នន្ទិយាវដ្ដនយវណ្ណនា

អាឃាតាទីនមករណវចនេន តណ្ហាវិជ្ជាសង្កោចោ ទស្សិតោ. សតិ ហិ អត្តត្តនិយវត្ថូសុ សិនេហេ, សម្មោហេ ច ‘‘អនត្ថំ មេ អចរី’’តិអាទិនា អាឃាតោ ជាយតិ, នាសតិ. តថា ‘‘បាណាតិបាតា បដិវិរតោ’’តិអាទិវចនេហិ ‘‘បច្ចត្តញ្ញេវ និព្ពុតិ វិទិតា, អនុបាទាវិមុត្តោ, ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ…បេ… យថាភូតំ បជានាតី’’តិអាទិវចនេហិ ច តណ្ហាវិជ្ជានំ អច្ចន្តប្បហានំ ទស្សិតំ ហោតិ. តាសំ បន បុព្ពន្តកប្បិកាទិបទេហិ, ‘‘អជានតំ អបស្សត’’ន្តិអាទិបទេហិ ច សរូបតោបិ ទស្សិតានំ តណ្ហាវិជ្ជានំ រូបធម្មា, អរូបធម្មា ច អធិដ្ឋានំ. យថាក្កមំ សមថោ ច វិបស្សនា ច បដិបក្ខោ, តេសំ បន ចេតោវិមុត្តិ, បញ្ញាវិមុត្តិ ច ផលំ. តត្ថ តណ្ហា សមុទយសច្ចំ, តណ្ហាវិជ្ជា វា, តទធិដ្ឋានភូតា រូបារូបធម្មា ទុក្ខសច្ចំ, តេសមប្បវត្តិ និរោធសច្ចំ, និរោធបជាននា សមថវិបស្សនា មគ្គសច្ចន្តិ ឯវំ, ចតុសច្ចយោជនា វេទិតព្ពា.

តណ្ហាគ្គហណេន ចេត្ថ មាយាសាឋេយ្យមានាតិមានមទបមាទបាបិច្ឆតាបាបមិត្តតាអហិរិកានោត្តប្បាទិវសេន សព្ពោបិ អកុសលបក្ខោ នេតព្ពោ. តថា អវិជ្ជាគ្គហណេនបិ វិបរីតមនសិការកោធុបនាហមក្ខបឡាសឥស្សាមច្ឆរិយសារម្ភ ទោវចស្សតា ភវទិដ្ឋិវិភវទិដ្ឋាទិវសេន. វុត្តវិបរិយាយេន បន អមាយាអសាឋេយ្យាទិវសេន, អវិបរីតមនសិការាទិវសេន ច សព្ពោបិ កុសលបក្ខោ នេតព្ពោ. តថា សមថបក្ខិយានំ សទ្ធិន្ទ្រិយាទីនំ, វិបស្សនាបក្ខិយានញ្ច អនិច្ចសញ្ញាទីនំ វសេនាតិ អយំ តណ្ហាវិជ្ជាហិ សំកិលេសបក្ខំ សុត្តត្ថំ សមថវិបស្សនាហិ ច វោទានបក្ខំ ចតុសច្ចយោជនមុខេន នយនលក្ខណស្ស នន្ទិយាវដ្ដនយស្ស ភូមិ. វុត្តញ្ហិ ‘‘តណ្ហញ្ច អវិជ្ជម្បិ ច, សមថេន វិបស្សនាយ យោ នេតី’’តិអាទិ.