២. អត្ថង្គតសិក្ខាបទំ

១៥៣. តេន សមយេន ពុទ្ធោ ភគវា សាវត្ថិយំ វិហរតិ ជេតវនេ អនាថបិណ្ឌិកស្ស អារាមេ. តេន ខោ បន សមយេន ថេរា ភិក្ខូ ភិក្ខុនិយោ ឱវទន្តិ បរិយាយេន. តេន ខោ បន សមយេន អាយស្មតោ ចូឡបន្ថកស្ស បរិយាយោ ហោតិ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិតុំ. ភិក្ខុនិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘ន ទានិ អជ្ជ ឱវាទោ ឥទ្ធោ ភវិស្សតិ, តញ្ញេវ ទានិ ឧទានំ អយ្យោ ចូឡបន្ថកោ បុនប្បុនំ ភណិស្សតី’’តិ. អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ យេនាយស្មា ចូឡបន្ថកោ តេនុបសង្កមិំសុ; ឧបសង្កមិត្វា អាយស្មន្តំ ចូឡបន្ថកំ អភិវាទេត្វា ឯកមន្តំ និសីទិំសុ. ឯកមន្តំ និសិន្នា ខោ តា ភិក្ខុនិយោ អាយស្មា ចូឡបន្ថកោ ឯតទវោច – ‘‘សមគ្គាត្ថ, ភគិនិយោ’’តិ? ‘‘សមគ្គាម្ហាយ្យា’’តិ. ‘‘វត្តន្តិ, ភគិនិយោ, អដ្ឋ គរុធម្មា’’តិ? ‘‘វត្តន្តាយ្យា’’តិ. ‘‘ឯសោ, ភគិនិយោ, ឱវាទោ’’តិ និយ្យាទេត្វា ឥមំ ឧទានំ បុនប្បុនំ អភាសិ –

[ឧទា. ៣៧] ‘‘អធិចេតសោ អប្បមជ្ជតោ, មុនិនោ មោនបថេសុ សិក្ខតោ;

សោកា ន ភវន្តិ តាទិនោ, ឧបសន្តស្ស សទា សតីមតោ’’តិ.

ភិក្ខុនិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘ននុ អវោចុម្ហា – ន ទានិ អជ្ជ ឱវាទោ ឥទ្ធោ ភវិស្សតិ, តញ្ញេវ ទានិ ឧទានំ អយ្យោ ចូឡបន្ថកោ បុនប្បុនំ ភណិស្សតី’’តិ! អស្សោសិ ខោ អាយស្មា ចូឡបន្ថកោ តាសំ ភិក្ខុនីនំ ឥមំ កថាសល្លាបំ. អថ ខោ អាយស្មា ចូឡបន្ថកោ វេហាសំ អព្ភុគ្គន្ត្វា អាកាសេ អន្តលិក្ខេ ចង្កមតិបិ តិដ្ឋតិបិ និសីទតិបិ សេយ្យម្បិ កប្បេតិ ធូមាយតិបិ បជ្ជលតិបិ អន្តរធាយតិបិ, តញ្ចេវ [តញ្ញេវ (ឥតិបិ)] ឧទានំ ភណតិ អញ្ញញ្ច ពហុំ ពុទ្ធវចនំ. ភិក្ខុនិយោ ឯវមាហំសុ – ‘‘អច្ឆរិយំ វត ភោ, អព្ភុតំ វត ភោ, ន វត នោ ឥតោ បុព្ពេ ឱវាទោ ឯវំ ឥទ្ធោ ភូតបុព្ពោ យថា អយ្យស្ស ចូឡបន្ថកស្សា’’តិ. អថ ខោ អាយស្មា ចូឡបន្ថកោ តា ភិក្ខុនិយោ យាវ សមន្ធការា ឱវទិត្វា ឧយ្យោជេសិ – គច្ឆថ ភគិនិយោតិ.

អថ ខោ តា ភិក្ខុនិយោ នគរទ្វារេ ថកិតេ ពហិនគរេ វសិត្វា កាលស្សេវ នគរំ បវិសន្តិ. មនុស្សា ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘អព្រហ្មចារិនិយោ ឥមា ភិក្ខុនិយោ; អារាមេ ភិក្ខូហិ សទ្ធិំ វសិត្វា ឥទានិ នគរំ បវិសន្តី’’តិ. អស្សោសុំ ខោ ភិក្ខូ តេសំ មនុស្សានំ ឧជ្ឈាយន្តានំ ខិយ្យន្តានំ វិបាចេន្តានំ. យេ តេ ភិក្ខូ អប្បិច្ឆា…បេ… តេ ឧជ្ឈាយន្តិ ខិយ្យន្តិ វិបាចេន្តិ – ‘‘កថញ្ហិ នាម អាយស្មា ចូឡបន្ថកោ អត្ថង្គតេ សូរិយេ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិស្សតី’’តិ…បេ… ‘‘សច្ចំ កិរ ត្វំ, ចូឡបន្ថក, អត្ថង្គតេ សូរិយេ ភិក្ខុនិយោ ឱវទសី’’តិ? ‘‘សច្ចំ, ភគវា’’តិ. វិគរហិ ពុទ្ធោ ភគវា…បេ… កថញ្ហិ នាម ត្វំ, ចូឡបន្ថក, អត្ថង្គតេ សូរិយេ ភិក្ខុនិយោ ឱវទិស្សសិ! នេតំ, ចូឡបន្ថក, អប្បសន្នានំ វា បសាទាយ…បេ… ឯវញ្ច បន, ភិក្ខវេ, ឥមំ សិក្ខាបទំ ឧទ្ទិសេយ្យាថ –

១៥៤. ‘‘សម្មតោបិ ចេ ភិក្ខុ អត្ថង្គតេ សូរិយេ ភិក្ខុនិយោ ឱវទេយ្យ, បាចិត្តិយ’’ន្តិ.

១៥៥. សម្មតោ នាម ញត្តិចតុត្ថេន កម្មេន សម្មតោ.

អត្ថង្គតេ សូរិយេតិ ឱគ្គតេ សូរិយេ.

ភិក្ខុនី នាម ឧភតោសង្ឃេ ឧបសម្បន្នា.

ឱវទេយ្យាតិ អដ្ឋហិ វា គរុធម្មេហិ អញ្ញេន វា ធម្មេន ឱវទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

១៥៦. អត្ថង្គតេ អត្ថង្គតសញ្ញី ឱវទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អត្ថង្គតេ វេមតិកោ ឱវទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស. អត្ថង្គតេ អនត្ថង្គតសញ្ញី ឱវទតិ, អាបត្តិ បាចិត្តិយស្ស.

ឯកតោឧបសម្បន្នាយ ឱវទតិ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនត្ថង្គតេ អត្ថង្គតសញ្ញី, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនត្ថង្គតេ វេមតិកោ, អាបត្តិ ទុក្កដស្ស. អនត្ថង្គតេ អនត្ថង្គតសញ្ញី, អនាបត្តិ.

១៥៧. អនាបត្តិ ឧទ្ទេសំ ទេន្តោ, បរិបុច្ឆំ ទេន្តោ, ‘‘ឱសារេហិ អយ្យា’’តិ វុច្ចមានោ, ឱសារេតិ, បញ្ហំ បុច្ឆតិ, បញ្ហំ បុដ្ឋោ កថេតិ, អញ្ញស្សត្ថាយ ភណន្តំ ភិក្ខុនិយោ សុណន្តិ, សិក្ខមានាយ សាមណេរិយា, ឧម្មត្តកស្ស, អាទិកម្មិកស្សាតិ.

អត្ថង្គតសិក្ខាបទំ និដ្ឋិតំ ទុតិយំ.