೧. ಸೋತಾನುಗತಸುತ್ತಂ

೧೯೧. ‘‘ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಚತ್ತಾರೋ ಆನಿಸಂಸಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ. ಕತಮೇ ಚತ್ತಾರೋ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ [ಮುಟ್ಠಸ್ಸತೀ (ಸೀ.)] ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ [ಪಿಲಪನ್ತಿ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)]. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಅಯಂ ಪಠಮೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಯಂ ವಾ ಸೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ಯತ್ಥಾಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿ’ನ್ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಮೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಕುಸಲೋ ಭೇರಿಸದ್ದಸ್ಸ. ಸೋ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಭೇರಿಸದ್ದಂ ಸುಣೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ನ ಹೇವ ಖೋ ಅಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಾ ವಿಮತಿ ವಾ – ‘ಭೇರಿಸದ್ದೋ ನು ಖೋ, ನ ನು ಖೋ ಭೇರಿಸದ್ದೋ’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಭೇರಿಸದ್ದೋತ್ವೇವ ನಿಟ್ಠಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಯಂ ವಾ ಸೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ಯತ್ಥಾಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿ’ನ್ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಅಯಂ ದುತಿಯೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ, ನಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಯಂ ವಾ ಸೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ಯತ್ಥಾಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿ’ನ್ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುರಿಸೋ ಕುಸಲೋ ಸಙ್ಖಸದ್ದಸ್ಸ. ಸೋ ಅದ್ಧಾನಮಗ್ಗಪ್ಪಟಿಪನ್ನೋ ಸಙ್ಖಸದ್ದಂ ಸುಣೇಯ್ಯ. ತಸ್ಸ ನ ಹೇವ ಖೋ ಅಸ್ಸ ಕಙ್ಖಾ ವಾ ವಿಮತಿ ವಾ – ‘ಸಙ್ಖಸದ್ದೋ ನು ಖೋ, ನ ನು ಖೋ ಸಙ್ಖಸದ್ದೋ’ತಿ! ಅಥ ಖೋ ಸಙ್ಖಸದ್ದೋತ್ವೇವ ನಿಟ್ಠಂ ಗಚ್ಛೇಯ್ಯ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ, ನಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ದೇವಪುತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ. ತಸ್ಸ ಏವಂ ಹೋತಿ – ‘ಅಯಂ ವಾ ಸೋ ಧಮ್ಮವಿನಯೋ, ಯತ್ಥಾಹಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿ’ನ್ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಅಯಂ ತತಿಯೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ.

‘‘ಪುನ ಚಪರಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ, ನಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ನಪಿ ದೇವಪುತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಓಪಪಾತಿಕೋ ಓಪಪಾತಿಕಂ ಸಾರೇತಿ – ‘ಸರಸಿ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಸರಸಿ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಯತ್ಥ ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿಮ್ಹಾ’ತಿ. ಸೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಸರಾಮಿ, ಮಾರಿಸ, ಸರಾಮಿ, ಮಾರಿಸಾ’ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ದ್ವೇ ಸಹಾಯಕಾ ಸಹಪಂಸುಕೀಳಿಕಾ [ಸಹಪಂಸುಕೀಳಕಾ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]. ತೇ ಕದಾಚಿ ಕರಹಚಿ ಅಞ್ಞಮಞ್ಞಂ ಸಮಾಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ. ಅಞ್ಞೋ ಪನ [ಸಮಾಗಚ್ಛೇಯ್ಯುಂ, ತಮೇನಂ (ಸೀ. ಸ್ಯಾ. ಕಂ. ಪೀ.)] ಸಹಾಯಕೋ ಸಹಾಯಕಂ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಇದಮ್ಪಿ, ಸಮ್ಮ, ಸರಸಿ, ಇದಮ್ಪಿ, ಸಮ್ಮ, ಸರಸೀ’ತಿ. ಸೋ ಏವಂ ವದೇಯ್ಯ – ‘ಸರಾಮಿ, ಸಮ್ಮ, ಸರಾಮಿ, ಸಮ್ಮಾ’ತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಭಿಕ್ಖು ಧಮ್ಮಂ ಪರಿಯಾಪುಣಾತಿ – ಸುತ್ತಂ, ಗೇಯ್ಯಂ, ವೇಯ್ಯಾಕರಣಂ, ಗಾಥಂ, ಉದಾನಂ, ಇತಿವುತ್ತಕಂ, ಜಾತಕಂ, ಅಬ್ಭುತಧಮ್ಮಂ, ವೇದಲ್ಲಂ. ತಸ್ಸ ತೇ ಧಮ್ಮಾ ಸೋತಾನುಗತಾ ಹೋನ್ತಿ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾ. ಸೋ ಮುಟ್ಠಸ್ಸತಿ ಕಾಲಂ ಕುರುಮಾನೋ ಅಞ್ಞತರಂ ದೇವನಿಕಾಯಂ ಉಪಪಜ್ಜತಿ. ತಸ್ಸ ತತ್ಥ ನ ಹೇವ ಖೋ ಸುಖಿನೋ ಧಮ್ಮಪದಾ ಪ್ಲವನ್ತಿ, ನಪಿ ಭಿಕ್ಖು ಇದ್ಧಿಮಾ ಚೇತೋವಸಿಪ್ಪತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ, ನಪಿ ದೇವಪುತ್ತೋ ದೇವಪರಿಸಾಯಂ ಧಮ್ಮಂ ದೇಸೇತಿ; ಅಪಿ ಚ ಖೋ ಓಪಪಾತಿಕೋ ಓಪಪಾತಿಕಂ ಸಾರೇತಿ – ‘ಸರಸಿ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಸರಸಿ ತ್ವಂ, ಮಾರಿಸ, ಯತ್ಥ ಮಯಂ ಪುಬ್ಬೇ ಬ್ರಹ್ಮಚರಿಯಂ ಅಚರಿಮ್ಹಾ’ತಿ. ಸೋ ಏವಮಾಹ – ‘ಸರಾಮಿ, ಮಾರಿಸ, ಸರಾಮಿ, ಮಾರಿಸಾ’ತಿ. ದನ್ಧೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸತುಪ್ಪಾದೋ; ಅಥ ಖೋ ಸೋ ಸತ್ತೋ ಖಿಪ್ಪಂಯೇವ ವಿಸೇಸಗಾಮೀ ಹೋತಿ. ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ, ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಅಯಂ ಚತುತ್ಥೋ ಆನಿಸಂಸೋ ಪಾಟಿಕಙ್ಖೋ. ಸೋತಾನುಗತಾನಂ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಧಮ್ಮಾನಂ, ವಚಸಾ ಪರಿಚಿತಾನಂ, ಮನಸಾನುಪೇಕ್ಖಿತಾನಂ ದಿಟ್ಠಿಯಾ ಸುಪ್ಪಟಿವಿದ್ಧಾನಂ ಇಮೇ ಚತ್ತಾರೋ ಆನಿಸಂಸಾ ಪಾಟಿಕಙ್ಖಾ’’ತಿ. ಪಠಮಂ.