២. ឩនបញ្ចពន្ធនសិក្ខាបទំ

៦០៩. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សក្កេសុ វិហរតិ កបិលវត្ថុស្មិំ និគ្រោធារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរេន កុម្ភការេន ភិក្ខូ បវារិតា ហោន្តិ – ‘‘យេសំ អយ្យានំ បត្តេន អត្ថោ អហំ បត្តេនា’’តិ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេន្តិ. យេសំ ខុទ្ទកា បត្តា តេ មហន្តេ បត្តេ វិញ្ញាបេន្តិ. យេសំ មហន្តា បត្តា តេ ខុទ្ទកេ បត្តេ វិញ្ញាបេន្តិ. អថ ខោ សោ កុម្ភការោ ភិក្ខូនំ ពហូ បត្តេ ករោន្តោ ន សក្កោតិ អញ្ញំ វិក្កាយិកំ ភណ្ឌំ កាតុំ, អត្តនាបិ ន យាបេតិ, បុត្តទារាបិស្ស កិលមន្តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សន្តិ! អយំ ឥមេសំ ពហូ បត្តេ ករោន្តោ ន សក្កោតិ អញ្ញំ វិក្កាយិកំ ភណ្ឌំ កាតុំ, អត្តនាបិ ន យាបេតិ, បុត្តទារាបិស្ស កិលមន្តី’’តិ.

អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ តេ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… វិគរហិត្វា ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘ន, ភិក្ខវេ, បត្តោ វិញ្ញាបេតព្ពោ. យោ វិញ្ញាបេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

៦១០. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរស្ស ភិក្ខុនោ បត្តោ ភិន្នោ ហោតិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ – ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្តំ បត្តំ វិញ្ញាបេតុ’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តោ ន វិញ្ញាបេតិ. ហត្ថេសុ បិណ្ឌាយ ចរតិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ហត្ថេសុ បិណ្ឌាយ ចរិស្សន្តិ, សេយ្យថាបិ តិត្ថិយា’’តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, នដ្ឋបត្តស្ស វា ភិន្នបត្តស្ស វា បត្តំ វិញ្ញាបេតុ’’ន្តិ.

៦១១. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ – ‘‘ភគវតា អនុញ្ញាតំ នដ្ឋបត្តស្ស វា ភិន្នបត្តស្ស វា បត្តំ វិញ្ញាបេតុ’’ន្តិ អប្បមត្តកេនបិ ភិន្នេន អប្បមត្តកេនបិ ខណ្ឌេន វិលិខិតមត្តេនបិ ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេន្តិ. អថ ខោ សោ កុម្ភការោ ភិក្ខូនំ តថេវ ពហូ បត្តេ ករោន្តោ ន សក្កោតិ អញ្ញំ វិក្កាយិកំ ភណ្ឌំ កាតុំ, អត្តនាបិ ន យាបេតិ, បុត្តទារាបិស្ស កិលមន្តិ. មនុស្សា តថេវ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា ន មត្តំ ជានិត្វា ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សន្តិ! អយំ ឥមេសំ ពហូ បត្តេ ករោន្តោ ន សក្កោតិ អញ្ញំ វិក្កាយិកំ ភណ្ឌំ កាតុំ, អត្តនាបិ ន យាបេតិ, បុត្តទារាបិស្ស កិលមន្តី’’តិ.

អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អប្បមត្តកេនបិ ភិន្នេន អប្បមត្តកេនបិ ខណ្ឌេន វិលិខិតមត្តេនបិ ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, អប្បមត្តកេនបិ ភិន្នេន អប្បមត្តកេនបិ ខណ្ឌេន វិលិខិតមត្តេនបិ ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, អប្បមត្តកេនបិ ភិន្នេន អប្បមត្តកេនបិ ខណ្ឌេន វិលិខិតមត្តេនបិ ពហូ បត្តេ វិញ្ញាបេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៦១២. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ឩនបញ្ចពន្ធនេន បត្តេន អញ្ញំ នវំ បត្តំ ចេតាបេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. តេន ភិក្ខុនា សោ បត្តោ ភិក្ខុបរិសាយ និស្សជ្ជិតព្ពោ. យោ ច តស្សា ភិក្ខុបរិសាយ បត្តបរិយន្តោ សោ តស្ស ភិក្ខុនោ បទាតព្ពោ – ‘អយំ តេ, ភិក្ខុ, បត្តោ យាវ ភេទនាយ ធារេតព្ពោ’តិ. អយំ តត្ថ សាមីចី’’តិ.

៦១៣. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

ឩនបញ្ចពន្ធនោ នាម បត្តោ អពន្ធនោ វា ឯកពន្ធនោ វា ទ្វិពន្ធនោ វា តិពន្ធនោ វា ចតុពន្ធនោ វា. អពន្ធនោកាសោ នាម បត្តោ យស្ស ទ្វង្គុលា រាជិ ន ហោតិ. ពន្ធនោកាសោ នាម បត្តោ យស្ស ទ្វង្គុលា រាជិ ហោតិ. នវោ នាម បត្តោ វិញ្ញត្តិំ ឧបាទាយ វុច្ចតិ.

ចេតាបេយ្យាតិ វិញ្ញាបេតិ, បយោគេ ទុក្កដំ. បដិលាភេន និស្សគ្គិយោ ហោតិ. សង្ឃមជ្ឈេ និស្សជ្ជិតព្ពោ. សព្ពេហេវ អធិដ្ឋិតបត្តំ គហេត្វា សន្និបតិតព្ពំ. ន លាមកោ បត្តោ អធិដ្ឋាតព្ពោ – ‘‘មហគ្ឃំ បត្តំ គហេស្សាមី’’តិ. សចេ លាមកំ បត្តំ អធិដ្ឋេតិ – ‘‘មហគ្ឃំ បត្តំ គហេស្សាមី’’តិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពោ. តេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘អយំ មេ, ភន្តេ, បត្តោ ឩនបញ្ចពន្ធនេន បត្តេន ចេតាបិតោ និស្សគ្គិយោ. ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមី’’តិ. និស្សជ្ជិត្វា អាបត្តិ ទេសេតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន អាបត្តិ បដិគ្គហេតព្ពា. បញ្ចហង្គេហិ សមន្នាគតោ ភិក្ខុ បត្តគ្គាហាបកោ សម្មន្និតព្ពោ – យោ ន ឆន្ទាគតិំ គច្ឆេយ្យ, ន ទោសាគតិំ គច្ឆេយ្យ, ន មោហាគតិំ គច្ឆេយ្យ, ន ភយាគតិំ គច្ឆេយ្យ, គាហិតាគាហិតញ្ច ជានេយ្យ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, សម្មន្និតព្ពោ. បឋមំ ភិក្ខុ យាចិតព្ពោ. យាចិត្វា ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –

៦១៤. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ បត្តគ្គាហាបកំ សម្មន្នេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.

‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមំ ភិក្ខុំ បត្តគ្គាហាបកំ សម្មន្នតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ បត្តគ្គាហាបកស្ស សម្មុតិ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.

‘‘សម្មតោ សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ បត្តគ្គាហាបកោ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.

៦១៥. តេន សម្មតេន ភិក្ខុនា បត្តោ គាហេតព្ពោ. ថេរោ វត្តព្ពោ – ‘‘គណ្ហាតុ, ភន្តេ, ថេរោ បត្ត’’ន្តិ. សចេ ថេរោ គណ្ហាតិ, ថេរស្ស បត្តោ ទុតិយស្ស គាហេតព្ពោ. ន ច តស្ស អនុទ្ទយតាយ ន គហេតព្ពោ. យោ ន គណ្ហេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អបត្តកស្ស ន គាហេតព្ពោ. ឯតេនេវ ឧបាយេន យាវ សង្ឃនវកា គាហេតព្ពា. យោ ច តស្សា ភិក្ខុបរិសាយ បត្តបរិយន្តោ, សោ តស្ស ភិក្ខុនោ បទាតព្ពោ – ‘‘អយំ តេ, ភិក្ខុ, បត្តោ យាវ ភេទនាយ ធារេតព្ពោ’’តិ.

តេន ភិក្ខុនា សោ បត្តោ ន អទេសេ និក្ខិបិតព្ពោ, ន អភោគេន ភុញ្ជិតព្ពោ, ន វិស្សជ្ជេតព្ពោ – ‘‘កថាយំ បត្តោ នស្សេយ្យ វា វិនស្សេយ្យ វា ភិជ្ជេយ្យ វា’’តិ? សចេ អទេសេ វា និក្ខិបតិ អភោគេន វា ភុញ្ជតិ វិស្សជ្ជេតិ វា, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស.

អយំ តត្ថ សាមីចីតិ អយំ តត្ថ អនុធម្មតា.

៦១៦. អពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនេន បត្តេន ឯកពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនេន បត្តេន ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនេន បត្តេន តិពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនេន បត្តេន ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ឯកពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ឯកពន្ធនេន បត្តេន ឯកពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ឯកពន្ធនេន បត្តេន ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ឯកពន្ធនេន បត្តេន តិពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ឯកពន្ធនេន បត្តេន ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ទ្វិពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ទ្វិពន្ធនេន បត្តេន ឯកពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ… តិពន្ធនំ បត្តំ… ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

តិពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ… តិពន្ធនំ បត្តំ… ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ចតុពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនំ បត្តំ… ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ… តិពន្ធនំ បត្តំ… ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

អពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនេន បត្តេន ឯកពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ទ្វិពន្ធនោកាសំ បត្តំ … តិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ឯកពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ទ្វិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… តិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ទ្វិពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

តិពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ចតុពន្ធនេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ទ្វិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… តិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

អពន្ធនោកាសេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អពន្ធនោកាសេន បត្តេន ឯកពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ… តិពន្ធនំ បត្តំ… ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ចតុពន្ធនោកាសេន បត្តេន អពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ចតុពន្ធនោកាសេន បត្តេន ឯកពន្ធនំ បត្តំ…បេ… ទ្វិពន្ធនំ បត្តំ… តិពន្ធនំ បត្តំ… ចតុពន្ធនំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

អពន្ធនោកាសេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ទ្វិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… តិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

ចតុពន្ធនោកាសេន បត្តេន អពន្ធនោកាសំ បត្តំ…បេ… ឯកពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ទ្វិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… តិពន្ធនោកាសំ បត្តំ… ចតុពន្ធនោកាសំ បត្តំ ចេតាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

៦១៧. អនាបត្តិ នដ្ឋបត្តស្ស, ភិន្នបត្តស្ស, ញាតកានំ បវារិតានំ, អញ្ញស្សត្ថាយ, អត្តនោ ធនេន, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ឩនបញ្ចពន្ធនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ.