៣. តតិយកថិនសិក្ខាបទំ

៤៩៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ អកាលចីវរំ ឧប្បន្នំ ហោតិ. តស្ស តំ ចីវរំ កយិរមានំ នប្បហោតិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តំ ចីវរំ ឧស្សាបេត្វា បុនប្បុនំ វិមជ្ជតិ. អទ្ទសា ខោ ភគវា សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តោ តំ ភិក្ខុំ តំ ចីវរំ ឧស្សាបេត្វា បុនប្បុនំ វិមជ្ជន្តំ. ទិស្វាន យេន សោ ភិក្ខុ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘កិស្ស ត្វំ, ភិក្ខុ, ឥមំ ចីវរំ ឧស្សាបេត្វា បុនប្បុនំ វិមជ្ជសី’’តិ? ‘‘ឥទំ មេ, ភន្តេ, អកាលចីវរំ ឧប្បន្នំ. កយិរមានំ នប្បហោតិ. តេនាហំ ឥមំ ចីវរំ ឧស្សាបេត្វា បុនប្បុនំ វិមជ្ជាមី’’តិ. ‘‘អត្ថិ បន តេ, ភិក្ខុ, ចីវរបច្ចាសា’’តិ? ‘‘អត្ថិ, ភគវា’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា, ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, អកាលចីវរំ បដិគ្គហេត្វា ចីវរបច្ចាសា និក្ខិបិតុ’’ន្តិ.

៤៩៨. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ – ‘‘ភគវតា អនុញ្ញាតំ អកាលចីវរំ បដិគ្គហេត្វា ចីវរបច្ចាសា និក្ខិបិតុ’’ន្តិ អកាលចីវរានិ បដិគ្គហេត្វា អតិរេកមាសំ និក្ខិបន្តិ. តានិ ចីវរានិ ចីវរវំសេ ភណ្ឌិកាពទ្ធានិ តិដ្ឋន្តិ. អទ្ទសា ខោ អាយស្មា អានន្ទោ សេនាសនចារិកំ អាហិណ្ឌន្តោ តានិ ចីវរានិ ចីវរវំសេ ភណ្ឌិកាពទ្ធានិ តិដ្ឋន្តេ. ទិស្វាន ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘កស្សិមានិ, អាវុសោ, ចីវរានិ ចីវរវំសេ ភណ្ឌិកាពទ្ធានិ តិដ្ឋន្តី’’តិ? ‘‘អម្ហាកំ, អាវុសោ, អកាលចីវរានិ ចីវរបច្ចាសា និក្ខិត្តានី’’តិ. ‘‘កីវចិរំ បនាវុសោ, ឥមានិ ចីវរានិ និក្ខិត្តានី’’តិ? ‘‘អតិរេកមាសំ, អាវុសោ’’តិ. អាយស្មា អានន្ទោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ អកាលចីវរំ បដិគ្គហេត្វា អតិរេកមាសំ និក្ខិបិស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ តេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ អកាលចីវរំ បដិគ្គហេត្វា អតិរេកមាសំ និក្ខិបន្តី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា អកាលចីវរំ បដិគ្គហេត្វា អតិរេកមាសំ និក្ខិបិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៤៩៩. ‘‘និដ្ឋិតចីវរស្មិំ ភិក្ខុនា ឧព្ភតស្មិំ កថិនេ ភិក្ខុនោ បនេវ អកាលចីវរំ ឧប្បជ្ជេយ្យ, អាកង្ខមានេន ភិក្ខុនា បដិគ្គហេតព្ពំ. បដិគ្គហេត្វា ខិប្បមេវ ការេតព្ពំ. នោចស្ស បារិបូរិ, មាសបរមំ តេន ភិក្ខុនា តំ ចីវរំ និក្ខិបិតព្ពំ ឩនស្ស បារិបូរិយា សតិយា បច្ចាសាយ. តតោ ចេ ឧត្តរិ [ឧត្តរិំ (សី. ស្យា.)] និក្ខិបេយ្យ, សតិយាបិ បច្ចាសាយ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៥០០. និដ្ឋិតចីវរស្មិន្តិ ភិក្ខុនោ ចីវរំ កតំ វា ហោតិ នដ្ឋំ វា វិនដ្ឋំ វា ទឌ្ឍំ វា ចីវរាសា វា ឧបច្ឆិន្នា.

ឧព្ភតស្មិំ កថិនេតិ អដ្ឋន្នំ មាតិកានំ អញ្ញតរាយ មាតិកាយ ឧព្ភតំ ហោតិ, សង្ឃេន វា អន្តរា ឧព្ភតំ ហោតិ.

អកាលចីវរំ នាម អនត្ថតេ កថិនេ ឯកាទសមាសេ ឧប្បន្នំ, អត្ថតេ កថិនេ សត្តមាសេ ឧប្បន្នំ, កាលេបិ អាទិស្ស ទិន្នំ, ឯតំ អកាលចីវរំ នាម.

ឧប្បជ្ជេយ្យាតិ ឧប្បជ្ជេយ្យ សង្ឃតោ វា គណតោ វា ញាតិតោ វា មិត្តតោ វា បំសុកូលំ វា អត្តនោ វា ធនេន.

អាកង្ខមានេនាតិ ឥច្ឆមានេន បដិគ្គហេតព្ពំ.

បដិគ្គហេត្វា ខិប្បមេវ ការេតព្ពន្តិ ទសាហា ការេតព្ពំ.

នោ ចស្ស បារិបូរីតិ កយិរមានំ នប្បហោតិ.

មាសបរមំ តេន ភិក្ខុនា តំ ចីវរំ និក្ខិបិតព្ពន្តិ មាសបរមតា និក្ខិបិតព្ពំ.

ឩនស្ស បារិបូរិយាតិ ឩនស្ស បារិបូរត្ថាយ.

សតិយា បច្ចាសាយាតិ បច្ចាសា ហោតិ សង្ឃតោ វា គណតោ វា ញាតិតោ វា មិត្តតោ វា បំសុកូលំ វា អត្តនោ វា ធនេន.

តតោ ចេ ឧត្តរិ និក្ខិបេយ្យ សតិយាបិ បច្ចាសាយាតិ តទហុប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, ទសាហា ការេតព្ពំ. ទ្វីហុប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, ទសាហា ការេតព្ពំ. តីហុប្បន្នេ មូលចីវរេ…បេ… ចតូហុប្បន្នេ… បញ្ចាហុប្បន្នេ… ឆាហុប្បន្នេ… សត្តាហុប្បន្នេ… អដ្ឋាហុប្បន្នេ … នវាហុប្បន្នេ… ទសាហុប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, ទសាហា ការេតព្ពំ. ឯកាទសេ ឧប្បន្នេ…បេ… ទ្វាទសេ ឧប្បន្នេ… តេរសេ ឧប្បន្នេ… ចុទ្ទសេ ឧប្បន្នេ… បន្នរសេ ឧប្បន្នេ… សោឡសេ ឧប្បន្នេ… សត្តរសេ ឧប្បន្នេ… អដ្ឋារសេ ឧប្បន្នេ… ឯកូនវីសេ ឧប្បន្នេ… វីសេ ឧប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, ទសាហា ការេតព្ពំ. ឯកវីសេ ឧប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, នវាហា ការេតព្ពំ. ទ្វាវីសេ ឧប្បន្នេ…បេ… តេវីសេ ឧប្បន្នេ… ចតុវីសេ ឧប្បន្នេ… បញ្ចវីសេ ឧប្បន្នេ… ឆព្ពីសេ ឧប្បន្នេ… សត្តវីសេ ឧប្បន្នេ… អដ្ឋវីសេ ឧប្បន្នេ… ឯកូនតិំសេ ឧប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, ឯកាហំ ការេតព្ពំ… តិំសេ ឧប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, តទហេវ អធិដ្ឋាតព្ពំ វិកប្បេតព្ពំ វិស្សជ្ជេតព្ពំ. នោ ចេ អធិដ្ឋេយ្យ វា វិកប្បេយ្យ វា វិស្សជ្ជេយ្យ វា, ឯកតិំសេ អរុណុគ្គមនេ និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… ឥទំ មេ, ភន្តេ, អកាលចីវរំ មាសាតិក្កន្តំ និស្សគ្គិយំ, ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អាយស្មតោ ទម្មីតិ.

វិសភាគេ ឧប្បន្នេ មូលចីវរេ បច្ចាសាចីវរំ ឧប្បជ្ជតិ, រត្តិយោ ច សេសា ហោន្តិ, ន អកាមា ការេតព្ពំ.

៥០១. មាសាតិក្កន្តេ អតិក្កន្តសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. មាសាតិក្កន្តេ វេមតិកោ និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. មាសាតិក្កន្តេ អនតិក្កន្តសញ្ញី និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អនធិដ្ឋិតេ អធិដ្ឋិតសញ្ញី…បេ… អវិកប្បិតេ វិកប្បិតសញ្ញី… អវិស្សជ្ជិតេ វិស្សជ្ជិតសញ្ញី… អនដ្ឋេ នដ្ឋសញ្ញី… អវិនដ្ឋេ វិនដ្ឋសញ្ញី… អទឌ្ឍេ ទឌ្ឍសញ្ញី… អវិលុត្តេ វិលុត្តសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

និស្សគ្គិយំ ចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. មាសានតិក្កន្តេ អតិក្កន្តសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. មាសានតិក្កន្តេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. មាសានតិក្កន្តេ អនតិក្កន្តសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៥០២. អនាបត្តិ អន្តោមាសេ អធិដ្ឋេតិ, វិកប្បេតិ, វិស្សជ្ជេតិ, នស្សតិ, វិនស្សតិ, ឌយ្ហតិ, អច្ឆិន្ទិត្វា គណ្ហន្តិ, វិស្សាសំ គណ្ហន្តិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

តតិយកថិនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ.