២. ឧទោសិតសិក្ខាបទំ

៤៧១. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ភិក្ខូនំ ហត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សន្តរុត្តរេន ជនបទចារិកំ បក្កមន្តិ. តានិ ចីវរានិ ចិរំ និក្ខិត្តានិ កណ្ណកិតានិ ហោន្តិ. តានិ ភិក្ខូ ឱតាបេន្តិ. អទ្ទសា ខោ អាយស្មា អានន្ទោ សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តោ តេ ភិក្ខូ តានិ ចីវរានិ ឱតាបេន្តេ. ទិស្វាន យេន តេ ភិក្ខូ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តេ ភិក្ខូ ឯតទវោច – ‘‘កស្សិមានិ, អាវុសោ, ចីវរានិ កណ្ណកិតានី’’តិ? អថ ខោ តេ ភិក្ខូ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អាយស្មា អានន្ទោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ ភិក្ខូនំ ហត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សន្តរុត្តរេន ជនបទចារិកំ បក្កមិស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ តេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភិក្ខូនំ ហត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សន្តរុត្តរេន ជនបទចារិកំ បក្កមន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ភិក្ខូនំ ហត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សន្តរុត្តរេន ជនបទចារិកំ បក្កមិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៤៧២. ‘‘និដ្ឋិតចីវរស្មិំ ភិក្ខុនា ឧព្ភតស្មិំ កថិនេ ឯករត្តម្បិ ចេ ភិក្ខុ តិចីវរេន វិប្បវសេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៤៧៣. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ កោសម្ពិយំ គិលានោ ហោតិ. ញាតកា តស្ស ភិក្ខុនោ សន្តិកេ ទូតំ បាហេសុំ – ‘‘អាគច្ឆតុ ភទន្តោ, មយំ, ឧបដ្ឋហិស្សាមា’’តិ. ភិក្ខូបិ ឯវមាហំសុ – ‘‘គច្ឆាវុសោ, ញាតកា តំ ឧបដ្ឋហិស្សន្តី’’តិ. សោ ឯវមាហ – ‘‘ភគវតាវុសោ, សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ – ‘ន តិចីវរេន វិប្បវសិតព្ព’ន្តិ. អហញ្ចម្ហិ គិលានោ. ន សក្កោមិ តិចីវរំ អាទាយ បក្កមិតុំ. នាហំ គមិស្សាមី’’តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានស្ស ភិក្ខុនោ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ ទាតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ទាតព្ពា. តេន គិលានេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, គិលានោ. ន សក្កោមិ តិចីវរំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោហំ, ភន្តេ, សង្ឃំ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ យាចាមី’តិ. ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា. តតិយម្បិ យាចិតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៤៧៤. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ គិលានោ. ន សក្កោតិ តិចីវរំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោ សង្ឃំ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ យាចតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ ទទេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ គិលានោ. ន សក្កោតិ តិចីវរំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោ សង្ឃំ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ យាចតិ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិំ ទេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិយា ទានំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘ទិន្នា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ តិចីវរេន អវិប្បវាសសម្មុតិ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.

ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៤៧៥. ‘‘និដ្ឋិតចីវរស្មិំ ភិក្ខុនា ឧព្ភតស្មិំ កថិនេ ឯករត្តម្បិ ចេ ភិក្ខុ តិចីវរេន វិប្បវសេយ្យ, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៤៧៦. ‘‘និដ្ឋិតចីវរស្មិន្តិ ភិក្ខុនោ ចីវរំ កតំ វា ហោតិ នដ្ឋំ វា វិនដ្ឋំ វា ទឌ្ឍំ វា ចីវរាសា វា ឧបច្ឆិន្នា.

ឧព្ភតស្មិំ កថិនេតិ អដ្ឋន្នំ មាតិកានំ អញ្ញតរាយ មាតិកាយ ឧព្ភតំ ហោតិ, សង្ឃេន វា អន្តរា ឧព្ភតំ ហោតិ.

ឯករត្តម្បិ ចេ ភិក្ខុ តិចីវរេន វិប្បវសេយ្យាតិ សង្ឃាដិយា វា ឧត្តរាសង្គេន វា អន្តរវាសកេន វា.

អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយាតិ ឋបេត្វា ភិក្ខុសម្មុតិំ.

និស្សគ្គិយំ ហោតីតិ សហ អរុណុគ្គមនា [អរុណុគ្គមនេន (សី. ស្យា.)] និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… ឥទំ មេ, ភន្តេ, ចីវរំ រត្តិវិប្បវុត្ថំ [រត្តិំ វិប្បវុត្ថំ (សី.)] អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា និស្សគ្គិយំ, ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អាយស្មតោ ទម្មីតិ.

៤៧៧. គាមោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. និវេសនំ ឯកូបចារំ នានូបចារំ. ឧទោសិតោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. អដ្ដោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. មាឡោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. បាសាទោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. ហម្មិយំ ឯកូបចារំ នានូបចារំ. នាវា ឯកូបចារា នានូបចារា. សត្ថោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. ខេត្តំ ឯកូបចារំ នានូបចារំ. ធញ្ញករណំ ឯកូបចារំ នានូបចារំ. អារាមោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. វិហារោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ. រុក្ខមូលំ ឯកូបចារំ នានូបចារំ. អជ្ឈោកាសោ ឯកូបចារោ នានូបចារោ.

៤៧៨. គាមោ ឯកូបចារោ នាម ឯកកុលស្ស គាមោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. អន្តោគាមេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោគាមេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ ឃរេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ ឃរេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៧៩. នានាកុលស្ស គាមោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. យស្មិំ ឃរេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ ឃរេ វត្ថព្ពំ សភាយេ វា ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. សភាយំ គច្ឆន្តេន ហត្ថបាសេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សភាយេ វា វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. សភាយេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា សភាយេ វា វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ ឃរេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ ឃរេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨០. ឯកកុលស្ស និវេសនំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. អន្តោនិវេសនេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោនិវេសនេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨១. នានាកុលស្ស និវេសនំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨២. ឯកកុលស្ស ឧទោសិតោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. អន្តោឧទោសិតេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោឧទោសិតេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៣. នានាកុលស្ស ឧទោសិតោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៤. ឯកកុលស្ស អដ្ដោ ហោតិ, អន្តោអដ្ដេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោអដ្ដេ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស អដ្ដោ ហោតិ, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៥. ឯកកុលស្ស មាឡោ ហោតិ, អន្តោមាឡេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោមាឡេ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស មាឡោ ហោតិ នានាគព្ភា នានាឱវរកា, យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៦. ឯកកុលស្ស បាសាទោ ហោតិ, អន្តោបាសាទេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោបាសាទេ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស បាសាទោ ហោតិ, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៧. ឯកកុលស្ស ហម្មិយំ ហោតិ. អន្តោហម្មិយេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោហម្មិយេ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស ហម្មិយំ ហោតិ, នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ គព្ភេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ គព្ភេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៨. ឯកកុលស្ស នាវា ហោតិ. អន្តោនាវាយ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោនាវាយ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស នាវា ហោតិ នានាគព្ភា នានាឱវរកា. យស្មិំ ឱវរកេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ ឱវរកេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៨៩. ឯកកុលស្ស សត្ថោ ហោតិ. សត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា បុរតោ វា បច្ឆតោ វា សត្តព្ភន្តរា ន វិជហិតព្ពា, បស្សតោ អព្ភន្តរំ ន វិជហិតព្ពំ. នានាកុលស្ស សត្ថោ ហោតិ, សត្ថេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៩០. ឯកកុលស្ស ខេត្តំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច. អន្តោខេត្តេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោខេត្តេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ. នានាកុលស្ស ខេត្តំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច. អន្តោខេត្តេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា ទ្វារមូលេ វា វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៩១. ឯកកុលស្ស ធញ្ញករណំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច. អន្តោធញ្ញករណេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោធញ្ញករណេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ. នានាកុលស្ស ធញ្ញករណំ ហោតិ បរិក្ខិត្តញ្ច. អន្តោធញ្ញករណេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា ទ្វារមូលេ វា វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តំ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៩២. ឯកកុលស្ស អារាមោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. អន្តោអារាមេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោអារាមេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ. នានាកុលស្ស អារាមោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. អន្តោអារាមេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា ទ្វារមូលេ វា វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៩៣. ឯកកុលស្ស វិហារោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. អន្តោវិហារេ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោវិហារេ វត្ថព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ វិហារេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ វិហារេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. នានាកុលស្ស វិហារោ ហោតិ បរិក្ខិត្តោ ច. យស្មិំ វិហារេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ វិហារេ វត្ថព្ពំ ទ្វារមូលេ វា, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ. អបរិក្ខិត្តោ ហោតិ, យស្មិំ វិហារេ ចីវរំ និក្ខិត្តំ ហោតិ តស្មិំ វិហារេ វត្ថព្ពំ, ហត្ថបាសា វា ន វិជហិតព្ពំ.

៤៩៤. ឯកកុលស្ស រុក្ខមូលំ ហោតិ, យំ មជ្ឈន្ហិកេ កាលេ សមន្តា ឆាយា ផរតិ, អន្តោឆាយាយ ចីវរំ និក្ខិបិត្វា អន្តោឆាយាយ វត្ថព្ពំ. នានាកុលស្ស រុក្ខមូលំ ហោតិ, ហត្ថបាសា ន វិជហិតព្ពំ.

អជ្ឈោកាសោ ឯកូបចារោ នាម អគាមកេ អរញ្ញេ សមន្តា សត្តព្ភន្តរា ឯកូបចារោ, តតោ បរំ នានូបចារោ.

៤៩៥. វិប្បវុត្ថេ វិប្បវុត្ថសញ្ញី អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. វិប្បវុត្ថេ វេមតិកោ, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. វិប្បវុត្ថេ អវិប្បវុត្ថសញ្ញី, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អប្បច្ចុទ្ធដេ បច្ចុទ្ធដសញ្ញី…បេ… អវិស្សជ្ជិតេ វិស្សជ្ជិតសញ្ញី… អនដ្ឋេ នដ្ឋសញ្ញី… អវិនដ្ឋេ វិនដ្ឋសញ្ញី… អទឌ្ឍេ ទឌ្ឍសញ្ញី…បេ… អវិលុត្តេ វិលុត្តសញ្ញី, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

និស្សគ្គិយំ ចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អវិប្បវុត្ថេ វិប្បវុត្ថសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អវិប្បវុត្ថេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អវិប្បវុត្ថេ អវិប្បវុត្ថសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៤៩៦. អនាបត្តិ អន្តោអរុណេ បច្ចុទ្ធរតិ, វិស្សជ្ជេតិ, នស្សតិ, វិនស្សតិ, ឌយ្ហតិ, អច្ឆិន្ទិត្វា គណ្ហន្តិ, វិស្សាសំ គណ្ហន្តិ, ភិក្ខុសម្មុតិយា, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ឧទោសិតសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ.