អសញ្ញីនេវសញ្ញីនាសញ្ញីវាទវណ្ណនា

៧៨-៨៣. អថ ន កោចិ វិសេសោ អត្ថីតិ ចោទនំ សោធេតិ ‘‘កេវលញ្ហី’’តិអាទិនា. ‘‘អសញ្ញី’’តិ ច ‘‘នេវសញ្ញីនាសញ្ញី’’តិ ច គណ្ហន្តានំ តា ទិដ្ឋិយោតិ សម្ពន្ធោ. ការណន្តិ វិសេសការណំ, ទិដ្ឋិសមុទាគមការណំ វា. សតិបិ កិញ្ចិ ការណបរិយេសនសម្ភវេ ទិដ្ឋិគតិកវាទានំ អនាទរិយភាវំ ទស្សេតុំ ‘‘ន ឯកន្តេន ការណំ បរិយេសិតព្ព’’ន្តិ វុត្តំ. កស្មាតិ អាហ ‘‘ទិដ្ឋិគតិកស្សា’’តិអាទិ, ឯតេន បរិយេសនក្ខមាភាវតោតិ អបរិយេសិតព្ពការណំ ទស្សេតិ. ឥទំ វុត្តំ ហោតិ – អសញ្ញីវាទេ អសញ្ញីភវេ និព្ពត្តសត្តវសេន បវត្តោ បឋមវាទោ, ‘‘សញ្ញំ អត្តតោ សមនុបស្សតី’’តិ ឯត្ថ វុត្តនយេន សញ្ញំយេវ ‘‘អត្តា’’តិ គហេត្វា តស្ស កិញ្ចនភាវេន ឋិតាយ អញ្ញាយ សញ្ញាយ អភាវតោ ‘‘អសញ្ញី’’តិ បវត្តោ ទុតិយវាទោ, តថា សញ្ញាយ សហ រូបធម្មេ, សព្ពេ ឯវ វា រូបារូបធម្មេ ‘‘អត្តា’’តិ គហេត្វា បវត្តោ តតិយវាទោ, តក្កគាហវសេនេវ ចតុត្ថវាទោ បវត្តោ.

ទុតិយចតុក្កេបិ កសិណរូបស្ស អសញ្ជាននសភាវតាយ អសញ្ញីតិ កត្វា អន្តានន្តិកវាទេ វុត្តនយេន ចត្តារោ វិកប្បា បវត្តា. នេវសញ្ញីនាសញ្ញីវាទេ បន នេវសញ្ញីនាសញ្ញីភវេ និព្ពត្តសត្តស្សេវ ចុតិបដិសន្ធីសុ, សព្ពត្ថ វា បដុសញ្ញាកិច្ចំ កាតុំ អសមត្ថាយ សុខុមាយ សញ្ញាយ អត្ថិភាវបដិជាននវសេន បឋមវាទោ, អសញ្ញីវាទេ វុត្តនយេន សុខុមាយ សញ្ញាយ វសេន, សញ្ជាននសភាវតាបដិជាននវសេន ច ទុតិយវាទាទយោ បវត្តាតិ. ឯវំ កេនចិ បការេន សតិបិ ការណបរិយេសនសម្ភវេ ទិដ្ឋិគតិកវាទានំ បរិយេសនក្ខមាភាវតោ អាទរំ កត្វា មហុស្សាហេន តេសំ ការណំ ន បរិយេសិតព្ពន្តិ. ឯតេសំ បន សញ្ញីអសញ្ញីនេវសញ្ញីនាសញ្ញីវាទានំ សស្សតទិដ្ឋិសង្គហោ ‘‘អរោគោ បរំ មរណា’’តិ វចនតោ បាកដោយេវ.