៥. សំសដ្ឋវារវណ្ណនា

៣៥១-៣៦៨. សាតិ សវត្ថុកា បដិសន្ធិ. ឥធាបីតិ ឥមស្មិំ សំសដ្ឋវារេបិ. អធិបតិបុរេជាតាសេវនេសុ អនុលោមតោ នកម្មនវិបាកនឈាននវិប្បយុត្តេសុ បច្ចនីយតោ ឋិតេសុ ន លព្ភតិ, អញ្ញេសុ សហជាតាទីសុ អនុលោមតោ ហេតុអាទីសុ បច្ចនីយតោ ច អនុលោមតោ ច ឋិតេសុ លព្ភតីតិ. តេនាហ ‘‘លព្ភមានបច្ចយេសូ’’តិ. ឥមស្ស វិសេសស្សាតិ ឥមស្ស យថាវុត្តស្ស វិសេសស្ស ទស្សនត្ថំ ឧទ្ធដា, តស្មា តាទិសស្ស វិសេសស្ស ទស្សេតព្ពស្ស អភាវតោ វត្ថុវិរហិតា បដិសន្ធិ អនុទ្ធដា, ន វិប្បយុត្តេ បច្ចនីយតោ ឋិតេ អភាវតោតិ អត្ថោ. ហេតុបច្ចយវិរហិតមត្តទស្សនត្ថន្តិ ឥមិនា ភូតកថនំ អហេតុកគ្គហណំ ន ព្យភិចារនិវត្តនន្តិ ទស្សេតិ. ‘‘អហេតុកវិបាកកិរិយវសេនា’’តិ ភវិតព្ពំ ហេតុបរិយន្តត្តា មគ្គស្ស.

៣៦៩-៣៩១. ‘‘ហេតុម្ហិ អនុលោមតោ ឋិតេ ឈានមគ្គា បច្ចនីយតោ ន លព្ភន្តី’’តិអាទិ យំ ឥធ អដ្ឋកថាយំ វុត្តំ, តំ ហេតុបច្ចយាទិវសេន ឧប្បជ្ជមានោ ធម្មោ ចត្តារោ សព្ពដ្ឋានិកា អាហារិន្ទ្រិយឈានមគ្គា ចាតិ ឥមេ អដ្ឋ បច្ចយេ អលភន្តោ នាម នត្ថីតិ ឥមិនា បដិច្ចវារេ អនុលោមបច្ចនីយវណ្ណនាយំ វុត្តេន នយេន វេទិតុំ សក្កាតិ អាហ ‘‘បដិច្ចវារេ…បេ… នយេនា’’តិ. សេសេសូតិ អហេតុកមោហវជ្ជាហេតុកេសុ បញ្ចវិញ្ញាណា…បេ… ឈានបច្ចយំ លភន្តិ, តស្មា ‘‘អហេតុកមោហោវ ឈានមគ្គបច្ចយំ លភតី’’តិ ន សក្កា វត្តុំ, កិញ្ច បច្ចនីយានុលោមេ ទ្វិន្នំ បច្ចយានំ អនុលោមេន អនុលោមវសេន សហ យោជនា នត្ថិ ឯកេកស្សេវ យោជនាយ អាគតត្តា, តស្មា អហេតុកមោហោវ មគ្គបច្ចយំ លភតីតិ ឯវមេត្ថ យោជនា វេទិតព្ពា.

សំសដ្ឋវារវណ្ណនា និដ្ឋិតា.