១. បឋមកថិនសិក្ខាបទំ

ឥមេ ខោ បនាយស្មន្តោ តិំស និស្សគ្គិយា បាចិត្តិយា

ធម្មា ឧទ្ទេសំ អាគច្ឆន្តិ.

៤៥៩. តេនេ សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា វេសាលិយំ វិហរតិ គោតមកេ ចេតិយេ. តេន ខោ បន សមយេន ភគវតា ភិក្ខូនំ តិចីវរំ អនុញ្ញាតំ ហោតិ. ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ – ‘‘ភគវតា តិចីវរំ អនុញ្ញាត’’ន្តិ អញ្ញេនេវ តិចីវរេន គាមំ បវិសន្តិ, អញ្ញេន តិចីវរេន អារាមេ អច្ឆន្តិ, អញ្ញេន តិចីវរេន នហានំ ឱតរន្តិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ អតិរេកចីវរំ ធារេស្សន្តី’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ ឆព្ពគ្គិយេ ភិក្ខូ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ តុម្ហេ, ភិក្ខវេ, អតិរេកចីវរំ ធារេថា’’តិ? ‘‘សច្ចំ ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តុម្ហេ, មោឃបុរិសា, អតិរេកចីវរំ ធារេស្សថ! នេតំ, មោឃបុរិសា, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៤៦០. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ អតិរេកចីវរំ ធារេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៤៦១. [មហាវ. ៣៤៧] តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មតោ អានន្ទស្ស អតិរេកចីវរំ ឧប្បន្នំ ហោតិ. អាយស្មា ច អានន្ទោ តំ ចីវរំ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ទាតុកាមោ ហោតិ. អាយស្មា ច សារិបុត្តោ សាកេតេ វិហរតិ. អថ ខោ អាយស្មតោ អានន្ទស្ស ឯតទហោសិ – ‘‘ភគវតា សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ – ‘ន អតិរេកចីវរំ ធារេតព្ព’ន្តិ. ឥទញ្ច មេ អតិរេកចីវរំ ឧប្បន្នំ. អហញ្ចិមំ ចីវរំ អាយស្មតោ សារិបុត្តស្ស ទាតុកាមោ. អាយស្មា ច សារិបុត្តោ សាកេតេ វិហរតិ. កថំ នុ ខោ មយា បដិបជ្ជិតព្ព’’ន្តិ? អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ‘‘កីវចិរំ បនានន្ទ, សារិបុត្តោ អាគច្ឆិស្សតី’’តិ? ‘‘នវមំ វា, ភគវា, ទិវសំ ទសមំ វា’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, ទសាហបរមំ អតិរេកចីវរំ ធារេតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៤៦២. ‘‘និដ្ឋិតចីវរស្មិំ ភិក្ខុនា ឧព្ភតស្មិំ កថិនេ ទសាហបរមំ អតិរេកចីវរំ ធារេតព្ពំ. តំ អតិក្កាមយតោ និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៤៦៣. និដ្ឋិតចីវរស្មិន្តិ ភិក្ខុនោ ចីវរំ កតំ វា ហោតិ នដ្ឋំ វា វិនដ្ឋំ វា ទឌ្ឍំ វា ចីវរាសា វា ឧបច្ឆិន្នា.

ឧព្ភតស្មិំ កថិនេតិ អដ្ឋន្នំ មាតិកានំ អញ្ញតរាយ មាតិកាយ ឧព្ភតំ ហោតិ, សង្ឃេន វា អន្តរា ឧព្ភតំ ហោតិ.

ទសាហបរមន្តិ ទសាហបរមតា ធារេតព្ពំ.

អតិរេកចីវរំ នាម អនធិដ្ឋិតំ អវិកប្បិតំ.

ចីវរំ នាម ឆន្នំ ចីវរានំ អញ្ញតរំ ចីវរំ, វិកប្បនុបគំ បច្ឆិមំ.

តំ អតិក្កាមយតោ និស្សគ្គិយំ ហោតី [ហោតីតិ ឥទំ បទំ សព្ពបោត្ថកេសុ អត្ថិ, សិក្ខាបទេ បន នត្ថិ, ឯវមុបរិបិ] តិ ឯកាទសេ អរុណុគ្គមនេ និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ. តេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘ឥទំ មេ, ភន្តេ, ចីវរំ ទសាហាតិក្កន្តំ និស្សគ្គិយំ, ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមី’’តិ. និស្សជ្ជិត្វា អាបត្តិ ទេសេតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន អាបត្តិ បដិគ្គហេតព្ពា. និស្សដ្ឋចីវរំ ទាតព្ពំ.

៤៦៤. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. ឥទំ ចីវរំ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ និស្សគ្គិយំ សង្ឃស្ស និស្សដ្ឋំ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥមំ ចីវរំ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ ទទេយ្យា’’តិ.

៤៦៥. តេន ភិក្ខុនា សម្ពហុលេ ភិក្ខូ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្សុ វចនីយា – ‘‘ឥទំ មេ, ភន្តេ, ចីវរំ ទសាហាតិក្កន្តំ និស្សគ្គិយំ. ឥមាហំ អាយស្មន្តានំ និស្សជ្ជាមី’’តិ. និស្សជ្ជិត្វា អាបត្តិ ទេសេតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន អាបត្តិ បដិគ្គហេតព្ពា. និស្សដ្ឋចីវរំ ទាតព្ពំ.

៤៦៦. ‘‘សុណន្តុ មេ អាយស្មន្តា. ឥទំ ចីវរំ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ និស្សគ្គិយំ អាយស្មន្តានំ និស្សដ្ឋំ. យទាយស្មន្តានំ បត្តកល្លំ, អាយស្មន្តា ឥមំ ចីវរំ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ ទទេយ្យុ’’ន្តិ.

៤៦៧. តេន ភិក្ខុនា ឯកំ ភិក្ខុំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘‘ឥទំ មេ, អាវុសោ, ចីវរំ ទសាហាតិក្កន្តំ និស្សគ្គិយំ. ឥមាហំ អាយស្មតោ និស្សជ្ជាមី’’តិ. និស្សជ្ជិត្វា អាបត្តិ ទេសេតព្ពា. តេន ភិក្ខុនា អាបត្តិ បដិគ្គហេតព្ពា. និស្សដ្ឋចីវរំ ទាតព្ពំ – ‘‘ឥមំ ចីវរំ អាយស្មតោ ទម្មី’’តិ.

៤៦៨. ទសាហាតិក្កន្តេ អតិក្កន្តសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ទសាហាតិក្កន្តេ វេមតិកោ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. ទសាហាតិក្កន្តេ អនតិក្កន្តសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អនធិដ្ឋិតេ អធិដ្ឋិតសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អវិកប្បិតេ វិកប្បិតសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អវិស្សជ្ជិតេ វិស្សជ្ជិតសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អនដ្ឋេ នដ្ឋសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អវិនដ្ឋេ វិនដ្ឋសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អទឌ្ឍេ ទឌ្ឍសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អវិលុត្តេ វិលុត្តសញ្ញី, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.

និស្សគ្គិយំ ចីវរំ អនិស្សជ្ជិត្វា បរិភុញ្ជតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ទសាហានតិក្កន្តេ អតិក្កន្តសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ទសាហានតិក្កន្តេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ទសាហានតិក្កន្តេ អនតិក្កន្តសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៤៦៩. អនាបត្តិ អន្តោទសាហំ អធិដ្ឋេតិ, វិកប្បេតិ, វិស្សជ្ជេតិ, នស្សតិ, វិនស្សតិ, ឌយ្ហតិ, អច្ឆិន្ទិត្វា គណ្ហន្តិ, វិស្សាសំ គណ្ហន្តិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

៤៧០. តេន ខោ បន សមយេន ឆព្ពគ្គិយា ភិក្ខូ និស្សដ្ឋចីវរំ ន ទេន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. ‘‘ន, ភិក្ខវេ, និស្សដ្ឋចីវរំ ន ទាតព្ពំ. យោ ន ទទេយ្យ, អាបត្តិ ទុក្កដស្សា’’តិ.

កថិនសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ បឋមំ.