ್ವಿಜಸ್ಸ ಸೋ ದಬ್ಬಿಮುಖದ್ವಿಜೋ. ‘‘ದಬ್ಬಿಮುಖದ್ವಿಜೋ ಆಟೋ ನಾಮಾ’’ತಿಪ್ಯೇಕೋ ಅತ್ಥೋ, ತದಾ ದ್ವೇಯೇವ ಸೇನಭೇದಾ.

೬೩೮. ಚತುಕ್ಕಂ ಉಲೂಕೇ. ‘‘ಉಹು’’ನ್ತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಉಹುಙ್ಕಾರೋ. ‘‘ಉದ್ಧಂ ಕಣ್ಣಾ ಯಸ್ಸ ಉದ್ಧಂಕಣ್ಣೋ’’ತಿ ಸಮ್ಪತ್ತೇ ನಿರುತ್ತಿನಯೇನ ಉಲೂಕೋ [ಉಲಭಿನೇತ್ತೇಥಿ ದಹತ್ಯುಲೂಕೋ, ಉದ್ಧೋಲೋಕನಾ ಇತಿ ನಿರುತ್ತಮ (ಅಮರಕೋಸುಗ್ಘಾಟನಟೀಕಾ ೧೫.೧೫)], ಉಚತಿ ಸಮವೇತಿ ಕೋಟರನ್ತಿ ವಾ ನಿಪಾತನಾ. ಕುಸ ಅಕ್ಕೋಸೇ, ಯಸ್ಸ ಅಮನಾಪತಾಯ ಸದ್ದೇನ ಲೋಕಾ ಕೋಸನ್ತಿ, ಸೋ ಕೋಸಿಯೋ, ಕೋಸಿತಬ್ಬೋತಿ ಕತ್ವಾ, ಕೋಟರೇ ವಸತೀತಿ ವಾ ಕೋಸಿಯೋ, ನೇರುತ್ತೋ, ವಾಯಸಾನಂ ಕಾಕಾನಂ ಅರಿ ಸತ್ತು, ಸಕ್ಕಹ್ವಯೋ, ದಿವಾನ್ಧೋ ವಕ್ಕನಾಸಿಕೋ, ಹರಿನೇತ್ತೋ, ದಿವಾಭೀತೋ, ಕಾಕಭೀರೂ, ರತ್ತಿಚಾರೀಪಿ.

ವಾಯಸನ್ತಂ ಕಾಕೇ. ‘‘ಕಾ’’ಇತಿ ಸದ್ದಂ ಕಾಯತೀತಿ ಕಾಕೋ. ರಿಟ್ಠಂ ಮರಣಲಕ್ಖಣಂ, ತದಸ್ಸ ನತ್ಥಿ ಅರಿಟ್ಠೋ. ಧಙ್ಕ ಘೋರವಾಸಿತೇ, ಅ. ಬಲಿನಾ ಪುಟ್ಠೋ ಭತೋ. ವಯ ಗಮನೇ, ವಯೋ ಏವ ವಾಯಸೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಸೋ, ಸಕಿಂಪಜೋ, ಅತ್ತಘೋಸೋ, ಪರಭರೋ, ಬಲಿಭುಜೋ, ಗುಳ್ಹಮೇಥುನೋಪಿ. ಸಕಿಂ ಏಕವಾರಂಪಜಾ ಪಸೂತಿ ಯಸ್ಸ. ‘‘ಕಾಕ’’ಇಚ್ಚತ್ತಾನಂ ಘೋಸಯತಿ. ವಿಜಾತಿಯಂ ಕೋಕಿಲಂ ಭರತಿ.

೬೩೯. ಕಾಕೋ ವಿಯ ಉಲತಿ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಕಾಕೋಳೋ, ಳತ್ತಂ. ದೋಣಕಾಕೋ, ದದ್ಧಕಾಕೋಪಿ. ದ್ವಯಂ ‘‘ಬೀ-ಲ್ौಂ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ ಸಕುಣೇ. ಲೂ ಛೇದನೇ, ಣೋ, ವಸ್ಸ ಪೋ, ಲಾಪೋ, ಲಾವೋಪಿ. ಲೇಡ್ಡು ವಿಯ ಅಕತೀತಿ ಲಟುಕಿಕಾ [ಲೇಡ್ಡುಕಿಕಾ (ಕ.)], ಣ್ವು.

ತಿಕಂ ಹತ್ಥಿಲಿಙ್ಗಸಕುಣೇ. ವಾರಣಸದಿಸತ್ತಾ ವಾರಣೋ. ಹತ್ಥಿನೋ ಲಿಙ್ಗಂ ಞಾಪಕಂ ಸೋಣ್ಡಂ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಜ್ಜತೀತಿ ಹತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೋ. ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡಂ ಯಸ್ಮಿಂ ವಿಜ್ಜತಿ, ಸೋ ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡೋ ಚ ವಿಹಙ್ಗಮೋ ಚೇತಿ ಹತ್ಥಿಸೋಣ್ಡವಿಹಙ್ಗಮೋ.

೬೪೦. ದ್ವಯಂ ಉಕ್ಕುಸೇ. ಉಚ್ಚಂ ಕೋಸತೀತಿ ಉಕ್ಕುಸೋ, ಕುಸ ಸದ್ದೇ, ಅ. ಕುರ ಸದ್ದೇ, ಅರೋ, ಥಿಯಂ ಕುರರೀ. ಕೋಲಟ್ಠಿಪಕ್ಖಿಮ್ಹಿ ‘‘ಉಭುತ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ ಪಕ್ಖಿಮ್ಹಿ ಕುಕ್ಕುಹೋ. ಕೋಲಟ್ಠಿಅಜ್ಝೋಹಾರಕೋ ಪಕ್ಖೀ ಕೋಲಟ್ಠಿಪಕ್ಖೀ. ‘‘ಕುಕ್ಕು’’ಇತಿ ಸದ್ದಾಯತೀತಿ ಕುಕ್ಕುಹೋ, ಹೋ, ಕುಕ ಅವ್ಹಾನೇ ವಾ, ಉಹೋ.

ತಿಕಂ ಸುವೇ. ಸು ಸವನೇ. ಮನುಸ್ಸಸದ್ದಮ್ಪಿ ಸುಣಾತೀತಿ ಸುವೋ, ಅ, ಉವಾದೇಸೋ. ‘‘ಕೀ’’ಇತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಕೀರೋ. ಕರೋತಿ ಮನುಸ್ಸಸದ್ದನ್ತಿ ವಾ ಕೀರೋ. ಅ, ಅಸ್ಸೀ. ಸುಕ ಗತಿಯಂ, ಸುನ್ದರಂ, ಸುಟ್ಠು ವಾ ಮನುಸ್ಸಸದ್ದಂ ಕಾಯತೀತಿ ಸುಕೋ. ದ್ವಯಂ ಕುಕ್ಕುಟಮತ್ತೇ. ತಮ್ಬಾ ಚೂಳಾ ಯಸ್ಸ. ಕುಕ್ಕುಟತೀತಿ ಕುಕ್ಕುಟೋ, ಕುಕ, ವಕ ಆದಾನೇ ವಾ, ಅಟೋ.

೬೪೧. ದ್ವಯಂ ನಿಜ್ಜಿವ್ಹೇ. ನತ್ಥಿ ಜಿವ್ಹಾ ಯಸ್ಸ ನಿಜ್ಜಿವ್ಹೋ. ದ್ವಯಂ ಕೋಞ್ಚಾಸಕುಣೇ. ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗೇನ ಮಿಥುನಾನಂ ನಾಮಾನಿ. ಕೋಞ್ಚ ಕೋಟಿಲ್ಯಪ್ಪೀಭಾವೇಸು, ಅ, ಕೋಞ್ಚಾ. ಕನ್ತ ಛೇದನೇ, ಯು, ನದಾದಿ, ಅಸ್ಸು. ಕುಣ್ಡನೀಪಿ, ಕುಣ್ಡ ದಾಹೇ.

ದ್ವಯಂ ಚಕ್ಕವಾಕೇ. ಚಕ್ಕೇನ ಚಕ್ಕಸದ್ದೇನ ಉಚ್ಚತೇ ಚಕ್ಕವಾಕೋ, ಣೋ. ವಚ ವಿಯತ್ತಿಯಂ ವಾಚಾಯಂ, ಚಕ್ಕಮಿಚ್ಚಾವ್ಹಾ ಯಸ್ಸ, ರಥಙ್ಗಾವ್ಹಯನಾಮಕೋಪಿ, ರಥಙ್ಗಂ ಚಕ್ಕಂ, ತಸ್ಸ ಅವ್ಹಯೋ ರಥಙ್ಗಾವ್ಹಯೋ, ಸೋ ನಾಮಂ ಅಸ್ಸ ರಥಙ್ಗಾವ್ಹಯನಾಮಕೋ, ತೇನ ರಥಙ್ಗನಾಮೋ ರಥಚರಣಸಮಾನೋ ಅವ್ಹಯೋ ಚೋಚ್ಚತೇ.

ಲಕ್ಖಿತಲಕ್ಖಣಾ ಚಾತ್ರ, ಲಕ್ಖಣೋಪಚರಿತವುತ್ತಿಯಾ, ಗೋಣಮುಖ್ಯಾಯ ವಾ ವುತ್ತಿಯಾ ಲಕ್ಖಿತೇನ ಅತ್ಥೇನ ಯತ್ರ ಅತ್ಥನ್ತರಂ ಲಕ್ಖ್ಯತೇ, ಸಾ ಲಕ್ಖಿತಲಕ್ಖಣಾ. ಯಥಾ ‘‘ರಥಾವಯವಾಯುಧೋ’’ ಇಚ್ಚತ್ರ ರಥಾವಯವಸದ್ದೇನ ಚಕ್ಕಂ ಲಕ್ಖ್ಯತೇ, ನ ತದಾಕತಿ ತನ್ನಾಮೋ ಚಾಯುಧವಿಸೇಸೋ. ‘‘ಪನ್ತಿರಥೋ’’ಇಚ್ಚತ್ರ ಪನ್ತಿಸದ್ದೇನ ದಸಕ್ಖರಂ ಛನ್ದೋ ಲಕ್ಖ್ಯತೇ, ನ ದಸಸದ್ದೋ, ತೇಹಿ ತು ಆಯುಧರಥಸದ್ದಸನ್ನಿವೇಸೋ ‘‘ಚಕ್ಕಾವಯವಾಯುಧೋ, ದಸರಥೋ’’ ಇತಿ ದೇವವಿಸೇಸೋ, ರಾಜವಿಸೇಸೋ ಚ ಲಕ್ಖ್ಯತೇ, ತಥಾತ್ರಾಪಿ ‘‘ರಥಙ್ಗ’’ನ್ತ್ಯನೇನ ರಥೇಕದೇಸೋ ಲಕ್ಖೀಯತೇ, ‘‘ಅವ್ಹಾಯತೇ’’ಇಚ್ಚನೇನ ಚ ಪರಿಭಾಸನಂ, ನ ತೇನಾಪಿ ವಾಕಸದ್ದೋ. ತೇಹಿ ಚ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಸನ್ನಿವೇಸೋ ಚಕ್ಕವಾಕೋತಿ ಪಕ್ಖಿವಿಸೇಸೋ ಲಕ್ಖೀಯತೇತಿ ಗುಣತೋ ಸುಕ್ಕಾದೀಹಿ ಏವಂಗತಾ ಗೋಣೀ ವುತ್ತಿ.

ದ್ವಯಂ ಚಾತಕೇ. ಅಯಂ ಮೇಘಜಲಪಾಯೀ, ಸರ ಹಿಂಸಾಯಂ, ಸರಣಂ ಸಾರೋ, ತಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಸಾರಙ್ಗೋ. ‘‘ಚಾತಕೇ ಹರಿಣೇ ಪುಮೇ, ಸಾರಙ್ಗೋ ಸಬಲೇ ತಿಸೂ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೨೩.೨೩] ರಭಸೋ. ಚತ ಯಾಚನೇ, ಣ್ವು, ಥೋಕಕೋಪಿ, ಥೋಕಂ ಕಂ ಜಲಂ ಈಹನೀಯಟ್ಠೇನ ಅಸ್ಸತ್ಥಿ ಥೋಕಕೋ.

೬೪೨. ದ್ವಯಂ ಪಕ್ಖಿಬಿಳಾಲೇ. ತುಲ ಉಮ್ಮಾನೇ, ಇಯೋ. ಪಕ್ಖಯುತ್ತೋ ಬಿಳಾಲೋ, ‘‘ಸೂ’’.

ದ್ವಯಂ ರುಕ್ಖಕೀಟಖಾದಕೇ. ಸತಂ ಪತ್ತಾನಿ ಅಸ್ಸ. ಸರತಿ ಕೀಟೇತಿ ಸಾರಸೋ, ಸೋ, ‘‘ಖಾವ ಸಾ’’.

ದ್ವಯಂ ಕಾಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನೀಳಂ ಕತ್ವಾ ವಸನಕೇ ಸುಕ್ಕಸಕುಣೇ. ವಕ ಆದಾನೇ, ಅ. ಸೇತವಣ್ಣತಾಯ ಸುಕ್ಕೋ ಚ ಸೋ ಕಾಕೇಹಿ ಸದ್ಧಿಂ ನಿವಾಸನತೋ, ಕಾಕಸಣ್ಠಾನತ್ತಾ ವಾ ಕಾಕೋ ಚೇತಿ ಸುಕ್ಕಕಾಕೋ.

ದ್ವಯಂ ವಿಸಕಣ್ಠಿಕಾಯಂ. ಬಲ ಪಾಣನೇ, ಣ್ವು, ದೀಘೋ, ಆಕೋ ವಾ. ವಿಸಸದಿಸೋ ಕಾಳವಣ್ಣೋ ಕಣ್ಠೋ ಯಸ್ಸಾ ಸಾ ವಿಸಕಣ್ಠಿಕಾ, ಏತಿಸ್ಸಾ ಪುಮೋ ನಾಮ ನ ವಿಜ್ಜತಿ. ವುತ್ತಞ್ಚ ಅಪದಾನೇ –

‘‘ಯಥಾ ಬಲಾಕಯೋನಿಮ್ಹಿ, ನ ವಿಜ್ಜತಿ ಪುಮೋ ಸದಾ;

ಮೇಘೇಸು ಗಜ್ಜಮಾನೇಸು, ಗಬ್ಭಂ ಗಣ್ಹನ್ತಿ ತಾ ತದಾ’’ತಿ [ಅಪ. ಥೇರ. ೧.೧.೫೧೧].

೬೪೩. ದ್ವಯಂ ಕಙ್ಕೇ. ಲೋಹಸದಿಸೋ ಪಿಟ್ಠಿ ಯಸ್ಸ ಲೋಹಪಿಟ್ಠೋ. ಕಙ್ಕ ಲೋಲ್ಯೇ, ಅ, ಕಙ್ಕೋ.

ದ್ವಯಂ ಪತ್ತಕಣ್ಠೇ. ಖಞ್ಜೋ ವಿಯ ಚರತೀತಿ ಖಞ್ಜರೀಟೋ, ಈಟೋ. ಪಸ್ಸನ್ತಾನಂ ಖಂ ಸುಖಂ ಜನೇತೀತಿ ಖಞ್ಜನೋ. ಖಞ್ಜ ಗತಿವೇಕಲ್ಯೇ ವಾ, ಯು.

ದ್ವಯಂ ಗಾಮಚಾಟಕೇ, ಚಾಟಕಮತ್ತೇ ವಾ. ಕಲಹಂ ರವತೀತಿ ಕಲವಿಙ್ಕೋ, ಯದಾದಿ. ಕಂ ಸುಖಂ ಲುನಾತೀತಿ ವಾ ಕಲವಿಙ್ಕೋ, ಇಕೋ, ನಿಗ್ಗಹೀತಾಗಮೋ ಚ. ಚಟ ಭೇದೇ, ಣ್ವು, ಚಾಟಕೋ.

ದ್ವಯಂ ವೇಳುರಿಯಚ್ಛವಿಲೋಮೇ ಚಿತ್ರಪಕ್ಖೇ ‘‘ಸುವಣ್ಣಚೂಳೇ’’ತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ದಿಭ ಸನ್ಥಮ್ಭೇ, ದ್ವಿತ್ತಂ, ಬಿನ್ದಾಗಮೋ ಚ. ‘‘ಕಿ’’ಇತಿ ಸದ್ದಂ ಕರೋತೀತಿ ಕಿಕೀ, ಣೀ, ಚಾಸೋ, ದಿವಿಪಿ [ಚಾಸೋ ಕಿಕೀದಿವಿ (ಅಮರ ೧೫.೧೬)].

೬೪೪. ದ್ವಯಂ ಮೇಘಸಾಮೇ ‘‘ಟೀ-ಟ್ौ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಕದಮ್ಬಯೋಗಾ ಕಾದಮ್ಬೋ. ಕಾಳವಣ್ಣೋ ಹಂಸೋ ಕಾಳಹಂಸೋ, ಕಾಲಹಂಸೋಪಿ.

ದ್ವಯಂ ‘‘ಙಹೇ-ಡೋ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ ಸಕುಣೇ. ಸಕುನ್ತೋ ವುತ್ತೋ, ‘‘ಸಕುನ್ತೋ ಪಕ್ಖಿಭೇದಸ್ಮಿಂ, ಭಾಸಪಕ್ಖೀಖಗೇಸು ಚೇ’’ತಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ. ಸುನ್ದರಾಕಾರೇನ ಪಕ್ಖೇನ ಯುತ್ತೋ ಸಕುಣೋ ಭಾಸಪಕ್ಖೀ, ‘‘ಭಾಸನ್ತೋ ಸುನ್ದರಾಕಾರೇ, ಭಾಸನ್ತೋ ಭಾಸಪಕ್ಖಿನೀ’’ತಿ ಹಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ.

ದ್ವಯಂ ‘‘ನ್ವಾ-ಮೀ-ಸ್ವೇ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ ನೀಲಪಕ್ಖಿನಿ. ಧೂಮ್ಯಂ ಧೂಮಂ ಅಟತಿ ಸಹತೀತಿ ಧೂಮ್ಯಾಟೋ, ಣೋ. ಕಾಳವಣ್ಣತಾಯ ಕುಚ್ಛಿತಂ ಲಿಙ್ಗಂ ಯಸ್ಸ. ಭಿಙ್ಗೋಪಿ.

ದ್ವಯಂ ಜಲಕುಕ್ಕುಟೇ. ದಾ ಲವನೇ,ತಿ, ದಾತಿ ಊಹತಿ ಉಸ್ಸಹತೀತಿ ದಾತ್ಯೂಹೋ, ಖಣ್ಡಿತದ್ಧನಿಇಚ್ಚತ್ಥೋ. ಕಾಲೇ ಸಸ್ಸಮುತುಮ್ಹಿ ಕಣ್ಠೋ ಕಣ್ಡದ್ಧನಿ ಯಸ್ಸ ಕಾಳಕಣ್ಠಕೋ, ಸಮಾಸನ್ತೇ ಕೋ.

೬೪೫. ಖುದ್ದಾದಿ ಮಧುಚ್ಛಿಟ್ಠಕರಾದಿಕೋ ಕಮ್ಮಭೂತೋ ‘‘ಮಕ್ಖಿಕಾಭೇದೋ’’ತ್ಯುಚ್ಚತೇ, ಮಕ್ಖಿ ಸಙ್ಘಾತೇ, ಣ್ವು, ಮಕ್ಖಿಕಾ, ತಾಸಂ ಭೇದೋ ಮಕ್ಖಿಕಾಭೇದೋ. ಪಿಙ್ಗಲಮಕ್ಖಿಕಾಯಂ ‘‘ಮ್ಹಣ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತಾಯಂ ದ್ವಯಂ. ಡಂಸ ಡಂಸನೇ, ಡಂಸೋ. ದಂಸೋಪಿ, ಡಂಸ ಖಾದನೇ ವಾ, ಪಿಙ್ಗಲಮಕ್ಖಿಕಾತಿವಣ್ಣನಾಮಂ.

ಮಕ್ಖಿಕಾಯ ಅಣ್ಡಂ ಆಸಾಟಿಕಾ ನಾಮ, ಸಟ ಅವಯವೇ, ಣ್ವು. ದ್ವಯಂ ‘‘ನ್ಹಂ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ. ಪಟಂ ಗಚ್ಛತೀತಿ ಪಟಙ್ಗೋ, ಪತಙ್ಗೋಪಿ, ಸರತಿ ಹಿಂಸತೀತಿ ಸಲಭೋ, ಅಭೋ, ಲತ್ತಂ, ಸಲ ಗಮನೇ ವಾ.

೬೪೬. ದ್ವಯಂ ‘‘ಛೇಂ’’ಇತಿ ಖ್ಯಾತೇ, ಮಕ ಪಾಣೇ, ಅಸೋ, ಮಕಸೋ. ದ್ವಯಂ ನಿದಾಘೇ ನುಹಾದೀಸು ವರಣಕಮಕ್ಖಿಕಾಯಂ. ‘‘ಚೀರೀ’’ತಿ ಸದ್ದಾಯತೀತಿ ಚೀರೀ, ಚಿರಿ ಹಿಂಸಾಯಂ ವಾ, ನದಾದಿ, ದೀಘಾದಿ. ಝಲ್ಲ ಸದ್ದೇ, ಣ್ವು, ಝಲ್ಲಿಕಾ.

ದ್ವಯಂ ತಾಲಪತ್ತಾದ್ಯನ್ತರೇಸು ನಿಲೀನಾಯಂ ಚಮ್ಮಪತ್ತಾಯಂ. ಜತು ವಿಯ ಜತುಕಾ, ಉಪಮಾನೇ ಕೋ, ‘‘ರಾಮಠೇ ಜತುಕಂ ಚಮ್ಮ-ಪತ್ತಜತುಕರೇಸು ಥೀ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೯.೪೦] ಹಿ ರಭಸೋ. ಅಜಿನಂ ಚಮ್ಮಂ ಪತ್ತಂ ಯಸ್ಸಾ ಅಜಿನಪತ್ತಾ. ದ್ವಯಂ ಹಂಸಸಾಮಞ್ಞೇ. ಹನ್ತಿ ಅದ್ಧಾನಂ ಹಂಸೋ. ಸೇತೋ ಛದೋ ಪತ್ತಂ ಯಸ್ಸ. ಯಥಾಕಥಞ್ಚಿ ಬ್ಯುಪ್ಪತ್ತೀತಿ ವುತ್ತತ್ತಾ ಅಸೇತಚ್ಛದೇಪಿ, ಚಕ್ಕಙ್ಗೋ, ಮಾನಸೋಕೋಪಿ, ಚಕ್ಕಸ್ಸ ಚಕ್ಕವಾಕಸ್ಸೇವ ಅಙ್ಗಾನಿ ಯಸ್ಸ. ಮಾನಸಂ ಸರೋ ಓಕೋ ಯಸ್ಸ.

೬೪೭. ಯೇ ರತ್ತೇಹಿ ಲೋಹಿತೇಹಿ ಪಾದತುಣ್ಡೇಹಿ ಚರಣಚಞ್ಚೂಹಿ ವಿಸಿಟ್ಠಾ ಸಿತಾ ಚ ಸರೀರೇ, ತೇ ರಾಜಹಂಸಾ ನಾಮ, ಹಂಸಾನಂ ರಾಜಾನೋ ರಾಜಹಂಸಾ.

ಮಲೀನೇಹಿ ಪಾದತುಣ್ಡೇಹಿ ವಿಸಿಟ್ಠಾ ಯೇ ತೇ ಮಲ್ಲಿಕಾಖ್ಯಾ, ಮಲ, ಮಲ್ಲ ಧಾರಣೇ, ಇ, ಸಞ್ಞಾಯಂ ಕೋ, ‘‘ಮಲ್ಲಿಕೋ ಹಂಸಭೇದೇ ಚ, ತಿಣಸೂಲೇ ಚ ಮಲ್ಲಿಕೇ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೫.೨೪] ರುದ್ದೋ. ಆಖ್ಯಾಸದ್ದೇನ ಬಹುಬ್ಬೀಹಿ. ಅಸಿತೇಹಿ ಕಣ್ಹೇಹಿ ಪಾದತುಣ್ಡೇಹಿ ವಿಸಿಟ್ಠಾ ಯೇ, ತೇ ಧತರಟ್ಠಾ, ಧತರಟ್ಠಾನಂ ಅಪಚ್ಚಾನಿ ಧತರಟ್ಠಾತಿ, ಣೋ.

೬೪೮. ತಿಕಂ ತಿರಚ್ಛಾನೇ. ತಿರಿಯಂ ಅಞ್ಚಯತೀತಿ ತಿರಚ್ಛೋ, ತಿರಿಯಸ್ಸ ತಿರೋ, ಅಞ್ಚತಿಸ್ಸ ಚ್ಛೋ. ಯುಮ್ಹಿ ತಿರಚ್ಛಾನೋ, ತಿರಚ್ಛಾನೋಯೇವ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಂ, ತಬ್ಭಾವಂ ವಾ ಗತಂ ಪತ್ತಂ, ತೇಸು ವಾ ಗತಂ ಅನ್ತೋಗಧನ್ತಿ ತಿರಚ್ಛಾನಗತಂ, ಸಿಯಾತಿ ಪಕತ್ಯಾನಪೇಕ್ಖಕ್ರಿಯಾಪದಂ, ಭವತ್ಯತ್ಥೋ ವಾ ಹಿ ಕರೋತ್ಯತ್ಥೋ ವಾ ಕದಾಚಿ ಪಕತ್ಯಾನಪೇಕ್ಖೋ ಭವತಿ, ನ ಪನ ವಿಕತ್ಯಾನಪೇಕ್ಖೋ. ತಥಾ ಕದಾಚಿ ಉಭಯಾಪೇಕ್ಖೋಪಿ ಭವತಿ, ನ ಪನುಭಯಾನಪೇಕ್ಖೋತಿ ಸಬ್ಬತ್ರೇವಂ. ಸೀಹಾದಿವಗ್ಗೋ.

ಅರಞ್ಞಾದಿವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.