លក្ខណហារវណ្ណនា

អាឃាតាទិគ្គហណេន កោធូបនាហមក្ខបលាសឥស្សាមច្ឆរិយសារម្ភបរវម្ភនាទីនំ សង្គហោ បដិឃចិត្តុប្បាទបរិយាបន្នតាយ ឯកលក្ខណត្តា. អានន្ទាទិគ្គហណេន អភិជ្ឈាវិសមលោភមានាតិមានមទប្បមាទានំ សង្គហោ លោភចិត្តុប្បាទបរិយាបន្នតាយ ឯកលក្ខណត្តា. តថា អាឃាតគ្គហណេន អវសិដ្ឋគន្ថនីវរណានំ សង្គហោ កាយគន្ថនីវរណលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា. អានន្ទគ្គហណេន ផស្សាទីនំ សង្គហោ សង្ខារក្ខន្ធលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា. សីលគ្គហណេន អធិចិត្តាធិបញ្ញាសិក្ខានំ សង្គហោ សិក្ខាលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា. ទិដ្ឋិគ្គហណេន អវសិដ្ឋឧបាទានានំ សង្គហោ ឧបាទានលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា. ‘‘វេទនាន’’ន្តិ ឯត្ថ វេទនាគ្គហណេន អវសិដ្ឋឧបាទានក្ខន្ធានំ សង្គហោ ឧបាទានក្ខន្ធលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា. តថា ធម្មាយតនធម្មធាតុបរិយាបន្នវេទនាគ្គហណេន សម្មសនុបគានំ សព្ពេសម្បិ អាយតនានំ, ធាតូនញ្ច សង្គហោ អាយតនលក្ខណេន, ធាតុលក្ខណេន ច ឯកលក្ខណត្តា. ‘‘អជានតំ អបស្សត’’ន្តិ ឯត្ថ អវិជ្ជាគ្គហណេន ហេតុអាសវោឃយោគនីវរណាទីនំ សង្គហោ ហេតាទិលក្ខណេន ឯកលក្ខណត្តា, តថា ‘‘តណ្ហាគតានំ បរិតស្សិតវិប្ផន្ទិត’’ន្តិ ឯត្ថ តណ្ហាគ្គហណេនបិ. ‘‘តទបិ ផស្សបច្ចយា’’តិ ឯត្ថ ផស្សគ្គហណេន សញ្ញាសង្ខារវិញ្ញាណានំ សង្គហោ វិបល្លាសហេតុភាវេន, ខន្ធលក្ខណេន ច ឯកលក្ខណត្តា. ឆផស្សាយតនគ្គហណេន អវសិដ្ឋខន្ធាយតនធាតិន្ទ្រិយាទីនំ សង្គហោ ផស្សុប្បត្តិនិមិត្តតាយ, សម្មសនីយភាវេន ច ឯកលក្ខណត្តា. ភវនេត្តិគ្គហណេន អវិជ្ជាទីនំ សំកិលេសធម្មានំ សង្គហោ វដ្ដហេតុភាវេន ឯកលក្ខណត្តាតិ. អយំ សុត្តេ អនាគតេបិ ធម្មេ ឯកលក្ខណតាទិនា អាគតេ វិយ និទ្ធារណលក្ខណោ លក្ខណហារោ នាម. តថា ហិ វុត្តំ ‘‘វុត្តម្ហិ ឯកធម្មេ, យេ ធម្មា ឯកលក្ខណា’’តិអាទិ (នេត្តិ. ៤.៥).