៤. ឆព្ពស្សសិក្ខាបទំ
៥៥៧. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេន្តិ. តេ យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរន្តិ – ‘‘ឯឡកលោមានិ ទេថ. ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’’តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម សមណា សក្យបុត្តិយា អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេស្សន្តិ, យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរិស្សន្តិ – ‘ឯឡកលោមានិ ទេថ, ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’’’តិ! អម្ហាកំ បន សកិំ កតានិ សន្ថតានិ បញ្ចបិ ឆបិ វស្សានិ ហោន្តិ, យេសំ នោ ទារកា ឧហទន្តិបិ ឧម្មិហន្តិបិ ឧន្ទូរេហិបិ ខជ្ជន្តិ. ឥមេ បន សមណា សក្យបុត្តិយា អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេន្តិ, យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរន្តិ – ‘‘ឯឡកលោមានិ ទេថ, ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’’តិ!
អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេស្សន្តិ, យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរិស្សន្តិ – ‘ឯឡកលោមានិ ទេថ, ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’’’តិ! អថ ខោ តេ ភិក្ខូ តេ អនេកបរិយាយេន វិគរហិត្វា ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេន្តិ, យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរន្តិ – ‘ឯឡកលោមានិ ទេថ, ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា អនុវស្សំ សន្ថតំ ការាបេស្សន្តិ, យាចនពហុលា វិញ្ញត្តិពហុលា វិហរិស្សន្តិ – ‘ឯឡកលោមានិ ទេថ, ឯឡកលោមេហិ អត្ថោ’តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
៥៥៨. ‘‘នវំ បន ភិក្ខុនា សន្ថតំ ការាបេត្វា ឆព្ពស្សានិ ធារេតព្ពំ. ឱរេន ចេ ឆន្នំ វស្សានំ តំ សន្ថតំ វិស្សជ្ជេត្វា វា អវិស្សជ្ជេត្វា វា អញ្ញំ នវំ សន្ថតំ ការាបេយ្យ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.
៥៥៩. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ភិក្ខុ កោសម្ពិយំ គិលានោ ហោតិ. ញាតកា តស្ស ភិក្ខុនោ សន្តិកេ ទូតំ បាហេសុំ – ‘‘អាគច្ឆតុ, ភទន្តោ មយំ ឧបដ្ឋហិស្សាមា’’តិ. ភិក្ខូបិ ឯវមាហំសុ – ‘‘គច្ឆាវុសោ, ញាតកា តំ ឧបដ្ឋហិស្សន្តី’’តិ. សោ ឯវមាហ – ‘‘ភគវតា, អាវុសោ, សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ – ‘នវំ បន ភិក្ខុនា សន្ថតំ ការាបេត្វា ឆព្ពស្សានិ ធារេតព្ព’ន្តិ. អហញ្ចម្ហិ គិលានោ, ន សក្កោមិ សន្ថតំ អាទាយ បក្កមិតុំ. មយ្ហញ្ច វិនា សន្ថតា ន ផាសុ ហោតិ. នាហំ គមិស្សាមី’’តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានស្ស ភិក្ខុនោ សន្ថតសម្មុតិំ ទាតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ទាតព្ពា. តេន គិលានេន ភិក្ខុនា សង្ឃំ ឧបសង្កមិត្វា ឯកំសំ ឧត្តរាសង្គំ ករិត្វា វុឌ្ឍានំ ភិក្ខូនំ បាទេ វន្ទិត្វា ឧក្កុដិកំ និសីទិត្វា អញ្ជលិំ បគ្គហេត្វា ឯវមស្ស វចនីយោ – ‘អហំ, ភន្តេ, គិលានោ. ន សក្កោមិ សន្ថតំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោហំ, ភន្តេ, សង្ឃំ សន្ថតសម្មុតិំ យាចាមី’តិ. ទុតិយម្បិ យាចិតព្ពា. តតិយម្បិ យាចិតព្ពា. ព្យត្តេន ភិក្ខុនា បដិពលេន សង្ឃោ ញាបេតព្ពោ –
៥៦០. ‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ គិលានោ. ន សក្កោតិ សន្ថតំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោ សង្ឃំ សន្ថតសម្មុតិំ យាចតិ. យទិ សង្ឃស្ស បត្តកល្លំ, សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ សន្ថតសម្មុតិំ ទទេយ្យ. ឯសា ញត្តិ.
‘‘សុណាតុ មេ, ភន្តេ, សង្ឃោ. អយំ ឥត្ថន្នាមោ ភិក្ខុ គិលានោ. ន សក្កោតិ សន្ថតំ អាទាយ បក្កមិតុំ. សោ សង្ឃំ សន្ថតសម្មុតិំ យាចតិ. សង្ឃោ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ សន្ថតសម្មុតិំ ទេតិ. យស្សាយស្មតោ ខមតិ ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ សន្ថតសម្មុតិយា ទានំ, សោ តុណ្ហស្ស; យស្ស នក្ខមតិ, សោ ភាសេយ្យ.
‘‘ទិន្នា សង្ឃេន ឥត្ថន្នាមស្ស ភិក្ខុនោ សន្ថតសម្មុតិ. ខមតិ សង្ឃស្ស, តស្មា តុណ្ហី, ឯវមេតំ ធារយាមី’’តិ.
ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –
៥៦១. ‘‘នវំ បន ភិក្ខុនា សន្ថតំ ការាបេត្វា ឆព្ពស្សានិ ធារេតព្ពំ. ឱរេន ចេ ឆន្នំ វស្សានំ តំ សន្ថតំ វិស្សជ្ជេត្វា វា អវិស្សជ្ជេត្វា វា អញ្ញំ នវំ សន្ថតំ ការាបេយ្យ, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយ’’ន្តិ.
៥៦២. នវំ នាម ករណំ ឧបាទាយ វុច្ចតិ.
សន្ថតំ នាម សន្ថរិត្វា កតំ ហោតិ អវាយិមំ.
ការាបេត្វាតិ ករិត្វា វា ការាបេត្វា វា.
ឆព្ពស្សានិ ធារេតព្ពន្តិ ឆព្ពស្សបរមតា ធារេតព្ពំ.
ឱរេន ចេ ឆន្នំ វស្សានន្តិ ឩនកឆព្ពស្សានិ.
តំ សន្ថតំ វិស្សជ្ជេត្វាតិ អញ្ញេសំ ទត្វា.
អវិស្សជ្ជេត្វាតិ ន កស្សចិ ទត្វា.
អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយាតិ ឋបេត្វា ភិក្ខុសម្មុតិំ អញ្ញំ នវំ សន្ថតំ ករោតិ វា ការាបេតិ វា, បយោគេ ទុក្កដំ. បដិលាភេន និស្សគ្គិយំ ហោតិ. និស្សជ្ជិតព្ពំ សង្ឃស្ស វា គណស្ស វា បុគ្គលស្ស វា. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, និស្សជ្ជិតព្ពំ…បេ… ឥទំ មេ, ភន្តេ, សន្ថតំ ឩនកឆព្ពស្សានិ ការាបិតំ, អញ្ញត្រ ភិក្ខុសម្មុតិយា, និស្សគ្គិយំ. ឥមាហំ សង្ឃស្ស និស្សជ្ជាមីតិ…បេ… ទទេយ្យាតិ…បេ… ទទេយ្យុន្តិ…បេ… អាយស្មតោ ទម្មីតិ.
៥៦៣. អត្តនា វិប្បកតំ អត្តនា បរិយោសាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. អត្តនា វិប្បកតំ បរេហិ បរិយោសាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. បរេហិ វិប្បកតំ អត្តនា បរិយោសាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ. បរេហិ វិប្បកតំ បរេហិ បរិយោសាបេតិ, និស្សគ្គិយំ បាចិត្តិយំ.
៥៦៤. អនាបត្តិ ឆព្ពស្សានិ ករោតិ, អតិរេកឆព្ពស្សានិ ករោតិ, អញ្ញស្សត្ថាយ ករោតិ វា ការាបេតិ វា, អញ្ញេន កតំ បដិលភិត្វា បរិភុញ្ជតិ, វិតានំ វា ភូមត្ថរណំ វា សាណិបាការំ វា ភិសិំ វា ពិព្ពោហនំ វា ករោតិ, ភិក្ខុសម្មុតិយា, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.
ឆព្ពស្សសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ចតុត្ថំ.