បទដ្ឋានហារវណ្ណនា

វណ្ណារហាវណ្ណទុព្ពណ្ណតានាទេយ្យវចនតាទិ វិបត្តីនំ បទដ្ឋានំ. វណ្ណារហវណ្ណសុព្ពណ្ណតាសទ្ធេយ្យវចនតាទិ សម្បត្តីនំ បទដ្ឋានំ. តថា អាឃាតាទយោ និរយាទិទុក្ខស្ស បទដ្ឋានំ. អាឃាតាទីនមករណំ សគ្គសម្បត្តិយាទិសព្ពសម្បត្តីនំ បទដ្ឋានំ. បាណាតិបាតាទិបដិវិរតិ អរិយស្ស សីលក្ខន្ធស្ស បទដ្ឋានំ, អរិយោ សីលក្ខន្ធោ អរិយស្ស សមាធិក្ខន្ធស្ស បទដ្ឋានំ. អរិយោ សមាធិក្ខន្ធោ អរិយស្ស បញ្ញាក្ខន្ធស្ស បទដ្ឋានំ. គម្ភីរតាទិវិសេសយុត្តំ ភគវតោ បដិវេធប្បការញាណំ ទេសនាញាណស្ស បទដ្ឋានំ. ទេសនាញាណំ វេនេយ្យានំ សកលវដ្ដទុក្ខនិស្សរណស្ស បទដ្ឋានំ. សព្ពាយបិ ទិដ្ឋិយា ទិដ្ឋុបាទានភាវតោ សា យថារហំ នវវិធស្សបិ ភវស្ស បទដ្ឋានំ. ភវោ ជាតិយា. ជាតិ ជរាមរណស្ស, សោកាទីនញ្ច បទដ្ឋានំ. វេទនានំ យថាភូតំ សមុទយត្ថង្គមាទិបដិវេធនា ចតុន្នំ អរិយសច្ចានំ អនុពោធបដិវេធោ ហោតិ. តត្ថ អនុពោធោ បដិវេធស្ស បទដ្ឋានំ. បដិវេធោ ចតុព្ពិធស្ស សាមញ្ញផលស្ស បទដ្ឋានំ. ‘‘អជានតំ អបស្សត’’ន្តិ អវិជ្ជាគហណំ. តត្ថ អវិជ្ជា សង្ខារានំ បទដ្ឋានំ, សង្ខារា វិញ្ញាណស្ស. យាវ វេទនា តណ្ហាយ បទដ្ឋានន្តិ នេត្វា តេសំ ‘‘វេទនាបច្ចយា តណ្ហា’’តិអាទិនា បាឡិយមាគតនយេន សម្ពជ្ឈិតព្ពំ. ‘‘តណ្ហាគតានំ បរិតស្សិតវិប្ផន្ទិត’’ន្តិ ឯត្ថ តណ្ហា ឧបាទានស្ស បទដ្ឋានំ. ‘‘តទបិ ផស្សបច្ចយា’’តិ ឯត្ថ សស្សតាទិបញ្ញាបនំ បរេសំ មិច្ឆាភិនិវេសស្ស បទដ្ឋានំ. មិច្ឆាភិនិវេសោ សទ្ធម្មស្សវនសប្បុរិសូបនិស្សយយោនិសោមនសិការធម្មានុធម្មបដិបត្តីហិ វិមុខតាយ អសទ្ធម្មស្សវនាទីនញ្ច បទដ្ឋានំ. ‘‘អញ្ញត្រ ផស្សា’’តិអាទីសុ ផស្សោ វេទនាយ បទដ្ឋានំ. ឆ ផស្សាយតនានិ ផស្សស្ស, សកលស្ស ច វដ្ដទុក្ខស្ស បទដ្ឋានំ. ឆន្នំ ផស្សាយតនានំ យថាភូតំ សមុទយាទិបជាននំ និព្ពិទាយ បទដ្ឋានំ, និព្ពិទា វិរាគស្សាតិអាទិនា យាវ អនុបាទាបរិនិព្ពានំ នេតព្ពំ. ភគវតោ ភវនេត្តិសមុច្ឆេទោ សព្ពញ្ញុតាយ បទដ្ឋានំ, តថា អនុបាទាបរិនិព្ពានស្ស ចាតិ. អយំ សុត្តេ អាគតធម្មានំ បទដ្ឋានធម្មា, តេសញ្ច បទដ្ឋានធម្មាតិ យថាសម្ភវំ បទដ្ឋានធម្មនិទ្ធារណលក្ខណោ បទដ្ឋានហារោ នាម. វុត្តញ្ហិ ‘‘ធម្មំ ទេសេតិ ជិនោ, តស្ស ច ធម្មស្ស យំ បទដ្ឋាន’’ន្តិអាទិ (នេត្តិ. ៤.៤).