៥. បឋមបវារណាសិក្ខាបទំ

២៣៦. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន អញ្ញតរោ ព្រាហ្មណោ ភិក្ខូ និមន្តេត្វា ភោជេសិ. ភិក្ខូ ភុត្តាវី បវារិតា ញាតិកុលានិ គន្ត្វា ឯកច្ចេ ភុញ្ជិំសុ ឯកច្ចេ បិណ្ឌបាតំ អាទាយ អគមំសុ. អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ បដិវិស្សកេ [បដិវិសកេ (យោជនា)] ឯតទវោច – ‘‘ភិក្ខូ មយា អយ្យា សន្តប្បិតា. ឯថ, តុម្ហេបិ សន្តប្បេស្សាមី’’តិ. តេ ឯវមាហំសុ – ‘‘កិំ ត្វំ, អយ្យោ [អយ្យ (ស្យា.)], អម្ហេ សន្តប្បេស្សសិ? យេបិ តយា និមន្តិតា តេបិ អម្ហាកំ ឃរានិ អាគន្ត្វា ឯកច្ចេ ភុញ្ជិំសុ ឯកច្ចេ បិណ្ឌបាតំ អាទាយ អគមំសូ’’តិ!

អថ ខោ សោ ព្រាហ្មណោ ឧជ្ឈាយតិ ខិយ្យតិ វិបាចេតិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភទន្តា អម្ហាកំ ឃរេ ភុញ្ជិត្វា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តិ! ន ចាហំ បដិពលោ យាវទត្ថំ ទាតុ’’ន្តិ! អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តស្ស ព្រាហ្មណស្ស ឧជ្ឈាយន្តស្ស ខិយ្យន្តស្ស វិបាចេន្តស្ស. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខូ ភុត្តាវី បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តី’’តិ…បេ… សច្ចំ កិរ, ភិក្ខវេ, ភិក្ខូ ភុត្តាវី បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជន្តីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម តេ, ភិក្ខវេ, មោឃបុរិសា ភុត្តាវី បវារិតា អញ្ញត្រ ភុញ្ជិស្សន្តិ! នេតំ, ភិក្ខវេ, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

‘‘យោ បន ភិក្ខុ ភុត្តាវី បវារិតោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

ឯវញ្ចិទំ ភគវតា ភិក្ខូនំ សិក្ខាបទំ បញ្ញត្តំ ហោតិ.

២៣៧. តេន ខោ បន សមយេន ភិក្ខូ គិលានានំ ភិក្ខូនំ បណីតេ បិណ្ឌបាតេ នីហរន្តិ. គិលានា ន ចិត្តរូបំ ភុញ្ជន្តិ. តានិ ភិក្ខូ ឆដ្ដេន្តិ. អស្សោសិ ខោ ភគវា ឧច្ចាសទ្ទំ មហាសទ្ទំ កាកោរវសទ្ទំ. សុត្វាន អាយស្មន្តំ អានន្ទំ អាមន្តេសិ – ‘‘កិំ នុ ខោ សោ, អានន្ទ, ឧច្ចាសទ្ទោ មហាសទ្ទោ កាកោរវសទ្ទោ’’តិ? អថ ខោ អាយស្មា អានន្ទោ ភគវតោ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. ‘‘ភុញ្ជេយ្យុំ បនានន្ទ, ភិក្ខូ គិលានាតិរិត្ត’’ន្តិ. ‘‘ន ភុញ្ជេយ្យុំ, ភគវា’’តិ. អថ ខោ ភគវា ឯតស្មិំ និទានេ ឯតស្មិំ បករណេ ធម្មិំ កថំ កត្វា ភិក្ខូ អាមន្តេសិ – ‘‘អនុជានាមិ ភិក្ខវេ, គិលានស្ស ច អគិលានស្ស ច អតិរិត្តំ ភុញ្ជិតុំ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, អតិរិត្តំ កាតព្ពំ – ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ. ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

២៣៨. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ភុត្តាវី បវារិតោ អនតិរិត្តំ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទេយ្យ វា ភុញ្ជេយ្យ វា, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

២៣៩. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

ភុត្តាវី នាម បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរំ ភោជនំ អន្តមសោ កុសគ្គេនបិ ភុត្តំ ហោតិ.

បវារិតោ នាម អសនំ បញ្ញាយតិ, ភោជនំ បញ្ញាយតិ, ហត្ថបាសេ ឋិតោ អភិហរតិ, បដិក្ខេបោ បញ្ញាយតិ.

អនតិរិត្តំ នាម អកប្បិយកតំ ហោតិ, អប្បដិគ្គហិតកតំ ហោតិ, អនុច្ចារិតកតំ ហោតិ, អហត្ថបាសេ កតំ ហោតិ, អភុត្តាវិនា កតំ ហោតិ, ភុត្តាវិនា បវារិតេន អាសនា វុដ្ឋិតេន កតំ ហោតិ, ‘‘អលមេតំ សព្ពន្តិ អវុត្តំ ហោតិ, ន គិលានាតិរិត្តំ ហោតិ’’ – ឯតំ អនតិរិត្តំ នាម.

អតិរិត្តំ នាម កប្បិយកតំ ហោតិ, បដិគ្គហិតកតំ ហោតិ, ឧច្ចារិតកតំ ហោតិ, ហត្ថបាសេ កតំ ហោតិ, ភុត្តាវិនា កតំ ហោតិ, ភុត្តាវិនា បវារិតេន អាសនា អវុដ្ឋិតេន កតំ ហោតិ, ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ វុត្តំ ហោតិ, គិលានាតិរិត្តំ ហោតិ – ឯតំ អតិរិត្តំ នាម.

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម.

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ.

‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

២៤០. អនតិរិត្តេ អនតិរិត្តសញ្ញី ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនតិរិត្តេ វេមតិកោ ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អនតិរិត្តេ អតិរិត្តសញ្ញី ខាទនីយំ វា ភោជនីយំ វា ខាទតិ វា ភុញ្ជតិ វា, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អតិរិត្តេ អនតិរិត្តសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អតិរិត្តេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អតិរិត្តេ អតិរិត្តសញ្ញី, អនាបត្តិ.

២៤១. អនាបត្តិ អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ភុញ្ជតិ, ‘‘អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អញ្ញស្សត្ថាយ ហរន្តោ គច្ឆតិ, គិលានស្ស សេសកំ ភុញ្ជតិ, យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

បឋមបវារណាសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ បញ្ចមំ.