៦. ជោតិកសិក្ខាបទំ

៣៥០. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា ភគ្គេសុ វិហរតិ សុំសុមារគិរេ [សុំសុមារគិរេ (សី. ស្យា.) សំសុមារគិរេ (ក.)] ភេសកឡាវនេ មិគទាយេ. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ ហេមន្តិកេ កាលេ អញ្ញតរំ មហន្តំ សុសិរកដ្ឋំ ជោតិំ សមាទហិត្វា វិសិព្ពេសុំ. តស្មិញ្ច សុសិរេ កណ្ហសប្បោ អគ្គិនា សន្តត្តោ និក្ខមិត្វា ភិក្ខូ បរិបាតេសិ. ភិក្ខូ តហំ តហំ ឧបធាវិំសុ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ ជោតិំ សមាទហិត្វា វិសិព្ពេស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ជោតិំ សមាទហិត្វា វិសិព្ពេន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ជោតិំ សមាទហិត្វា វិសិព្ពេស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘យោ បន ភិក្ខុ វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហេយ្យ វា សមាទហាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៣៥១. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ គិលានា ហោន្តិ. គិលានបុច្ឆកា ភិក្ខូ គិលានេ ភិក្ខូ ឯតទវោចុំ – ‘‘កច្ចាវុសោ, ខមនីយំ, កច្ចិ យាបនីយ’’ន្តិ? ‘‘បុព្ពេ មយំ, អាវុសោ, ជោតិំ សមាទហិត្វា វិសិព្ពេម; តេន នោ ផាសុ ហោតិ. ឥទានិ បន ‘‘ភគវតា បដិក្ខិត្ត’’ន្តិ កុក្កុច្ចាយន្តា ន វិសិព្ពេម, តេន នោ ន ផាសុ ហោតី’’តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, គិលានេន ភិក្ខុនា ជោតិំ សមាទហិត្វា វា សមាទហាបេត្វា វា វិសិព្ពេតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘យោ បន ភិក្ខុ អគិលានោ វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហេយ្យ វា សមាទហាបេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

៣៥២. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ បទីបេបិ ជោតិកេបិ ជន្តាឃរេបិ កុក្កុច្ចាយន្តិ. ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសុំ…បេ… អនុជានាមិ, ភិក្ខវេ, តថារូបប្បច្ចយា ជោតិំ សមាទហិតុំ សមាទហាបេតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

៣៥៣. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ អគិលានោ វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហេយ្យ វា សមាទហាបេយ្យ វា, អញ្ញត្រ តថារូបប្បច្ចយា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

៣៥៤. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

អគិលានោ នាម យស្ស វិនា អគ្គិនា ផាសុ ហោតិ.

គិលានោ នាម យស្ស វិនា អគ្គិនា ន ផាសុ ហោតិ.

វិសិព្ពនាបេក្ខោតិ តប្បិតុកាមោ.

ជោតិ នាម អគ្គិ វុច្ចតិ.

សមាទហេយ្យាតិ សយំ សមាទហតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

សមាទហាបេយ្យាតិ អញ្ញំ អាណាបេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. សកិំ អាណត្តោ ពហុកម្បិ សមាទហតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

អញ្ញត្រ តថា រូបប្បច្ចយាតិ ឋបេត្វា តថារូបប្បច្ចយំ.

៣៥៥. អគិលានោ អគិលានសញ្ញី វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហតិ វា សមាទហាបេតិ វា, អញ្ញត្រ តថារូបប្បច្ចយា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អគិលានោ វេមតិកោ វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហតិ វា សមាទហាបេតិ វា, អញ្ញត្រ តថារូបប្បច្ចយា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អគិលានោ គិលានសញ្ញី វិសិព្ពនាបេក្ខោ ជោតិំ សមាទហតិ វា សមាទហាបេតិ វា, អញ្ញត្រ តថារូបប្បច្ចយា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

បដិលាតំ ឧក្ខិបតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. គិលានោ អគិលានសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. គិលានោ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. គិលានោ គិលានសញ្ញី, អនាបត្តិ.

៣៥៦. អនាបត្តិ គិលានស្ស, អញ្ញេន កតំ វិសិព្ពេតិ, វីតច្ចិតង្គារំ វិសិព្ពេតិ, បទីបេ ជោតិកេ ជន្តាឃរេ តថារូបប្បច្ចយា, អាបទាសុ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ជោតិកសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ.