៦. ទុតិយបវារណាសិក្ខាបទំ

២៤២. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ទ្វេ ភិក្ខូ កោសលេសុ ជនបទេ សាវត្ថិំ អទ្ធានមគ្គប្បដិបន្នា ហោន្តិ. ឯកោ ភិក្ខុ អនាចារំ អាចរតិ. ទុតិយោ ភិក្ខុ តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘មាវុសោ, ឯវរូបមកាសិ, នេតំ កប្បតី’’តិ. សោ តស្មិំ ឧបនន្ធិ. អថ ខោ តេ ភិក្ខូ សាវត្ថិំ អគមំសុ. តេន ខោ បន សមយេន សាវត្ថិយំ អញ្ញតរស្ស បូគស្ស សង្ឃភត្តំ ហោតិ. ទុតិយោ ភិក្ខុ ភុត្តាវី បវារិតោ ហោតិ. ឧបនទ្ធោ [ឧបនន្ធោ (ក.)] ភិក្ខុ ញាតិកុលំ គន្ត្វា បិណ្ឌបាតំ អាទាយ យេន សោ ភិក្ខុ តេនុបសង្កមិ; ឧបសង្កមិត្វា តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘ភុញ្ជាហិ, អាវុសោ’’តិ. ‘‘អលំ, អាវុសោ, បរិបុណ្ណោម្ហី’’តិ. ‘‘សុន្ទរោ, អាវុសោ, បិណ្ឌបាតោ, ភុញ្ជាហី’’តិ. អថ ខោ សោ ភិក្ខុ តេន ភិក្ខុនា និប្បីឡិយមានោ តំ បិណ្ឌបាតំ ភុញ្ជិ. ឧបនទ្ធោ ភិក្ខុ តំ ភិក្ខុំ ឯតទវោច – ‘‘ត្វម្បិ [ត្វំ ហិ (ស្យា.)] នាម, អាវុសោ, មំ វត្តព្ពំ មញ្ញសិ យំ ត្វំ ភុត្តាវី បវារិតោ អនតិរិត្តំ ភោជនំ ភុញ្ជសី’’តិ. ‘‘ននុ, អាវុសោ, អាចិក្ខិតព្ព’’ន្តិ. ‘‘ននុ, អាវុសោ, បុច្ឆិតព្ព’’ន្តិ.

អថ ខោ សោ ភិក្ខុ ភិក្ខូនំ ឯតមត្ថំ អារោចេសិ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម ភិក្ខុ ភិក្ខុំ ភុត្តាវិំ បវារិតំ អនតិរិត្តេន ភោជនេន អភិហដ្ឋុំ បវារេស្សតី’’ តិ…បេ… សច្ចំ កិរ ត្វំ, ភិក្ខុ, ភិក្ខុំ ភុត្តាវិំ បវារិតំ អនតិរិត្តេន ភោជនេន អភិហដ្ឋុំ បវារេសីតិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, មោឃបុរិស, ភិក្ខុំ ភុត្តាវិំ បវារិតំ អនតិរិត្តេន ភោជនេន អភិហដ្ឋុំ បវារេស្សសិ! នេតំ, មោឃបុរិស, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន ភិក្ខវេ ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

២៤៣. ‘‘យោ បន ភិក្ខុ ភិក្ខុំ ភុត្តាវិំ បវារិតំ អនតិរិត្តេន ខាទនីយេន វា ភោជនីយេន វា អភិហដ្ឋុំ បវារេយ្យ – ‘ហន្ទ, ភិក្ខុ, ខាទ វា ភុញ្ជ វា’តិ, ជានំ អាសាទនាបេក្ខោ, ភុត្តស្មិំ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

២៤៤. យោ បនាតិ យោ យាទិសោ…បេ… ភិក្ខូតិ…បេ… អយំ ឥមស្មិំ អត្ថេ អធិប្បេតោ ភិក្ខូតិ.

ភិក្ខុន្តិ អញ្ញំ ភិក្ខុំ.

ភុត្តាវី នាម បញ្ចន្នំ ភោជនានំ អញ្ញតរំ ភោជនំ, អន្តមសោ កុសគ្គេនបិ ភុត្តំ ហោតិ.

បវារិតោ នាម អសនំ បញ្ញាយតិ, ភោជនំ បញ្ញាយតិ, ហត្ថបាសេ ឋិតោ អភិហរតិ, បដិក្ខេបោ បញ្ញាយតិ.

អនតិរិត្តំ នាម អកប្បិយកតំ ហោតិ, អប្បដិគ្គហិតកតំ ហោតិ, អនុច្ចារិតកតំ ហោតិ, អហត្ថបាសេ កតំ ហោតិ, អភុត្តាវិនា កតំ ហោតិ, ភុត្តាវិនា បវារិតេន អាសនា វុដ្ឋិតេន កតំ ហោតិ, ‘‘អលមេតំ សព្ព’’ន្តិ អវុត្តំ ហោតិ, ន គិលានាតិរិត្តំ ហោតិ – ឯតំ អនតិរិត្តំ នាម.

ខាទនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ ឋបេត្វា អវសេសំ ខាទនីយំ នាម.

ភោជនីយំ នាម បញ្ច ភោជនានិ – ឱទនោ, កុម្មាសោ, សត្តុ, មច្ឆោ, មំសំ.

អភិហដ្ឋុំ បវារេយ្យាតិ យាវតកំ ឥច្ឆសិ តាវតកំ គណ្ហាហីតិ.

ជានាតិ នាម សាមំ វា ជានាតិ, អញ្ញេ វា តស្ស អារោចេន្តិ, សោ វា អារោចេតិ.

អាសាទនាបេក្ខោតិ ‘‘ឥមិនា ឥមំ ចោទេស្សាមិ សារេស្សាមិ បដិចោទេស្សាមិ បដិសារេស្សាមិ មង្កុ ករិស្សាមី’’តិ អភិហរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. តស្ស វចនេន ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. ភោជនបរិយោសានេ អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

២៤៥. បវារិតេ បវារិតសញ្ញី អនតិរិត្តេន ខាទនីយេន វា ភោជនីយេន វា អភិហដ្ឋុំ បវារេតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. បវារិតេ វេមតិកោ អនតិរិត្តេន ខាទនីយេន វា ភោជនីយេន វា អភិហដ្ឋុំ បវារេតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. បវារិតេ អប្បវារិតសញ្ញី អនតិរិត្តេន ខាទនីយេន វា ភោជនីយេន វា អភិហដ្ឋុំ បវារេតិ, អនាបត្តិ. យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ អាហារត្ថាយ អភិហរតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. តស្ស វចនេន ‘‘ខាទិស្សាមិ ភុញ្ជិស្សាមី’’តិ បដិគ្គណ្ហាតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អជ្ឈោហារេ អជ្ឈោហារេ អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អប្បវារិតេ បវារិតសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អប្បវារិតេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អប្បវារិតេ អប្បវារិតសញ្ញី, អនាបត្តិ.

២៤៦. អនាបត្តិ អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ទេតិ, ‘‘អតិរិត្តំ ការាបេត្វា ភុញ្ជាហី’’តិ ទេតិ, អញ្ញស្សត្ថាយ ហរន្តោ គច្ឆាហីតិ ទេតិ, គិលានស្ស សេសកំ ទេតិ, ‘‘យាមកាលិកំ សត្តាហកាលិកំ យាវជីវិកំ សតិ បច្ចយេ បរិភុញ្ជា’’តិ ទេតិ, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

ទុតិយបវារណាសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ឆដ្ឋំ.