೨. ಠಾನಸುತ್ತಂ

೧೯೨. ‘‘ಚತ್ತಾರಿಮಾನಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಠಾನಾನಿ ಚತೂಹಿ ಠಾನೇಹಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನಿ. ಕತಮಾನಿ ಚತ್ತಾರಿ? ಸಂವಾಸೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಸಂವೋಹಾರೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಚೇಯ್ಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಆಪದಾಸು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥಾಮೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸೋ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನ. ಸಾಕಚ್ಛಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾತಿ.

[ಸಂ. ನಿ. ೧.೧೨೨] ‘‘‘ಸಂವಾಸೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ದೀಘರತ್ತಂ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಖಣ್ಡಕಾರೀ ಛಿದ್ದಕಾರೀ ಸಬಲಕಾರೀ ಕಮ್ಮಾಸಕಾರೀ, ನ ಸನ್ತತಕಾರೀ ನ ಸನ್ತತವುತ್ತಿ [ಸತತವುತ್ತಿ (ಸ್ಯಾ. ಕಂ.)]; ಸೀಲೇಸು ದುಸ್ಸೀಲೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಸೀಲವಾ’’’ತಿ.

‘‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವಸಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ದೀಘರತ್ತಂ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅಖಣ್ಡಕಾರೀ ಅಚ್ಛಿದ್ದಕಾರೀ ಅಸಬಲಕಾರೀ ಅಕಮ್ಮಾಸಕಾರೀ ಸನ್ತತಕಾರೀ ಸನ್ತತವುತ್ತಿ; ಸೀಲೇಸು ಸೀಲವಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ದುಸ್ಸೀಲೋ’ತಿ. ‘ಸಂವಾಸೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೀಲಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಸಂವೋಹಾರೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಚೇಯ್ಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವೋಹರಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಅಞ್ಞಥಾ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಏಕೇನ ಏಕೋ ವೋಹರತಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ದ್ವೀಹಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ತೀಹಿ, ಅಞ್ಞಥಾ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ; ವೋಕ್ಕಮತಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪುರಿಮವೋಹಾರಾ ಪಚ್ಛಿಮವೋಹಾರಂ; ಅಪರಿಸುದ್ಧವೋಹಾರೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪರಿಸುದ್ಧವೋಹಾರೋ’’’ತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಂವೋಹರಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥೇವ ಖೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಏಕೇನ ಏಕೋ ವೋಹರತಿ, ತಥಾ ದ್ವೀಹಿ, ತಥಾ ತೀಹಿ, ತಥಾ ಸಮ್ಬಹುಲೇಹಿ. ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ವೋಕ್ಕಮತಿ ಪುರಿಮವೋಹಾರಾ ಪಚ್ಛಿಮವೋಹಾರಂ; ಪರಿಸುದ್ಧವೋಹಾರೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಅಪರಿಸುದ್ಧವೋಹಾರೋ’ತಿ. ‘ಸಂವೋಹಾರೇನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಸೋಚೇಯ್ಯಂ ವೇದಿತಬ್ಬಂ, ತಞ್ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಆಪದಾಸು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥಾಮೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸೋ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಞಾತಿಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ, ಭೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ, ರೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ನ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ತಥಾಭೂತೋ ಖೋ ಅಯಂ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೋ ತಥಾಭೂತೋ ಅಯಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾಭೂತೇ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೇ ಯಥಾಭೂತೇ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೇ ಅಟ್ಠ ಲೋಕಧಮ್ಮಾ ಲೋಕಂ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ ಲೋಕೋ ಚ ಅಟ್ಠ ಲೋಕಧಮ್ಮೇ ಅನುಪರಿವತ್ತತಿ – ಲಾಭೋ ಚ, ಅಲಾಭೋ ಚ, ಯಸೋ ಚ, ಅಯಸೋ ಚ, ನಿನ್ದಾ ಚ, ಪಸಂಸಾ ಚ, ಸುಖಞ್ಚ, ದುಕ್ಖಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಞಾತಿಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಭೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ರೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಸೋಚತಿ ಕಿಲಮತಿ ಪರಿದೇವತಿ, ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ, ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಏಕಚ್ಚೋ ಞಾತಿಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಭೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ರೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಇತಿ ಪಟಿಸಞ್ಚಿಕ್ಖತಿ – ‘ತಥಾಭೂತೋ ಖೋ ಅಯಂ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೋ ತಥಾಭೂತೋ ಅಯಂ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೋ ಯಥಾಭೂತೇ ಲೋಕಸನ್ನಿವಾಸೇ ಯಥಾಭೂತೇ ಅತ್ತಭಾವಪಟಿಲಾಭೇ ಅಟ್ಠ ಲೋಕಧಮ್ಮಾ ಲೋಕಂ ಅನುಪರಿವತ್ತನ್ತಿ ಲೋಕೋ ಚ ಅಟ್ಠ ಲೋಕಧಮ್ಮೇ ಅನುಪರಿವತ್ತತಿ – ಲಾಭೋ ಚ, ಅಲಾಭೋ ಚ, ಯಸೋ ಚ, ಅಯಸೋ ಚ, ನಿನ್ದಾ ಚ, ಪಸಂಸಾ ಚ, ಸುಖಞ್ಚ, ದುಕ್ಖಞ್ಚಾ’ತಿ. ಸೋ ಞಾತಿಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ಭೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ರೋಗಬ್ಯಸನೇನ ವಾ ಫುಟ್ಠೋ ಸಮಾನೋ ನ ಸೋಚತಿ ನ ಕಿಲಮತಿ ನ ಪರಿದೇವತಿ, ನ ಉರತ್ತಾಳಿಂ ಕನ್ದತಿ, ನ ಸಮ್ಮೋಹಂ ಆಪಜ್ಜತಿ. ‘ಆಪದಾಸು, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಥಾಮೋ ವೇದಿತಬ್ಬೋ, ಸೋ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ.

‘‘‘ಸಾಕಚ್ಛಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಖೋ ಪನೇತಂ ವುತ್ತಂ. ಕಿಞ್ಚೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ? ಇಧ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಕಚ್ಛಾಯಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಅಭಿನೀಹಾರೋ ಯಥಾ ಚ ಪಞ್ಹಾಸಮುದಾಹಾರೋ, ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞವಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ನ ಚೇವ ಗಮ್ಭೀರಂ ಅತ್ಥಪದಂ ಉದಾಹರತಿ ಸನ್ತಂ ಪಣೀತಂ ಅತಕ್ಕಾವಚರಂ ನಿಪುಣಂ ಪಣ್ಡಿತವೇದನೀಯಂ. ಯಞ್ಚ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸತಿ ತಸ್ಸ ಚ ನಪ್ಪಟಿಬಲೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ವಾ ಅತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ ದೇಸೇತುಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಪಟ್ಠಪೇತುಂ ವಿವರಿತುಂ ವಿಭಜಿತುಂ ಉತ್ತಾನೀಕಾತುಂ. ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಉದಕರಹದಸ್ಸ ತೀರೇ ಠಿತೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಪರಿತ್ತಂ ಮಚ್ಛಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಮಚ್ಛಸ್ಸ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಊಮಿಘಾತೋ ಯಥಾ ಚ ವೇಗಾಯಿತತ್ತಂ, ಪರಿತ್ತೋ ಅಯಂ ಮಚ್ಛೋ, ನಾಯಂ ಮಚ್ಛೋ ಮಹನ್ತೋ’ತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಕಚ್ಛಾಯಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಅಭಿನೀಹಾರೋ ಯಥಾ ಚ ಪಞ್ಹಾಸಮುದಾಹಾರೋ, ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞವಾ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ನ ಚೇವ ಗಮ್ಭೀರಂ ಅತ್ಥಪದಂ ಉದಾಹರತಿ ಸನ್ತಂ ಪಣೀತಂ ಅತಕ್ಕಾವಚರಂ ನಿಪುಣಂ ಪಣ್ಡಿತವೇದನೀಯಂ. ಯಞ್ಚ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸತಿ, ತಸ್ಸ ಚ ನ ಪಟಿಬಲೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ವಾ ಅತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ ದೇಸೇತುಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಪಟ್ಠಪೇತುಂ ವಿವರಿತುಂ ವಿಭಜಿತುಂ ಉತ್ತಾನೀಕಾತುಂ. ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಪಞ್ಞವಾ’’’ತಿ.

‘‘ಇಧ ಪನ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಕಚ್ಛಾಯಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಅಭಿನೀಹಾರೋ ಯಥಾ ಚ ಪಞ್ಹಾಸಮುದಾಹಾರೋ, ಪಞ್ಞವಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಗಮ್ಭೀರಞ್ಚೇವ ಅತ್ಥಪದಂ ಉದಾಹರತಿ ಸನ್ತಂ ಪಣೀತಂ ಅತಕ್ಕಾವಚರಂ ನಿಪುಣಂ ಪಣ್ಡಿತವೇದನೀಯಂ. ಯಞ್ಚ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸತಿ, ತಸ್ಸ ಚ ಪಟಿಬಲೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ವಾ ಅತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ ದೇಸೇತುಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಪಟ್ಠಪೇತುಂ ವಿವರಿತುಂ ವಿಭಜಿತುಂ ಉತ್ತಾನೀಕಾತುಂ. ಪಞ್ಞವಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ’’’ತಿ.

‘‘ಸೇಯ್ಯಥಾಪಿ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚಕ್ಖುಮಾ ಪುರಿಸೋ ಉದಕರಹದಸ್ಸ ತೀರೇ ಠಿತೋ ಪಸ್ಸೇಯ್ಯ ಮಹನ್ತಂ ಮಚ್ಛಂ ಉಮ್ಮುಜ್ಜಮಾನಂ. ತಸ್ಸ ಏವಮಸ್ಸ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಮಚ್ಛಸ್ಸ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಊಮಿಘಾತೋ ಯಥಾ ಚ ವೇಗಾಯಿತತ್ತಂ, ಮಹನ್ತೋ ಅಯಂ ಮಚ್ಛೋ, ನಾಯಂ ಮಚ್ಛೋ ಪರಿತ್ತೋ’ತಿ. ಏವಮೇವಂ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪುಗ್ಗಲೋ ಪುಗ್ಗಲೇನ ಸದ್ಧಿಂ ಸಾಕಚ್ಛಾಯಮಾನೋ ಏವಂ ಜಾನಾತಿ – ‘ಯಥಾ ಖೋ ಇಮಸ್ಸ ಆಯಸ್ಮತೋ ಉಮ್ಮಗ್ಗೋ ಯಥಾ ಚ ಅಭಿನೀಹಾರೋ ಯಥಾ ಚ ಪಞ್ಹಾಸಮುದಾಹಾರೋ, ಪಞ್ಞವಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ. ತಂ ಕಿಸ್ಸ ಹೇತು? ತಥಾ ಹಿ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಗಮ್ಭೀರಞ್ಚೇವ ಅತ್ಥಪದಂ ಉದಾಹರತಿ ಸನ್ತಂ ಪಣೀತಂ ಅತಕ್ಕಾವಚರಂ ನಿಪುಣಂ ಪಣ್ಡಿತವೇದನೀಯಂ. ಯಞ್ಚ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ ಧಮ್ಮಂ ಭಾಸತಿ, ತಸ್ಸ ಚ ಪಟಿಬಲೋ ಸಂಖಿತ್ತೇನ ವಾ ವಿತ್ಥಾರೇನ ವಾ ಅತ್ಥಂ ಆಚಿಕ್ಖಿತುಂ ದೇಸೇತುಂ ಪಞ್ಞಾಪೇತುಂ ಪಟ್ಠಪೇತುಂ ವಿವರಿತುಂ ವಿಭಜಿತುಂ ಉತ್ತಾನೀಕಾತುಂ. ಪಞ್ಞವಾ ಅಯಮಾಯಸ್ಮಾ, ನಾಯಮಾಯಸ್ಮಾ ದುಪ್ಪಞ್ಞೋ’ತಿ.

‘‘‘ಸಾಕಚ್ಛಾಯ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಪಞ್ಞಾ ವೇದಿತಬ್ಬಾ, ಸಾ ಚ ಖೋ ದೀಘೇನ ಅದ್ಧುನಾ, ನ ಇತ್ತರಂ; ಮನಸಿಕರೋತಾ, ನೋ ಅಮನಸಿಕರೋತಾ; ಪಞ್ಞವತಾ, ನೋ ದುಪ್ಪಞ್ಞೇನಾ’ತಿ, ಇತಿ ಯಂ ತಂ ವುತ್ತಂ ಇದಮೇತಂ ಪಟಿಚ್ಚ ವುತ್ತಂ. ಇಮಾನಿ ಖೋ, ಭಿಕ್ಖವೇ, ಚತ್ತಾರಿ ಠಾನಾನಿ ಇಮೇಹಿ ಚತೂಹಿ ಠಾನೇಹಿ ವೇದಿತಬ್ಬಾನೀ’’ತಿ. ದುತಿಯಂ.