೨. ಪುರವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ

೧೯೮. ಛಕ್ಕಂ ನಗರೇ.

‘‘ಪಟ್ಟನಞ್ಚ ಅಧಿಟ್ಠಾನಂ, ನಗರಂ ಪುಟಭೇದನಂ;

ಥಿಯೋ ಪೂ ನಗರೀ ಪೂರಿಯೋ, ಠಾನೀಯಂ ಕಬ್ಬಟಂ ಪುಟ’’ನ್ತಿ.

ಹಿ ಸಿಲೋಕಪರಿಯಾಯೇಸು ವೋಪಾಲಿತೋ.

‘‘ವಿಚಿತ್ತದೇವಾಯತನಂ, ಪಾಸಾದಾಪಣಮನ್ದಿರಂ;

ನಗರಂ ದಸ್ಸಯೇ ವಿದ್ವಾ, ರಾಜಮಗ್ಗೋಪಸೋಭಿತ’’ನ್ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧.೨.೧]. –

ನಗರಲಕ್ಖಣಂ. ಪು ಪಾಲನೇ, ಪುರ ಪಾಲನೇತಿ ಚ, ಪುನಾತಿ ಪುರೇತಿ ಚ ರಕ್ಖತಿ ಪರಚಕ್ಕಾ ದುಗ್ಗತಾಯಾತಿ ಪುರಂ, ರೋ, ಅ ಚ, ಪುರ ಅಗ್ಗಗಮನೇತಿಪಿ ಧಾತ್ವತ್ಥೋ. ನಗಾ ಪಾಸಾದಾದಯೋ ಅಸ್ಸ ಸನ್ತಿ ನಗರಂ, ರೋ. ವಾಕಾರೇನ ನಗರಸದ್ದಸ್ಸ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗತ್ತಂ ಸಮುಚ್ಚಿನೋತಿ [ನಗರಿಯೋ ವಾ ಪತ್ತನಂ (ಅಮರ ೧.೨.೧) ಪಕ್ಖೇ ಪತ್ತನಸಾಹಚರಿಯಾ ನಪುಂಸಕತ್ತಂ. (ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧.೨.೧)], ಪುರಸದ್ದಸ್ಸಾಪೀತ್ಯಾಚರಿಯಾ. ಅಕುತೋಭಯತ್ತಾ ಠಾನಾಯ ಹಿತಂ ಠಾನೀಯಂ, ಈಯೋ. ಪಣಿಕಾನಂ ಪುಟಾ ಭಿಜ್ಜನ್ತೇ ಅತ್ರಾತಿ ಪುಟಭೇದನಂ.

ನಿಚ್ಚನಿವಾಸನಟ್ಠಾನಂ ದಸ್ಸೇತ್ವಾ ಇತರಂ ದಸ್ಸೇತುಮಾಹ ‘‘ಥಿಯ’’ಮಿಚ್ಚಾದಿ. ರಾಜಾ ತಿಟ್ಠತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ರಾಜಠಾನೀ, ಯು, ನದಾದಿ, ನಿಚ್ಚನಿವಾಸನಟ್ಠಾನೇಪಿ ‘‘ಚತುರಾಸೀತಿನಗರಸಹಸ್ಸಾನಿ ಕುಸವತೀರಾಜಠಾನೀಪಮುಖಾನೀ’’ತ್ಯಾದೀಸು [ದೀ. ನಿ. ೨.೨೬೩]. ದಾರುಕ್ಖನ್ಧಾದೀಹಿ ಆ ಸಮನ್ತತೋ ವರನ್ತಿ ಪರಿಕ್ಖಿಪೀಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಖನ್ಧಾವಾರೋ, ಪತ್ಥನತ್ಥೋ ವರಧಾತು ಆಪುಬ್ಬತ್ತಾ ಪರಿಕ್ಖಿಪನತ್ಥೋ ಹೋತಿ. ಪಞ್ಚಕಂ ನಗರೇ, ‘‘ಖನ್ಧಾವಾರೋ’’ತಿ ಪನ ಏಕಮೇವ ಅಚಿರನಿವಾಸನಟ್ಠಾನಸ್ಸ ನಾಮಂ.

೧೯೯. ಮೂಲಪುರಾ ಅಞ್ಞತ್ರ ಮೂಲಪುರಂ ವಜ್ಜೇತ್ವಾ ಯಂ ಪುರಮತ್ಥಿ ಯೋಜನವಿತ್ಥಿಣ್ಣಪಾಕಾರಾದಿಪರಿಕ್ಖಿತ್ತಂ, ತಂ ಮೂಲಪುರಸ್ಸ ತರುಟ್ಠಾನಿಯಸ್ಸ ಸಾಖಾಸದಿಸತ್ತಾ ಸಾಖಾನಗರಂ ನಾಮ.

೨೦೦-೨೦೧. ಸಾದ್ಧಪಜ್ಜದ್ವಯೇನ ಮೂಲಪುರಸ್ಸ ನಾಮಾನಿ. ವಾನರಸೀಸಂ, ತಂಸಣ್ಠಾನೋ ವಾ ಪಾಸಾಣೋ ಏತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ‘‘ವಾನರಸೀಸ’’ನ್ತಿ ವತ್ತಬ್ಬೇ ವಸ್ಸ ಬತ್ತಂ, ವಣ್ಣವಿಪರಿಯಯಂ, ದೀಘಂ, ಣತ್ತಂ, ಸಸ್ಸ ಲೋಪಞ್ಚ ಕತ್ವಾ ‘‘ಬಾರಾಣಸೀ’’ತಿ ವುತ್ತಂ. ಸವತ್ಥಸ್ಸ ಇಸಿನೋ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಸಾವತ್ಥಿ, ಸಬ್ಬಂ ಧನಮೇತ್ಥ ಅತ್ಥೀತಿ ವಾ ಸಾವತ್ಥಿ [ಮ. ನಿ. ಅಟ್ಠ. ೧.೧೪], ಸಬ್ಬಸ್ಸ ಸಾವೋ, ಧನವಾಚಕೋ ಅತ್ಥಸದ್ದೋ, ಇ. ತಿಕ್ಖತ್ತುಂ ವಿಸಾಲೀಭೂತತ್ತಾ ವೇಸಾಲೀ, ಅಸ್ಸತ್ಥುತ್ಥೇ ಈ. ಮಥಿ ಹಿಂಸಾಯಂ, ಇಲೋ, ಅಸ್ಸಿತ್ತಂ, ಮಿಥಿಲಾ. ಅಲಂ ಭೂಸನಮೇತ್ಥಾತಿ ಆಳವೀ, ವೀ, ಳತ್ತಞ್ಚ. ಕುಸ ಅವ್ಹಾನೇ, ‘‘ಖಾದಥ ಪಿವಥಾ’’ತ್ಯಾದೀಹಿ ದಸಹಿ ಸದ್ದೇಹಿ ಕೋಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಕೋಸಮ್ಬೀ, ಬೋ, ನದಾದಿ, ಕುಸಮ್ಬರುಕ್ಖವನ್ತತಾಯ ವಾ ಕೋಸಮ್ಬೀ, ಕುಸಮ್ಬಸ್ಸ ಇಸಿನೋ ಅಸ್ಸಮತೋ ಅವಿದೂರೇ ಮಾಪಿತತ್ತಾತಿ ಏಕೇ [ಉದಾ. ಅಟ್ಠ. ೩೫; ಮ. ನಿ. ಟೀ. ೧.೧೪; ೨.೨೮೪]. ಉಗ್ಗಂ ರಿಪುಂ ಜಯತಿ ಯತ್ಥ, ಸಾ ಉಜ್ಜೇನೀ, ಯು, ನದಾದಿ. ತಕ್ಕ ಊಹೇ, ಊಹೋ ಊನಪೂರಣಂ, ತಕ್ಕನಂ ತಕ್ಕೋ, ಸೋ ಸೀಲಂ ಸಭಾವೋ ಯತ್ಥ ಸಾ ತಕ್ಕಸೀಲಾ, ಯೋ ಹಿ ಪುರಿಸಕಾರೇನ ಊನೋ, ಸೋ ತತ್ಥ ಗನ್ತ್ವಾ ತಮೂನಂ ಪೂರೇತೀತಿ. ಚಮ ಅದನೇ, ಪೋ, ಚಮ್ಪಾ. ಸಾನಂ ಧನಾನಂ ಆಕರಂ ಉಪ್ಪತ್ತಿಟ್ಠಾನಂ ಸಾಕರೋ, ಸೋ ಏವ ಸಾಗಲಂ. ಸಂಸುಮಾರಸಣ್ಠಾನೋ ಗಿರಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಂಸುಮಾರಗಿರಂ, ಸಂಸುಮಾರೋ ಗಾಯತಿ ಏತಸ್ಸ ಮಾಪಿತಕಾಲೇತಿ ವಾ ಸಂಸುಮಾರಗಿರಂ, ಗೇ ಸದ್ದೇ, ಇರೋ. ರಾಜೂನಮೇವ ಆಧಿಪಚ್ಚವಸೇನ ಪರಿಗ್ಗಹಿತಬ್ಬತ್ತಾ ರಾಜಗಹಂ. ಆದಿಕಾಲೇ ಕಪಿಲನಾಮಸ್ಸ ಇಸಿನೋ ನಿವಾಸನಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಕಪಿಲವತ್ಥು, ಪುಮನಪುಂಸಕೇ.

ಸಾಕೋ ರಾಜೂನಂ ಯುದ್ಧಾದೀಸು ಸತ್ತಿ ಸಞ್ಜಾತಾ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಾಕೇತಂ, ‘‘ಸಾಕೋ ಸತ್ತಿಮ್ಹಿ ಭೂಪಾಲೇ, ದುಮದೀಪನ್ತರೇಸು ಚೇ’’ತಿ ನಾನತ್ಥಸಙ್ಗಹೇ. ಸಞ್ಜಾತತ್ಥೇ ಇತೋ, ಸಾಕೋ ನಾಮ ರಾಜಾ, ದುಮೋ ವಾ ಏತ್ಥ ಆದಿಕಾಲೇ ಸಞ್ಜಾತೋತಿ ವಾ ಸಾಕೇತಂ. ಇನ್ದಂ ಪರಮಿಸ್ಸರಿಯಭಾವಂ ಪಾಪುಣನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಇನ್ದಪತ್ತಂ, ಇನ್ದೋ ವಾ ಸಕ್ಕೋ ದೇವರಾಜಾ, ಸೋ ಪತ್ತೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಇನ್ದಪತ್ತಂ. ಉಕ್ಕಂ ಧಾರಯತಿ ಏತಸ್ಸ ಮಾಪಿತಕಾಲೇತಿ ಉಕ್ಕಟ್ಠಾ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ. ಯಸ್ಸ ಮಾಪಿತಟ್ಠಾನೇ ಪಾಟಲೀನಾಮಕೋ ಏಕೋ ತರುಣರುಕ್ಖೋ ಅತ್ಥೀತಿ ತಂ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಕಂ, ಅಥ ವಾ ಪಟಲಿ ನಾಮ ಏಕೋ ಗಾಮಣೀ, ತಸ್ಸ ಪುತ್ತೋ ಏತ್ಥ ವಸತಿಆದಿಕಾಲೇತಿ ಪಾಟಲಿಪುತ್ತಕಂ. ಚೇತಿಯರಟ್ಠೇ ಉತ್ತಮತ್ತಾ ಚೇತುತ್ತರಂ, ‘‘ಜೇತುತ್ತರ’’ನ್ತಿ ಪಾಠೇ ಪನ ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ, ವೇರಿಜಯಟ್ಠಾನತ್ತಾ ಜೇತಞ್ಚ ತಂ ಉತ್ತಮತ್ತಾ ಉತ್ತರಞ್ಚೇತಿ ವಾ ಜೇತುತ್ತರಂ. ಯಸ್ಸ ಮಾಪಿತಕಾಲೇ ದೀಪೋ ದಿಪ್ಪತಿ, ತಂ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ, ಕಾಸ ದಿತ್ತಿಯಂ, ದ್ವಿತ್ತಂ, ಸಮ್ಮಾ ಕಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ಸಙ್ಕಸ್ಸಂ, ಕಸ ವಿಲೇಖನೇ, ಯಸ್ಸ ಮಾಪಿತಕಾಲೇ ನಿಮಿತ್ತಮೋಲೋಕೇನ್ತಾ ಬ್ರಾಹ್ಮಣಾ ಕುಸಹತ್ಥಂ ನರಂ ಪಸ್ಸಿತ್ವಾ ಮಾಪೇನ್ತಿ, ತಂ ಕುಸಿನಾರಂ. ಆದಿನಾ ಮಥುರ [ಮಧುರ, ಮಾಧುರ (ಕ.)] ಪಾಸಾಣಪುರಸೋಣಿಕಾದಯೋಪ್ಯನೇಕಪುರವಿಸೇಸಾ ಸಙ್ಗಹಿತಾ.

೨೦೨. ಚತುಕ್ಕಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಗಾಮಮಗ್ಗೇ. ರಥಸ್ಸ ಹಿತಾ ರಚ್ಛಾ, ಪಬ್ಬಜ್ಜಾದಿ. ವಿಸಯನ್ತೇ ಪಕಾಸಯನ್ತೇ ವಿಕ್ಕಯೇನ ದಬ್ಬಾನಿ ಯಸ್ಸಂ, ಸಾ ವಿಸಿಖಾ, ವಿಪುಬ್ಬೋ ಸಿ ಸೇವಾಯಂ, ಖೋ, ವಿಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಾ ವಿಸಿಖಾ, ವಿಸ ಪವೇಸನೇ, ಖೋ. ರಥಸ್ಸ ಹಿತಾ ರಥಿಕಾ, ಇಕೋ. ವೀ ಗಮನೇ, ಥಿ, ವೀಥಿ.

ಅನಿಬ್ಬಿದ್ಧಾ ರಚ್ಛನ್ತರೇನ ಮಜ್ಝೇ ಅನಿಬ್ಬಿದ್ಧಾ ರಚ್ಛಾ ಬ್ಯೂಹೋ ನಾಮ. ಬ್ಯೂಹೇತಿ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡೇತಿ ಜನೇ ಅಞ್ಞತ್ರ ಗನ್ತುಮಪ್ಪದಾನವಸೇನಾತಿ ಬ್ಯೂಹೋ, ಊಹ ಸಮ್ಪಿಣ್ಡನೇ ವಿಪುಬ್ಬತ್ತಾ. ನ ನಿಬ್ಬಿಜ್ಝತೇ ರಚ್ಛನ್ತರೇನಾತಿ ಅನಿಬ್ಬಿದ್ಧೋ, ವಿಧ ಸಮ್ಪಹಾರೇ, ಅ. ನಿಬ್ಬಿದ್ಧಾ ರಚ್ಛನ್ತರೇನ ರಚ್ಛಾ ಪಥೋ, ಅದ್ಧೀತಿ ಚ ವುಚ್ಚತಿ. ಪಥ ಗಮನೇ, ಪಥೋ. ಅದ ಗಮನೇ,ತಿ, ಅದ್ಧಿ.

೨೦೩. ಚತುಕ್ಕಂ ಚಚ್ಚರೇ. ಚತುನ್ನಂ ಪಥಾನಂ ಸಮಾಹಾರೋ ಚತುಕ್ಕಂ, ಚರ ಗತಿಭಕ್ಖನೇಸು, ಚರೋ, ರಸ್ಸ ಚೋ, ಚಚ್ಚರಂ, ಅಙ್ಗಣವಾಚಕೋ ಚಾಯಂ. ದ್ವಿನ್ನಂ, ಚತುನ್ನಂ ವಾ ಮಗ್ಗಾನಂ ಸನ್ಧಿ ಮಗ್ಗಸನ್ಧಿ. ಸಿಙ್ಘ ಘಾಯನೇ, ಆಟಕೋ.

ದ್ವಯಂ ವಪ್ಪಸ್ಸೋಪರಿ ಇಟ್ಠಕಾದಿರಚಿತೇ ವೇಠನೇ. ವಪ್ಪಂ ನಾಮ ದುಗ್ಗನಗರೇ ಪರಿಖಾಮತ್ತಿಕಂ ಕೂಟಂ [ಕುಟಿಂ (ಕ.)] ಕತ್ವಾ ಗೋಹಿ, ಹತ್ಥೀಹಿ ಚ ವಿಮದ್ದಾಪೇತ್ವಾ ತಿಂಸಹತ್ಥಪ್ಪಮಾಣಂ ಪಾಕಾರಸ್ಸ ಹೇಟ್ಠಿಮತಲಂ, ತಥಾ ಹತ್ಥಸತಂ ತತೋ ಉದ್ಧರಿತ್ವಾ ಪಂಸುನಾ ವಪ್ಪಂ ಕಾರಯೇ, ತಸ್ಸೋಪರಿ ಪಾಕಾರನ್ತಿ, ಪಕುಬ್ಬನ್ತಿ ತನ್ತಿ ಪಾಕಾರೋ, ಸಮನ್ತತೋ ಕರೀಯತೇತಿ ವಾ ಪಾಕಾರೋ, ಅಕತ್ತರಿ ಚ ಕಾರಕೇ ಸಞ್ಞಾಯಂ ಣೋ, ರಸ್ಸಸ್ಸ ದೀಘತಾ. ವು ಸಂವರಣೇ, ವುಣೋತೀತಿ ವರಣೋ, ಯು, ರಾಗಮೋ ಚ. ‘‘ಸಾಲೋ’’ತಿಪಿ ಪಾಕಾರಸ್ಸ ನಾಮಂ.

ದ್ವಯಂ ರಾಜಭವನಸಾಮಞ್ಞೇ. ಸಬ್ಬಗೇಹಾನಂ ವಿಸೇಸೇನ ಪಕಾಸನತೋ ಉದ್ದಾಪೋ, ದೀಪ ಪಕಾಸನೇ, ಈಸ್ಸಾಕಾರೋ. ಸಙ್ಗಮ್ಮ ಕರೋನ್ತಿ ತನ್ತಿ ಉಪಕಾರಿಕಾ, ಣ್ವು. ಕೇ ಪಚ್ಚಯೇ ಥೀಕತಾಕಾರಪರೇ ಪುಬ್ಬೋ ಅಕಾರೋ ದೀಘಂ [ಕಾತನ್ತ ೨.೨.೬೫], ಅಕಾದೇಸೋಪಿ ಹಿ ‘‘ಕೋ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಯಥಾ ದೇವದತ್ತೋ ‘‘ದತ್ತೋ’’ತಿ. ಕಪಚ್ಚಯೋ ವಾ.

೨೦೪. ದ್ವಯಂ ಗೇಹಾದಿನೋ ಮತ್ತಿಕೇಟ್ಠಕಾದಿಮಯಭಿತ್ತಿಯಂ. ಕುಟ ಛೇದನೇ, ಕುಟತಿ ಛಿನ್ದತಿ ಮಗ್ಗನ್ತಿ ಕುಟ್ಟಂ. ಭಿದಿ ದ್ವಿಧಾಕರಣೇ,ತಿ, ಭಿತ್ತಿ. ಗುನ್ನಂ ವಾಚಾನಂ ಪುರಂ ಗೋಪುರಂ. ದ್ವಾರಸಮೀಪೇ ಕತೋ ಕೋಟ್ಠಕೋ ದ್ವಾರಕೋಟ್ಠಕೋ, ಕುಸ ಅಕ್ಕೋಸೇ, ಠಕೋ, ಕೋಟ್ಠಕೋತಿ ಗೇಹವಿಸೇಸೋ.

ದ್ವಯಂ ಇನ್ದಖೀಲೇ. ಇಸ ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಏಸ ಗವೇಸನೇ ವಾ, ಇಕೋ. ಇನ್ದಸ್ಸ ಸಕ್ಕಸ್ಸ ಖೀಲೋ ಕಣ್ಟಕೋ ಇನ್ದಖೀಲೋ. ದ್ವಯಂ ದ್ವಾರಪಸ್ಸೋಪಸಾಲಾಯಂ’ಹಮ್ಯಾದಿಪಿಟ್ಠೇ ಚ ವಾತಕುಟಿಕಾಯಂ. ಅಡ್ಡ ಅತಿಕ್ಕಮಹಿಂಸಾಸು, ಅ. ಆಲಕಪಚ್ಚಯೇ ಅಟ್ಟಾಲಕೋ.

೨೦೫. ಉಪರಿ ಮಾಲಾದಿಯುತ್ತಂ ಸೋಭನಥಮ್ಭದ್ವಯಮುಭಯತೋ ನಿಖನಿತ್ವಾ ಯಂ ಬಹಿದ್ವಾರಂ ಕಪ್ಪೀಯತೇ, ತಂ ತೋರಣಂ. ತುರ ವಾರಣೇ, ಯು, ಥವನ್ತಾ ವಾ ರಣನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ತೋರಣಂ, ತು ಅಭಿತ್ಥವೇ. ರಣ ಸದ್ದತ್ಥೋ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ. ದ್ವಾರಸ್ಸ ಬಹಿ ಬಹಿದ್ವಾರಂ. ಪರಿ ಸಮನ್ತತೋ ಖಞ್ಞತೇತಿ ಪರಿಖಾ. ದೀಘಭಾವೇನ ಯುತ್ತಾ ದೀಘಿಕಾ.

೨೦೬-೨೦೭. ಸದುಮನ್ತಂ ಗೇಹೇ. ಮನ್ದ ಮೋದನಥುತಿಜಳತ್ತೇಸು, ಮನ್ದನ್ತೇ ಯತ್ಥಾತಿ ಮನ್ದಿರಂ, ಇರೋ. ಸೀದನ್ತಿ ತತ್ಥಾತಿ ಸದನಂ, ಯು. ಸದ ವಿಸರಣಗತ್ಯಾವಸಾನೇಸು. ನ ಗಚ್ಛನ್ತೀತಿ ಅಗಾ, ಥಮ್ಭಾದಯೋ, ತೇ ರಾತಿ ಗಣ್ಹಾತೀತಿ ಅಗಾರಂ. ರಸ್ಸಸ್ಸ ದೀಘತ್ತೇ ಆಗಾರಂ. ಚಿ ಚಯೇ, ನಿಚೀಯತೇ ಛಾದೀಯತೇತಿ ನಿಕಾಯೋ, ಯಮ್ಹಿ ಚಿಸ್ಸ ಕಾದೇಸೋ ನಿಪಾತನಾ. ಲೀ ಸಿಲೇಸನೇ, ಣೋ, ನಿಲಯೋ, ಆಲಯೋ ಚ. ವಸ ನಿವಾಸೇ, ಆವಸನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ಆವಾಸೋ, ಣೋ. ಭೂ ಸತ್ತಾಯಂ, ಭವನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ಭವನಂ. ವಿಸನ್ತಿ ತನ್ತಿ ವೇಸ್ಮಂ, ಮೋ. ಕಿತ ನಿವಾಸೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಯು, ನಿಕೇತನಂ. ನಿವಿಸನ್ತಿ, ನಿವಸನ್ತಿ ವಾ ಯತ್ರ, ತಂ ನಿವೇಸನಂ. ಘರ ಸೇಚನೇ, ಘರತಿ ಕಿಲೇಸಮೇತ್ಥಾತಿ ಘರಂ, ಗಯ್ಹತೀತಿ ವಾ ಘರಂ, ಣೋ. ಗಹಸ್ಸ ಘರಾದೇಸೋ. ಗಣ್ಹಾತಿ ಪುರಿಸೇನ ಆನೀತಂ ಧನನ್ತಿ ಗಹಂ. ಅಧಿಕರಣೇ ಥೋ, ಆವಸಥೋ. ಸರ ಗತಿಚಿನ್ತಾಹಿಂಸಾಸು, ಸರನ್ತಿ ಚಿನ್ತೇನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಸುಭಾಸುಭಕಮ್ಮಾನಿ, ಸರತಿ ವಾ ಸೂರಿಯಸನ್ತಾಪಾದಿಕನ್ತಿ ಸರಣಂ. ಸಿ ಸೇವಾಯಂ, ಣೋ, ಪತಿಸ್ಸಯೋ. ಉಚ ಸಮವಾಯೇ, ಓಕಂ. ಸಲ ಗಮನೇ, ‘‘ಇತ್ಥಿಯಮತಿಯವೋ ವಾ’’ತಿ ಅ, ಸಾಲಾ, ಸರಧಾತುಮ್ಹಿ ಸತಿ ಲತ್ತಮೇವ ವಿಸೇಸೋ. ಚಿ ಚಯೇ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ, ಚಯೋ. ಕುಟ ಛೇದನೇ, ಇ. ವಸ ನಿವಾಸೇ,ತಿ. ಉಪಧಸ್ಸ ಏತ್ತೇ ಗೇಹಂ. ಸದಧಾತುಮ್ಹಾ ಉಮೋ, ಸದುಮಂ.

ದ್ವಯಂ ಮುಖರಹಿತದೇವಕುಲಸದಿಸೇ ಯಞ್ಞಾಯತನೇ. ಚಿತ ಪೂಜಾಯಂ, ಕಮ್ಮನಿ ಇಯೋ. ಯತ ಯತನೇ, ಆಯತನ್ತಿ ವಾಯಮನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಫಲಕಾಮಾತಿ ಆಯತನಂ, ಅಥ ವಾ ಆಯನ್ತೀತಿ ಆಯಾನಿ, ತಾನಿ ತನೋತೀತಿ ಆಯತನಂ, ಫಲಕಾರಕನ್ತ್ಯತ್ಥೋ. ಏತ್ಥ ತುಸದ್ದೋ ಸಮಾಗತಾನಂ ದ್ವಿನ್ನಂ ಪುಬ್ಬಾಪರಗಮನತ್ಥೋ. ‘‘ಚೇತಿಯಾಯತನಾನಿ ಚಾ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

೨೦೮. ದ್ವಯಂ ದೇವಾನಂ, ನರಪತೀನಞ್ಚ ಇಟ್ಠಕಾದಿಮಯೇ ಭವನೇ. ಅಞ್ಞಸ್ಸಾಪಿ ಸಾದಿಸ್ಯಾ. ಪಸೀದನ್ತಿ ನಯನಮನಾನ್ಯತ್ರಾತಿ ಪಾಸಾದೋ. ಯು ಮಿಸ್ಸನೇ, ಪೋ, ದೀಘೋ ಚ, ದೀಘವಿಧಾನಸಾಮತ್ಥಿಯಾ ಓತ್ತಾಭಾವೋ.

ದ್ವಯಂ ರಾಜತೋ ಅಞ್ಞೇಸಂ ಧನೀನಂ ಬ್ಯವಹಾರಕಾದೀನಂ ಭವನೇ. ಮುಣ್ಡೋ ಛದನಮೇತಸ್ಸ, ನ ಪಾಸಾದಸ್ಸ ವಿಯಾತಿ ಮುಣ್ಡಚ್ಛದೋ, ದ್ವಿತ್ತಂ. ಹರ ಹರಣೇ, ಯೋ, ಯಮ್ಹಿ ಮಿಆಗಮೋ ಚ.

ದುಗ್ಗಪುರದ್ವಾರೇ ವಾ, ಯತ್ಥ ಕತ್ಥಚಿ ವಾ ಮತ್ತಿಕಾದಿಮಯೇ ಗಜಕುಮ್ಭಮ್ಹಿ ಯೋ ಯೂಪೋ ಪಾಸಾದೋ ಪತಿಟ್ಠಿತೋ, ಸೋ ಹತ್ಥಿನಖೋ ನಾಮ, ಹತ್ಥಿಸ್ಸೇವ ನಖೋ ಯಸ್ಸಾತಿ ಹತ್ಥಿನಖೋ, ನಖಸದ್ದೇನ ವಾ ನಖಸಹಿತೋ ಪಾಸಾದೋ ಗಯ್ಹತೇ.

೨೦೯. ಸುಪಣ್ಣಸ್ಸ ಗರುಳಸ್ಸ ವಙ್ಕೇನ ಪಕ್ಖೇನ ಸದಿಸಛದನಂ ಗೇಹಂ ಸುವಣ್ಣವಙ್ಕಚ್ಛದನಂ. ವಙ್ಕ ಗಮನೇ. ಏಕಪಸ್ಸೇಯೇವ ಛದನತೋ ಅಡ್ಢಯೋಗೋ.

ಏಕೇನೇವ ಕೂಟೇನ ಯುತ್ತೋ ಅನೇಕಕೋಣೋ ಪತಿಸ್ಸಯವಿಸೇಸೋ ಮಾಳೋ ನಾಮ, ವಟ್ಟಾಕಾರೇನ ಕತಸೇನಾಸನನ್ತಿ ಕೇಚಿ. ಮಾ ಮಾನೇ, ಳೋ, ಮಾಳೋ.

ಚತುರಸ್ಸೋ ಪತಿಸ್ಸಯವಿಸೇಸೋ ಪಾಸಾದೋ ನಾಮ, ಆಯತಚತುರಸ್ಸಪಾಸಾದೋತಿ ಕೇಚಿ.

೨೧೦. ಸನ್ತೇಹಿ ಭಾತಿ ದಿಬ್ಬತೀತಿ ಸಭಾಯಂ, ಸಭಾ ಚ, ಪುರಿಮೇ ಯಪಚ್ಚಯೋ, ಸನ್ತಸ್ಸ ಸಾದೇಸೋ ತೂಭಯತ್ರ. ಮಣ್ಡಾ ರವಿರಂಸಯೋ, ತೇ ಪಿವತಿ ನಾಸಯತೀತಿ ಮಣ್ಡಪೋ, ವಾಸದ್ದೇನ ಮಣ್ಡಪಪದಸ್ಸ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗತ್ತಂ ಸಮುಚ್ಚಿನೋತಿ, ಜನಾನಂ ಆಲಯೋ ಸನ್ನಿಪಾತಟ್ಠಾನಂ ಜನಾಲಯೋ. ಆಸನತ್ಥಾಯ ಕತಾ ಸಾಲಾ ಆಸನಸಾಲಾ. ಪಟಿಕ್ಕಮನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪಟಿಕ್ಕಮನಂ, ಕಮು ಪದವಿಕ್ಖೇಪೇ, ಅಧಿಕರಣೇ ಯು.

೨೧೧. ಜಿನಸ್ಸ ವಾಸಭೂತಂ ಭವನಂ ಗನ್ಧಕುಟಿ ನಾಮ, ದಿಬ್ಬಗನ್ಧೇಹಿ ಪರಿಭಾವಿತಾ ಕುಟಿ ಗನ್ಧಕುಟಿ.

ತಿಕಂ ಪಾಕಟ್ಠಾನೇ. ರಸಾನಿ ಸನ್ತ್ಯಸ್ಸಂ ರಸವತೀ, ಪಚನಂ ಪಾಕೋ, ತಸ್ಸ ಠಾನಂ ಪಾಕಟ್ಠಾನಂ. ಮಹನ್ತಾನಿ ಬಹೂನಿ ಅಸಿತಬ್ಬಾನಿ ಸನ್ತೇತ್ಥ ಮಹಾನಸಂ, ಅಸ ಭಕ್ಖನೇ, ಯು, ವಣ್ಣವಿಪರಿಯಯೋ.

೨೧೨. ಸುವಣ್ಣಕಾರಾದಿಸಿಪ್ಪೀನಂ ಕಮ್ಮಸಾಲಾ ಆವೇಸನಂ. ಆವಿಸನ್ತ್ಯಸ್ಮಿಂ ಆವೇಸನಂ, ಯು. ಪಾನಮನ್ದಿರಂ ಸುರಾಪಾನತ್ಥಂ ಕತಮನ್ದಿರಂ ಸೋಣ್ಡಾ ನಾಮ, ಕತ್ತಬ್ಬಾಕತ್ತಬ್ಬಂ ವಿಚಾರೇತ್ವಾ ಅತ್ತನಾ ಇಚ್ಛಿತವತ್ಥುಕಾರಣಾ ಸಬ್ಬಂ ದೇಯ್ಯಧಮ್ಮಂ ಸನೋನ್ತೀತಿ ಸೋಣ್ಡಾ, ಸನ ದಾನೇ, ತನಾದಿ. ಡೋ, ಅಸ್ಸೋತ್ತಂ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ ಚ, ತೇಸಂ ಏಸಾ ವಸತಿ ಸೋಣ್ಡಾ. ಪಾನಸದ್ದಸನ್ನಿಧಾನಾ ಸುರಾಸೋಣ್ಡಾಯೇವಿಧ ಗಹಿತಾ. ವಚ್ಚಸ್ಸ ಗೂಥಸ್ಸ ವಿಸಜ್ಜನಟ್ಠಾನಂ ವಚ್ಚಟ್ಠಾನಂ. ವಚ್ಚಸ್ಸ ವಿಸಜ್ಜನಟ್ಠಾನಾ ಕುಟಿ ವಚ್ಚಕುಟಿ. ಮುನೀನಂ ಇಸೀನಂ ವಸನಟ್ಠಾನಂ ಅಸ್ಸಮೋ ನಾಮ, ಆ ಕೋಧಂ ಸಮೇನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಸ್ಸಮೋ, ಆ ಭುಸೋ ಸಮೇನ್ತಿ ಏತ್ಥ ರಾಗಾದಯೋತಿ ವಾ ಅಸ್ಸಮೋ.

೨೧೩. ತಿಕಂ ಪಣ್ಯವಿಕ್ಕಯಸಾಲಾಯಂ. ಪಣ ಬ್ಯವಹಾರೇ, ಪಣಿತಬ್ಬಾತಿ ಪಣ್ಯಾ, ವತ್ಥಾದಯೋ, ತೇ ಏತ್ಥ ವಿಕ್ಕಿಣನ್ತೀತಿ ಪಣ್ಯವಿಕ್ಕಯೋ, ಕೀ ದಬ್ಬವಿನಿಮಯೇ, ಸೋ ಏವ ಸಾಲಾ ಗೇಹನ್ತಿ ಪಣ್ಯವಿಕ್ಕಯಸಾಲಾ. ಆಪಣಯನ್ತೇ ಬ್ಯವಹರನ್ತೇ ಅಸ್ಮಿನ್ತಿ ಆಪಣೋ, ಣೋ. ಪಣ್ಯಾನಂ ವಿಕ್ಕಯಾಯ ನೀಯಮಾನಾನಂ ವೀಥಿ ಪನ್ಥೋ ಪಣ್ಯವೀಥಿಕಾ. ವಸ ಅಚ್ಛಾದನೇ, ತೋ, ಉದಕಂ ವಸಿತಂ ಅಚ್ಛಾದನಂ ಕತಮನೇನಾತಿ ಉದೋಸಿತೋ, ವಸ್ಸೋತ್ತಂ, ಭಣ್ಡಟ್ಠಪನಸ್ಸ ಸಾಲಾ ಭಣ್ಡಸಾಲಾ. ಕಮು ಪದವಿಕ್ಖೇಪೇ, ಚಙ್ಕಮತ್ಯತ್ರಾತಿ ಚಙ್ಕಮನಂ, ಚಙ್ಕಮೋ ಚ, ದ್ವಿತ್ತಾದಿ.

೨೧೪. ಜಲನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಜನ್ತಾ, ಜಲ ದಿತ್ತಿಯಂ, ಅನ್ತೋ, ‘‘ಇತ್ಥಿಯಮತಿಯವೋ ವಾ’’ತಿ ಅ, ಆ, ಲಲೋಪೋ, ಜನೇತ್ಯತ್ರ ಅಗ್ಗಿನ್ತಿ ವಾ ಜನ್ತಾ, ಜನ ಜನನೇ, ಅನ್ತೋ, ಸಾ ಏವ ಘರಂ ಜನ್ತಾಘರಂ. ಅಗ್ಗಿನೋ ಸಾಲಾ ಅಗ್ಗಿಸಾಲಾ. ಪಾ ಪಿವನೇ, ಪಪಿವನ್ತ್ಯಸ್ಸನ್ತಿ ಪಪಾ, ಅ. ಪಾನೀಯಟ್ಠಾ ಸಾಲಾ ಪಾನೀಯಸಾಲಾ, ಸಾ ಏವ ಪಾನೀಯಸಾಲಿಕಾ.

ಗಸ ಗಮನೇ, ಭೋ, ಸಸ್ಸ ಬೋ. ಅವತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ಓವರಕೋ, ಅರೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ, ಅಸ್ಸೋತ್ತಞ್ಚ. ವಸನಂ ವಾಸೋ, ತದತ್ಥಂ ಅಗಾರಂ ವಾಸಾಗಾರಂ. ಸಯತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಯನೀ, ಯು, ನದಾದಿ, ಸಾ ಏವ ಗಹಂ ಸಯನಿಗ್ಗಹಂ.

೨೧೫. ಚತುಕ್ಕಂ ರಾಜಿತ್ಥಾಗಾರೇ, ತದತ್ಥಿಯತೋ [ತದಟ್ಠಿಯತೋ (ಕ.)] ಉಪಚಾರೇನ ರಾಜಿತ್ಥೀಸುಪಿ. ರಾಜಿತ್ಥೀನಮಗಾರಂ ಇತ್ಥಾಗಾರಂ. ಅವರುನ್ಧೀಯನ್ತೇ ರಾಜಿತ್ಥಿಯೋ ಅನೇನಾತಿ ಓರೋಧೋ, ರುಧ ಆವರಣೇ. ಸುದ್ಧಾ ಕಾಮಾಪಗಮತ್ತಾ ಪರಿಸುದ್ಧಾ ರಕ್ಖಕಾ ಅನ್ತೇ ಸಮೀಪೇ ಯಸ್ಸಾತಿ ಸುದ್ಧನ್ತೋ. ಅನ್ತೇ ಅಬ್ಭನ್ತರೇ ಪುರಂ ಗೇಹಂ ಅನ್ತೇಪುರಂ, ಪುರಸ್ಸ ಅನ್ತೇತಿ ವಾ ಅನ್ತೇಪುರಂ. ‘‘ಅನ್ತೋಪುರ’’ನ್ತಿಪಿ ಪಾಠೋ.

ರಞ್ಞಂ ರಾಜೂನಂ ಅಸಬ್ಬವಿಸಯಟ್ಠಾನಂ ಸಬ್ಬೇಹ್ಯಸಾಧಾರಣಟ್ಠಾನಂ ‘‘ಕಚ್ಛನ್ತರ’’ನ್ತಿ ಮತಂ ಕಥಿತಂ, ಯಂ ‘‘ಪಮದವನ’’ನ್ತಿ ವುಚ್ಚತಿ, ಪಮದವನಂ ನಾಮ ಉಪಕಾರಿಕಾಸನ್ನಿಹಿತಂ ವಾ ಪುರಸನ್ನಿಹಿತಂ ವಾ ಅನ್ತೇಪುರೋಚಿತಂ, ಯತ್ರ ಅನ್ತೇಪುರಸಹಿತೋ ಏವ ರಾಜಾ ವಿಹರತಿ, ನಾಞ್ಞಜನಪ್ಪವೇಸೋ [ಅಮರ ೧೪.೩]. ಪಮದಾನಂ ವನಂ ಪಮದವನಂ. ನಿಪಾತನಾ ಯಾಕಾರಾನಂ [ಈಕಾರ ಆಕಾರಾನನ್ತಿ ಅತ್ಥೋ] ಇತ್ಥಿಗತಾನಂ ರಸ್ಸೋ ಕ್ವಚೀತಿರಸ್ಸೋ. ಕಚ್ಛಸ್ಸ ಪಕೋಟ್ಠಸ್ಸ ಅನ್ತರಂ ಅಬ್ಭನ್ತರಂ ಕಚ್ಛನ್ತರಂ. ಪಕೋಟ್ಠಂ ನಾಮ ಅಬ್ಭನ್ತರದ್ವಾರಂ.

೨೧೬. ದ್ವಯಂ ಇಟ್ಠಕಾದಿರಚಿತೇ ಆರೋಹನೇ. ಉಪಾನೇನ ಸಹ ವತ್ತತೇತಿ ಸೋಪಾನೋ, ಸೋಪಾನಂ ವಾ ನಪುಂಸಕೇಪಿ. ಆರೂಯ್ಹತೇ ಯೇನ ತಂ ಆರೋಹನಂ, ಯು, ರುಹ ಜನನೇ.

ದ್ವಯಂ ಕಟ್ಠಾದಿರಚಿತಾಯಂ. ನಿಚ್ಛಯೇನ ಸಯನ್ತಿ ಪಾಕಾರಾದಿಕಮೇತಾಯಾತಿ ನಿಸ್ಸೇಣೀ, ಸಿ ಸೇವಾಯಂ, ಣೀ, ನದಾದಿ. ಉದ್ಧಮಾರೋಹತೇ ಏತಾಯಾತಿ ಅಧಿರೋಹಿಣೀ, ಸಾಸದ್ದೋ ದ್ವಿನ್ನಮ್ಪಿ ಇತ್ಥಿಲಿಙ್ಗತ್ತಂ ಜೋತೇತಿ.

೨೧೭. ಪಞ್ಚಕಂ ಜಾಲಕೇ. ವಾತಂ ಪಿವತೀತಿ ವಾತಪಾನಂ. ಗವಂ ಅಕ್ಖಿ ಗವಕ್ಖೋ, ಸಮಾಸನ್ತತ್ತಾ ಅ, ಸಞ್ಞಾಸದ್ದತೋ ಪುಲ್ಲಿಙ್ಗತ್ತಂ, ಅಕ್ಖಿ ಸದ್ದೇ ವಾ, ಗವಂ ಅಕ್ಖಿ ಗವಕ್ಖೀತಿ ವಿಗ್ಗಹೋ. ಜಲ ದಿತ್ತಿಯಂ, ಜಾಲಂ. ಸೀಹರೂಪಯುತ್ತಂ ಪಞ್ಜರಂ ಸೀಹಪಞ್ಜರಂ. ಆಲೋಕಾನಂ ಆತಪಾನಂ ಪವಿಸನಟ್ಠಾನಂ ಸನ್ಧಿ ಛಿದ್ದನ್ತಿ ಆಲೋಕಸನ್ಧಿ, ಆಲೋಕೀಯನ್ತಿ ಏತೇನಾತಿ ಆಲೋಕೋ, ಸೋ ಏವ ಸನ್ಧೀತಿ ವಾ ಆಲೋಕಸನ್ಧಿ.

ದ್ವಯಂ ಲಙ್ಗಿಯಂ. ಲಗಿ ಗತ್ಯತ್ಥೋ, ಅ, ನದಾದಿ. ಪರಿ ಪುನಪ್ಪುನಂ ಗಮನಾಗಮನವಸೇನ ಹನ್ತೀತಿ ಪಲಿಘೋ, ಣೋ. ಕಪಿರೂಪಮತ್ಥಕತ್ತಾ ಕಪಿಸೀಸೋ. ಅಗ್ಗಳಂ ನಾಮ ಕವಾಟಕೋ [ಕವಾಟಫಲವಿಧಾರಣೋ (ಕ.)], ತಸ್ಸ ಥಮ್ಭೋ ಅಗ್ಗಳತ್ಥಮ್ಭೋ, ‘‘ಅಗ್ಗಳಂ ತೀಸು ಕಲ್ಲೋಲೇ, ದಣ್ಡೇ ಚಾನ್ತಕವಾಟೇಸೂ’’ತಿ ರಭಸೋ, ಇತ್ಥಿಯಮತೋ ಆಪಚ್ಚಯೋ, ಅಗ್ಗಳಾ. ನಿಸ್ಸೇಸತೋ ಅಬ್ಬತಿ ವಸ್ಸೋದಕಮನೇನಾತಿ ನಿಬ್ಬಂ, ಅಬ್ಬ ಗತಿಹಿಂಸಾಸು. ಛದ್ದಸ್ಸ ಛದನಸ್ಸ ಕೋಟಿ ಹೇಟ್ಠಿಮಾವಸಾನಂ ಛದ್ದಕೋಟಿ, ತಸ್ಸಂ.

೨೧೮. ತಿಕಂ ಗೇಹಚ್ಛದನೇ. ಛಾದೇತಿ ಏತೇನಾತಿ ಛದನಂ, ಛದ ಸಂವರಣೇ, ಚುರಾದಿ. ಪಟಗಮನೇ, ‘‘ಪಟ್ಯಾದೀಹ್ಯಲ’’ನ್ತಿ ಅಲೋ. ಛಾದೇತಿ ಏತೇನಾತಿ ಛದ್ದಂ, ದ್ವಿತ್ತಾದಿ.

ತಿಕಂ ಗೇಹಙ್ಗಣೇ. ಅಜ ಗತಿಮ್ಹಿ, ಇರೋ, ಅಜಿರಂ. ಚರ ಗತಿಭಕ್ಖನೇಸು, ಚರೋ. ಅಙ್ಗ ಗಮನೇ, ಕರಣಾಧಿಕರಣೇಸು ಯು, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ, ಣತ್ತಂ.

ಪಞ್ಚಕಂ ಗೇಹದ್ವಾರತೋ ಬಹಿಪಕೋಟ್ಠಕೇ, ವೀಥಿಯಂ ದ್ವಾರಪಿಣ್ಡಕೇ ಚ. ಅಲಿನ್ದೋ ತ್ವಞ್ಞಪಿಣ್ಡಕೇಪಿಚ್ಛತೇ. ಪಠಮಂ ಹನನ್ತಿ ಗಚ್ಛನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪಘಾಣೋ, ಪಘಣೋ ಚ, ಹನಸ್ಸ ಘಣಾದೇಸೋ. ಅಲಿ ಸಖಾ ಇನ್ದೋ ಏತ್ಥಾತಿ ಅಲಿನ್ದೋ, ‘‘ಗೇಹೇಕದೇಸೇ ಅಲಿನ್ದೋ, ಪಘಾಣೋ ಪಘಣೋಭವೇ’’ತಿ [ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೨.೧೨] ಅಮರಮಾಲಾಯಂ. ಆಲಿನ್ದೋ, ದೀಘಾದಿ. ಪಧಾನಂ ಮುಖಂ ಪಮುಖಂ, ಗೇಹಸ್ಸ ಹಿ ಚತೂಸು ಮುಖೇಸು ತದೇವ ಪಧಾನಂ, ಯತ್ಥ ಸಾಧುಜನಾಪಿ ಆಗನ್ತುಕಾಪಿ ನಿಸೀದನ್ತಿ. ದ್ವಾರಂ ಬನ್ಧತಿ ಪಿದಹತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ದ್ವಾರಬನ್ಧನಂ.

೨೧೯. ದ್ವಯಂ ದ್ವಾರಬಾಹಾಯಂ. ಪೀಠಾನಿ ಲೋಹವಿಕತಿಆದೀಹಿ ಸಙ್ಘಟೀಯನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಪೀಠಸಙ್ಘಾಟಕಂ, ಪೀಠೇಹಿ ಸಙ್ಘಟೀಯತೀತಿ ವಾ ಪೀಠಸಙ್ಘಾಟಕಂ, ಘಟ ಘಟನೇ. ದ್ವಿಭಾಗೇನ ಬಾಹಾಸದಿಸತ್ತಾ ಬಾಹಾ, ದ್ವಾರಸ್ಸ ಬಾಹಾ ದ್ವಾರಬಾಹಾ. ‘‘ಕಪಾಟಂ, ಕವಾಟ’’ನ್ತಿಪಿ ದ್ವಾರಬಾಹಾಯ ನಾಮಾನಿ, ಕಂ ವಾತಂ ಪಾಟಯತಿ, ವಾಟಯತಿ ಚೇತಿ ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ, ಇತ್ಥಿಯಂ ಕಪಾಟೀ.

ದ್ವಯಂ ಗೇಹಾದೀನಂ ಕೂಟೇ. ಕುಟ ಛೇದನೇ, ಕಮ್ಮನಿ ಣೋ. ನಯ ಗಮನತ್ಥೋ, ಕೇ ಸೀಸೇ ನಯತೀತಿ ಕಣ್ಣೀಕಾ, ಣ್ವು, ಇತ್ತಂ, ಣತ್ತಞ್ಚ.

೨೨೦. ದ್ವಯಂ ದ್ವಾರೇ. ದ್ವೇ ಅರನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ದ್ವಾರಂ, ದುಜ್ಜನೇ ವಾರಯನ್ತ್ಯಸ್ಮಾ ರಕ್ಖಕಾತಿ ವಾ ದ್ವಾರಂ, ಉಲೋಪೋ. ಪಟಿಹರನ್ತಿ ಅಪನೇನ್ತಿ ಏತಸ್ಮಾ ರಕ್ಖಕಾ ಅಞ್ಞಾತನ್ತಿ ಪಟಿಹರೋ, ಪಟಿಪಕ್ಖೇ ಹರತಿ ಏತಸ್ಮಾತಿ ವಾ ಪಟಿಹರೋ, ರಸ್ಸಸ್ಸ ದೀಘತ್ತೇ ಪಟಿಹಾರೋ.

ಚತುಕ್ಕಂ ಉಮ್ಮಾರೇ, ಯಂ ‘‘ದ್ವಾರಪಿಣ್ಡಿಕಾ’’ತಿ ವುಚ್ಚತಿ. ಉರ ಗತಿಮ್ಹಿ, ಮಾರೋ ಕರಣೇ. ದೇಹಂ ನೇತಿ ಪವೇಸೇನಾತಿ ದೇಹನೀ, ‘‘ದೇಹಲೀ’’ತಿಪಿ ಪಾಠೋ, ದೇಹಂ ಲಾತಿ ಪವೇಸೇನಾತಿ ದೇಹಲೀ. ಇಲ ಗತಿಮ್ಹಿ, ಣ್ವು. ಇನ್ದೋ ಏವ ಪಾದಂ ಖಿಪತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಇನ್ದಖೀಲೋ, ಖಿಪ ಪೇರಣೇ. ಪಸ್ಸ ಲೋಪೋ, ಅಥ ವಾ ಇಂ ಗಮನಂ ದದಾತೀತಿ ಇನ್ದೋ, ದ್ವಾರಂ, ತತ್ಥ ಠಪಿತೋ ಖೀಲೋ ಕಣ್ಟಕೋತಿ ಇನ್ದಖೀಲೋ, ವೇಗಗಭಿಘಾತನತೋ ಹಿ ಸೋ ಖೀಲೋ ವಿಯ ಹೋತಿ.

ಥಮ್ಭ ಪಟಿಬನ್ಧನೇ, ಥಮ್ಭೋ, ಧಾರೇತೀತಿ ವಾ ಥಮ್ಭೋ, ಧರ ಧರಣೇ, ರಮ್ಭಪಚ್ಚಯೋ, ವಣ್ಣವಿಕಾರೋ ಚ. ಥು ಅಭಿತ್ಥವೇ, ಉಣೋ, ಯು ವಾ, ಧಾರೇತೀತಿ ವಾ ಥೂಣೋ, ಯು, ರಲೋಪೋ, ಅಸ್ಸೂ.

ಅಡ್ಢೇನ್ದುಪಾಸಾಣೇ ಅದ್ಧಚನ್ದಾಕಾರೇ ಪಾಸಾಣೇ ಪಟಿಕಾಸದ್ದೋ ವತ್ತತಿ. ಪಟ ಗತಿಯಂ, ಣ್ವು. ಇತ್ಥಿಕತಾಕಾರಪರೇ ಕೇ ಅಸ್ಸಿತ್ತಂ. ಗಜಿ ಸದ್ದೇ, ಣ್ವು, ಅಸ್ಸಿತ್ತಂ, ಬಿನ್ದಾಗಮೋ ಚ. ಇಸ ಇಚ್ಛಾಯಂ, ಠಕೋ.

೨೨೧. ವಲಭೀತಿ ಚೂಳಾ, ‘‘ಸಿಖಾಯಂ ವಲಭೀ ಚೂಳೇ’’ತಿ ರುದ್ದೋ [ರಸ್ಸನ್ತಾ ಚ, ಸಿಖಾಯಂ ವಳಭಿಯಂ ಚೂಳೇತಿ ರುದ್ದೋ (ಚಿನ್ತಾಮಣಿಟೀಕಾ ೧೨.೧೫)]. ತಚ್ಛಾದನೇ ದಾರುಮ್ಹಿ ಕಟ್ಠೇ ಗೋಪಾನಸೀ ಮತಾ. ವಙ್ಕೇತಿ ದಾರುವಿಸೇಸನಂ. ಗಂ ವಸ್ಸೋದಕಂ, ಸೂರಿಯಾದಿಕಿರಣಞ್ಚ ಪಿವನ್ತಿ ವಿನಾಸಯನ್ತಿ ಅಬ್ಭನ್ತರಮಪ್ಪವೇಸನವಸೇನಾತಿ ಗೋಪಾನಾ, ಇಟ್ಠಕಾದಯೋ, ತಾನಿ ಸಿನೋನ್ತಿ ಬನ್ಧನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಗೋಪಾನಸೀ.

ಸೋಧಾದಿಗೇಹೇಸು ಛೇಕಪಕ್ಖಾವಾಸತ್ಥಂ ಯೋ ಬಹಿ ಕರಿಯ ಕಟ್ಠೇಕದೇಸೋ ಠಪೀಯತೇ, ಸೋ ವಿಟಙ್ಕೋ. ಕಪೋತೇ ಪಾಲಯತೀತಿ ಕಪೋತಪಾಲಿಕಾ, ಕಮ್ಮನಿ ಣ್ವು. ಟಕಿ ನಿವಾಸಗತೀಸು. ವಿನೋ ಪಕ್ಖಿನೋ ಟಙ್ಕನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವಿಟಙ್ಕೋ. ಣೋ.

೨೨೨. ದ್ವಯಂ ಕುಞ್ಚಿಕಾಛಿದ್ದೇ. ಕುಞ್ಚಿಕಾಯ ವಿವರಂ ಛಿದ್ದಂ ಕುಞ್ಚಿಕಾವಿವರಂ. ತಾಳಸ್ಸ ಪವೇಸನಟ್ಠಾನಭೂತೋ ಛಿಗ್ಗಳೋ ಛಿದ್ದಂ ತಾಳಚ್ಛಿಗ್ಗಳೋ.

ತಿಕಂ ಕುಞ್ಚಿಕಾಯಂ. ಕುಞ್ಚ ಕೋಟಿಲ್ಯೇ, ಣ್ವು. ತಾಯತಿ ರಕ್ಖತೀತಿ ತಾಲೋ. ಅಲೋ, ತಲತಿ ತಿಟ್ಠತಿ ಏತೇನಾತಿ ವಾ ತಾಲೋ, ತಲ ಪತಿಟ್ಠಾಯಂ. ಅವಾಪುರತಿ ವಿವರತಿ ಯೇನಾತಿ ಅವಾಪುರಣಂ, ವರ ಸಂವರಣೇ, ಯು, ವಸ್ಸ ಪೋ, ಉತ್ತಂ, ಉಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ದೀಘತಾ ಚ, ‘‘ಅಪಾರುತಾ ತೇಸಂ ಅಮತಸ್ಸ ದ್ವಾರಾ’’ತಿ [ದೀ. ನಿ. ೨.೭೧; ಮ. ನಿ. ೧.೨೮೩] ವಚನತೋ ಪುರ, ಪಾರ ಸಂವರಣೇತಿಪಿ ಧಾತ್ವತ್ಥಂ ಪಠನ್ತಿ. ಅವಪುಬ್ಬೋ ವು ಸಂವರಣೇತಿಪಿ ಧಾತ್ವತ್ಥೇ ಪನ ಸತಿ ವಸ್ಸ ರತ್ತಂ, ಉಪಸಗ್ಗಸ್ಸ ದೀಘತಾ ಚ, ‘‘ಅಪಾರುತಾ, ಸಙ್ಘಾಟಿಂ ಪಾರುಪಿತ್ವಾ’’ತ್ಯಾದೀಸು ಪನ ಪಕಾರವಣ್ಣಾಗಮೇನ ಸಿದ್ಧೋ. ವಿದ ಲಾಭೇ, ಇಮ್ಹಿ ವೇದಿಕಾ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ. ಇತರತ್ಥ ಇಯೇವ.

೨೨೩. ಸಙ್ಘಾಟಾದಯೋ ಮನ್ದಿರಙ್ಗಾ ಗೇಹಙ್ಗವಿಸೇಸಾ. ಸಮ್ಮಾ ಘಟೇನ್ತಿ ಏತ್ಥ ಗೋಪಾನಸ್ಯಾದಯೋತಿ ಸಙ್ಘಾಟೋ, ಪುಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮದಕ್ಖಿಣುತ್ತರಾಯಾಮವಸೇನ ಥಮ್ಭಾನಮುಪರಿ ಠಿತೋ ಕಟ್ಠವಿಸೇಸೋ, ತೇ ಪನ ಪುಬ್ಬಪಚ್ಛಿಮಯಾಮಾ ತಯೋ ಕಟ್ಠಾ, ದಕ್ಖಿಣುತ್ತರಯಾಮಾ ಪನ ಹೇಟ್ಠಿಮಪರಿಚ್ಛೇದತೋ ತಯೋ ಕಟ್ಠಾ, ಉಕ್ಕಟ್ಠಪರಿಚ್ಛೇದೇನ ಪನ ಪಞ್ಚಸತ್ತನವಾದಯೋಪಿ. ದ್ವಿನ್ನಂ ಪಕ್ಖಾನಂ ಅಪತನತ್ಥಂ ಬನ್ಧನತೋ ಪಾಸೋ ವಿಯಾತಿ ಪಕ್ಖಪಾಸೋ. ತುಲತಿ ಸಙ್ಘಾಟೇಸು ಪತಿಟ್ಠತೀತಿ ತುಲಾ, ತಲ ಪತಿಟ್ಠಾಯಂ, ಅಸ್ಸುತ್ತಂ, ಪಕ್ಖಾನಂ ವಾ ಸಮವಾಹಿತಭಾವಕರಣತೋ ತುಲಯತಿ ಮಿನಾತಿ ಏತಾಯಾತಿ ತುಲಾ, ತುಲ ಉಮ್ಮಾನೇ.

ತಿಕಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜನಿಯಂ. ಮುಜಿ ಸೋಧನೇ, ಯು. ಮಜ್ಜ ಸಂಸುದ್ಧಿಯಂ, ಯು. ಸುಧ ಸುದ್ಧಿಯಂ, ಸಬ್ಬತ್ರ ಕರಣೇ ಯು.

೨೨೪. ತಿಕಂ ಸಙ್ಕಾರಛಡ್ಡನಪ್ಪದೇಸೇ. ಕಟ ಛಡ್ಡನಮದ್ದನೇಸು, ಸಙ್ಕಟನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಕಟೀರಂ, ಈರೋ, ‘‘ಸಙ್ಕಟೋ’’ತಿ ವಾ ಸಙ್ಕಾರೋ ವುಚ್ಚತಿ, ತಂ ಈರಯನ್ತಿ ಖಿಪನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಕಟೀರಂ, ಈರ ಖೇಪೇ. ಸಙ್ಕಾರಸ್ಸ ಠಾನಂ ಸಙ್ಕಾರಟ್ಠಾನಂ. ಸಙ್ಕಾರಂ ಕಟತಿ ಛಡ್ಡೇತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಸಙ್ಕಾರಕೂಟಂ, ಅಸ್ಸೂ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ.

ಚತುಕ್ಕಂ ಸಮ್ಮಜ್ಜನಿಯಾ ನಿರಾಕತೇ [ನಿರಸ್ಸತೇ (ಕ.)] ಥುಸಾದಿಮ್ಹಿ. ನಾನಾವಿಧೇ ಸಙ್ಕಾರೇ ರಾಸೀಕರಣವಸೇನ ಕಚತಿ ಬನ್ಧತಿ ಏತೇನಾತಿ ಕಚೋ, ಸೋ ಏತ್ಥ ಇಚ್ಛಿತಬ್ಬೋತಿ ಕಚವರೋ, ವರ ಇಚ್ಛಾಯಂ. ಉಚ್ಛಿಟ್ಠೋ ಕಲಾಪೋ ಸಮೂಹೋ ಉಕ್ಲಾಪೋ, ಕಸ್ಸಾಕಾರಲೋಪೋ. ನಾನಾವಿಧೇಹಿ ತಿಣಾದೀಹಿ ಸಙ್ಕರೀಯತೇ ಮಿಸ್ಸೀಕರೀಯತೇತಿ ಸಙ್ಕಾರೋ, ಣೋ. ಅವಕರೋತಿಪ್ಯತ್ರ. ಅವಕರೀಯತೇ ನಿರಸ್ಸತೇತಿ, ಅ. ‘‘ಸಮ್ಮಜ್ಜೋ ಮಜ್ಜನೀ ಚೇವ, ಸಙ್ಕಾರೋ’ವಕರೋ ಮತೋ’’ತಿ ಹಲಾಯುಧೋ. ಕಸ ವಿಲೇಖನೇ, ಅಮ್ಬು.

೨೨೫. ಘರಾದಿಭೂಮಿ ಘರಖೇತ್ತವಿಹಾರಾದೀನಂ ಯೋ ಭೂಮಿಪ್ಪದೇಸೋ ವತ್ಥು ನಾಮ, ತಂ ನಪುಂಸಕೇ, ವಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ವತ್ಥು, ರತ್ಥು. ಗಸ ಮದನೇ, ಗಸನ್ತಿ ಏತ್ಥಾತಿ ಗಾಮೋ, ಮೋ. ಸಂವಸನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ಸಂವಸಥೋ, ಅಥೋ.

ಪಾಕಟೋ ಖ್ಯಾತೋ ಗಾಮೋ, ಸೋ ನಿಗಮೋ ನಾಮ, ಅತಿರೇಕೋ ಗಾಮೋ ನಿಗಮೋ, ಭುಸತ್ಥೋ ನಿ, ಸಞ್ಞಾಸದ್ದತ್ತಾ ರಸ್ಸೋ.

ಉಪಭುಞ್ಜಿತಬ್ಬಭೋಗಮನುಸ್ಸಾದೀಹಿ ( ) [(ಇಭ್ಯೋ) (?)] ವಡ್ಢಿತೋ ಅಧಿಕೋ ಗಾಮೋ ನಿಗಮತೋಪಿ ಅಧಿಕತರತ್ತಾ ‘‘ಅಧಿಭೂ’’ತಿ ಈರಿತೋ ಕಥಿತೋ, ಅಧಿಕೋ ಭವತೀತಿ ಅಧಿಭೂ.

೨೨೬. ದ್ವಯಂ ಗಾಮಾದಿಪರಿಯನ್ತಭಾಗೇ. ಸಿ ಬನ್ಧನೇ, ಮೋ. ಪರಿಚ್ಛಿನ್ದಿತ್ವಾ ಆದೀಯತೇತಿ ಮರಿಯಾದಾ, ಪಸ್ಸ ಮೋ.

ದ್ವಯಂ ಆಭೀರಕುಟಿಯಂ [ಘೋಸೋ ಆಭೀರಪಲ್ಲೀ ಸಿಯಾ (ಅಮರ ೧೨.೨೦)]. ಘು ಸದ್ದೇ, ಘೋಸನ್ತ್ಯತ್ರಾತಿ ಘೋಸೋ. ಗೋಪಾಲಾನಂ ಗಾಮೋ ಗೋಪಾಲಗಾಮಕೋ, ಸಕತ್ಥೇ ಕೋ.

ಪುರವಗ್ಗವಣ್ಣನಾ ನಿಟ್ಠಿತಾ.