អាវត្តហារវណ្ណនា

អាឃាតាទីនមករណីយតាវចនេន ខន្តិសោរច្ចានុដ្ឋានំ. តត្ថ ខន្តិយា សទ្ធាបញ្ញាបរាបការទុក្ខសហគតានំ សង្គហោ, តថា សោរច្ចេន សីលស្ស. សទ្ធាទិគ្គហណេន ច សទ្ធិន្ទ្រិយាទិសកលពោធិបក្ខិយធម្មា អាវត្តន្តិ. សីលគ្គហណេន អវិប្បដិសារាទយោ សព្ពេបិ សីលានិសំសធម្មា អាវត្តន្តិ. បាណាតិបាតាទីហិ បដិវិរតិវចនេន អប្បមាទវិហារោ, តេន សកលំ សាសនព្រហ្មចរិយំ អាវត្តតិ. គម្ភីរតាទិវិសេសយុត្តធម្មគ្គហណេន មហាពោធិបកិត្តនំ. អនាវរណញាណបទដ្ឋានញ្ហិ អាសវក្ខយញាណំ, អាសវក្ខយញាណបទដ្ឋានញ្ច អនាវរណញាណំ មហាពោធីតិ វុច្ចតិ, តេន ទសពលាទយោ សព្ពេ ពុទ្ធគុណា អាវត្តន្តិ. សស្សតាទិទិដ្ឋិគ្គហណេន តណ្ហាវិជ្ជានំ សង្គហោ, តាហិ អនមតគ្គំ សំសារវដ្ដំ អាវត្តតិ. វេទនានំ យថាភូតំ សមុទយាទិបដិវេធនេន ភគវតោ បរិញ្ញាត្តយវិសុទ្ធិ, តាយ បញ្ញាបារមិមុខេន សព្ពាបិ បារមិយោ អាវត្តន្តិ. ‘‘អជានតំ អបស្សត’’ន្តិ ឯត្ថ អវិជ្ជាគ្គហណេន អយោនិសោមនសិការបរិគ្គហោ, តេន ច នវ អយោនិសោមនសិការមូលកា ធម្មា អាវត្តន្តិ. ‘‘តណ្ហាគតានំ បរិតស្សិតវិប្ផន្ទិត’’ន្តិ ឯត្ថ តណ្ហាគ្គហណេន នវ តណ្ហាមូលកា ធម្មា អាវត្តន្តិ. ‘‘តទបិ ផស្សបច្ចយា’’តិអាទិ សស្សតាទិបញ្ញាបនស្ស បច្ចយាធីនវុត្តិទស្សនំ, តេន អនិច្ចតាទិលក្ខណត្តយំ អាវត្តតិ. ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ យថាភូតំ បជាននេន វិមុត្តិសម្បទានិទ្ទេសោ, តេន សត្តបិ វិសុទ្ធិយោ អាវត្តន្តិ. ‘‘ឧច្ឆិន្នភវនេត្តិកោ តថាគតស្ស កាយោ’’តិ តណ្ហាបហានំ វុត្តំ, តេន ភគវតោ សកលសំកិលេសប្បហានំ អាវត្តតីតិ អយំ ទេសនាយ គហិតធម្មានំ សភាគវិសភាគធម្មវសេន អាវត្តនលក្ខណោ អាវត្តហារោ នាម. យថាហ ‘‘ឯកម្ហិ បទដ្ឋានេ, បរិយេសតិ សេសកំ បទដ្ឋាន’’ន្តិអាទិ (នេត្តិ. ៤.៧).